PL210349B1 - Sposób otrzymywania optycznie czynnych drugorzędowych alkoholi oraz ich optycznie czynnych estrów - Google Patents
Sposób otrzymywania optycznie czynnych drugorzędowych alkoholi oraz ich optycznie czynnych estrówInfo
- Publication number
- PL210349B1 PL210349B1 PL385620A PL38562008A PL210349B1 PL 210349 B1 PL210349 B1 PL 210349B1 PL 385620 A PL385620 A PL 385620A PL 38562008 A PL38562008 A PL 38562008A PL 210349 B1 PL210349 B1 PL 210349B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- optically active
- alcohols
- mmol
- general formula
- branched
- Prior art date
Links
- 238000000034 method Methods 0.000 title claims description 9
- 150000003333 secondary alcohols Chemical class 0.000 title claims description 7
- 238000004519 manufacturing process Methods 0.000 title description 2
- KWYUFKZDYYNOTN-UHFFFAOYSA-M Potassium hydroxide Chemical compound [OH-].[K+] KWYUFKZDYYNOTN-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 45
- YMWUJEATGCHHMB-UHFFFAOYSA-N Dichloromethane Chemical compound ClCCl YMWUJEATGCHHMB-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 36
- 239000000203 mixture Substances 0.000 claims description 23
- HEMHJVSKTPXQMS-UHFFFAOYSA-M Sodium hydroxide Chemical compound [OH-].[Na+] HEMHJVSKTPXQMS-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 12
- LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N Ethanol Chemical compound CCO LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 11
- 150000001298 alcohols Chemical class 0.000 claims description 11
- 238000004440 column chromatography Methods 0.000 claims description 10
- 150000002148 esters Chemical class 0.000 claims description 10
- WEVYAHXRMPXWCK-UHFFFAOYSA-N Acetonitrile Chemical compound CC#N WEVYAHXRMPXWCK-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 6
- YXFVVABEGXRONW-UHFFFAOYSA-N Toluene Chemical compound CC1=CC=CC=C1 YXFVVABEGXRONW-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 6
- 239000003054 catalyst Substances 0.000 claims description 6
- KMPWYEUPVWOPIM-UHFFFAOYSA-N cinchonidine Natural products C1=CC=C2C(C(C3N4CCC(C(C4)C=C)C3)O)=CC=NC2=C1 KMPWYEUPVWOPIM-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 6
- 125000002496 methyl group Chemical group [H]C([H])([H])* 0.000 claims description 6
- 125000000391 vinyl group Chemical group [H]C([*])=C([H])[H] 0.000 claims description 6
- 125000003118 aryl group Chemical group 0.000 claims description 5
- 125000001997 phenyl group Chemical group [H]C1=C([H])C([H])=C(*)C([H])=C1[H] 0.000 claims description 5
- 229920002554 vinyl polymer Polymers 0.000 claims description 5
- LOUPRKONTZGTKE-WZBLMQSHSA-N Quinine Chemical class C([C@H]([C@H](C1)C=C)C2)C[N@@]1[C@@H]2[C@H](O)C1=CC=NC2=CC=C(OC)C=C21 LOUPRKONTZGTKE-WZBLMQSHSA-N 0.000 claims description 4
- 239000003444 phase transfer catalyst Substances 0.000 claims description 4
- 125000006527 (C1-C5) alkyl group Chemical group 0.000 claims description 3
- 125000006729 (C2-C5) alkenyl group Chemical group 0.000 claims description 3
- KMPWYEUPVWOPIM-KODHJQJWSA-N cinchonidine Chemical compound C1=CC=C2C([C@H]([C@H]3[N@]4CC[C@H]([C@H](C4)C=C)C3)O)=CC=NC2=C1 KMPWYEUPVWOPIM-KODHJQJWSA-N 0.000 claims description 3
- KMPWYEUPVWOPIM-LSOMNZGLSA-N cinchonine Chemical compound C1=CC=C2C([C@@H]([C@H]3N4CC[C@H]([C@H](C4)C=C)C3)O)=CC=NC2=C1 KMPWYEUPVWOPIM-LSOMNZGLSA-N 0.000 claims description 3
- 125000000555 isopropenyl group Chemical group [H]\C([H])=C(\*)C([H])([H])[H] 0.000 claims description 3
- 125000001637 1-naphthyl group Chemical group [H]C1=C([H])C([H])=C2C(*)=C([H])C([H])=C([H])C2=C1[H] 0.000 claims description 2
- 125000001622 2-naphthyl group Chemical group [H]C1=C([H])C([H])=C2C([H])=C(*)C([H])=C([H])C2=C1[H] 0.000 claims description 2
- BZLVMXJERCGZMT-UHFFFAOYSA-N Methyl tert-butyl ether Chemical compound COC(C)(C)C BZLVMXJERCGZMT-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- 150000001340 alkali metals Chemical class 0.000 claims description 2
- 229930013930 alkaloid Natural products 0.000 claims description 2
- 125000001495 ethyl group Chemical group [H]C([H])([H])C([H])([H])* 0.000 claims description 2
- 239000007788 liquid Substances 0.000 claims description 2
- 239000007787 solid Substances 0.000 claims description 2
- 229910000272 alkali metal oxide Inorganic materials 0.000 claims 1
- 229910001860 alkaline earth metal hydroxide Inorganic materials 0.000 claims 1
- 238000006243 chemical reaction Methods 0.000 description 37
- OKKJLVBELUTLKV-UHFFFAOYSA-N Methanol Chemical compound OC OKKJLVBELUTLKV-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 18
- VYPSYNLAJGMNEJ-UHFFFAOYSA-N Silicium dioxide Chemical compound O=[Si]=O VYPSYNLAJGMNEJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 16
