t W niektórych znanych urzadzeniach, sluzacych do czerpania roztopionego szkla zapomoca form, szklo doplywa, jak wia¬ domo, z pieca szklarskiego najpierw do zbiornika, czesciowo odslonietego, z które¬ go nastepnie czerpie sie je naogól przez za¬ nurzanie form wstepnych w roztopionej i stale uzupelnianej masie szkla.Takie zbiorniki obrotowe byly dotych¬ czas uzywane lacznie z maszynami, w któ¬ rych formom wstepnym nadawano ciagly ruch obrotowy.Poniewaz do prawidlowego wykonania czynnosci czerpania potrzeba wiecej cza¬ su, zatem forma winna zakreslac podczas czerpania szkla ze zbiornika luk znacznej dlugosci, co pociaga za soba koniecznosc dodatkowego odsloniecia zbiornika.Wobec tego okazalo sie koniecznem sto¬ sowanie zbiorników o duzych rozmiarach (o srednicy okolo 2 — 3 m), w celu zapo¬ biezenia ostyganiu szkla wskutek zbyt dlugiego jego stykania sie z powie¬ trzem.Znane urzadzenia tego rodzaju pozwa¬ laja na czerpanie wiekszych ilosci szkla tylko wtedy, gdy sa silnie podgrzewane, poniewaz znaczna ilosc szkla, przelanegodo zbiornika, nie podlega. juz dzialaniu ciepla pieca.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest zbiornik typu obrotowego, zwlaszcza zbiornik do czerpania szkla, polaczony z maszyna o ruchu dorywczym (skokami), w której formy wstepne zatrzymuja sie w chwili czerpania, co pozwala na stosowa¬ nie zbiorników o mniejszych wymiarach.Istotna cecha zbiornika o malych roz¬ miarach jest srodkowy kanal w postaci szybu, którego g£rna plaszczyzna wylotu jest polozona pomiedzy górna plaszczyzna zbiornika a jego dnem, najlepiej wpoblizu górnej plaszczyzny zbiornika, wskutek cze¬ go przez ten kanal srodkowy przelewa sie szklo, skoro tylko poziom jego dojdzie do plaszczyzny wylotu szybu.Zbiornik obrotowy z kanalem wewnetrz¬ nym jest polaczony z górna komora, slu¬ zaca do podgrzewania szkla, oraz z dolna komora, sluzaca do tego samego celu, po¬ lozona pod kanalem srodkowym i laczaca sie przez ten kanal z komora górna w taki sposób, iz zbiornik w przewaznej jego cze¬ sci jest zawarty W strefie, ogrzewanej do pozadanej temperatury odpowiednio umie- szczonemi palnikami.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego jest przedstawione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pio¬ nowy urzadzenia wedrug wynalazku, fig. 2 — piec z dwiema wnekami na zbior¬ niki obrotowe, fig. 3 — przekrój pionowy wzdluz linji A — A na fig. 2 i fig. 4 — przekrój poziomy wzdluz linji B — B na fig. 2.Naczynie obrotowe / jest umieszczone przy piecu szklarskim 2. Roztopione szklo 4, znajdujace sie w piecu, jest doprowa¬ dzane do zbiornika przez kanal 3 o odpo¬ wiednim przekroju, którego wielkosc jest regulowana zapomoca zasuwy 5, przyczem szklo przelewa sie strumieniem 6 do przy¬ leglejczesci zbiornika.Zbiornik posiada wewnatrz (np. w srod¬ ku, jak na rysunku) kanal (szyb) 7, które¬ go górna powierzchnia p, px wylotu jest po¬ lozona nieco nizej górnego brzegu n, r^ zbiornika. Plaszczyzna p, px oznacza wiec górny poziom, ponad który szklo nie moze podniesc sie w zbiorniku, poniewaz przele¬ je sie natychmiast do kanalu przelewowe¬ go 7.Wewnetrzny kanal przelewowy stano¬ wi ceche znamienna wynalazku i sluzy do róznych celów; wymienionych nizej.W zbiornikach o duzej pojemnosci, sto¬ sowanych obecnie, nie jest konieczne cia¬ gle czuwanie nad iloscia doplywajacego szkla do zbiornika. Wobec duzej pojemno¬ sci takiego zbiornika chwilowa zmiana w ilosci doplywajacego szkla nie pociaga za soba