Wynalazek niniejszy dotyczy materja¬ lu do wyscielania, uzywanego przez tapi¬ cerów do wyscielania materaców, mebli, poduszek do krzesel i t. d. oraz sposobu wytwarzania tego materjalu.Aczkolwiek wiadomem jest, ze mate¬ rjal do wyscielania, utworzony ze spil- snionego wlosia lub wlókien, powleczonych kleiwem i polaczonych ze soba w miej¬ scach stykania sie poszczególnych wlosów lub wlókien zapomoca elastycznego kle- iwa, posiada wybitne zalety jako mate¬ rjal do wyscielania, lecz dowolne przy¬ padkowe rozmieszczenie wlókien, stoso¬ wane w materjalach tego rodzaju, powo¬ duje koniecznosc uzywania kazdorazowo znacznej ilosci materjalu wlóknistego lub wlosia, przyczem zalety surowców nie by¬ ly calkowicie wykorzystane, szybkie zas wytwarzanie wyscielanych przedmiotów i wylozen do nich o pozadanych wtymiarach i ksztaltach natrafialo na znaczne trud¬ nosci.Jednym z glówny10]1 celów wynalazku niniejsizego jest wytwarzanie materjalu do wyscielania, posiadajacego w znacz¬ nym stopniu pozadane wlasciwosci: miek¬ kosc i sprezystosc oraz podatnosc, odpo¬ wiadajaca w pozadanym stosunku obcia¬ zeniu, oddzialywajaoemu na materjal do wyscielania.Ponadto celem wynalazku jest równiezzaoszczedzenie-surowca przy wyrobie ta¬ kiego materjalu do wyscielania, który po¬ winien zachowywac wzmiankowane powy¬ zej wlasciwosci nawet po dluzszem jego uzywaniu, oraz ulatwienie wyrobu tego materjalu.Wynalazek niniejszy dotyczy równiez materjaliu do wyscielania, posiadajacego komórkowa budowe wewnetrzna, przy- czem scianki komórek materjahi sa wyko¬ nane z materjalu sprezystego, utworzone¬ go z wlókien lub wlosia, ulozonego na po¬ dobienstwo siatki. Najlepiej jest polaczyc poszczególne wlókna ze soba w miejscach ich zetkniecia sie zapomoca gietkiego klei- wa.Sposób wedlug wynalazku polega na wytwarzaniu plyt lub arkuszy z wlókien, ulozonych na podobienstwo siatki, i na wycinaniu tych plyt lub arkuszy w celu nadania im budowy komórkowej. Najle¬ piej jest dolaczyc równiez do powyzszych czynnosci laczenie poszczególnych wló¬ kien ze soba w miejscach ich zetkniecia sie zapomoca gietkiego kleiwa, np. gumy.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania wynalazku, Fig. 1 przed¬ stawia widok perspektywiczny w przekro¬ ju materaca, wykonanego wedlug wyna¬ lazku; fig. 2 — widok perspektywiczny urzadzenia do nadawania arkuszom lub pasmom materjalu do wyscielania budo¬ wy komórkowej; fig. 3 — widok zboku pa¬ sma tego materjalu o budowie komórko¬ wej; fig. 4 — widok perspektywiczny wkladki tajpicerskiej; fig, 5 — widok per¬ spektywiczny jednej z czesci wkladki, po¬ siadajacej nieco odmienna postac; fig. 6 — widok perspektywiczny wkladki, wy¬ konanej z czesci, uwidocznionych na fig. 5; fig. 7 — widok perspektywiczny oraz cze¬ sciowy przekrój nieco odimiennej wklad¬ ki, wykonanej z czesci, uwidocznionych na fig. 5; fig. 8, 9 i 10 — widoki perspek¬ tywiczne innych odmian wykonania wkla¬ dek tapicerskich; fig. 11 — widok zboku nastepnej odmiany wkladki; fig. 12 — wi¬ dok perspektywiczny jednej z czesci skla¬ dowych wkladki, uwidocznionej na fig. 11; fig 13 i 14 przedstawiaja widoki, podobne do przedstawionych na fig. 11 i 12, na¬ stepnej odmiany wykonania wkladki; fig. 15 przedstawia widok perspektywiczny o- raz czesciowy przekrój materaca, zaopa¬ trzonego we wkladke, wykonana wedlug fig. 11, a fig. 16 przedstawia widok zboku oraz czesciowy przekrój urzadzenia do wy¬ twarzania cylindrycznych odcinków o wiekszej dlugosci pasma materjalu we¬ dlug wynalazku.Wedlug fig. 1 — 4, na których uwi¬ doczniona jest jedna z najdogodniejszych w uzyciu odmian wykonania wynalazku, wkladka tapicerska jest utworzona z pa¬ sma sprezystego materjalu A, wygietego sinusoidalnie w wieksza liczbe petlic czy¬ li komórek 20, przedzielonych podobnemi do