- OAYLNYINCPYISS-UHFFFAOYSA-N ethyl acetate;hexane Chemical compound CCCCCC.CCOC(C)=O OAYLNYINCPYISS-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 16
- 230000003287 optical effect Effects 0.000 description 13
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 description 11
- 229910052681 coesite Inorganic materials 0.000 description 8
- 229910052906 cristobalite Inorganic materials 0.000 description 8
- 238000004128 high performance liquid chromatography Methods 0.000 description 8
- 239000000377 silicon dioxide Substances 0.000 description 8
- 235000012239 silicon dioxide Nutrition 0.000 description 8
- 238000003756 stirring Methods 0.000 description 8
- 229910052682 stishovite Inorganic materials 0.000 description 8
- 229910052905 tridymite Inorganic materials 0.000 description 8
- HETCEOQFVDFGSY-UHFFFAOYSA-N Isopropenyl acetate Chemical compound CC(=C)OC(C)=O HETCEOQFVDFGSY-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 7
- QKGYJVXSKCDGOK-UHFFFAOYSA-N hexane;propan-2-ol Chemical compound CC(C)O.CCCCCC QKGYJVXSKCDGOK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 7
- 238000012544 monitoring process Methods 0.000 description 7
- WAPNOHKVXSQRPX-UHFFFAOYSA-N 1-phenylethanol Chemical compound CC(O)C1=CC=CC=C1 WAPNOHKVXSQRPX-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 6
- VEXZGXHMUGYJMC-UHFFFAOYSA-M Chloride anion Chemical compound [Cl-] VEXZGXHMUGYJMC-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 5
- 239000005457 ice water Substances 0.000 description 5
- WAPNOHKVXSQRPX-SSDOTTSWSA-N (R)-1-phenylethanol Chemical compound C[C@@H](O)C1=CC=CC=C1 WAPNOHKVXSQRPX-SSDOTTSWSA-N 0.000 description 4
- HEDRZPFGACZZDS-UHFFFAOYSA-N Chloroform Chemical compound ClC(Cl)Cl HEDRZPFGACZZDS-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- XEKOWRVHYACXOJ-UHFFFAOYSA-N Ethyl acetate Natural products CCOC(C)=O XEKOWRVHYACXOJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- WAPNOHKVXSQRPX-ZETCQYMHSA-N (S)-1-phenylethanol Chemical compound C[C@H](O)C1=CC=CC=C1 WAPNOHKVXSQRPX-ZETCQYMHSA-N 0.000 description 3
- 230000009467 reduction Effects 0.000 description 3
- CDRQOYRPWJULJN-SECBINFHSA-N (1r)-1-naphthalen-1-ylethanol Chemical compound C1=CC=C2C([C@H](O)C)=CC=CC2=C1 CDRQOYRPWJULJN-SECBINFHSA-N 0.000 description 2
- DYUQAZSOFZSPHD-SECBINFHSA-N (1r)-1-phenylpropan-1-ol Chemical compound CC[C@@H](O)C1=CC=CC=C1 DYUQAZSOFZSPHD-SECBINFHSA-N 0.000 description 2
- GQVKRDRDFJTFEZ-UHFFFAOYSA-N 3-bromo-4,6-dimethyl-[1,2]thiazolo[5,4-b]pyridine Chemical compound CC1=CC(C)=C2C(Br)=NSC2=N1 GQVKRDRDFJTFEZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- QUMXDOLUJCHOAY-MRVPVSSYSA-N [(1r)-1-phenylethyl] acetate Chemical compound CC(=O)O[C@H](C)C1=CC=CC=C1 QUMXDOLUJCHOAY-MRVPVSSYSA-N 0.000 description 2
- QUMXDOLUJCHOAY-QMMMGPOBSA-N [(1s)-1-phenylethyl] acetate Chemical compound CC(=O)O[C@@H](C)C1=CC=CC=C1 QUMXDOLUJCHOAY-QMMMGPOBSA-N 0.000 description 2
- 238000011914 asymmetric synthesis Methods 0.000 description 2
- 230000015572 biosynthetic process Effects 0.000 description 2
- 230000002255 enzymatic effect Effects 0.000 description 2
- 238000006911 enzymatic reaction Methods 0.000 description 2
- 150000002576 ketones Chemical class 0.000 description 2
- 239000000047 product Substances 0.000 description 2
- 150000003839 salts Chemical class 0.000 description 2
- 238000000926 separation method Methods 0.000 description 2
- 238000003786 synthesis reaction Methods 0.000 description 2
- 238000005809 transesterification reaction Methods 0.000 description 2
- AXRKCRWZRKETCK-SECBINFHSA-N (1r)-1-naphthalen-2-ylethanol Chemical compound C1=CC=CC2=CC([C@H](O)C)=CC=C21 AXRKCRWZRKETCK-SECBINFHSA-N 0.000 description 1
- AXRKCRWZRKETCK-VIFPVBQESA-N (1s)-1-naphthalen-2-ylethanol Chemical compound C1=CC=CC2=CC([C@@H](O)C)=CC=C21 AXRKCRWZRKETCK-VIFPVBQESA-N 0.000 description 1
- IMUHWLVEEVGMBC-YYXOUSRLSA-N (r)-[(2s,4s,5r)-5-ethenyl-1-azoniabicyclo[2.2.2]octan-2-yl]-quinolin-4-ylmethanol;chloride Chemical compound Cl.C1=CC=C2C([C@H]([C@H]3N4CC[C@H]([C@H](C4)C=C)C3)O)=CC=NC2=C1 IMUHWLVEEVGMBC-YYXOUSRLSA-N 0.000 description 1
- RZJGKPNCYQZFGR-UHFFFAOYSA-N 1-(bromomethyl)naphthalene Chemical compound C1=CC=C2C(CBr)=CC=CC2=C1 RZJGKPNCYQZFGR-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- CDRQOYRPWJULJN-UHFFFAOYSA-N 1-naphthalen-1-ylethanol Chemical compound C1=CC=C2C(C(O)C)=CC=CC2=C1 CDRQOYRPWJULJN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- AXRKCRWZRKETCK-UHFFFAOYSA-N 1-naphthalen-2-ylethanol Chemical compound C1=CC=CC2=CC(C(O)C)=CC=C21 AXRKCRWZRKETCK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- PCVRSXXPGXRVEZ-UHFFFAOYSA-N 9-(chloromethyl)anthracene Chemical compound C1=CC=C2C(CCl)=C(C=CC=C3)C3=CC2=C1 PCVRSXXPGXRVEZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- -1 9-anthracenylmethyl Chemical group 0.000 description 1
