PL208642B1 - Kryta zawiasa drzwiowa lub okienna - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest kryta zawiasa drzwiowa lub okienna, która ma co najmniej jeden ościeżnicowy element mocowany w ościeżnicy i co najmniej jeden skrzydłowy element mocowany do skrzydła, przy czym te elementy są połączone ze sobą przechylnie, a punkt obrotu elementu skrzydłowego jest usytuowany ruchomo, przy czym jest on ruchomy wewnątrz ościeżnicowego elementu, dźwignia jest prowadzona przez oś łożyskowania, której oś środkowa tworzy punkt obrotu i która jest ułożyskowana przez elementy ślizgowe i jest ruchoma wzdłuż prowadnic, element ościeżnicowy posiadający nastawczą dźwignię, która przenosi ruch obrotowy na skrzydłowy element i jest umieszczona w obudowie.

Tego rodzaju zawiasy są znane przykładowo z brytyjskiego zgłoszenia patentowego GB 283 315A. Takie zawiasy są zwykle montowane jako schowane w wycięciu w połączeniu kształtowników. Dzięki temu nie są one widoczne z zewnątrz, a mimo to umożliwiają otwieranie odpowiedniego skrzydła.

Zwykle element ościeżnicowy i element skrzydłowy są przy tym połączone ze sobą przez płytki będące pod działaniem sprężyn, które przy poruszeniu odpowiedniego skrzydła mogą oddalać się od siebie, a dzięki temu skrzydło ma umożliwiony duży ruch otwarcia.

Takie elementy łączące są jednak dość kosztowne, niewygodne w montażu i mówiąc inaczej, drogie.

Kryta zawiasa drzwiowa lub okienna przywołanego powyżej typu znana jest z dokumentu GB 283315A. Również ujawniona tam zawiasa posiada wiele poszczególnych części, które czynią złożenie uciążliwym a przez to drogim. Do tego dochodzi jeszcze, że na skutek otwartej postaci tego zawiasu nie tylko nie wygląda on dobrze, lecz również jest skrajnie podatny na zanieczyszczenia.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie zawiasy drzwiowej lub okiennej wymienionego na wstępie rodzaju tak, aby za pomocą prostych środków technicznych ułatwić jej montaż, a równocześnie zwiększyć wytrzymałość połączenia przegubowego, jak również chronić poszczególne jej elementy przed zabrudzeniem.

Zadanie to rozwiązano w zawiasie drzwiowej lub okiennej wymienionego rodzaju przez to, że elementy ślizgowe są ułożyskowane w pokrywach połączonych z obudową.

Ważne jest przy tym tak jak i w przykładach ze stanu techniki, że ten punkt obrotu jest ruchomy podczas otwierania, jak również podczas zamykania. Dzięki temu powstaje możliwość osiągnięcia możliwie dużego otwarcia.

Ponadto dzięki ruchomemu ułożyskowaniu uzyskuje się zawsze żądaną wytrzymałość połączenia przegubowego, przy czym szczególny wpływ na oszczędność miejsca ma miejsce, gdy punkt obrotu jest ruchomy w obrębie elementu ościeżnicowego. Do tego dochodzi jeszcze, że element ościeżnicowy posiada dźwignię nastawczą, przenoszącą ruch obrotowy na element skrzydłowy. Przy tym charakterystycznym jest to, że w obudowie znajdują się pokrywy, na których ułożyskowane są elementy ślizgowe.

Szczególnie korzystne jest przy tym, gdy ruch punktu obrotu jest sterowany w sposób wymuszony. Dzięki temu zapewniona jest zawsze taka sama droga ruchu.

Chociaż dzięki odpowiedniej przekładni można oddziaływać na kąt otwarcia za pomocą przełożenia podwyższającego lub zmniejszającego, technicznie jest szczególnie proste, gdy droga ruchu odpowiada proporcjonalnie kątowi otwarcia elementu skrzydłowego.

Aby przykładowo przy otwartym skrzydle nie mogły wystąpić na nim żadne uszkodzenia, korzystne jest, gdy droga ruchu punktu obrotu jest ograniczona.

Szczególnie prosta możliwość montażu skrzydła na elemencie ościeżnicowym polega na tym, że element skrzydłowy ma oś umieszczoną w otworze wykonanym w nastawczej dźwigni. Dzięki temu element skrzydłowy można łatwo sprzęgać i wyprowadzać ze sprzężenia.

W celu lepszego przenoszenia ruchu, korzystne jest, gdy wymieniona o ś jest umieszczona w otworze bez możliwości obrotu. Takie uniemożliwienie obrotu ustala zawsze jednoznaczny kąt otwarcia elementu skrzydłowego, ponieważ element skrzydłowy nie może przechylać się dodatkowo wokół osi. Ponadto dzięki temu korzystnie wspomagany jest ruch i droga ruchu dźwigni nastawczej.

