PL209378B1 - Endoproteza stawu skokowego - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Do zastąpienia stawu skokowego służy endoproteza, która składa się z części składowej, łączonej z kością skokową, z części składowej, łączonej z kością piszczelową oraz z części pośredniej (opis DE-U-88 12 806, broszura reklamowa LINK S.T.A.R. Totale Sprunggelenkprothese [H. Kofoed] firmy Waldemar Link (GmbH & Co.), Hamburg]. Część składowa kości skokowej i część pośrednia współdziałają poprzez powierzchnie ślizgowe, które umożliwiają ugięcie i wydłużenie w płaszczyźnie strzałkowej. Część składowa kości piszczelowej i część pośrednia tworzą współpracujące powierzchnie ślizgowe, które umożliwiają obracanie wokół osi pionowej. Mogą być one wykonane jako płaskie, w celu umoż liwienia wykonania ruchów wyrównawczych w kierunku AP (anterior-posterior) i LM. Stabilizację zapewnia naturalny aparat więzadłowy.

W przypadku znanej protezy, powierzchnie ś lizgowe części poś redniej od strony górnej i strony dolnej są ułożone w płaszczyźnie czołowej równolegle względem siebie, ponieważ protetyczna część zastępcza stawu nie powinna spowodować zmiany kierunku. Jednak okazało się, że boczne i środkowe więzadła stawu posiadają po operacji często różne naprężenia, co może powodować dolegliwości. Może to być spowodowane nieregularnościami anatomicznymi lub tym, że chirurg dobrał niekorzystne ułożenie powierzchni resekcji, przeznaczonej na kości strzałkowej do połączenia z protezą.

Zadaniem wynalazku jest wyeliminowanie, względnie złagodzenie, niewyważenia z jednej strony między warunkami anatomicznymi, względnie operacyjnymi, a z drugiej strony protezą.

Rozwiązanie według wynalazku uzyskano dzięki cechom zastrzeżenia 1 albo cechom zastrzeżenia 6. Zgodnie z nimi, część pośrednia i/lub część składowa kości piszczelowej są ukształtowane w postaci klina. Jeśli chirurg stwierdzi, że w przypadku zastosowania zwykłej protezy naprężenie więzadeł jest zróżnicowane, wówczas może to wyrównać za pomocą korekcyjnych części składowych, które w płaszczyźnie czołowej mają kształt klina. Grubsza część klinowej płytki korekcyjnej jest umieszczona na tej powierzchni, na której w przypadku zastosowania zwykłych części składowych naprężenie więzadeł byłoby niewystarczające. Jeśli chirurg rozpozna, że piszczelowa powierzchnia resekcji nie jest prostopadła do kierunku kości piszczelowej lub jeśli z innego powodu zażyczy sobie, aby płaszczyzny protezy nie były usytuowane prostopadle do osi kości piszczelowej, wówczas może zastosować korekcyjne części składowe, których kształt klina leży w płaszczyźnie strzałkowej. Jeśli chirurgowi chodzi o to, aby dolna powierzchnia ślizgowa górnej części składowej posiadała określone ułożenie względem kierunku kości piszczelowej lub względem kierunku obciążenia, wówczas zastosuje on na ogół część składową kości piszczelowej, ukształtowaną jako korekcyjną część składową. Jeśli natomiast ułożenie piszczelowej powierzchni resekcji jest prawidłowe i chodzi o to, aby sprostać anatomii stopy, wówczas zastosuje on korzystniej część pośrednią w postaci korekcyjnej części składowej.