- ZIRVQSRSPDUEOJ-UHFFFAOYSA-N 9-bromoanthracene Chemical compound C1=CC=C2C(Br)=C(C=CC=C3)C3=CC2=C1 ZIRVQSRSPDUEOJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-M Acetate Chemical compound CC([O-])=O QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 1
- 102000004190 Enzymes Human genes 0.000 description 1
- 108090000790 Enzymes Proteins 0.000 description 1
- 239000004367 Lipase Substances 0.000 description 1
- 102000004882 Lipase Human genes 0.000 description 1
- 108090001060 Lipase Proteins 0.000 description 1
- WHXSMMKQMYFTQS-UHFFFAOYSA-N Lithium Chemical compound [Li] WHXSMMKQMYFTQS-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- DYUQAZSOFZSPHD-UHFFFAOYSA-N Phenylpropanol Chemical compound CCC(O)C1=CC=CC=C1 DYUQAZSOFZSPHD-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- NIHKUOHNHOWTCI-LBPRGKRZSA-N [(1s)-1-phenylethyl] benzoate Chemical compound O([C@@H](C)C=1C=CC=CC=1)C(=O)C1=CC=CC=C1 NIHKUOHNHOWTCI-LBPRGKRZSA-N 0.000 description 1
- KPUCACGWLYWKKD-NSHDSACASA-N [(1s)-1-phenylpropyl] acetate Chemical compound CC(=O)O[C@@H](CC)C1=CC=CC=C1 KPUCACGWLYWKKD-NSHDSACASA-N 0.000 description 1
- 239000002253 acid Substances 0.000 description 1
- 150000008065 acid anhydrides Chemical class 0.000 description 1
- 230000010933 acylation Effects 0.000 description 1
- 238000005917 acylation reaction Methods 0.000 description 1
- 239000003905 agrochemical Substances 0.000 description 1
- 150000001299 aldehydes Chemical class 0.000 description 1
- 229910052783 alkali metal Inorganic materials 0.000 description 1
- 229910052784 alkaline earth metal Inorganic materials 0.000 description 1
- 150000001342 alkaline earth metals Chemical class 0.000 description 1
- 125000000217 alkyl group Chemical group 0.000 description 1
- 238000005804 alkylation reaction Methods 0.000 description 1
- XPNGNIFUDRPBFJ-UHFFFAOYSA-N alpha-methylbenzylalcohol Natural products CC1=CC=CC=C1CO XPNGNIFUDRPBFJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- AGEZXYOZHKGVCM-UHFFFAOYSA-N benzyl bromide Chemical compound BrCC1=CC=CC=C1 AGEZXYOZHKGVCM-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000036983 biotransformation Effects 0.000 description 1
- 229910052799 carbon Inorganic materials 0.000 description 1
- 125000004432 carbon atom Chemical group C* 0.000 description 1
- 239000007795 chemical reaction product Substances 0.000 description 1
- 239000003795 chemical substances by application Substances 0.000 description 1
- 150000001805 chlorine compounds Chemical class 0.000 description 1
- LOUPRKONTZGTKE-UHFFFAOYSA-N cinchonine Natural products C1C(C(C2)C=C)CCN2C1C(O)C1=CC=NC2=CC=C(OC)C=C21 LOUPRKONTZGTKE-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000001419 dependent effect Effects 0.000 description 1
- 239000003814 drug Substances 0.000 description 1
- 239000012847 fine chemical Substances 0.000 description 1
- 150000004679 hydroxides Chemical class 0.000 description 1
- 150000004693 imidazolium salts Chemical class 0.000 description 1
- 238000002955 isolation Methods 0.000 description 1
- 235000019421 lipase Nutrition 0.000 description 1
- 229910052744 lithium Inorganic materials 0.000 description 1
- 229910052751 metal Inorganic materials 0.000 description 1
- 239000002184 metal Substances 0.000 description 1
- 230000000813 microbial effect Effects 0.000 description 1
- 238000006362 organocatalysis Methods 0.000 description 1
- 238000002360 preparation method Methods 0.000 description 1
- QVQPFHVJHZPVDM-UHFFFAOYSA-N prop-1-en-2-yl benzoate Chemical compound CC(=C)OC(=O)C1=CC=CC=C1 QVQPFHVJHZPVDM-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000035484 reaction time Effects 0.000 description 1
- 239000007858 starting material Substances 0.000 description 1
- 239000000126 substance Substances 0.000 description 1
- 239000000758 substrate Substances 0.000 description 1
- 229920001567 vinyl ester resin Polymers 0.000 description 1
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N water Substances O XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
Landscapes
- Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)
Description
Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania optycznie czynnych drugorzędowych alkoholi oraz ich optycznie czynnych estrów. Związki te mogą być stosowane jako substraty w produkcji środków farmaceutycznych, agrochemicznych lub perfumeryjnych. Oprócz tego optycznie czynne alkohole są ważnymi substratami w syntezie produktów określanych mianem fine chemicals.