Według dalszej postaci realizacji wynalazku przewidziano, że dźwignia nastawcza jest prowadzona przez oś łożyskową, której środkowa oś geometryczna tworzy punkt obrotu, podparty przez elementy ślizgowe z prowadzeniem wzdłuż prowadnic. Prowadnice takie zasadniczo określają drogę ruchu.

PL 208 642 B1

Aby umożliwić szczególnie oszczędne wykorzystanie miejsca, korzystne jest, by element ościeżnicowy, przynajmniej przez większą część drogi ruchu dźwigni nastawczej znajdował się w oś cież nicy. W tym celu korzystne jest, gdy zastosowana jest obudowa w celu usztywnienia otworu wykonanego w ościeżnicy.

Istnieje wiele możliwości zrealizowania wymuszonego sterowania. Przykładowo można tu zastosować urządzenie teleskopowe lub też elektryczne silniki nastawcze. Szczególnie prostym rozwiązaniem jest takie, w którym wymuszone sterowanie realizowane jest przez zazębienie.

Według dalszego korzystnego wykonania wynalazku przewidziano, że zazębienie utworzone jest przez zębatkę toczący umieszczoną w elemencie ościeżnicowym oraz przez otaczający się na niej wieniec zębaty współpracujący z punktem obrotu.

Aby polepszyć wygodę obsługi, jak również dostosowanie do niedokładności pasowania, korzystne jest, gdy zawiasa drzwiowa lub okienna jest przestawna trójwymiarowo. Dzięki temu możliwe jest regulowanie zawiasy w pionie, w kierunku bocznym, jak też pod względem docisku.

Dzięki proste] konstrukcji zawiasę drzwiową lub okienną (stosuje się do wszystkich materiałów stosowanych na ościeżnice.

Szczególnie wygodną i łatwą obsługę uzyskuje się wówczas, gdy zawiasa drzwiowa lub okienna jest sprzęgana i rozłączana, jak standardowa zawiasa przykręcana.

Wynalazek w przykładzie wykonania jest opisany dokładniej na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zawiasę drzwiową lub okienną z oddzielonymi od siebie elementami ościeżnicowym i skrzydłowym w widoku perspektywicznym, fig. 2 - zamontowaną zawiasę z fig. 1 w stanie zamknię tym w przekroju w widoku z góry, fig. 3 - widok podobny jak na fig. 2 z otwartymi elementami, fig. 4 - widok podobny do fig. 1 ze złożonymi elementami ościeżnicowym i skrzydłowym w celu ułatwienia regulacji poziomej i regulacji docisku, a fig. 5 przedstawia zawiasę drzwiową lub okienną w widoku perspektywicznym z pokazaniem możliwości regulacji pionowej.

Przykład wykonania zawiasy 10 drzwiowej lub okiennej objaśniony jest na podstawie fig. 1-5. Takie same oznaczenia odnoszą się przy tym do takich samych części, jeżeli nie podano inaczej.

Zawiasa 10 drzwiowa lub okienna złożona jest z ościeżnicowego elementu 12, który w tym przypadku jest osadzany w ościeżnicy B. Ponadto zawiasa 10 drzwiowa lub okienna ma skrzydłowy element 14, który może być mocowany do skrzydła F.

Ościeżnicowy element 12 i skrzydłowy element 14 są ze sobą połączone za pomocą elementu mocującego. W tym przypadku mocujący element złożony jest z osi 18 umieszczonej przy skrzydłowym elemencie 14. Oś 18 usytuowana jest w otworze 20 znajdującym się w ościeżnicowym elemencie 12.

Jak to przedstawiono zwłaszcza na fig. 2 i 3, punkt obrotu D skrzydłowego elementu 14 jest usytuowany z możliwością przemieszczania. Ten punkt obrotu D jest w przedstawionym przypadku przemieszczany z wymuszonym sterowaniem wewnątrz ościeżnicowego elementu 12.

Do przemieszczania służy w przedstawionym przypadku nastawcza dźwignia 16 o przekroju poprzecznym zasadniczo w kształcie litery L. Ta nastawcza dźwignia 16 jest z jednej strony połączona sztywno ze skrzydłowym elementem 14 i z ościeżnicowym elementem 12 tak, że umożliwione jest wymienione powyżej przemieszczanie punktu obrotu D. Punkt obrotu D nastawczej dźwigni 16 jest również usytuowany przesuwnie lub ruchomo w ościeżnicowym elemencie 12. Aby można było przeprowadzić takie przemieszczenie w sposób wymuszony, przy jednym końcu nastawczej dźwigni 16 w kształcie litery L wykonany jest zębaty wieniec 32. Ten zębaty wieniec 32 jest zazębiony z zębatką 30, stanowiącą część ościeżnicowego elementu 12.