nich, lecz odwróconemi petlicami czyli komórkami 21 (fig. 3), w celu utworzenia bryly 22 o budowie komórkowej* posiada¬ jacej ksztalt plyty lub sztaby. Pasmo spre¬ zyste A moze byc zupelnie cienkie; naj¬ lepiej jezeli pasmo to jest wykonane z luzno spilsnionych ze soba wlókien, mia¬ nowicie wlosia lub wlókien pochodzenia rosliintnegof przyczem najwlasciwiej jest rozmiescic wlókna tak, aby znaczna czesc ogólnej ich ilosci lezala wzdluz dluzszego brzegu pasma, t. j. w kierunku podluznym pasma. Wlókna sa powleczone sprezy- sitem kleiwiem i polaczone ze soba w miej¬ scach zetkniecia sie jednego wlókna z dru- giem zapomoca tegoz kleiwa, które moze byc gietkie i stanowic zwiazek nitrocellu- lozy; najlepiej jest jednak stosowac do te¬ go celu gume, osiadajaca na wlóknach z tak zwianego cementu gumowego lub wod¬ nych zawiesin gumy, np. tak zwanego la- tex'u.Pasmo A moze byc wytwarzane przez rozscielanie wlókien w stanie luzno spil- .snionym na plaskiej powierzchni, przyczem — 2 —do tego celu moze byc zastosowania rów¬ niez greplarka, oraz powlekanie poszcze¬ gólnych wlókien i laczenie ich ze soba przez rozpryskiwanie na wlókna substancji powlekajacej i laczacej wlókna, najle¬ piej naturalnych lub otrzymanych sztucz¬ nie zawiesin gumy, zawierajacych juz takie czynniki wulkanizacyjne lub inne, jakie moga okazac sie niezbednemi lub pozada- pemi do zapewnienia w gotowym, zwulka- nizowanym juiz produkcie trwalego i spre¬ zystego polaczenia poszczególnych wló¬ kien ze soba oraz utworzenia sie powloki elastycznego klelwa na kazdem wlóknie na calej jego dlugosci.Po zroszeniu spilsnionych wlókien sub¬ stancja powyzsza i wysuszeniu ich nastep¬ nie pasmo, tutworzone z tych wlókien, po¬ siada juiz dostateczna spoistosc, umozli¬ wiajaca dalsza jego przeróbke; pasmo to moze byc poddane ponownie zabiegowi po¬ wlekania wlókien przez zanurzenie go w odpowiedniej kapieli.Po ponownem wysuszeniu w celu usu¬ niecia z pasma nadmiaru wilgoci, pasmo, skladajace sie ze spilsnionych i powleczo¬ nych wlókien, spojonych juiz ze soba, lecz niezwiiilkanizowanych, jest juiz przygoto¬ wane do nadania mu budowy komórkowej, przedstawionej np. na fig. 2.Aby poszczególne wlókna mogly wy¬ ginac sie nieco niezaleznie od siebie, naj¬ lepiej jest je rozmiescic tak luzno lub po¬ laczyc je ze soba tak cienka warstwa kle¬ iwa, aby pasnio przed nadaniem mu budo¬ wy komórkowej posiadalo postac siatki o dosc szerokich oczkach.Budowa komórkowa moze byc nadana powyzszemu pasmu zapomoca urzadzenia, uwidocznionego na fig. 2.Stól roboczy 23 urzadzenia, posiadaja¬ cy odpowiednia rame, jest wyposazony w plyte 24, zaopatrzona w zagieta ku dolo¬ wi czesc 25, po której doprowadza sie na stól materjal przerabiany, oraz plaska czesc. pochyla 26, zakonczona scianka pionowa 27, z drugiej strony stolu. Po¬ nadto stól posiada pomost 28, na którym umieszczony jest zwój paisma A materia¬ lu przerabianego; z pomostu tego pasmo materjaltt A jest stopniowo przesuwane po zagietej czesci 25 plyty stolu, a nastep¬ nie po powierzchni plyty 24 i wdól po po¬ wierzchni pochylej czesci 26 stolu, na któ¬ rej materjal zostaje zalozony w faldy.Ponad powierzchnia plyty 24 stolu, na krótkich slupkach 29 umieszczone sa tak zwane tace, górna 31 i dolna 30, w pew¬ nej odleglosci od siebie w kierunku piono¬ wym w celu utworzenia pomiedzy niemi przejscia, przez które moze sie swobodnie przesuwac pasmo A. Na kazdej tacy mie¬ sci sie pewna liczba okraglych pretów 32, uzywanych przy faldowai&iu pasma A, przyczem kazdy z pretów posiada dlugosc nieco wieksza od szerokosci tego pasma.Kazda taca jest nieco pochylona w kie¬ runku powierzchni 26, aby prety, uklada¬ ne na tacy wpoprzek, jak uwidoczniono na fig. 2, mogly toczyc sie samoczynnie pó po¬ wierzchni 26. Tace sa wyposazone w za¬ giete