Drugorzędowe optycznie czynne alkohole otrzymuje się na drodze syntezy asymetrycznej lub kinetycznego rozdziału racemicznych alkoholi. Synteza asymetryczna obejmuje głównie asymetryczną redukcję odpowiednich ketonów lub addycję związków cynkoorganicznych do aldehydów (W.-S. Huang, Q.-S. Hu, L. Pu., J. Org. Chem., 1999, 64, 7940). W literaturze chemicznej znajduje się wiele przykładów zarówno enzymatycznej lub mikrobiologicznej redukcji ketonów (K. Nakamura, R. Yamanaka, T. Matsuda, T. Harada, Tetrahedron: Asymmetry, 2003, 14, 2659) jak i redukcji prowadzonych w obecnoś ci chiralnych kompleksów metali (T. Ohkuma, N. Utsumi, K. Tsutsumi, K. Murata, C. Sandoval, R. Noyori, J. Am. Chem. Soc, 2006, 128, 8724; M. T. Reetz, X. Li, J. Am. Chem. Soc, 2006,128, 1044).
Bardzo często stosowany jest kinetyczny rozdział drugorzędowych alkoholi na drodze transestryfikacji katalizowanej enzymami, głównie lipazami (K. Faber, „Biotransformations in Organic Chemistry Springer, 2004). Wadą metod enzymatycznych jest długi czas reakcji (z reguły powyżej 10 godzin, czasem nawet kilka dni) i często uciążliwe wyodrębnianie produktów reakcji.
W ostatnich dziesięciu latach ukazał się szereg prac w których opisano nieenzymatyczny kinetyczny rozdział alkoholi drugorzędowych. Metody te polegają na acylowaniu alkoholi (najczęściej bezwodnikami kwasowymi, rzadziej chlorkami kwasowymi) w obecności optycznie czynnych organokatalizatorów (A. Berkessel, H. Groger, „Asymmetric Organocatalysis, 2005 WILEY-VCH Verlag GmbH & Co. KgaA). Wadą opisanych metod jest wieloetapowa synteza optycznie czynnych katalizatorów oraz konieczność stosowania niskich temperatur (do -78°C).
Interesującymi katalizatorami są N-heterocykliczne karbeny otrzymane z soli imidazoliowych (T. Kano, K. Sasaki, K. Maruoka, Org. Lett., 2005, 7, 1347). Związki te katalizują asymetryczną transestryfikację estrami winylowymi, podobnie jak w przypadku metod enzymatycznych.
Nieoczekiwanie okazało się, że optycznie czynne drugorzędowe alkohole o wzorze ogólnym 1 gdzie R1 oznacza grupę arylową, korzystnie fenylową, 1-nafltylową lub 2-naftylową a R2 oznacza grupę alkilową C1 - C5, prostą lub rozgałęzioną, korzystnie metylową lub etylową i ich optycznie czynne estry o wzorze ogólnym 2, gdzie R1 i R2 mają podane powyżej znaczenie a R3 oznacza grupę arylową , korzystnie fenylową lub alkilową C1 - C5, prostą lub rozgałęzioną, korzystnie metylową, można otrzymać w reakcji acylowania racemicznych alkoholi o wzorze ogólnym 1 estrami typu winylowego o wzorze ogólnym 3, gdzie R3 ma podane powyżej znaczenie a R4 oznacza grupę alkenylową C2 - C5, prostą lub rozgałęzioną, korzystnie winyl lub izopropenyl w układzie dwufazowym ciecz (acetonitryl, toluen, eter tert-butylowo-metylowy, chlorek metylenu, najkorzystniej chlorek metylenu) - ciało stałe (wodorotlenki metali alkalicznych lub metali ziem alkalicznych, korzystnie wodorotlenek potasu, wodorotlenek sodu w ilościach 10 - 100% mol. w stosunku do ilości racemicznej mieszaniny alkoholi) w obecności chiralnych katalizatorów przeniesienia fazowego otrzymanych z alkaloidów chininowca (korzystnie cynchonidyny, cynchoniny, epi-cynchonidyny) użytych w ilościach od 2 - 20% mol. w stosunku do ilości racemicznej mieszaniny alkoholi, korzystnie 5% mol. Otrzymaną mieszaninę alkoholu i jego estru rozdziela się w znany sposób, korzystnie metodą chromatografii kolumnowej.