natychmiastowego przelania sie szkla poza zbiornik. Natomiast w przypadku u- zycia zbiornika o malych rozmiarach wszel¬ ka zmiana w ilosci doplywajacego szkla, nawet bardzo mala i krótkotrwala, moze spowodowac przelanie sie szkla poza zbior¬ nik, co mogloby spowodowac rózne przy¬ kre nastepstwa.W zbiorniku ze srodkowym kanalem przelewowym taki wypadek nie moze sie zdarzyc w zadnym razie, gdyz jezeli z ja¬ kichkolwiek badz przyczyn nastapi chwi¬ lowy nadmierny doplyw szkla do zbiorni¬ ka, szklo przeleje sie przez kanal przele¬ wowy do leju 8. Z chwila zauwazenia ta¬ kiego przelewania sie szkla latwo jest zmniejszyc nadmierny jego doplyw zapo¬ moca zasuwy 5.Wewnetrzny kanal przelewowy moze byc równiez uzyty do przyspieszania kra¬ zenia szkla w zbiorniku, w razie potirzeby doprowadzenia wiekszej ilosci ciepla do miejsca czerpania szkla.W tym celu nalezy ustawic zasuwe 5 tak, aby ilosc doplywajacego szkla do zbiornika byla znacznfe wieksza od ilosci szkla czerpanego, wówczas bowiem nad- - 2 —tniar szkla przelewa sie przez otwór kana¬ lu przelewowego 7, a jednoczesnie masa szkla, podlegajaca czerpaniu, odnawia sie znacznie szybciej* Obecnosc takiego srodkowego kanalu przelewowego nie pozwala ponadto na wy¬ stapienie zjawiska, obserwowanego czesto w urzadzeniach z obrotowym zbiornikiem, a polegajacego na tern, ze szklo zbiera sie w srodku naczynia, to jest w miejscu, w któ- rem nie odbywa sie ani doprowadzanie szkla ani jego czerpanie.Pod tym wzgledem istotna zaleta zbior¬ nika ze srodkowym kanalem przelewowym polega na tern, ze nadanie warstwie szkla ksztaltu pierscieniowego sprzyja równo¬ miernemu rozdzialowi masy szkla, o ile pierscien taki jest w ciaglym ruchu obroto¬ wym. W praktyce zachodzi co pewien czas przelewanie malych ilosci szkla ze zbior¬ nika poprzez kanal przelewowy, wskutek czego srodkowa czesc roztopionej masy szkla w zbiorniku jest równiez czesto od¬ nawiana* Zbiornik obrotowy z wewnetrznym ka¬ nalem przelewowym jest polaczony z gór¬ na komora 9 do podgrzewania szkla, w której sa umieszczone odpowiednio skie¬ rowane palniki 10, sluzace do podgrzewa¬ nia roztopionej masy szkla, przelewajace¬ go sie do zbiornika.Pod srodkowym kanalem jest umie¬ szczona komora 11, stanowiaca dolna ko¬ more do podgrzewania szkla, pod która umieszcza sie szereg palników (np. palnik 12). Palniki te wraz z komora 11 zapobie gaja stracie ciepla szkla przez dno zbior¬ nika. Gazy spalinowe przeplywaja kana¬ lem 7 i lacznie z gazem komory górnej 9 sluza do podgrzewania roztopionej masy szkla.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu specjalna budowe zbiornika ob¬ rotowego. Zbiornik, spoczywajacy na pod¬ kladzie izolacyjnym 13, jest ustawiony na cylindrycznej podstawie 14, która stanowi scianki dolnej komory do podgrzewania szkla. Naped calosci uskutecznia slimak 15, zazebiajacy sie ze slimacznica 16, przymocowana do podstawy 14 lub do czesci posredniej.Calosc moze byc ustawiona na wózku 17, co nie jest trudne do wykonania wobec niewielkich wymiarów zbiornika.O ile przy stosowaniu zbiorników o du¬ zych wymiarach ponowne przystapienie do pracy, po dluzszej przerwie w dzialaniu zbiornika obrotowego, wymaga stosowania trudnych zabiegów i pociaga za soba straty szkla, to w przypadku uzycia opisanego wyzej zbiornika obrotowego czynnosci te mozna dogodnie wykonac bez obawy wiek¬ szej straty szkla, juz chociazby z tego po¬ wodu, ze sam zbiornik jest maly.Aczkolwiek wszystkie urzadzenia tego rodzaju sa