nieco ku górze brzegi czolowe 34, 35, które ograniczaja swobodne samoczynne przetaczanie sie pretów, lecz pozwalaja na reczne ujmowanie z latwoscia kazdego preta za jego konce i zdejmowanie go z tacy.Pochyla powierzchniia 26 stolu jest wyposazona w dwie prowadnice 36, 37, umieszczone wzdluz bocznych krawedzi stolu w takiej odleglosci jedna od drugiej, zeby pasmo materjaltu A moglo sie swo¬ bodnie miescic pomiedzy niemi. Prowad¬ nice te sa nieco naprezane przez prety 32, gdy prety te zostaja nalozone na nie pod¬ czas faldowania pasma A.Prowadnice 36, 37 sa przymocowane do stolu tylko swemi dolnemi koncami za¬ pomoca klocków 38, 39, przyczem ciagna sie pochylo do góry równolegle do po¬ wierzchni 26 w odleglosci nieco wiekszej od srednicy pretów 32, aby mozna bylo — 3 — */umiescic swobodnie pod niemi pewna licz¬ be pretów 32, owinietych pasmem A, leza- cem pomiedzy prowadnicami. Odpowied¬ nia konstrukcja, przeznaczona do przy¬ trzymywania sfaldowainego juz pasma i skladajaca sie np. z listw 40, 47, jest przy¬ mocowana do stolu zapomoca listwy 42 tak, iz listwy 40 i 41 znajduja sie w pew¬ nej odleglosci od scianki pionowej 27 stolu, oo umozliwia umieszczenie pomie¬ dzy ta scianka a listwami sfaldowanego juz mnaterjalu.Pnzy faldowaniu materjalu powyzszym sposobem pasmo A jest doprowadzane z pomostu 28 po powierzchni stolu pomiedzy tace 30, 31, a nastepnie po powierzchni po¬ chylej 26, na której zostaje stopniowo sfaldowane zapomoca pretów 32. Prety sa zdejmowame recznie po jednym kazdo¬ razowo naprzemian z konca kazdej tacy i przesuwane wzdhsz pasma A w polozenie, w którem prety znajduja sie naprzemian nad i pod prowadnicami 36 i 37 i stykaja sie stale z pasmem A, przyczem prety z górnej tacy sa ukladane pod prowadnica¬ mi, a prety tacy dolnej na prowadnicach po odpowiedniem owinieciu ich pasmem A.Przy rozmieszczeniu czesci sklado¬ wych urzadzenia, uwidocznionem na fig, 2, pret, oznaczony liczba 32a i zdjety tylko co z tacy dolnej, znajduje sie w pewtnem posredniem polozeniu, bliskiem polozenia koncowego, w którem pret ten lezy na prowadnicach obok preta, ulozonego po¬ przednio na nich, poczem ostatni z pre¬ tów, znajdttjacych sie na tacy górnej 31, moze byc przesuniety w! kierunku podluz¬ nym pasma w polozenie, w którem bedzie sie znajdowal pod prowadnicami obok preta, umieszczoneigo pod niemi poprzed¬ nio, przyczem pasmo A zaklada sie wsku¬ tek tych czynnosci dookola pretów w faldy sinusoidalne.Przez wielokrotne ukladanie pretów kolejno na i pod prowadnicami w scislem zetknieciu z pasmem A moze 'byc otrzy¬ mane ciagle sfaldowane pasmo materjalu przerabianego, przyczem prety sa usu¬ wanie po sfaldowamiu pasma przez wy¬ ciaganie ich za konce wbok, poczem sfal- dowany materjal zostaje przesuniety widól po sciamce 27 w celu zrobienia miejsca na nastepny odcinek pasma, podlegajacy sfaldowaniu.Boczne scianki petlic czyli fald pasma sa mocno dociskanie do siebie, najlepiej gdy prety znajduja sie jeszcze wewnatrz tych fald, w celu scislego i trwalego scze- pienia sie wlókien jednej scianki z wlók¬ nami scianki drugiej faldy w strefach 20a i 21a (patrz fig. 3); polaczenie to zostaje utrwalone nastepnie przez wulkanizacje ma- terjalu.Sfaldowany dopiero oo materjal moze byc usuwany z miejsca faldowania go nie¬ przerwanie zapomoca dowolnego odpo¬ wiedniego urzadzenia, mp. przenosnika pa¬ sowego, lub tez materjal ten po przesu¬ nieciu go pomiedzy listwami 40, 41 i scian¬ ka 27 moze byc pociety na odpowiednie odcinki i wyjety w tych odcinkach z po¬ miedzy dolnych konców listw 40, 41; w tym celu konstrukcja przytrzymujaca (skladajaca sie z tych listw) moze byc otwarta z jednego boku.Materjal 22, posiadajacy juz budowe komórkowa czyli falista, moze byc podda¬ ny nastepnie zabiegowi wulkanizacji, lecz pozadane