Niniejsze prawo ochronne nie odnosi się do klinowego ukształtowania części pośredniej w pł aszczyź nie czołowej, ponieważ problem ten był przedmiotem starszego, nie opublikowanego uprzednio zgłoszenia patentowego

Stwierdzenie, że górna część składowa ma kształt klina, nie powoduje w praktyce żadnych trudności, ponieważ zarówno jej powierzchnia łącząca od strony górnej, jak i jej powierzchnia ślizgowa od strony dolnej jest płaska lub zasadniczo płaska. Dla określenia jakiegokolwiek kształtu klina części pośredniej w płaszczyźnie strzałkowej, miarodajne jest porównanie ze zwykłymi częściami pośrednimi. Poza tym, można w prosty sposób określić nie tylko kierunek w przybliżeniu płaskiej powierzchni ślizgowej części pośredniej od strony górnej, lecz również całkowite ułożenie powierzchni ślizgowej od strony dolnej. W rozumieniu według wynalazku, część pośrednia w płaszczyźnie strzałkowej ma kształt klinowy wówczas, gdy w porównaniu ze zwykłą częścią pośrednią jest pogrubiona w kierunku przednim lub tylnym.

W ramach niniejszego wynalazku, kształ t klinowy w pł aszczyź nie strzał kowej moż e być łączony z kształtem klinowym w płaszczyźnie czołowej. Jednak kształt klinowy w płaszczyźnie strzałkowej lub czołowej może również występować bez kształtu klinowego w płaszczyźnie czołowej, względnie strzałkowej. Celowo kąt klina wynosi 1°-16°, korzystnie 3°-8°.

Aby ułożenie kształtu klinowego części pośredniej nie mogło się zmienić wskutek przekręcenia części pośredniej wokół osi pionowej, jej ułożenie ustala się korzystnie w sposób wymuszony od strony kości skokowej lub kości piszczelowej, przy czym współpracujące pary powierzchni ślizgowych są ukształtowane w sposób określający kierunek (przykładowo cylindrycznie). Do tego celu nadaje się szczególnie staw między kością skokową a częścią pośrednią.

PL 209 378 B1

Aby chirurg mógł wybierać spośród różnych kątów klina, należy udostępnić mu do każdej protezy szereg różnych korekcyjnych części składowych. W celu zmniejszenia związanych z tym nakładów, korzystne jest w miarę możliwości najprostsze ukształtowanie korekcyjnych części składowych. Dlatego też może być celowe zestawienie ich ze stale niezmiennej części standardowej i z części klinowej. Część standardowa jest udostępniona w prostej postaci wykonania. Jedynie części klinowe muszą występować w różnych wariantach. Mają one zastosowanie zwłaszcza wówczas, gdy górną część składową stosuje się jako korekcyjną część składową, a część standardowa stanowi urządzenia, które są konieczne do zamocowania na kości piszczelowej.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia staw zaopatrzony w protezę, w przekroju strzałkowym, fig. 2 - protezę, w rozłożeniu perspektywicznym, fig. 3 - układ implantowanej górnej i dolnej części składowej protezy przed osadzeniem części pośredniej, w widoku perspektywicznym, fig. 4 - górną korekcyjną część składową, w przekroju czoł owym, fig. 5 - górną korekcyjną część skł adową , w przekroju strzał kowym, fig. 6 - korekcyjną część pośrednią, w przekroju strzałkowym, a fig. 7 - górną korekcyjną część składową, która jest ukształtowana jako dwudzielna.

Między kością piszczelową 1 a kością skokową 2 należy umieścić protezę, która składa się z górnej części składowej 3, dolnej części składowej 4 i części pośredniej 5. Górna część składowa 3 posiada płytkową część 6, której powierzchnia dolna 7 posiada płaską powierzchnię ślizgową. Występy 8 służą do zamocowania w odpowiednich wybraniach resekcyjnych 9 kości piszczelowej 1.

Dolna część składowa 4 posiada wypukłą powierzchnię ślizgową 10, która może być ukształtowana cylindrycznie lub stożkowo. Jest ona wyposażona w żebro 11, które leży w kierunku ruchu względnego części pośredniej podczas ruchu uginania i rozciągania. Ponadto, dolna część składowa posiada boczne małe płaszczyzny 14, w celu współdziałania z odpowiednimi powierzchniami ślizgowymi kości piszczelowej 1 i strzałki 13.

Część pośrednia 5 posiada płaską powierzchnię górną 15, pasującą do powierzchni ślizgowej 7 oraz powierzchnię ślizgową 16 od strony dolnej, która jest ukształtowana uzupełniająco względem powierzchni ślizgowej 10 dolnej części składowej 4. Posiada ona rowek 17 do ustalenia żebra 11. Dzięki temu, część pośrednia 5 jest prowadzona bocznie w stosunku do dolnej części składowej 4. Może ona wykonywać jedynie ruchy uginania i rozciągania.