zasadniczo przeznaczone do zbiorników o malych wymiarach, to jed¬ nak, rozumie sie samo przez sie, mozna je stosowac równiez do zbiorników o srednich rozmiarach, jak i do zbiorników o wiek-* szych rozmiarach, uzywanych obecnie.Nalezy zaznaczyc, ze komory 9 i 11 do podgrzewania szkla sa potrzebne tylko wte¬ dy1 gdy, jak w przykladzie wedlug fig. 1, zbiornik jest poprostu przystawiony do mu¬ ru pieca, t. j. znajduje sie nazewnatrz pieca.Urzadzenie opisane ponizej, stanowiaca przedmiot wynalazku niniejszego, daje moznosc polepszenia gospodarki cieplnej przez zespolenie pieca ze zbiornikiem obro¬ towym, dzieki czemu zbiornik ten moze ko¬ rzystac ze znacznego zasobu ciepla, nagro¬ madzonego wewnatrz pieca.W tym celu zbiornika obrotowego nie umieszcza sie nazewnatrz pieca, jako urza¬ dzenia niezaleznego, posiadajacego wlasne srodki podgrzewania, lecz tworzy zen i pieca jedna calosc, t. j. umieszcza sie go wewnatrz pieca w ten sposób, iz górna war- - 3 -siwa roztopionego szkla w zbiorniku styka sie bezposrednio ze srodowiskiem we- wnetrznem pieca, przyczem warstwa ta, z wyjatkiem j,ej wycinka, przeznaczonego do czerpania, pozostaje stale pod dzialaniem gazów piecowych o bardzo wysokiej tempe¬ raturze l otrzymuje znaczne ilosci ciepla bez potrzeby stosowania specjalnych srod¬ ków podgrzewania.Szklo^ zawarte w zbiorniku i stale uzu¬ pelniana znajduje sie wiec w warunkach cieplnych, bardzo zblizonych do warunków, w jakich przebywa szklo roztopione w pie¬ cu glównym, poniewaz obydwie masy szkla pozostaja pod dzialaniem tego samego sro¬ dowiska fazowego.Wykonywa sie to w praktyce w ten sposób, ze w sciance pieca wytwarza sie wglebienie w postaci wneki o takich roz¬ miarach, aby zmiescily sie w tych wnekach z mozliwie najmniejszym luzem zbiorniki obrotowe wraz z podstawami. Zbiorniki sta¬ nowia wówczas jakgdyby czesc scianki we¬ wnetrznej pieca, przyczem sa wpuszczone do muru pieca tak, ze tylko czesc kazdego zbiornika, z której czerpie sie szklo, jest polozona w plaszczyznie zewnetrznej scian¬ ki czolowej pieca lub wystaje nieco z tej plaszczyzny.Górne czesci tych wnek, których moze byc dowolna liczba, zaleznie od wymiarów pieca, sa zaopatrzone w kanaly o odpo¬ wiednim przekroju, przez które doplywa szklo do zbiorników obrotowych.Mur F pieca (fig. 2—4) jest zbudowa¬ ny w ten sposób, ze posiada jedna lub kil¬ ka pólkolistych wnek, przyczem srednica tych wnek jest tylko niewiele wieksza od srednicy zbiorników obrotowych Clt C2.Glebokosc wnek pozwala na calkowite u- krycie w nich zbiorników, które w ten spo¬ sób nie wystaja z plaszczyzny scianki czo¬ lowej pieca lub tez wystaja tylko bardzo niewiele.W zewnetrznej sciance pieca tuz nad zbiornikiem jest wykonana pólkolista Wtt£- ka. q, odslaniajaca wycinek g zbiornika, skad formy m pobieraja szklo.Zbiornik jest ustawiony na wózku 17 i moze posiadac w dolnej czesci wewnetrz¬ na komore 11 do podgrzewania szkla, przy¬ czem zbiornik jest ustawiony na takiej wy¬ sokosci, iz górny jego brzeg przylega do wienca S wneki, tworzac uszczelnienie j, które zapobiega uchodzeniu gazów i stracie ciepla.Powierzchnia / szkla w zbiorniku obro¬ towym, do którego doplywa szklo V z pie¬ ca przez kanal 3 (fig. 3), styka sie bezpo¬ srednio ze srodowiskiem gazowem / pieca i pozostaje stale pod dzialaniem tego srodo¬ wiska.Takie zespolenie zbiornika z piecem jest mozliwe tylko przy stosowaniu zbior¬ ników obrotowych o malych wymiarach, to jest przy stosowaniu zbiorników wedlug wynalazku. PL