Zaletą tej metody jest fakt, że stosowane katalizatory przeniesienia fazowego są często handlowo dostępnymi solami alkaloidów chininowca lub łatwo można je otrzymać z tanich, handlowo dostępnych alkaloidów chininowca w reakcji alkilowania bromkiem benzylu, bromkiem (1-naftylo)metylu lub bromkiem (9-antracenylo)metylu. Czynnikami acylującymi są, również handlowo dostępne, estry o wzorze ogólnym 3, gdzie R3 stanowi grupę alkilową C1 - C5, prostą lub rozgałęzioną, korzystnie metylową lub grupę arylową, korzystnie fenylową, a R4 grupę alkenylową C2 - C5, prostą lub rozgałęzioną, korzystnie winyl lub izopropenyl. W reakcji otrzymuje się optycznie czynny alkohol o konfiguracji zależnej od konfiguracji katalizatora oraz optycznie czynny ester o konfiguracji przeciwnej do konfiguracji alkoholu. Reakcje prowadzone są w zakresie temperatur -78°C - + 20°C, korzystnie -20°C - 0°C, a ich czas nie przekracza 4 godzin, co jest ich przewagą w stosunku do reakcji prowadzonych w obecności enzymów. Możliwe jest otrzymanie produktów o przeciwnej konfiguracji przez zastosowanie soli alkaloidów chininowca różniących się konfiguracją na atomie węgla C-9.
Sposób według wynalazku został bliżej przedstawiony w przykładach wykonania.
PL 210 349 B1
P r z y k ł a d I
Do kolby zawierającej suchy, roztarty w moździerzu KOH (5,6 mg, 0,1 mmola) dodaje się suchy chlorek metylenu (2 ml), racemiczny 1-fenyloetanol (1 mmol) oraz chlorek N-(9-antracenylometylo)cynchonidyniowy (26 mg, 0,05 mmola). Całość miesza się w temperaturze pokojowej przez 10 minut. Po tym czasie mieszaninę chłodzi się do 0°C umieszczając kolbę w łaźni wodno-lodowej i dodaje octan izopropenylu (0,75 mmola). Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 3,5 godziny, kontrolując postęp reakcji przy pomocy TLC (heksan-octan etylu, 5:1) i utrzymując temperaturę 0°C. Po zakończeniu reakcji odsącza się wodorotlenek potasu, a pozostałość organiczną zatęża się na pod zmniejszonym ciśnieniem i oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej (SiO2, 230-400 mesh) stosując mieszaninę heksan-octan etylu, 5:1. Stopień konwersji alkoholu oraz czystość optyczną otrzymanych związków określa się przy pomocy HPLC, stosując kolumnę z chiralnym wypełnieniem Chiralpak AS (mieszanina heksan-izopropanol, 99:1, przepływ 0,3 ml/min). Konfigurację absolutną określono na podstawie skręcalności optycznej, porównując wyniki z danymi literaturowymi, stopień konwersji: 53,7% (R)-1-fenyloetanol ee: 60,3% skręcalność [a]D21 = +26,2° (c = 0,61 g/100 ml, MeOH) [lit. (S)-l-fenyloetanol
[a]D = -42,5°, c = 0,67g/100ml, MeOH, 97%ee, J. Gonzalez-Sabin, V. Gotor, F. Rebolledo, Tetrahedron: Asymmetry, 2004, 3, 481] octan (S)-1-fenyloetylu ee: 52,0%
Prowadząc reakcję w opisanych wyżej warunkach, jako katalizator stosując chlorek N-benzylocynchoniniowy zamiast chlorku N-benzylocynchonidyniowego, otrzymuje się produkty o przeciwnej konfiguracji (przy stopniu konwersji 1-fenyloetanolu 53,0%):
(S)-1-fenyloetanol ee: 37,6% octan (R)-1-fenyloetylu ee: 33,3%
P r z y k ł a d II
Do kolby zawierającej suchy, roztarty w moździerzu KOH (5,6 mg, 0,1 mmola) dodaje się suchy chlorek metylenu (2 ml), racemiczny 1-fenylo-1-propanol (1 mmol) oraz chlorek N-(9-antracenylometylo)cynchonidyniowy (26 mg, 0,05 mmola). Całość miesza się w temperaturze pokojowej przez 10 minut. Po tym czasie mieszaninę chłodzi się do 0°C umieszczając kolbę w łaźni wodnolodowej i dodaje octan izopropenylu (0,75 mmola). Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 3 godziny, kontrolując postęp reakcji przy pomocy TLC (heksan-octan etylu, 5:1) i utrzymując temperaturę 0°C. Po zakończeniu reakcji odsącza się wodorotlenek potasu, a pozostałość organiczną zatęża się na pod zmniejszonym ciśnieniem i oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej (SiO2, 230-400 mesh) stosując mieszaninę heksan-octan etylu, 5:1. Stopień konwersji alkoholu oraz czystość optyczną otrzymanych związków określa się przy pomocy HPLC, stosując kolumnę z chiralnym wypełnieniem Chiralpak AS (mieszanina heksan-izopropanol, 99:1, przepływ 0,3 ml/min). Konfigurację absolutną określono na podstawie skręcalności optycznej, porównując wyniki z danymi literaturowymi, stopień konwersji: 55,5%) (R)-1-fenylo-1-propanol ee: 68,6% skręcalność [a]D25 = +26,4° (c = 0,72 g/100 ml,CHCl3) [lit. (R)-1-fenylo-1-propanol
[a]D = 41,9°, c = 1,00 g/100 ml, CHCI3, 96%ee, T. Tanaka, Y. Yasuda, M. Hayashi, J. Org. Chem., 71, 2006, 7091] octan (S)-1-fenylo-1-propylu ee: 55,1%
P r z y k ł a d III
Do kolby zawierającej suchy, roztarty w moździerzu KOH (5,6 mg, 0,1 mmola) dodaje się suchy chlorek metylenu (2 ml), racemiczny 1-(1-naftylo)etanol (1 mmol) oraz chlorek N-benzylocynchonidyniowy (21 mg, 0,05 mmola). Całość miesza się w temperaturze pokojowej przez 10 minut. Po tym czasie mieszaninę chłodzi się do 0°C umieszczając kolbę w łaźni wodno-lodowej i dodaje octan izopropenylu (0,75 mmola). Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 2 godziny, kontrolując po4
