U maszyn do powlekania materjalów tasmowych, w których tasme materjalu po¬ ciaga sie rozpuszczonym w jakims rozpu¬ szczalniku kauczukiem lub t. p. srodkiem, próbowano juz róznych sposobów odzy¬ skiwania rozpuszczalnika ulatniajacego sie przy wysychaniu. Wszystkie takie próby nie udawaly sie, bo wskutek chlodzenia zapomoca chlodnicy, najczesciej wbudo¬ wanej bezposrednio, i wskutek dzialania otaczajacego powietrza, odbywalo sie we¬ wnatrz oslony maszyny skraplanie, a krop¬ le plynu dostawaly sie na tasme materja¬ lu, pozostawiajac na niej niepozadane sla¬ dy , niszczac w ten sposób jednostajnosc powlokL Poniewaz zupelna jednostajnosc powloki materjalu tasmowego jest nie¬ zbedna, wiec trzeba bylo zrezygnowac z odzyskiwania rozpuszczalników.Wynalazek niniejszy umozliwia odzy¬ skiwanie rozpuszczalników, bez szkodli¬ wego wplywu na powloke materjalu. Uzy¬ skuje sie to wedlug wynalazku w ten spo¬ sób, ze oslone, w której sie materjal powle¬ czony suszy, zaopatruje sie w ochronna izolacje cieplna i ze oslona ta znajduje sie w takiej odleglosci od chlodnicy, w której skraplaja sie pary rozpuszczalników, uzy¬ skane przy suszeniu i odprowadzane z o- slony, ze wsteczne dzialanie chlodnicy na oslone suszarki jest wykluczone. To za¬ pobiega zupelnie moznosci skraplania sie w oslonie par rozpuszczalników, uzyska-nych przez suszenie tak, ze spadanie kro¬ pel plynu na materjal jest wykluczone.Oprócz tego izolacja cieplna daje je¬ szcze te korzysc, ze gaz (powietrze) wpro¬ wadzany do oslony, dla pochlaniania pary rozpuszczalnika jest podgrzewany, zanim go sie wprowadzi do maszyny, wiec zacho¬ wuje swoja temperature i nie moze sie we¬ wnatrz maszyny oziebic. Ma to dlatego duze znaczenie, ze zdolnosc gazu do wchlaniania par rozpuszczalnika zalezy wprost od jego temperatury, bo wyzej o- grzany ma wieksza zdolnosc wchlaniania, niz gdy jest chlodniejszy. Wreszcie za¬ stosowanie izolacji cieplnej w oslonie ma^ szyny zapobiegajac uchodzeniu ciepla, któ¬ re u znanych maszyn powoduje nieznosne goraco w ubikacjach roboczych, zmniejsza zapotrzebowanie energji, dajac korzysci e- konomiczne i higjeniczne.Ekonomje pracy w zakladach o wiek¬ szej ilosci maszyn wedlug wynalazku zwiek¬ sza znacznie i to, ze przewody doplywu i odplywu gazu, majacego wchlaniac pary rozpuszczalnika, do oslony moga byc za¬ mykane oddzielnie dla kazdej maszyny.Korzysci, wynikajace z tego urzadzenia, beda celowo wyjasnione przy opisie urza¬ dzenia przedstawionego schematycznie na rysunku.Kazda z maszyn do powlekania, zlaczo¬ nych w jedna grupe /, //, ///, IV, sklada sie zasadniczo z oslony a, spoczywajacej na kozlach 6, c. W kozle 6 miesci sie wa¬ lec d z tasma materjalu e, który zaopa¬ trzony znanym sposobem w powloke, prze¬ chodzi przez oslone a i nawija sie na wa¬ lec /, umieszczony w kozle e. Na dnie o- slony a znajduja sie plyty grzewcze g, o- grzewane z zewnatrz i osuszajace powloke nalozona na materjal e, przyczem wywia¬ zuja sie pary rozpuszczalnika