Górne i dolne części składowe 3 i 4 są wykonane korzystnie z metalu, a część pośrednia 5 z tworzywa sztucznego o korzystnych właściwościach ślizgowych, jak polietylen. Stosuje się również inne materiały o dostatecznej wytrzymałości, przykładowo ceramikę.

Wskutek uzupełniającego kształtu powierzchni ślizgowych 10 i 16, jak również dzięki umieszczeniu żebra 11, współpracującego z rowkiem 17, część pośrednia 5 nie jest obrotowa wokół osi pionowej względem części skokowej 4 stawu skokowego. Tak więc, jej ułożenie jest ustalone poprzez ułożenie dolnej części składowej. Przedstawiona postać wykonania całkowicie wyklucza tego rodzaju ruchy obrotowe wokół osi pionowej między dolną częścią składową a częścią pośrednią, lecz możliwe są jednak postacie wykonania, w których są one dopuszczalne w określonych granicach lub dzięki ukształtowaniu powierzchni ślizgowych są jedynie ograniczone albo nie są wykluczone.

Powyższe objaśnienia, odnoszące się do fig. 1 do 3, dotyczą zarówno postaci wykonania z zastosowaniem zwykłych części składowych, jak również postaci wykonania z korekcyjnymi częściami składowymi.

Na figurach 4-6 przedstawione są przykłady wykonania korekcyjnych części składowych.

Na figurze 4 przestawiona jest górna część składowa 3, ukształtowana jako korekcyjna część składowa, w widoku czołowym. W pobliżu krawędzi 20, pokazanej na rysunku po lewej stronie, jest ona grubsza niż przy naprzeciwległej krawędzi. W odniesieniu do jej czołowej płaszczyzny środkowej jest ona ukształtowana symetrycznie, dzięki czemu, odpowiednio do wyboru chirurga, pogrubiona powierzchnia 20 może znajdować się na bocznej lub środkowej stronie stawu.

Na figurze 5 przedstawiona jest w przekroju strzałkowym górna część składowa 3. Na końcu 21, pokazanym na rysunku po lewej stronie, jest ona ukształtowana w sposób pogrubiony w kształcie klina. Powierzchnia górna tej części składanej jest symetryczna względem płaszczyzny środkowej. Dlatego też, w zależności od wyboru chirurga, pogrubiony koniec może być umieszczony w stanie z przodu lub z tyłu. Kąt klina 21 między górną powierzchnią mocującą 23 a dolną powierzchnią ślizgową 7 jest przedstawiony w obu przykładach w rzędzie wielkości 5°.

Na figurze 6 przedstawiona jest w przekroju strzałkowym korekcyjna część pośrednia 5. Jej powierzchnia dolna 16, ukształtowana jako powierzchnia ślizgowa, w całkowitym ułożeniu jest usytu4

PL 209 378 B1 owana w przybliżeniu równolegle do linii pomocniczej 24, która jest uwidoczniona w celu przedstawienia kąta klina 19 w pobliżu górnej powierzchni ślizgowej 15. W tym przypadku założono, że linia 24 w przypadku zwykłych części pośrednich jest usytuowana równolegle wobec całkowitego ułożenia powierzchni dolnej 16. Istotne dla ustalenia kształtu klina części pośredniej jest ciągłe porównywanie ze zwykłymi częściami składowymi układu protezy. Nie jest konieczne, aby korekcja ograniczała się tylko do odpowiednio jednej części składowej. Korekcyjne części składowe można stosować zarówno do górnej części składowej, jak i do części pośredniej, co jest przedstawione na fig. 1. Gdy chirurg osadzi dolną część składową 4, wówczas za pomocą odpowiednich instrumentów, przy naprężonych więzadłach bocznych, może stwierdzić, czy powierzchnia resekcji 25 kości piszczelowej ma zwykły przebieg wobec dolnej części składowej 4, czy też konieczna jest korekcja. W tym ostatnim przypadku chirurg podejmuje decyzję, czy korekcyjna część składowa powinna być dobrana dla górnej części składowej lub części pośredniej, czy też dla obu części, a także jak duży powinien być dany kształt klina i w jakim kierunku ma być osadzony. Odpowiednio, pomiar możliwy jest nawet wówczas, gdy osadzona jest górna część składowa 3. Następnie, można zdecydować, czy jako część pośrednia zostanie użyta korekcyjna część składowa.