PL 210 349 B1 stęp reakcji przy pomocy TLC (heksan-octan etylu, 5:1) i utrzymując temperaturę 0°C. Po zakończeniu reakcji odsącza się wodorotlenek potasu, a pozostałość organiczną zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem i oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej (SiO2, 230-400 mesh) stosując mieszaninę heksan-octan etylu, 5:1. Stopień konwersji alkoholu oraz czystość optyczną otrzymanych związków określa się przy pomocy HPLC, stosując kolumnę z chiralnym wypełnieniem Chiralpak AS (mieszanina heksan-izopropanol, 99:1, przepływ 0,3 ml/min). Konfigurację absolutną określono na podstawie skręcalności optycznej, porównując wyniki z danymi literaturowymi, stopień konwersji: 55,2% (R)-1-(1-naftylo)etanol ee: 47,0% skręcalność [a]D21 = +21,1° (c = 1,42 g/100 ml, MeOH) [lit. (R)-1-(1-naftylo)etanol
[a]D = +35,0, c = 0,65 g/100 ml, MeOH, 90%)ee, J. Am. Chem. Soc, H. Nakamura, B. Linclau, D. P. Curran, 2001,123, 10119] octan (S)-1-(1-naftylo)etylu ee: 38,2%
P r z y k ł a d IV
Do kolby zawierającej suchy, roztarty w moździerzu KOH (5,6 mg, 0,1 mmola) dodaje się suchy chlorek metylenu (2 ml), racemiczny 1-(2-naftylo)etanol (1 mmol) oraz chlorek N-benzylocynchonidyniowy (21 mg, 0,05 mmola). Całość miesza się w temperaturze pokojowej przez 10 minut. Po tym czasie mieszaninę chłodzi się do 0°C umieszczając kolbę w łaźni wodno-lodowej i dodaje octan izopropenylu (0,75 mmola). Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez godzinę, kontrolując postęp reakcji przy pomocy TLC (heksan-octan etylu, 5:1) i utrzymując temperaturę 0°C. Po zakończeniu reakcji odsącza się wodorotlenek potasu, a pozostałość organiczną zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem i oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej (SiO2, 230-400 mesh) stosując mieszaninę heksan-octan etylu, 5:1. Stopień konwersji alkoholu oraz czystość optyczną otrzymanych związków określa się przy pomocy HPLC, stosując kolumnę z chiralnym wypełnieniem Chiralpak AS (mieszanina heksan-izopropanol, 99:1, przepływ 0,3 ml/min). Konfigurację absolutną określono na podstawie skręcalności optycznej, porównując wyniki z danymi literaturowymi, stopień konwersji: 64,2% (R)-1-(2-naftylo)etanol ee:61,1% skręcalność [a]D21 = +20,3° (c = 0,79 g/100 ml, MeOH) [lit. (S)-1-(2-naftylo)etanol
[a]D = -39,0°, c = 0,34 g/100 ml, MeOH, >97%)ee, J. Am. Chem. Soc, H. Nakamura, B. Linclau, D. P. Curran, 2001,123, 10119] octan (S)-1-(2-naftylo)etylu ee: 34,1%
P r z y k ł a d V
Do kolby zawierającej suchy, roztarty w moździerzu KOH (5,6 mg, 0,1 mmola) dodaje się suchy chlorek metylenu (2 ml), racemiczny 1-fenyloetanol (1 mmol) oraz chlorek N-benzylocynchonidyniowy (21 mg, 0,05 mmola). Całość miesza się w temperaturze pokojowej przez 10 minut. Po tym czasie mieszaninę chłodzi się do 0°C umieszczając kolbę w łaźni wodno-lodowej i dodaje benzoesan izopropenylu (0,75 mmola). Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 1,5 godziny, kontrolując postęp reakcji przy pomocy TLC (heksan-octan etylu, 5:1) i utrzymując temperaturę 0°C. Po zakończeniu reakcji odsącza się wodorotlenek potasu, a pozostałość organiczną zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem i oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej SiO2, 230-400 mesh) stosując mieszaninę heksanoctan etylu, 5:1. Stopień konwersji alkoholu oraz czystość optyczną otrzymanych związków określa się przy pomocy HPLC, stosując kolumnę z chiralnym wypełnieniem Chiralpak AS (mieszanina heksanizopropanol, 99:1, przepływ 0,3 ml/min). Konfigurację absolutną określono na podstawie skręcalności optycznej, porównując wyniki z danymi literaturowymi, stopień konwersji: 33,5% (R)-1-fenyloetanol ee: 30,9% benzoesan (S)-1-fenyloetylu ee: 61,3%
PL 210 349 B1
P r z y k ł a d VI
Do kolby zawierającej suchy, roztarty w moździerzu NaOH (4,6 mg, 0,1 mmola) dodaje się suchy chlorek metylenu (2 ml), racemiczny 1-fenyloetanol (1 mmol) oraz chlorek N-benzylocynchonidyniowy (26 mg, 0,05 mmola). Całość miesza się w temperaturze pokojowej przez 10 minut. Po tym czasie do mieszaniny dodaje octan izopropenylu (0,6 mmola). Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 55 minut, kontrolując postęp reakcji przy pomocy TLC (heksan-octan etylu, 5:1). Po zakończeniu reakcji odsącza się wodorotlenek sodu, a pozostałość organiczną zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem i oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej (SiO2, 230-400 mesh) stosując mieszaninę heksan-octan etylu, 5:1. Stopień konwersji oraz czystość optyczną otrzymanych związków określa się przy pomocy HPLC, stosując kolumnę z chiralnym wypełnieniem Chiralpak AS (mieszanina heksan-izopropanol, 99:1, przepływ 0,3 ml/min).