masy powle¬ kajacej. W ogrzewaczu h ogrzewa sie gaz, celowo nie zawierajacy tlenu, to znaczy gaz ochronny, który zapomoca miecha i przeprowadza sie przez ogrzewacz do prze¬ wodu zbiorczego k. Od przewodu zbior¬ czego k odgalezia sie do kazdej maszyny do powlekania przewód /, który rozdziela sie na dwa przewody m, n, prowadzace do do oslony a. W miejscu odgalezienia prze¬ wodów m, n wlaczony jest w przewód / zawór o. Z oslony wychodzi przewód p wgóre przez drugi przewód zbiorczy g, w który przewód p uchodzi zapomoca cze¬ sci r, skierowanej skosnie wdól. W naj- wyzszem miejscu kazdego przewodu p znajduje sie zawór 5. Obydwa zawory o, s kazdej maszyny sa ze soba polaczone drazkiem t tak, ze moga byc równoczesnie otwierane i zamykane. Przewód zbiorczy g prowadzi do znacznie oddalonej od ma¬ szyny chlodnicy u, w której skraplaja sie pary rozpuszczalnika, uprowadzone z ma¬ szyny przez gaz przewodami p, q. Skro¬ plony plyn odplywa nasada rurowa w, a miech i wysysa gaz z chlodnicy u, wtla¬ czajac go znowu do ogrzewacza h. Oslona a, przewody m, n i p sa osloniete przeciw utracie ciepla masa ochronna w.Urzadzenie pracuje w ten sposób, ze w kazdej maszynie powleka sie i suszy kaz¬ dorazowo przez 10 %do 15 minut, poczem w czasie 20 do 30 minut tasme materjalu e zawija sie zpowrotem lub przewija i e- wentualnie wazy oraz wymienia na niepo- wleczona tasme materjalu. To nastepstwo czynnosci powtarza sie stale. Wskutek tego zawsze tylko w jednej czesci maszyn, a w opisywanem urzadzeniu z reguly tylko w jednej maszynie, wywiazuja sie pary roz¬ puszczalnika, podczas gdy druga, wieksza czesc maszyn biegnie luzem bez wytwa¬ rzania par. W opisywanem urzadzeniu i w momencie przedstawionym na rysunku, powlekanie i suszenie odbywa sie tylko w maszynie ///. Przytem obydwa zawory o, 5 sa otwarte tak, ze gaz, ogrzany w ogrze¬ waczu fi, przechodzi przewodami k, m, n do oslony o, pochlania tu pary rozpuszczal¬ nika, wydzielajace sie pod dzialaniem plyt grzewczych g i odprowadza je przewoda- — 2 —mi p* r da przewodu zbiorczego g, wcho¬ dzacego do chlodnicy u. Izolacyjna masa ^otaczajaca oslone a, zapobiega przy- tem bezwarunkowo skraplaniu sie par roz¬ puszczalnika wewnatrz tej oslony tak, ze tworzenie sie kropel i uszkodzenie jedno- stajnosci powloki kladzionej na materji e jest wykluczone, bo gaz, wchodzacy do od¬ slony, w zadnem miejscu nie moze sie o- chlodzic. Aby to oziebienie nie moglo e- wentualnie nastapic w doprowadzeniach i odprowadzeniach gazu m, n, wzgL p, sa one równiez pokryte masa ochronna w, poczaw¬ szy od oslony a przynajmniej do zaworów o, s. Przewód zbiorczy k, odchodzacy od ogrzewacza h, moze miec równiez powlo¬ ke z masy izolacyjnej przeciw utracie cie¬ pla, natomiast przewód zbiorczy g, prowa¬ dzacy do chlodnicy u, nie posiada takiej i- zolacji, bo skraplanie w tym przewodzie zbiorczym nietylko nie jest szkodliwe, lecz nawet pozadane, bo sprawnosc chlodnicy moze byc stosownie mniejsza.W maszynach /, II