Nastawcza dźwignia 16 jest ułożyskowana u góry i u dołu nie pokazanymi na rysunku elementami ślizgowymi w pokrywach 28 poprzez oś 18, na której końce nasadzone są elementy ślizgowe. Pokrywy 28 są połączone z obudową 24, która między innymi mieści nastawczą dźwignię 16 oraz zębatkę 30.

Pokrywy 28 są przy tym zamocowane na obudowie 24 za pomocą kołków lub śrub.

Jak wynika z rysunku, na nastawczej dźwigni 16 jest zamocowany za pomocą śrub 36 łączący element 34 Ten łączący element 34 zawiera wymieniony wyżej otwór 20 na oś 18.

W celu lepszego ustalania przechylnego ruchu oś 18 powinna być umieszczona w otworze 20 bez możliwości obrotu. Można to zapewnić wieloma sposobami. W przedstawionym przykładzie wykonania zapewniono to przez czworokątny kształt osi 18 przy odpowiednim ukształtowaniu otworu 20.

Pomiędzy łączącym elementem 34 a nastawcza dźwignią 16 zamontowany jest nastawczy mimośród 38.

PL 208 642 B1

Jeżeli poluzuje się śruby 36 pomiędzy nastawczą dźwignią 16 a łączącym elementem 34, można regulować nacisk na zawiasę 10 drzwiową lub okienną. Przedstawiono to na fig. 4.

Dzięki pozbawionemu możliwości obrotu połączeniu pomiędzy osią 18 a otworem 20 przy otwieraniu skrzydłowego elementu 14 uaktywnia się zazębienie 30, 32 pomiędzy obudową 24 a nastawczą dźwignią 16.

Nastawcza dźwignia 16 odtacza się przy tym po zębatce 30 i przesuwa przez to oś obrotu D w obudowie 24 do przodu na fig. 2, a więc do góry. Punkt obrotu lub oś obrotu D jest przy tym zgodna z osią środkową osi łożyskowania 22, która za pomocą nie pokazanych elementów ślizgowych jest ruchoma do góry/do dołu w nie pokazanych prowadnicach pokrywy 28, według fig. 2.

Na skutek przemieszczenia osi obrotu lub punktu obrotu D skrzydłowy element 14 jest obracany z ościeżnicowego elementu 12 tak, że nawet przy niewielkich wymiarach zawiasy lub nastawczej dźwigni 16 możliwy jest duży kąt otwarcia.

Dzięki niewielkim wymiarom poszczególnych części cała konstrukcja zawiasy jest mała i nadaje się do osadzania nawet w profilach o niewielkich wymiarach zewnętrznych.

Jak już wspomniano, połączenie skrzydła F z ościeżnicą B tworzone jest przez ościeżnicowy element 12, jak również skrzydłowy element 14.

Skrzydłowy element 14 złożony jest ze spodniej płytki 40 i górnej płytki 42. Ta spodnia płytka 40 i górna płytka 42 są połączone za pomocą drugiego nastawczego mimośrodu 44. Dzięki temu drugiemu nastawczemu mimośrodowi 44 skrzydłowy element 14 może być przesuwany poziomo po poluzowaniu mocujących śrub 46.

Oczywiście przewidziano również możliwość przestawiania pionowego zawiasy 10 drzwiowej lub okiennej. Takie przestawianie pionowe odbywa się za pomocą gwintowanego sworznia 48, który jest wkręcony w łączący element 34 poniżej osi 18. Przez obrót gwintowanego sworznia 48 oś 18 można albo wysuwać z łączącego elementu 34, albo też dalej wprowadzać w ten łączący element 34. Dzięki temu ustala się położenie skrzydłowego elementu w pionie względem ościeżnicowego elementu 12.

Zawiasa 10 drzwiowa lub okienna montowana jest w następujący sposób. W celu zamontowania zawiasy 10 drzwiowej lub okiennej trzeba w ościeżnicy B wyfrezować wnękę 26. We wnękę 26 wprowadza się obudowę 24 i mocuje się ją tam. Dzięki kształtowi geometrycznemu obudowy 24 pomimo stosunkowo dużego wycięcia lub wnęki 26 wykonanej w ościeżnicy B zapewniona jest stabilność ościeżnicy B, ponieważ obudowa 24 zasadniczo zastępuje wyfrezowany obszar. Obudowa 24 jest mocowana w ościeżnicy B śrubami 50.

Aby umożliwić przenoszenie ciężaru skrzydłowego elementu 14, w obudowie 24 umieszczone są wsporcze kołki 52. Z fig. 5 wynika, że w tym przypadku przewidziano cztery wsporcze kołki 52 na płytce obudowy 24. Te wsporcze kołki 52 są umieszczone w nie pokazanych bliżej otworach w ościeżnicy B w celu wspierania ciężaru.