jest nadac mu, dopóki jest on jeszcze lepki, pozadane wymiary i ksztal¬ ty jako wkladki, stosowanej do celów ta- picerskich, np. wkladki, uwidocznionej na fig. 4.W tej postaci zastosowania sfaldowa¬ ne pasmo materjalu do wyscielania zosta¬ je ulozone w wieksza liczbe warstw, leza¬ cych jedna na drujgiej, przyczem warstwy, sasiadujace ze soba sa ukladane w kie¬ runkach wzajemnie prostopadlych, Ten zespól warstw, ulozonych jedna na drugiej, nalezy nieco scisnac, zeby lek¬ ko lepki materjal poszczególnych warstw — 4 —sfaldowianego pasma zlepil sie w licznych punktach styku tych warstw ze soba. Przed wulkanizacja równiez, jezeli to okaze sie pozadanem, wkladka ta powinna byc zao¬ patrzona w poduszki i powleczona po¬ krowcem, czyli przdLsztalcona juz w go¬ towy ostatecznie wyrób tapicerski lub tak zwany pólprodukt, np. materace, jak to u- widoczniono na lig. 1, na której wklladka jest otoczona dookola warstwa wlosia 43, czyli wlosiana poduszka, calosc zas jest powleczona pokrowcem 44. Warstwa 43 sluzy do nadania wkladce gladkiej po¬ wierzchni zewnetrznej oraz zapobiega wy¬ stawaniu poszczególnych wlókien lub wlo¬ sia sfaldowanego materjalu przez pokro¬ wiec. Dzieki zas chropowatosci oraz lepko¬ sci powierzchni warstw sfaldowanego mate¬ rjalu, zwlaszcza zas w razie wulkanizowa¬ nia wkladki wraz z otaczajaca ja warstwa wlosia, warstwa ta przywiera do wkladki tak mocno, iz nie daje sie pózniej od niej oddzielic lub po niej przesuwac; wielka wade wiekszosci wyrabianych dotychczas wyrobów tapicerskiich stanowi wlasnie to, ze warstwa wltosiia^ czyli poduszka wla¬ sciwa, nie jest nalezycie przymocowana do wkladki.Zapomoca wulkanizacji, która moze byc uskuteczniana na wolnem powietrzu, scianki fald materjalu, stykajace sie ze so¬ ba w obrebie stref 20a i 2la, i stykajace sie ze solha powierzchnie poszczególnych warstw zlozonej wkladki, wreszcie, jezeli wkladka jest wulkanizowana wraz z ota¬ czajaca ja warstwa wlosia, stykajace sie ze soba powierzchnie warstw sfaldowa¬ nego materjalu i warstwy wlosia zostaja polaczone ze soba trwale i tworza sprezy¬ nujaca powloke, wskutek czego otrzymuje sie sprezysta wkladke, w której poszcze¬ gólne czesci nie oddzielaja sie od siebie i która nie zapada podczas uzycia.Poniewaz grubosc poszczególnych warstw spilsinlonych wlókien materjalu moze byc bardzo niewielka, a stosunek ilosci materjalu do objetosci gotowego wy¬ robu jest stosunkowo nieduzy, pozadane wyniki, wzmiankowane powyzej, moga byc osiagniete przy oszczedneni nawet uzyciu materjalu.Scianki fald materjalu sa przystoso¬ wane na przewaznej czesci swej dlugosci do wyginania sie sprezystego pod cisnie¬ niem, dzieki czemu sprezystosc materjalu zostaje nalezycie wykorzystana w delii nadania wkladce pozadanych wlasciwo¬ sci.Kazda komórka wkladki, uwidocznio¬ nej na fi|g. 3, jest otoczona z boków komór¬ kami sasiediniemi, wskutek czego sprezy¬ nuje we wkladce raczej konstrukcja, umie¬ szczona w dosc sciesnionej stosunkowo przestrzeni przy dosc znacznej dlugosci scianek, niz konstrukcja, utworzona ze stlo¬ czonych ze soba splaszczonych fald lub ko¬ mórek, kwadratowych w przekroju.Znaczna trwalosc wkladki, wykonanej wedltag wynalazku niniejszego jest powo¬ dowana ponadto przez to, ze stykajace sie ze soba scianki fald zuzywaja sie bardzo nieznacznie (jezeli wogóle takie zuzywanie sie ma miejsce), poniewaz we "Wkladce jest dosc miejsca na swobodne odksztalcanie sie poszczególnych fald w przestrzeni bez koniecznosci ocierania sie tych fald o sie¬ bie, przyczem ocieraniu sie scianek fald o siebie zapobiega równiez hamujacy je wplyw sklejonych ze soba licznych dobrze rozmieszczonych stref, w których scianki te przywieraja do siebie.Aczkolwiek nalezyte przywieranie do siebie wszystkich scianek fald mate¬ rjalu jest jeszcze