i IV, zamknietych w tej chwili zaworami o, s, masa izolacyj¬ na w oslony i polaczonych z nia czesci do¬ prowadzen i odprowadzen gazu m, n, p, dziala równiez korzystnie z wielu wzgle¬ dów. Przedewszystkiem ta masa izola¬ cyjna sprawia, ze cieplo, promieniujace z plyt grzewczych g, udzielajace sie calej przestrzeni oslony wraz z pustemi prze¬ strzeniami przewodów izolowanych az po zawory o, s, wstrzymuje sie wewnatrz tych przestrzeni, bo nazewnatrz nigdzie nie moze ujsc. Wskutek tego wkrótce po odstawieniu zaworów o, s, wstrzymuje sie wydzielanie ciepla z plyt grzewczych g, a mimo to nie odstawia sie pary, a plyty y nie oziebiaja sie. Cale wnetrze maszyny przybiera przytem temperature pary grzew¬ czej tak, ze ustaje wszelki ruch ciepla.Przeszkodzenie oddawaniu ciepla przez plyty grzewcze g zapomoca opisanej izo¬ lacji jest o wiele ekonomiczniejsze niz od¬ stawianie pary, bo. to ostatnie powoduje zawsze znaczne opóznienie dzialania chlo¬ dzenia i ogrzewania, z czem sa zwiazane znaczne straty ciepla; Szczególne znaczenie ma takze ten fakt, ze oprócz tej korzystnej ekonomji ciepla takze w wylaczonych maszynach zapobie¬ ga sie skraplaniu. Wskutek tego niema niebezpieczenstwa, aby przy rozpoczeciu okresu roboczego krople plynu mogly sie dostac na materjal e i zmniejszyc jego war¬ tosc. .. Unikniecie moznosci tworzenia sie kropel w oslonach a maszyn jest gospodar¬ czo wazne takze z tego powodu, ze ilosc rozpuszczalników, które zwykle skra¬ plaja sie w niewiaiciwych miapreach i u- chodza wraz z tasma materj^ J^raz spro¬ wadza sie zpowrotem do urzadzen od¬ zyskowych. Glównemu celowi unikniecia wszelkiej kondensacji sluzy jeszcze dal¬ szy srodek, mianowicie prowadzenie wgó- ra odplywu p, az ponad przewód zbiorczy g, prowadzacy do chlodnicy u i wlaczenie zaworu s ponad tym przewodem zbior¬ czym. Poniewaz przewód zbiorczy g nie jest zabezpieczony przeciw utracie ciepla masa izolacyjna, aby sie w nim odbywalo czesciowo skraplanie, wiec istnialoby nie¬ bezpieczenstwo, ze plyn skroplony wracal¬ by czesciowo przewodem p do oslony ma¬ szyny a, gdyby przewód p byl zlaczony z przewodem zbiorczym g zwyklym sposo¬ bem. Opisane polaczenie usuwa to niebez¬ pieczenstwo.Zamykalnosc kazdej maszyny I, II, III, IV urzadzenia ma jeszcze te zalete, ze unika sie rozrzedzenia gazu, obciazonego parami rozpuszczalników, wychodzacych do przewodu zbiorczego g, z maszyny pracu¬ jacej wlasnie w okresie suszenia, gazem z maszyn, które w tym czasie nie pracuja w okresie suszenia, wiec tern samem zwiek¬ sza sie wynik skraplania to znaczy odzyski¬ wania w chlodnicy n. Oprócz t.ego, wskutek zamykalnosci kazdej jednostki maszyno¬ wej* gdy maszyny sa wylaczone, unika sie niepotrzebnego przenoszenia ciepla z o- — 3 —grzewacza h i z plyt grzewczych g maszy¬ ny do chlodnicy w. Wszystkie te korzysci maja wielkie znaczenie gospodarcze.Zawory s moga sie znajdowac takze miedzy najwyzszemi miejscami przewodów p, a ich wylotamj w przewód zbiorczy q. PL