stopień konwersji: 45,1% (R)-1-fenyloetanol ee: 33,3% octan (S)-1-fenyloetylu ee: 40,5%
P r z y k ł a d VII
Do kolby zawierającej suchy, roztarty w moździerzu KOH (5,6 mg, 0,1 mmola) dodaje się suchy chlorek metylenu (2 ml), racemiczny 1-fenyloetanol (1 mmol) oraz chlorek N-benzylocynchonidyniowy (21 mg, 0,05 mmola). Całość miesza się w temperaturze pokojowej przez 10 minut. Po tym czasie do mieszaniny dodaje octan izopropenylu (0,6 mmola). Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 55 minut, kontrolując postęp reakcji przy pomocy TLC (heksan-octan etylu, 5:1). Po zakończeniu reakcji odsącza się wodorotlenek potasu, a pozostałość organiczną zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem i oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej (SiO2, 230-400 mesh) stosując mieszaninę heksan-octan etylu, 5:1. Stopień konwersji alkoholu oraz czystość optyczną otrzymanych związków określa się przy pomocy HPLC, stosując kolumnę z chiralnym wypełnieniem Chiralpak AS (mieszanina heksan-izopropanol, 99:1, przepływ 0,3 ml/min).
stopień konwersji: 46,2% (R)-1-fenyloetanol ee: 36,2% octan (S)-1-fenyloetylu ee: 42,2%
P r z y k ł a d VIII
Do kolby zawierającej suchy, roztarty w moździerzu KOH (5,6 mg, 0,1 mmola) dodaje się suchy chlorek metylenu (2 ml), racemiczny 1-fenyloetanol (1 mmol) oraz chlorek N-benzylo-epi-cynchonidyniowy (26 mg, 0,05 mmola). Całość miesza się w temperaturze pokojowej przez 10 minut. Po tym czasie mieszaninę chłodzi się do 0°C umieszczając kolbę w łaźni wodno-lodowej i dodaje octan izopropenylu (1 mmol). Mieszanie kontynuuje się jeszcze przez 4,5 godziny, kontrolując postęp reakcji przy pomocy TLC (heksan-octan etylu, 5:1) i utrzymując temperaturę 0°C. Po zakończeniu reakcji odsącza się wodorotlenek potasu, a pozostałość organiczną zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem i oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej (SiO2, 230-400 mesh) stosując mieszaninę heksan-octan etylu, 5:1. Stopień konwersji alkoholu oraz czystość optyczną otrzymanych związków określa się przy pomocy HPLC, stosując kolumnę z chiralnym wypełnieniem Chiralpak AS (mieszanina heksan-izopropanol, 99:1, przepływ 0,3 ml/min).
stopień konwersji: 37,5% (S)-1-fenyloetanol ee: 38,4% octan (R)-1-fenyloetylu
Claims (2)
1. Sposób otrzymywania optycznie czynnych drugorzędowych alkoholi oraz ich optycznie czynnych estrów w reakcji acylowania mieszaniny racemicznej alkoholi w obecności optycznie czynnych katalizatorów, znamienny tym, że optycznie czynne drugorzędowe alkohole o wzorze ogólnym 1 gdzie R1 oznacza grupę arylową, korzystnie fenylową, 1-naftylową lub 2-naftylową a R2 oznacza grupę alkilową C1 - C5, prostą lub rozgałęzioną, korzystnie metylową lub etylową i ich optycznie czynne estry o wzorze ogólnym 2, gdzie R1 i R2 mają podane powyżej znaczenie a R3 oznacza grupę arylową, korzystnie fenylową lub grupę alkilową C1 - C5, prostą lub rozgałęzioną, korzystnie metylową, otrzymuje się w reakcji acylowania racemicznych alkoholi o wzorze ogólnym 1 estrami typu winylowego o wzorze ogólnym 3, gdzie R3 ma podane powyżej znaczenie a R4 oznacza grupę alkenylową C2 - C5, prostą lub rozgałęzioną, korzystnie winyl lub izopropenyl w układzie dwufazowym ciecz (acetonitryl, toluen, eter tert-butylowo-metylowy, chlorek metylenu, najkorzystniej chlorek metylenu) - ciało stałe (wodorotlenki metali alkalicznych lub metali ziem alkalicznych, korzystnie wodorotlenek potasu, wodorotlenek sodu w ilościach 10 - 100% mol. w stosunku do ilości racemicznej mieszaniny alkoholi) w obecności chiralnych katalizatorów przeniesienia fazowego otrzymanych z alkaloidów chininowca użytych w ilościach od 2 - 20% mol. w stosunku do ilości racemicznej mieszaniny alkoholi, korzystnie 5% mol, a otrzymaną mieszaninę alkoholu i jego estru rozdziela się, korzystnie metodą chromatografii kolumnowej.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako chiralne katalizatory przeniesienia fazowego otrzymane z alkaloidów chininowca stosuje się katalizatory otrzymane z cynchonidyny, cynchoniny, epi-cynchonidyny.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL385620A PL210349B1 (pl) | 2008-07-08 | 2008-07-08 | Sposób otrzymywania optycznie czynnych drugorzędowych alkoholi oraz ich optycznie czynnych estrów |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL385620A PL210349B1 (pl) | 2008-07-08 | 2008-07-08 | Sposób otrzymywania optycznie czynnych drugorzędowych alkoholi oraz ich optycznie czynnych estrów |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL385620A1 PL385620A1 (pl) | 2010-01-18 |
