Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do uruchomiania dzwonów koscielnych lub podobnych, które zapomoca czesci pociago¬ wej, np. pasa lub lancucha, sa polaczone z silnikiem elektrycznym, sluzacym do ich na¬ pedu. W mysl wynalazku z walem napedo¬ wym silnika zapomoca posredniej przeklad¬ ni zebatej polaczona jest tarcza rozrzadcza oraz tarcza cierna, z których pierwsza podno¬ si luzno osadzona dzwignie rozrzadcza, wy¬ laczajaca silnik i wlaczajaca go, a druga rygluje dzwignie rozrzadcza w jej górnem polozeniu podczas powrotnego ruchu dzwo¬ nu.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu dwie postacie wykonania wyna¬ lazku, mianowicie dla jednokierunkowego i dwukierunkowego napedu dzwonów. Fig. 1 przedstawia widok zboku urzadzenia do dwukierunkowego napedu dzwonów, fig. 2 — widok zgóry urzadzenia do jednokierunko¬ wego napedu dzwonów, a fig. 3 — narzady do ryglowania dzwigni rozrzadczej.W urzadzeniu, przeznaczonem do jedno¬ kierunkowego napedu dzwonów (fig. 2), na czopie 2, zamocowanym w plycie podsta¬ wowej 51, osadzona jest luzno dzwignia roz¬ rzadcza 9, która pod dzialaniem wlasnego ciezaru, obciazenia dodatkowego lub odpo¬ wiedniej sprezyny jest utrzymywana w po¬ lozeniu, przedstawionem na fig. 1. Dzwignia 9 wspóldziala z jednej strony z tarcza roz¬ rzadcza 24, a z drugiej strony z urzadze¬ niem zapadkowem 32, 34, uruchomianem za¬ pomoca tarczy ciernej 26.Na wolnym koncu dzwigni rozrzadczej9 osadzony Jest wylacznik rteciowy 52, znajdujacy sie w obwodzie pradu silnika 58, sluzacego do napedu dzwonu; przy poloze¬ niu dzwigni rozrzadczej 9, prztdstawionem na fig. 1, obwód pradu jest zamkniety.Na dzwigni rozrzadczej 9, miedzy ta dzwignia i bocznem ramieniem 33, osadzo¬ ne jest kólko 35, znajdujace sie na drodze wystepów tarczy rozrzadczej 24. Tarcza rozrzadcza 24, majaca postac tarczy nieo- kraglej, jest osadzona na walku 23 plyty podstawowe} 54 t obraca sie w tym samynr kierunku i z ta sama szybkoscia, co kolo zebate 53, osadzone na tym samym walku 23. Kolo zebate 53 za posrednictwem kól zebatych 54, 55 i 56 jest polaczone z wa¬ lem napedowym 57 silnika elektrycznego.Wal napedowy 57 zapomoca liny, lancucha lub w inny znany sposób jest polaczony z uruchomianym dzwonem. W ten sposób dzwon poprzez wal napedowy 57 silnika napedowego jest sprzezony z tarcza roz¬ rzadcza 24. Tarcza cierna 26 znajduje sie na walku 23 obok tarczy rozrzadczej 24 i jest osadzona luzno na walku 23 miedzy dwiema tarczami 27 i 28 z fibry* azbestu, skóry lub podobnego materjalu o wysokim spólczynniku tarcia. Na tarcze cierna 26, za posrednictwem plytki 29 ofaz sprezyny naciskowej 30, opierajacej sie o pierscien riastawczy 37, wywierany jest pewien od¬ powiedni nacisk. Nacisk ten powoduje, ze tarcza cierna 26 obraca sie, jezeli jej no¬ sek zapadkowy 32 nie jest wstrzymany od dalszego ruchu w obrebie szczeliny 50 bocznego ramienia 33 dzwigni rozrzadczej 9. Ograniczenie ruchu noska zapadkowego 32 w obrebie szczeliny 50 odbywa sie za- pwnota obu bocznych scian tej szczeliny.Jfedna z bocznych scian szczeliny 50 jest zaopatrzona w uzebienie 34.Obwód tarczy rozrzadczej 29 sklada sie z luku kolowego 39 o wiekszym pro¬ mieniu i z luku kolowego 41 o mniejszym promieniu oraz z dwóch odcinków przej¬ sciowych 40 i 25. W celu umozliwienia zmiany dlugosci luków kolowych 39 i 41 tarcza rozrzadcza 24 moze byc zlozona z dwócfc obok siebie ulozonych tarcz nieo- kraglycfif dajacych sie wzgledem siebie ob¬ racac i zamocowywac, przyczem w jednej tarczy bedzie czynny odcinek przejsciowy 40, a w drugiej odcinek przejsciowy 25.W urzadzeniu wedlug fig. 1, przezna- czonem do dwukierunkowego napedu dzwo¬ nów, przewidziana jest druga dzwignia roz¬ rzadcza. 