PL207102B1 - Sposób kształtowania uzębienia czołowego płaskiej przekładni spiroidalnej przeznaczonego do współpracy ze ślimakiem dwuskokowym - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób kształtowania uzębienia czołowego płaskiej przekładni spiroidalnej przeznaczonego do współpracy ze ślimakiem dwuskokowym.

W ślimaku dwuskokowym różnoimienne strony zębów mają różne skoki. Efektem tego jest zmienna grubość zęba ślimaka w przekroju osiowym. Specyficzną cechą takiej przekładni jest możliwość okresowego regulowania (kasowania) luzu poprzez osiowy przesuw ślimaka.

Metoda obróbki koła zębatego powinna zapewnić jego prawidłową współpracę ze ślimakiem. Krawędzie skrawające narzędzia poruszając się względem koła zębatego powinny odtwarzać w przestrzeni powierzchnie śrubowe ślimaka dwuskokowego przeznaczonego do współpracy z nim.

Przekładnie spiroidalne charakteryzują się linią zębów będącą ewolwentą wydłużoną albo skróconą. Znane są dwie odmiany takich przekładni:

- stoż kowa przekładnia spiroidalna, w której duż e koło nacinane jest frezem ślimakowym stożkowym odpowiadającym kształtowi ślimaka przeznaczonego do współpracy, a regulacja luzu odbywa się poprzez jednoczesny przesuw osiowy ślimaka oraz przesuw osiowy koła dużego,

- pł aska przekł adnia spiroidalna: a) metoda obróbki:

- nacinanie frezem ś limakowym odpowiadającym kształtowi ślimaka.

- nacinanie narzędziem jednoostrzowym, odtwarzającym w przestrzeni powierzchnie śrubowe ślimaka przeznaczonego do współpracy,

b) regulacja luzu:

- przesuw osiowy koł a duż ego - metoda skomplikowana technologicznie,

- przesuw promieniowy ś limaka przez obrót w tulei mimośrodowej -metoda lepsza technologicznie, tym niemniej w zakresie przesunięcia mimośrodowego następuje zmiana odległości osi przekładni, co wywołuje zmianę przylegania zwojów ślimaka i linii zębów.

Celem wynalazku jest opracowanie sposobu kształtowania uzębienia czołowego płaskiej przekładni spiroidalnej przeznaczonego do współpracy ze ślimakiem dwuskokowym.

Cel ten według wynalazku został osiągnięty w ten sposób, że zastosowano frezarkę numeryczną wyposażoną w stół obrotowy sterowany numerycznie. Ruch obrotowy wrzeciona oraz stołu obrotowego są ze sobą sprzężone za pomocą przekładni elektronicznej.

Istotą wynalazku jest kształtowanie uzębienia czołowego płaskiej przekładni spiroidalnej, które polega na tym, że obróbka odbywa się w jednym przejściu, przy czym danymi wejściowymi procesu kształtowania ewolwentowego koła zębatego są: promień wewnętrzny Ri promień zewnętrzny Re koła zębatego, liczba zębów z, promień toczny ewolwenty równy promieniowi tocznemu odpowiadającemu bokowi wklęsłemu Rw = Rw1, odległość osi wrzeciona od osi stołu obrotowego wyznaczona dla boku wklęsłego R0, posuw Vz oraz Vx narzędzia oraz obliczeniowe parametry obróbkowe, tj. prędkość obrotową wrzeciona a>_s oraz prędkość ω stołu obrotowego, po czym następuje ustawienie narzędzia na pozycji wyjściowej, następnie wykonuje się obróbkę uzębienia koła ewolwentowego do uzyskania właściwego zarysu całego wrębu.

Przedmiot wynalazku został uwidoczniony na rysunku fig. 1, gdzie przedstawiono w dwóch rzutach schemat kinematyczny sposobu kształtowania uzębienia czołowego płaskiej przekładni spiroidalnej przeznaczonego do współpracy ze ślimakiem dwuskokowym, na fig. 2 widok linii zęba dla boku wklęsłego lub wypukłego, a na fig. 3 schemat blokowy procesu kształtowania uzębienia czołowego.

We wrzecionie 1 frezarki numerycznej jest osadzone narzędzie z zamocowaną skrawającą płytką 4. Wymiary płytki skrawającej 4 są odpowiednio dobrane do wymaganego zarysu czołowego zęba 5 płaskiej przekładni spiroidalnej. Koło obrabiane 3 zamocowane jest na stole obrotowym 2. Ruch obrotowy wrzeciona 1 oraz stołu obrotowego 2 sprzężone są ze sobą za pomocą przekładni elektronicznej. Obróbka odbywa się w jednym przejściu. Narzędzie odtwarza jednocześnie kształt boku wklęsłego oraz wypukłego. Zmiana szerokości wrębu koła zębatego, niezbędna do poprawnej współpracy ze ślimakiem dwuskokowym uzyskana jest poprzez dodatkowy posuw Vx wrzeciona. Ruch narzędzia względem przedmiotu obrabianego odbywa się po modyfikowanej ewolwencie odtaczanej z promienia tocznego Rw1. Modyfikacja ewolwenty wynika ze zmiany szerokości wrębu koła zębatego. Przejście może przebiegać albo od średnicy zewnętrznej w kierunku wewnętrznej albo od średnicy wewnętrznej w kierunku zewnętrznej.

Do układu sterowania obrabiarki wprowadza się dane wejściowe 6 takie jak: promień wewnętrzny Rj promień zewnętrzny R_e, promień toczny ewolwenty R_w1, odległość osi wrzeciona od osi

PL 207 102 B1 stołu obrotowego R0, liczba zębów z oraz posuw Vx i Vz. Następnie obliczane są parametry obróbkowe dla przejścia kształtującego: prędkość obrotowa wrzeciona ω. oraz prędkość obrotowa stołu obrotowego ω,. Narzędzie zostaje ustawione na pozycji wyjściowej 8, po czym dokonuje się obróbkę 9 poprzez nacinanie uzębienie koła ewolwentowego 3 uzyskując właściwy zarys obu stron zęba 5.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób kształtowania na frezarce numerycznej uzębienia czołowego o linii ewolwentowej koła płaskiej przekładni spiroidalnej współpracującego ze ślimakiem walcowym dwuskokowym, znamienny tym, że obróbka odbywa się w jednym przejściu, przy czym danymi wejściowymi (6) procesu kształtowania ewolwentowego koła zębatego (3) są: promień wewnętrzny R,, promień zewnętrzny R_e koła zębatego (3), liczba zębów z, promień toczny ewolwenty równy promieniowi tocznemu odpowiadającemu bokowi wklęsłemu R_w = R_w1 odległość osi wrzeciona od osi stołu obrotowego (2) wyznaczona dla boku wklęsłego R₀, posuw V_z oraz V_x narzędzia oraz obliczeniowe parametry obróbkowe (7), tj. prędkość obrotową wrzeciona a_s oraz prędkość co_t stołu obrotowego (2), po czym następuje ustawienie (8) narzędzia na pozycji wyjściowej, następnie wykonuje się obróbkę (9) uzębienia koła ewolwentowego (3) do uzyskania właściwego zarysu całego wrębu (5).