bardzo pozadane, nie jest jednak niezbedne we wszystkich okolicz¬ nosciach, np. jezeli wkladka jest nalezycie scisnieta przez pokrowiec, to poszczególne komórki zachowuja w masie, dzieki spre¬ zystosci materjalu^ swój ksztalt wlasciwy i rozmieszczenie nawet po wielokrolnem odksztalceniu ich bez znaczniejszego zuzy¬ cia sie ich scianek lub rozluznienia sie wló- 5 —kien, praczem wkladka zachowuje stale swa sprezystosc.W celu osiagniecia pozadanych wyni¬ ków ^wkladce moze byc nadana równiez nieco odimienna budowa komórkowa.W przykladach wykonania, uwidocz¬ nionych na fig. 5, 6 i 7, sprezynujace pa¬ sano A materjalu zostaje przeksztalcone w oddzielne rurki 50, wytwarzane przez; zwi¬ janie odpowiednich odcinków pasma, za¬ kladanie brzegów 51 tych odcinków na siebie i sklejanie ich ze soba. Rurki te mo¬ ga byc ulozone w wieksza liczbe warstw, pnzyczem wj kazdej warstwie rurki, sa ulo¬ zone równolegle, w sasiednich zas war¬ stwach — prostopadle do siebie, jak uwi¬ doczniono na fig. 6. Calosc tego ukladu za¬ leca sie zestawiac ze soba jeszcze przed wulkanizowaniem go; w tym przypadku wulkanizacja zostanie wykorzystana w punktach zetkniecia, sie poszczególnych ru- rejkze sdba w celu ich polaczenia, dzidki czemu nurki zostaja utrwalone w ich poza- danegn poliozeniu wzgledem siebie.Poirniedizy kazdemi dwiema sasiednie- mj warstwami rurde moze byc umieszczona plaska plyta przedzielajaca 52, przyczem rurki sa ukladane w tym przypadku rów¬ niez i w sasiednich warstwach równolegle do siebie, jak to przedstawiono na fig. 7, zamiast ukladania ich prostopadle wedlug fig. 6.Rurki kazdej warstwy moga byc ulozo¬ ne scisle jedna olbok drugiej, lecz lepiej jest je ulozyc w pewnej odleglosci od sie¬ bie, aby im dac moznosc swobodnego od- ksztalteenia sie w kierunku poprzecznym podczas obciazenia wkladki. Podczas stla- czania sie wkladki pod dzialaniem obciaze¬ nia zachodzi czesciowe splaszczenie sie ru¬ rek z utrata ich cylindrycznej postaci, przy¬ czem zwiekszaja sie powierzchnie zetknie¬ cia sie poszczególnych warstw rurek ze so¬ ba, raczej wskutek przylegania spliaszczaja- cych sie rurek na coraz to sizecrszej po¬ wierzchni niz wskutek niepozadanego prze¬ taczania sie lub slizgania sie tych scianek po sobie.Sprezysty opór wkladki zostaje zacho¬ wany zarówno przy niewielkich, jak i sto¬ sunkowo znacznych obciazeniach, przyczem uginanie sie wkladki wyraza sie glównie przez splaszczanie sie komórek w kierun¬ ku poprzecznym z odpowiedniem zmniej¬ szeniem sie promienia krzywizny, a nie przez zblizanie sie ksztaltu komórek w przekroju do kwadratu lub zapadanie sie scianek komórek.Fig.16 przedstawia urzadzenie, zapo- moca którego mozna szybko przerobic pa¬ smo A materjalu na rurki o znacznej dlu¬ gosci, które moga byc nastepnie pociete na krótsze odcinki o pozadanej dlugosci; ruriki te moga byc nastepnie zestawiane jednym z opisanych wyzej sposobów w zwoje, two¬ rzace opisane powyzej wkliadki.W odpowiedniej ramie, w której nie¬ które czesci, uwidocznione na rysunku, sa oznaczone liczba 100, osadzony jest piono¬ wo cylindryczny rdzen 101, przymocowa¬ ny górnym koncem do ramy IW i zwisaja¬ cy z niej ku dolowi; wolny dolny koniec tego rdzenia jest oznaczony liczba 102. W ramie tej osadzone sa dwa kólka nawija¬ jace 103 i 104, obracajace sie w odwrot¬ nych wzajemnie kierunkach dookola geo¬ metrycznej osi, pokrywajacej sie z geome¬ tryczna osia rdzenia. Kólka 103 i 104 sa zaopatrzone w uzebienia 105 i 106, z&ze- biajace sie z kólkami zebatemi 107 i 108, napedzanemu zapomoca dowolnego mecha¬ nizmu napedowego, nieuwidocznionego na rysunku.Na kólkach nawijajacych 103 i 104, obracajacych sie we wzajemnie odwrot¬ nych kierunkach, umieszczone sa rolki 109 i 110, na których nawiniete sa zwoje pa¬ sma A materjahi do wyscielania. Zespól