Wynalazek niniejszy dotyczy glównie sposobu i urzadzenia do zamykania tektu¬ rowych naczyn, napelnionych ziarnistemi, cieklemi lub innemi artykulami i zaopatrzo¬ nych w klapy, powleczone klejem i zakla¬ dane wewnatrz naczynia, przyczem w celu osiagniecia nalezycie szczelnego zamknie¬ cia, na klapy powyzsze musi byc wywarty pewien nacisk.Proponowano juz zastosowanie do tego celu najrozmaitszych urzadzen, w których tekturowe formy naczyn sa kolejno usta¬ wiane na podstawie miedzy prowadnicami bocznemi, przyczem na klapy, zalozone ku wewnatrz naczynia, wywierany jest skiero¬ wany ku dolowi nacisk zapomoca odpo¬ wiedniego tloczaka, przenoszacego ten na¬ cisk.Jednak urzadzenia tego rodzaju sa przeznaczone wylacznie do wywierania na¬ cisku, niezbednego do zamkniecia wzgled¬ nie zaklejenia tekturowej formy naczynia, podczas gdy glównym celem wynalazku ni¬ niejszego jest spozytkowanie zabiegu za¬ mykania wzglednie zaklejania formy rów¬ noczesnie jako zabiegu, który zwiekszy sztywnosc zaklejonej formy oraz umozliwi otrzymywanie tak skutecznego i szczelnego zamkniecia, aby naczynie gotowe moglo byc uzyte zamiast butelki do plynów, np. do mleka, olejów smarowych i podobnych cieczy.Sposób zamykania naczyn wedlug wy¬ nalazku polega na wywieraniu na forme na¬ cisku, niezbednego do zamkniecia wzgled¬ nie zaklejenia formy, oraz jednoczesnem wyzyskaniu tego nacisku da wytworzenia zeberka lub faldy, usztywniajacej naczy¬ nie. ' l Aczkolwiek sposób niniejszy dotyczy zabiegu zamykania wzglednie zaklejania tekturowych form, z których wytwarza sie naczynia, jest jednak rzecza jasna, ze za¬ bieg ten nie musi byc zasadniczo zabiegiem zamykania wzglednie zaklejania formy, po¬ niewaz forma moze juz byc zaklejona u- przednio, zabieg zas niniejszy bedzie mfal na celu w tym przypadku zwiekszenie sku¬ tecznosci tego zamkniecia lub zaklejenia o- raz usztywnienie gotowego naczynia. tJrzadzenie, nadajace sie do przepro¬ wadzania sposobu wedlug wynalazku, za¬ wiera zasadniczo1 tloczak dociskowy, do- suwany w kierunku pionowym do jednego konca dna formy na naczynie, oraz pewna liczbe szczek dociskowych, wywierajacych na scianki formy nacisk zboku wpoblizu jednego lub obu konców formy oraz stano¬ wiacych oporki, przejmujace nacisk, wy¬ wierany na dno lub dna formy pionowo.Skojarzone ze soba naciski: pionowy i boczny powoduja wytwarzanie sie waskich, wystajacych wbok zeberek przy jednem lub obu dnach formy.Tekturowe naczynie, zgodnie z powyz- szem, odznacza sie tern, ze jest wyposazo¬ ne co najmniej przy jednem ze swych den w usztywniajace zeberko lub falde, wytwa¬ rzana przez dociskanie do siebie czesci scianek bocznych formy, przylegajacych do ich brzegów, oraz dna lub den formy.Forma moze byc wyposazona w usztywnia¬ jace zeberko lub falde przy jednym ze swych konców, a przy jej drugim koncu scianki zostaja zalozone w faldy tak, iz tworzy sie wierzcholek naczynia, zwezajacy sie ku górze, przyczem górny-brzeg naczy¬ nia zostaje zamkniety zapomoca odpowied¬ niej klamerki zaciskowej. Odmiana ta szczególnie nadaje sie do przechowywania w niej plynu, poniewaz wierzcholek naczy¬ nia pOisiacla w przyblizeniu postac szyjki butelki, "có tilatwia wylewanie z naczynia jego zawartosci.Na rysunku-uwidoczniono przyklad wy¬ konania wynalazku, przyczem fig. 1 przed¬ stawia widok zboku i czesciowy przekrój u- rzadzenia z tekturowa forma na naczynie, zalozona do urzadzenia, podczas jego dzia¬ lania, fig. 2 — widok zgóry ramy, z która skojarzone sa boczne szczeki dociskowe, fig. 3 — rozwiniecie ^powierzchni bocznych piescieni, rozrzadzajacych ruch bocznych szczek dociskowych, fig. 4 — inny przekrój pionowy urzadzenia, fig. 5 — widok zgóry podstawy, fig. 6 — widok w perspektywie