Dzięki wynalazkowi możliwe jest wbudowanie w ościeżnicę B kompletnie zmontowanego ościeżnicowego elementu 12 zawiasy 10 drzwiowej lub okiennej.

W celu zamontowania drzwiowej lub okiennej zawiasy 10 w skrzydłowym elemencie 14 trzeba wykonać odpowiednie otwory do przykręcenia lub na drugie wsporcze kołki 54. Te drugie wsporcze kołki 54 są usytuowane na spodniej płytce 40 skrzydłowego elementu 14 i służą do dalszego wspierania skrzydła F.

Ponadto skrzydłowy element 14 może mieć kształt geometryczny rowka na okucie. Skrzydłowy element 14 może być jednak również ukształtowany zgodnie z kształtem geometrycznym przylgi profilu.

Szczególnie korzystne jest to, że montaż skrzydłowego elementu 14 lub ościeżnicowego elementu 12 można przeprowadzić oddzielnie, ponieważ połączenie pomiędzy skrzydłowym elementem 14 a ościeżnicowym elementem 12 realizowane jest za pomocą wprowadzanej osi 18. Skrzydłowy element 14 przy zawieszaniu wprowadza się jego osią 18 w otwór 20.

Oczywiście jest również możliwe stosowanie zawiasy 10 drzwiowej lub okiennej dzięki jej właściwościom do wszystkich materiałów wykorzystywanych na ościeżnice.

Manipulowanie zawiasą 10 drzwiową lub okienną według wynalazku jest szczególnie proste, ponieważ zawiasy takie można podobnie jak standardowe zawiasy łatwo układać w stos, a jednak mimo to spełnione są wysokie wymagania dotyczące wytrzymałości połączenia zawiasowego. Zawiasa taka jest ponadto niezwykle oszczędna pod względem zajmowanego miejsca.

Claims (12)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Kryta zawiasa (10) drzwiowa lub okienna, która ma co najmniej jeden ościeżnicowy element (12) mocowany w ościeżnicy (B) i co najmniej jeden skrzydłowy element (14) mocowany do skrzydła (F), przy czym te elementy są połączone ze sobą przechylnie, a punkt obrotu (D) elementu skrzydłowego (14) jest usytuowany ruchomo, przy czym jest on ruchomy wewnątrz ościeżnicowego elementu (12), dźwignia (16) jest prowadzona przez oś łożyskowania (22), której oś środkowa tworzy punkt obrotu (D) i która jest ułożyskowana przez elementy ślizgowe i jest ruchoma wzdłuż prowadnic, element ościeżnicowy (12) posiadający nastawczą dźwignię (16), która przenosi ruch obrotowy na skrzydłowy element (14) i jest umieszczona w obudowie (24), znamienna tym, że elementy ślizgowe są ułożyskowane w pokrywach (28) połączonych z obudową (24).
2. 2. Zawiasa według zastrz. 1, znamienna tym, że ruch punktu (D) obrotu jest sterowany w sposób wymuszony.
3. 3. Zawiasa według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że droga ruchu proporcjonalnie odpowiada kątowi otwarcia skrzydłowego elementu (14).
4. 4. Zawiasa według jednego z zastrz. 1-3, znamienna tym, że droga ruchu punktu (D) jest ograniczona.
5. 5. Zawiasa według jednego z zastrz. 1-4, znamienna tym, że skrzydłowy element (14) ma oś (18), która jest umieszczona w otworze (20) usytuowanym na nastawczej dźwigni (16).
6. 6. Zawiasa według zastrz. 5, znamienna tym, że oś (18) jest umieszczona bez możliwości obrotu w otworze (20).
7. 7. Zawiasa według jednego z zastrz. 1-6, znamienna tym, że obudowa (24) jest przeznaczona do wzmocnienia wnęki (26) wykonanej w ościeżnicy (B).
8. 8. Zawiasa według jednego z zastrz. 1-7, znamienna tym, że wymuszone sterowanie odbywa się przez zazębienie (30, 32).
9. 9. Zawiasa według zastrz. 8, znamienna tym, że zazębienie utworzone jest przez zębatkę (30) umieszczoną w ościeżnicowym elemencie (12) i toczący się po niej zębaty wieniec (32) współpracujący z punktem obrotu (D).
10. 10. Zawiasa według jednego z zastrz. 1-9, znamienna tym, że jest przestawna w trzech wymiarach.
11. 11. Zawiasa według jednego z zastrz. 1-10, znamienna tym, że stosuje się do wszystkich materiałów ościeżnicy.
12. 12. Zawiasa według jednego z zastrz. 1-11, znamienna tym, że jest sprzęgana i rozłączana jak standardowa zawiasa przykręcana.