powyzszy jest przystosowany do nawija¬ nia na rdzen dwóch pasm A materjalu wzdluz dwóch linij srubowych o wzajemnie odwrotnych kierua!ikach, przyczem jedno — 6 —pasmo A jest nakladane aa drugie. Do ze¬ spolu powyzszego nalezy równiez para kó¬ lek pociagajacych 111, 112, napedzanych zapamoca dowolnego zródla napedu za po- sredinictwem wspóldzialajacych ze soba kó¬ lek zebatych 113, 114 i zsuwajacych nie¬ przerwanie z wolnego konca rdzenia rurice, utworzona ze wzmiarikowaatych powyzej dwóch pasm A materjalu.W celu umocowania rolki 109 na kólku nawijajacem 103, na powierzchni tego kól¬ ka umocowane sa dwa wieszaki o wza¬ jemnie równoleglych ramionach 115, 116, ustawionych pod katem wzgledem rdzenia 101. W ramionach tych wykonane sa otwo¬ ry podluzne 117, 118, w których osadzone sa przesuwnie tulejki 119, 120, tworzace przesuwne lozyska, w których osadzona jest obrotowo os 121 rolki 109, dajaca sie wyjmowac z tego lozyska.W zewnetrznych koncach ramion wie¬ szaków osadzana jest obrotowo os 122, równiez dajaca sie wyjmowac z tego lozy¬ ska na której osadzony jest walek 123; na walek ten przewija sie pasmo ochronne, poniewaz pasmo A materjalu najlepiej jest nawinac na rolke 109 lacznie z pasmem ochronnem, oddzielajacem jeden zwój nie¬ co lepkiego pasma A od drugiego i zapo- biegajacem niepozadanemu zlepianiu sie tych zwojów ze soba. Rolka 109 jest stale pociagana sprezyscie w kierunku konców ramion wieszaków zapomoca sprezyn 124, 125, przymocowanych z jednej strony do przesuwnych tulejek 119, 120, z drugiej zas strony do konców sztywnych ramion wie¬ szaków.Dzieki takiemu rozmieszczeniu i wyko¬ naniu opisanych czesci tego mechanizmu rolka 109 jest stale dociskana sprezyscie do walka 123. W miare odwijamia sie pasma A z rolki 109 i nawijania sie go na rdzen 101 pasmo ochronne przewija sie z rolki 109 na walek 123.W celu odnowienia zapasu pasma A mozna wyjac z pomiedzy ramion wiesza¬ ków rcdke f09 i walek 123, wysuwajac w kierunku bocznym ich osie z odpowiednich lozysk, poczem wstawia sie pomiedzy ra¬ miona wieszaków nowa rolke 109 i pusty wailek 123.W celu umocowania rolki 110 na kólku nawijajacem 104 umieszczone jest na niem odpowiednie urzadzenie 126, podobne do urzadzenia, przeznaczonego do umocowa¬ nia rolki 109, z rta róznica, ze rolka 110 i urzadzenie sa umieszczone tak, aby pasmo A, odwijane z rolki 110, moglo byc nawi¬ jane na rdzen w kierunku odwrotnym do kierunku nawijania na rdzen pasma A z rolki 109 podczas obracania sie kólek na¬ wijajacych we wzajemnie odwrotnych kie¬ runkach.W celu ulatwienia slizgania sie lepkie¬ go pasma po rdzeniu oraz zsuwania sie te¬ go pasma z rdzenia, na rdzen nawijana jest pochwa 127 z odjpdwied-niego materjalu, np. tkaniny lub papieru, doprowadzanego na górny koniec rdzenia z rolki 128, umo¬ cowanej na rannie urzadzenia, przez pro¬ wadnice rurowa 129, która kieruje pasmo to tak, iz nawija sie ono na rdzen, tworzac na nim rurowa pochwe. Na pochwe te na¬ wijane sa nastepnie oba pasma A mate¬ rjalu do wyscielania, poczem rurka, zwi¬ nieta z pasm A, zostaje zsunieta z rdzenia wraz z runowa pochwa rdzenia, przyczem zastosowanie tej pochwy ulatwia zsuwanie rutki, utworzonej z lepkich paism A, z rdze¬ nia, sama zas pochwa przyczynia sie do utrzymywania nalezytego ksztaltu rurki oraz ulatwia podchwytywanie tej rurki przez kólka zejbate 111, 112, poniewaz po¬ chwa usztywnia rurke i zapobiega nadmier¬ nemu uginaniu sie jej scianek.Rurka, utworzona z pasma A, moze byc nastepnie pocieta na odcinki, które zesta¬ wia sie ze soba, tworzac z nich wkladki, poddawane nastepnie zabiegowi wulkaniza¬ cji, przyczem pochwy 127 pozostawia sie wewnatrz rurek, zwlaszcza wtedy, gdy sa one wykonane z niertrz&szczacego przy zgi- — 7 —naniu materjalu i o tyle gietkiego, zeby po¬ zostawienie