zaklejonego juz dna formy na tiaczynie po odsunieciu sie od niego tloczaka dociskowe¬ go, fig. 7 — rozwiniecie tekturowej formy, przeznaczonej do wytwarzania naczynia, fig. 8 — widok w perspektywie gotowego naczynia, wytworzonego z powyzszej for¬ my, fig. 9 — toz samo naczynie, otworzone w celu wylania jego zawartosci.Wedlug fig. 1 — 5 plyta podstawowa 1 o ksztalcie odwróooneij misy jest zaopa¬ trzona na swej poprzecznej osi symetrji w dwa nadlewy 2, w których umocowane sa dolne konce pary okraglych stojaków 3, których górne konce sa polaczone zapomo¬ ca poprzeczki 4, zamocowanej zwykle na tych stojakach, lecz dajacej sie nastawiac na nich w kierunku pionowym, poniewaz konce poprzeczki! posiadaja postac przecie¬ tych szczek 5, zaciskanych na stojakach 3 zapomoca srub 6. Poprzeczka 4 posiada posrodku nadlew 7 o ksztalcie piasty, prze¬ wierconej Wzdluz osi. W otworze piasty tej osadzone jest obrotowo wrzeciono 8, na którego górnym koncu zalozona jest kor¬ ba 9.Obracanie wrzeciona 8 zapomoca korby 9 powoduje przesuwanie sie tloczaka 10 ku dolowi i ku -górnemu koncowi (dnu) teklu- — 2 —rowej formy U, Umieszczonej na plycie podstawowej /. Ruch ten jest osiagany dzieki zaopatrzeniu dolnej czesci wrzecio¬ na 8 w prostokatny gwint o duzynt skoku 12, wspóldzialajacy z odpowiednim gwin¬ tem wewnetrznym nadlewu lOa, wystajace¬ go do góry z tloczaka 10 i stanowiacego z nim jedna catosc. Nadlew lOa przesuwa sie w nadlewie 13a plyty 13,, osadzonej prze¬ suwnie na stojakach 3 i zaopatrzonej na swej dolnej powierzchni w nadlane tuleje 14, nasuniete na te stojaki1. Obracaniu sie tloczaka 10 zapobiegaja wystajace pionowo trzpienie 15, osadzoneprzesuwnie w wy¬ drazeniach 16 nadlewu13a.- Zadaniem plyty 13 jest dociskanie w odpowiedniej chwili ku sciadkotti bocznym formy 11 (w kierunku do wewnatrz) czte¬ rech poziomych szczek dociskowych 17, u- mieszczonych w plaszczyznie, znajdujacej. sie nieco ponizej poziomu dna (na rysun¬ ku — wierzcholka) formy tak, aby, w wy¬ niku skierowanego wdól nacisku tloczaka 10, górne brzegi scianek formy zostaly za¬ cisniete pomiedzy szczekami zaciskowemi 17 i tloczakiem 10, wskutek czego dookola dna formy wytwarza sie waskie zeberko usztywniajace 18 (fig. 6), podobne nieco do waskiego kolnierza lub -zaoblonego brzegu. ¦/¦¦¦ Wytworzenie zeberka 18 prowadzi rów¬ niez do szczelnego polaczenia ze soba scia¬ nek formy w rogach, dzieki czemu gotowe naczynie moze byc stosowane do przecho* wywania plynów. Zeberko to czyli falda sluzy jednoczesnie do wtloczenia do nieij- nadmiaru kleju, uzytego do sklejania ze so¬ ba klap, tworzacych dno formy, i zapobie¬ zenia stykaniu .sie kleju z zawartoscia na¬ czynia.Szczeki 17 sa umocowane ha czterech rózinieiszczonych symetrycznie dzwigniach dwuramiennych 19 o< ksztalcie odwróconej Który L, zawieszonych wahliwie na czo¬ pach 41 i umieszczonych w wycieciach 20, wykonanych w bocznych ramionach ramy 21, posiadajacej W przyblizeniu postac krzyzaka. Dwa ramiona tego krzyzaka sa wyposazone w nadlewy tulejowe 22, osa¬ dzone przesuwnie na nadlewach tulejowych 14 plyty 13. Szczeki 77 sa przymocowane do dolnych konców pionowych ramion dzwigni 19, których ramiona poziome sa zaopatrzone w sruby 23, stanowiace na¬ stawne zderzaki, wspóldzialajace z plyta 13.Przesuwanie sie plyty 13 ku dolowi jest powodowane przez wspóldzialanie ze soba czolowych \ powierzchni roboczych dwóch pierscieni 24 i 25, z których pierscien gór¬ ny 24 jest przymocowany do wrzeciona 8, a dolny — 25 jest osadzony w górnej po¬ wierzchni pierscieniowej nadilewu 13a. ply¬ ty 13, Bardzo mala liczba wystepów kciu¬ kowych, np. tylko dwa takie wystepy, znaj¬ duje sie na powierzchniach roboczych tych pierscieni, przyczem pochyla