| PL210349B1 true PL210349B1 (pl) | 2012-01-31 |
Family
ID=43012001
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL385620A PL210349B1 (pl) | 2008-07-08 | 2008-07-08 | Sposób otrzymywania optycznie czynnych drugorzędowych alkoholi oraz ich optycznie czynnych estrów |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL210349B1 (pl) |
-
2008
- 2008-07-08 PL PL385620A patent/PL210349B1/pl not_active IP Right Cessation
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL385620A1 (pl) | 2010-01-18 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| Wang et al. | Asymmetric Direct Aldol Reaction of α‐Keto Esters and Acetone Catalyzed by Bifunctional Organocatalysts | |
| Belmessieri et al. | Structure-enantioselectivity effects in 3, 4-dihydropyrimido [2, 1-b] benzothiazole-based isothioureas as enantioselective acylation catalysts | |
| Hasegawa et al. | Synthesis of α-Diazo-β-hydroxyesters through a one-pot protocol by phase-transfer catalysis: application to enantioselective aldol-type reaction and diastereoselective synthesis of α-amino-β-hydroxyester derivatives | |
| Da et al. | A convenient synthesis of piperidine-based β-amino alcohols from l-Phe and highly enantioselective addition of diethyl zinc to aldehydes | |
| US8263798B2 (en) | Optically active quaternary ammonium salt having axial asymmetry, and method for producing alpha-amino acid and derivative thereof by using the same | |
| Bouzemi et al. | Combined lipase-catalyzed resolution/Mitsunobu esterification for the production of enantiomerically enriched arylalkyl carbinols | |
| Houiene et al. | A green route to enantioenriched (S)-arylalkyl carbinols by deracemization via combined lipase alkaline-hydrolysis/Mitsunobu esterification | |
| CN102382033A (zh) | 一种光学活性米格列奈酯及米格列奈盐的制备方法 | |
| US8614316B2 (en) | Optically active quaternary ammonium salt having axial asymmetry and process for producing α-amino acid and derivative thereof with the same | |
| Czarnecki et al. | Simple and practical direct asymmetric aldol reaction of hydroxyacetone catalyzed by 9-amino Cinchona alkaloid tartrates | |
| Tanimura et al. | Asymmetric allylation reactions of aromatic aldehydes with allyltrichlorosilane catalyzed by chiral bisformamide-type organocatalysts | |
| Goto et al. | Catalytic Asymmetric Intermolecular C–H Insertion of 1, 4-Cyclohexadiene with α-alkyl-α-diazoesters using Chiral Dirhodium (II) Carboxylates | |
| PL210349B1 (pl) | Sposób otrzymywania optycznie czynnych drugorzędowych alkoholi oraz ich optycznie czynnych estrów | |
| JP2009126809A (ja) | 光学活性テトラアミノホスホニウム塩、不斉合成反応用触媒、及び光学活性β−ニトロアルコールの製造方法 | |
| Lin et al. | Indolinylmethanol catalyzed enantioselective Reformatsky reaction with ketones | |
| Pandavadara et al. | Synthesis and applications of optically pure trans-2-(3, 5-dimethylphenoxy) cyclohexan-1-ol as chiral auxiliary for preparation of α-substituted carboxylic acid derivatives | |
| JP2013173677A (ja) | （１ｒ，２ｓ）−１−アミノ−２−ビニルシクロプロパンカルボン酸エステルの製造法 | |
| Tengeiji et al. | A new method for production of chiral 2-aryloxypropanoic acids using effective kinetic resolution of racemic 2-aryloxycarboxylic acids | |
| Pearson et al. | N-Prolinylanthranilic acid derivatives as bifunctional organocatalysts for asymmetric aldol reactions | |
| JP4800482B2 (ja) | （２ｓ，４ｒ，９ｓ）−オクタヒドロ−１ｈ−インドール−２−カルボン酸の製法及びその中間体 | |
| Mavrynsky et al. | Improved synthesis of Bn5CpRu (CO) 2Cl and its application as racemization catalyst in preparative-scale metalloenzymatic dynamic kinetic resolution of 1-phenylethanol | |
| Toşa et al. | Chemoenzymatic synthesis of (R)-and (S)-1-heteroarylethanols | |
| Alcaide et al. | Organocatalytic direct aldol and nitroaldol reactions between azetidine-2, 3-diones and ketones or nitromethane | |
| Chênevert et al. | Enantioselectivity of carbonic anhydrase catalyzed hydrolysis of mandelic methyl esters | |
| Hiraga et al. | The cooperative effect of a hydroxyl and carboxyl group on the catalytic ability of novel β-homoproline derivatives on direct asymmetric aldol reactions |
Legal Events
| Date | Code | Title | Description |
|---|---|---|---|
| LAPS | Decisions on the lapse of the protection rights |
Effective date: 20120708 |