pochw w rurkach nie -wplywa¬ lo szkodliwie ma sprezystosc wkladki jako calosci.Pozostawienie tych pochw we wkllad- kach tapicerskich, przeznaczonych do pew¬ nych celów, moze byc mawet pozadane ze wzgledu na usztywnienie i wzmocnienie wkladki bez znaczniejszego zmniejszenia sprezystosci jej, pochwy te moga byc tez usuniete z rurek przez wysuwanie ich w kierunku osiowym, przyczem usuwanie pochw zaleca sie Uskuteczniac przez wulka¬ nizacje materjalu.Dzieki nawinieciu wzmiankowanych pasm A na siebie wzdluz linij srubowych o wzajemnie odwrotnych kierunkach, otrzy¬ mana w ten isposób rurka jest sztywna i posiada dosc duza wytrzymalosc mecha¬ niczna, powodowana przez trwale zlepie¬ nie sie ze soba wlókien, powleczonych kleLwem i stykajacych sie ze soba po ich zwulkanizowaniu, Jednolitosc budowy materjalu moze byc powiekszona dodatkowo przez dodatkowe powleczenie wlókien materjalu kleiwem, np. przez opryskiwanie kleiwem pasm pod¬ czas nawijania ich na rdzen.Pasma te zaleca sie nawijac t^k, aby w kazdej warstwie krawedzie zwojów sasia¬ dujacych ze soba stykaly sie ze soba i tworzyly nastepnie wskutek zlepiania sie podczas wulkanizacji mocny szew, laczacy te zwoje ze soba. Budowa rurki, utworzo¬ nej z dwóch pasm, nawinietych na siebie wzdluz linij srubowych o wzajemnie od¬ wrotnych kierunkach, jest symetryczna, rurka zas posiada scianke o jednakowej za¬ sadniczo grubosci na calej swej dfagosci, okolicznosci te ulatwiaja równomierne od¬ ksztalcanie sie scianek poszczególnych ru- rek, przyczem naprezenia rozkladaja sie na wszystkie czesci rurki równiez równomier¬ nie.Dobre wyniki osiaga sie równiez w ra¬ zie nadania poszczególnym czesciom skla¬ dowym wkladki postaci pólokraglych kory¬ tek, które moga posiadac scianki o grubo¬ sci pojedynczej, np. korytka 60 w odimia- nie, uwidocznionej na fig. 8, lub tez moga posiadac scianki o grubosci podwójnej, co moze byc osiagniete przez odpowiednie wtlaczanie bocznej scianki rurki okraglej az do otrzymania korytka o ksztalcie litery C o sciankach podwójnej grubosci/Korytka takie najlepiej jest przykleic w pewnych odstepach równolegle do siebie do arkusza 61 z tegoz materjalu, co ulatwia utworze- inie nastepnie z nich wielowarstwowej wkladki tapicerskiej oraz ustala polozenie poszczególnych korytek i zapobiega niepo¬ zadanemu przesuwaniu ich wzgledem sie¬ bie. Wkladka powyzsza moze byc równiez wykonywana z wiekszej ilosci takich kory¬ tek, rozmieszczonych parami i zwróconych swemi wkleslosciami ku sobie, np. korytek 62, 63 na fig. 9.Powyzsze korytka sa utrzymywane w pewnej pozadanej odleglosci od siebie, u- mozliwiajacej odksztalcanie sie korytek w kierunku poprzecznym, przez przyklejenie ich do górnego i dolnego arkusza 64, 65, który równiez moze byc wykonany z tegoz materjalu, co i korytka.Wynalazek niniejszy nadaje sie dosko¬ nale do osiagniecia rozmaitej sprezystosci wkladek, ukladajacej sie w granicach o bar¬ dzo szerokiej rozpietosci, zapomoca tak nie- zlozonych srodków, jak dobieranie odpo¬ wiedniej grubosci pasma materjalu do wy¬ scielania lub gestosci w niem spilsmionych wlókien oraz ilosci uzytego kleiwa oraz na¬ dawanie wzmiankowanym powyzej komór¬ kom wkladki odpowiednich wymiarów, ksztaltów i rozmieszczenia. Dalsze odmiany moga byc otrzymywane przez skladanie wkladki z warstw o rozmaitych wlasciwo¬ sciach pod wzgledem sprezystosci, nadaja¬ cych lacznie pozadane wlasciwosci wklad¬ ce jako calosci, Naprzyklad warstwy cze¬ sci skladowych o takiej ze samej budowie, lecz o róznej grubosci, a wiec posiadajace — 8 — iodmienna sprezystosc i wytrzymalosc, mo¬ ga byc zestawiane ze soba w celu utworze¬ nia zespolu, posiadajacego pewne pozada¬ ne wlasciwosci, jaik to ma miejsce w odmia¬ nie, uwidocznionej na fig. 10, w której kazda warstwa jest utworzona z