Na figurze 7 przedstawiona jest górna część składowa 3, zestawiona z części standardowej 25 i części klinowej 26. Ponieważ część standardowa 25 posiada elementy mocujące 8, toteż część klinowa 26, udostępniona w wielu egzemplarzach o zróżnicowanych kątach klina, może być ukształtowana w odpowiednio prosty sposób. Obie części mogą być ze sobą połączone w dowolny, znany sposób. Przykładowo mogą być one połączone śrubami. Mogą być również wyposażone w uzupełniające, zazębiające się ze sobą występy i wybrania, które umożliwiają zestawienie obu części bez istotnych nakładów.

Claims (6)

1. Endoproteza do zastąpienia stawu skokowego, składająca się z łączonej z kością skokową, dolnej części składowej, która posiada powierzchnię ślizgową od strony górnej, z górnej części składowej, posiadającej powierzchnię ślizgową od strony dolnej i dla połączenia z powierzchnią resekcji kości piszczelowej posiada górną powierzchnię łączącą oraz z części pośredniej, która posiada dwie powierzchnie ślizgowe, współpracujące z powierzchniami ślizgowymi górnych i dolnych części składowych, znamienna tym, że górna część składowa (3) w przekroju czołowym i/lub strzałkowym między jej powierzchnią ślizgową (7) od strony dolnej a powierzchnią łączącą (23) od strony górnej i/lub część pośrednia (5) między jej powierzchniami ślizgowymi (15, 16) w przekroju strzałkowym, ma kształt klina.

2. Endoproteza według zastrz. 1, znamienna tym, że współpracujące powierzchnie ślizgowe (10, 16), na dolnej części składowej (4) i części pośredniej (5), współpracują, korzystnie nieobrotowo, w odniesieniu do osi pionowej.

3. Endoproteza według zastrz. 1, znamienna tym, że współpracujące powierzchnie ślizgowe (7, 15), na górnej części składowej (4) i części pośredniej (5), współpracują obrotowo w odniesieniu do osi pionowej.

4. Endoproteza według zastrz. 1-3, znamienna tym, że kąt klina (19, 22) wynosi między 1 a 16°.

5. Endoproteza według zastrz. 1-4, znamienna tym, że klinowa część składowa (3) składa się z części klinowej (26), która posiada zróżnicowane kąty klina oraz z części standardowej (25).

6. Układ endoprotez do zastąpienia stawu skokowego, który składa się z łączonej z kością skokową, dolnej części składowej, która posiada powierzchnię ślizgową od strony górnej, z górnej części składowej, posiadającej powierzchnię ślizgową od strony dolnej i dla połączenia z powierzchnią resekcji kości strzałkowej posiada powierzchnię łączącą oraz z części pośredniej, która posiada dwie powierzchnie ślizgowe, współpracujące z powierzchniami ślizgowymi górnych i dolnych części składowych, przy czym układ obejmuje zwykłe górne części składowe i części pośrednie, których powierzchnia górna i powierzchnia dolna mają korzystnie w całości przebieg równoległy, znamienny tym, że obejmuje on wymienne na zwykłe, korekcyjne części składowe, górne części składowe (3), które między ich powierzchniami górnymi i dolnymi (7, 23) w płaszczyźnie strzałkowej i/lub płaszczyźnie czołowej są ukształtowane klinowo i/lub obejmuje wymienne na zwykłe części pośrednie (5), korekcyjne części pośrednie, które między ich powierzchnią górną (15) a całkowitym przebiegiem powierzchni dolnej (16), w płaszczyźnie strzałkowej, są porównaniu ze zwykłymi częściami pośrednimi (5).