9a, druga tarcza rozrzadcza 24a i druga tarcza cierna 26a, umieszczone wzgledem siebie w ten sam sposób oraz wspóldzialajace ze soba tak samo, jak dzwignia sterowa 9 i tarcze 24 i 26. Naped od walu 57 silnika odbywa sie równiez w ten sam sposób zapomoca kola zebatego 53a, które, jak i kolo zebate 53, zazebia sie z kolem zebatem 54. Dzwignia rozrzadcza 9a, tak samo jak dzwignia rozrzadcza 9, jest zaopatrzona w wylacznik rteciowy, umie¬ szczony w obwodzie pradu silnika.Tarcza 24a powinna byc osadzona tak, aby dzwignia rozrzadcza 9a znajdowala sie w polozeniu górnem wtedy, gdy dzwignia rozrzadcza 9 znajduje sie w polozeniu dol- nem, to znaczy aby wylacznik rteciowy dzwigni 9a byl otwarty, gdy wylacznik rte¬ ciowy 52 dzwigni 9 jest zamkniety. Odpo¬ wiednia do tego kolo zebate 53a, tarcza roz¬ rzadcza 24a i tarcza cierna 26a obracaja sie w kierunku odwrotnym do kierunku obrotu kola zebatego 53, tarczy rozrzad¬ czej 24 i tarczy ciernej 26.Dzialanie urzadzenia do jednokierunko¬ wego napedu dzwonów jest nastepujace.Przed rozpoczeciem dzwonienia, to jest gdy dzwon zajmuje polozenie srodkowe, czesci skladowe urzadzenia zajmuja mniej wiecej polozenie, przedstawione na fig. 1.W tern polozeaiu wylacznik rteciowy jest zamkniety. Jezeli wlaczyc prad zapomoca wylacznika glównego, to silnik zaczyna sie obracac i uruchomia przekladnie kól' zeba¬ tych 56, 55, 54 i 53, a wskutek tego i tar¬ cze rozrzadcza 24 w kierunku strzalki v. — 2 -1 Wskutek tego tarcza rozrzadcza 24 swym wystepem 40 podnosi kólko 35 dzwigni roz- rzadezej 9, a wiec podnosi i te dzwignie tak dlugo, az wylacznik rteciowy 52 przerwie obwód pradu. Nosek zapadkowy 32 ude¬ rza przytem o gladka powierzchnie boczna szczeliny 50.Równoczesnie z przerwaniem obwodu pradu w wylaczniku 52 silnik 58 zostaje wylaczony i dzwon moze wykonac ruch po¬ wrotny. Przytem dzwon obraca wal nape¬ dowy 57 silnika w kierunku odwrotnym, wskutek czego przekladnia kól zebatych 53 — 56, a wiec i tarcza rozrzadcza 24 obracaja sie w kierunku odwrotnym do strzalki v, dzieki czemu dzwignia rozrzad¬ cza 9 zostaje znowu zwolniona od oddzialy¬ wania tarczy 24, przedtem jednak dzwignia ta zapomoca noska zapadkowego 32 zosta¬ la zaryglowana w podniesionem polozeniu.Zaryglowanie odbywa sie w ten sposób, ze tarcza cierna 26 obraca sie razem z tar¬ cza rozrzadcza 24 az do chwili, kiedy no¬ sek zapadkowy 32 wchodzi w wyciecie uze¬ bienia. Jesli dzwon ukonczyl powrotny ruch i wraca ponownie, to przekladnia kól zeba¬ tych 53 — 56< jako tez tarcza rozrzadcza 24 i tarcza cierna 26 obracaja sie w kierunku strzalki v. Wskutek tego zaryglowanie dzwi¬ gni 9 zapadka 32 zostaje znowu usuniete, tak ze dzwignia rozrzadcza 9 opuszcza sie znowu do polozenia, przedstawionego pel- nemi linjami na fig. 1, wskutek czego wy¬ lacznik 52 znowu zamyka obwód pradu silnika 58. Silnik wiec zostaje ponownie uruchomiony az do chwili, kiedy dzwignia rozrzadcza 9 podniesie sie tak dalece, ze nastepuje ponowne przerwanie pradu w wy¬ laczniku 52.Odpowiednio do wielkosci amplitudy wy¬ chylenia dzwonu kólko 35 zachodzi coraz dalej po czesci kolowej 39 obwodu tarczy 24.W przypadku dwukierunkowego napedu dzwonu (fig. 1) dzialanie poszczególnych narzadów po obu stronach urzadzenia jest to samo, tak ze rueh dzwonu w jódnym* kierunku jest powodowany silnikiem 58 nj* zapomoca prawej dzwigni rozrzadezej % a w drugim kierunku zapomoca lewej dzwi¬ gni rozrzadczej 9a. Uklad polaczen moze byc rozmaity, W przypadku trójfazowego ptadu elektrycznego krzyzuje sie wzglednie zamienia sie dwie fazy, wskutek czego sil¬ nik otrzymuje przeciwny kierunek efarotótr*.W przypadku pradu stalego kierunek pradu w obwodzie cewek jest przelaczany zapo¬ moca wylaczników rteciowych 52. W tym celu kazda z obu dzwigni 9 Wzglednie 9ct otrzymuje po dwa wylaczniki rteciowe, u- mieszczone obok siebie i polaczone bezpo¬ srednio z obwodem pradu silnika.Nalezy jeszcze nadmienic, ze zapomoea opisanego urzadzenia mozna wprawiac dzwon w ruch zawsze tylko w obrebie tef przestrzeni wychylenia dzwonu, na której dzwon osiaga chwilowo najwieksza szyb¬ kosc ruchu.Z jednej wiec strony mozna np. rozpo¬ czynac naped dzwonu w chwili, kiedy dzwon osiagnal 80% swej maksymalnej szybkosci, a z drugiej strony mozna uskuteczniac wy¬ laczenie pradu bezposrednio po przekro¬ czeniu srodkowego polozenia, t. j. zanim jeszcze nastapilo znaczniejsze zmniejszenie sie szybkosci maksymalnej.Dzieki temu osiaga sie to, ze wlaczanie silnika podczas dzwonienia odbywa sie pra¬ wie zawsze przy normalnej liczbie obrotów silnika, wskutek czego natezenie pradu re¬ dukuje sie do minimum, a podczas wylacza¬ nia silnika nie tworza sie prawie nigdy iskry. PL