czesci skladowych o ksztalcie, uwidocznionym na fig. 3, lecz kazda nastepna warstwa posia¬ da coraz to mniejsza grubosc, przyczem warstwa 70 o najmniejszej grubosci i naj¬ mniejszej sprezystosci jest uwidoczniona na rysunku jako stanowiaca najnizsza warstwe wkladki, a warstwa 71 o najwiekszej gru¬ bosci i najwiekszej sprezystosci jest naj¬ wyzsza warstwa wkladki, warstwy zas po¬ srednie posiadaja odpowiednio zmniejsza¬ jace sie stopniowo wlasciwosci posred¬ nie.W odmianie, uwidocznionej na fig. 11— 15, sprezystym czesciom wkladki nadana jest postac najwlasciwsza w razie ustawie¬ nia tych czesci wie wkladce pionowo w od¬ róznieniu od ulozenia poziomego tych cze¬ sci w odmianach, opisanych powyzej. We- dlug fi|g. 11 i 12 kazda z licznych sfaldowa- nych pionowo ustawionych czesci wkladki, posiadajacych podobne wymiary i ksztalty, jest utworzona z wiekszej liczby ogniw 81, posiadajacych ksztalt litery U o wykona¬ nych ze sprezystego pasma A materjalu, przyczem poszczególne ogniwa 81 sa ulo¬ zone równolegle obok siebie, jak to wy¬ raznie uwidoczniono na fig. 12. Odgiete na bok brzegi 82 sasiednich ogniw sa przykle¬ jone do siebie, dzieki czemu tworzy sie sfaldowama sinusoidalnie czesc 83 wklad¬ ki.Sfaldowane czesci 83 wkladki sa usta¬ wione obok siebie tak, aby stykaly sie swe- mi grzbietami, np. 83a — 836 i 84. Pary, u- tworzone z czesci 83a, 83bt sa laczone na¬ stepnie parami 83c, 83d w taki sposób* iz petlice o wystajacym nazewnatrz szwie, la¬ czacym brzegi 82, znajduja sie wewnatrz nieklejonych fald drogiej pary, jak to przedstawiono na fig. 11. Stykajace sie ze soba boki fald obydwóch par sa sklejone ze soba w miejscach 85, przyczem miejsca te lacznie ze sklejonemu miejscami' 84, 84 two¬ rza strefy laczace, rozmieszczone równo¬ miernie w calosci wkladki i nadaja stalosc % budowie wkfedkii, pozostawiajac jej jed¬ nak moznosc wyginania sie z latwoscia. Na¬ lezyte polaczenie stykajacych sie ze soba boków fald najlepiej jest zapewnic przez wulkanizacje tych powierzchni, która moze byc wykonywana przed lub po zestawie¬ niu wszystkich tych czesci wkladki w jed¬ na calosc wkladki wyrobu tapicerskiego.Wyrób ten moze byc np. materacem, uwi¬ docznionym na fig. 15, w którym liczba 86 oznacza wkladke, wykonana w sposób, do¬ piero co opisany powyzej, a liczby 87 i 88 oznaczaja warstwe wlosia wzglednie po¬ krowiec materaca.Podczas sciskania wkladki odksztalca¬ niu sie na boki poszczególnych pionowo u- stawionych czesci wkladki zapobiegaja sa¬ siednie czesci, zespolone z niemi miejsca¬ mi sklejomemi, zwlaszcza miejscami 84.Faldy, posiadajace szwy 82, wsuwaja sie przytem glebiej w faldy sasiedniej czesci 83, nieposiadiajacych tych szwów.Dla ulatwienia fabrykacji wkladek moz¬ na zamiast wykonywac je z wiekszej liczby ogniw o ksztalcie litery U, jak opisano po¬ wyzej, zestawiac je z odcinków 90, nie¬ przerwanego pasma, jak to uwidoczniono na fig. 13 i 14, faldujac to pasmo w dowol¬ ny odpowiedni sposób. Wkladka, przedsta¬ wiona na fig. 13, zawiera wieksza liczbe ta¬ kich sfaldowanych odcinków, zestawionych ze sdba w sposób opisany w odniesieniu do wkladki wedlug fig. 11 i dzialajacych w takaz sposób.Nalezy zaznaczyc, ze wkladki sprezy¬ nujace, wykonane wedlug wynalazku ni¬ niejszego, moga byc stosowane w najroz¬ maitszych zestawieniach w przedmiotach, podlegajacych wyscielaniu; poszczególne czesci wkladek, posiadajace opisana po¬ wyzej budowe komórkowa, mogia* byc sto^ - 9 -sowane lacznie ze sprezynami, poduszka¬ mi i ininemi znanemi postaciami wykonania wyrobów tapicerskich, jako czesci dodat¬ kowe lufo tez jako glówne czesci wkladek tapicerskich.W przykladach wykonania wynalazku moga byc dokonywane oczywiscie liczne zmiany bez oddalania sie od przewodniej mysli wynalazku, ujetej w zastrzezeniach patentowych. PL