powierzchnia wystepu 26 dolnego, pierscienia (fig, 3) sty-; ka sie z powierzchnia pozioma 27 tak, ze skoro pochyla powierzchnia wystepu gór¬ nego pierscienia zetknie sie z.ta powierzch¬ nia pozioma, to dalsze obracanie wrzeciona 8. nie bedzie juz powodowalo dalszego przesuwu w kierunku bocznym szczek 17, aczkolwiek floczak 10 bedzie naciskal wdól w dalszym ciagu. Wskutek tego, ze szczeki 17 zostaja docisniete do scianek formy 11 przed rozpoczeciem nacisku tloczaka 70* szczeki te tworza nastepnie jak gdyby sztywna* podpore, przejmujaca ten nacisk tloczaka, dzieki zas temu tworzy sie na¬ stepnie wzmiankowane powyzej zeberko 18. i Przesuw plyty 13 ku dolowi jest usku¬ teczniany Wbrew dzialaniu sprezyn 29, przymocowanych do poprzeczki 4 i plyty 13 tak, iz podczas obracania wrzeciona 8, w celu podniesienia tloczaka 10 i odsunie¬ cia go od dna formy 11, Wspóldzialajace ze soba powierzchnie robocze pierscieni 24 i 25 powracaja W polozenie, przy którem plyta 13 moze byc pociagnieta ku górze za- — Z -pomoca sprezyn 29 podczas podnoszenia sie tloczaka, w wyniku czego zwolnione zo¬ staja dzwignie 19, i szczeki 17 moga odsu¬ nac sie od scianek bocznych formy. Podczas tego zabiegu zwolnienia od nacisku poczat¬ kowego rama 21 (krzyzak) pozostaje nie¬ ruchoma, a to w celu zwolnienia srub na¬ stawnych 23 dzwigni 19 od nacisku plyty 13, gdyz w przeciwnym razie szczeki 17 pozostawalyby w zetknieciu ze sciankami bocznemi formy 11 i dazylyby do podnie¬ sienia jej. Powyzsze warunki osiaga sie wskutek tego, ze dolne konce nadlewów 22 opieraja sie na koncach wspornika 30, za¬ ciskanego na stój alkach 3 zapomoca lubków 31, stanowiacych jedna calosc z tym wspor¬ nikiem.Na lubkach tych opieraja sie nadlewy tulejowe 22, przyczem niezbedny do tego nacisk na nadlewy 22, skierowany ku dolo¬ wi, jest wywierany zapomoca sprezyn 32, umieszczonych w górnych koncach nadle¬ wów 22, owinietych dookola nadlewów 14 i opierajacych sie o plyte 13.Gdy szczeki 17 zostaja odsuniete od scianek bocznych formy, to zostaja nastep¬ nie przesuniete do góry ponad dno formy 11 zapomoca nakretek 33 lub wystepów, wykonanych na dolnych koncach nadlewów tulejoWych 14. Nakretki te moga przesuwac sie na pewna ograniczona odleglosc we¬ wnatrz nadlewów 22, poczem zahaczaja o pierscieniowe powierzchnie oporowe 34, wskutek czego podniesiony zostaje krzyzak 21, z którym skojarzone sa szczeki 17. Za¬ stosowanie nakretek 33 i powierzchni 34 daje moznosc pewnego przesuwu wzgled¬ nego wzmiankowanych powyzej czesci.Tekturowe formy na naczynia sa umie¬ szczane pomiedzy dwiema parami prowad¬ nic scianek bocznych formy, mianowicie prowadnic górnych 35 i dolnych 36.Prowadnice te sa utworzone z listw, dajacych sie nastawiac, umieszczonych w pewnej odleglosci od siebie i zamocowywa- nych zapomoca srub 37, których lby sa o- sadzone przesuwnie w rowkach 36 o ksztal¬ cie jaskólczego ogona, wykonanych zarów¬ no we wsporniku 30, jak i w plycie podsta¬ wowej /.Nastawne zatrzymy 39, sluzace do na¬ stawiania tylnej scianki formy i posiadaja¬ ce postac listewek, wyposazonych w wy¬ dluzone otwory, sa przymocowywane zapo¬ moca srub i nakretek 40 do wspornika 30 i plyty podstawowej 1. Dzieki temu formy na naczynia moga byc nastawiane doklad¬ nie pod tloczakiem 10.Jak wynika z fig. 6, dno tekturowej for¬ my 11 jest utworzone z zalozonych na sie¬ bie ku wewnatrz klap 42, 43 i 44 bocznych scianek formy. Klapa wewnetrzna 42 i ze¬ wnetrzna 44, odginane od szerszych scia¬ nek formy, posiadaja powierzchnie, równa powierzchni calego dna formy, podczas gdy klapy srodkowe 43, odginane od wezszych scianek formy, stykaja sie inniej wiecej ze soba po ich odgieciu.Przy sklejaniu dna formy, podczas wy¬ wierania nacisku zapomoca tloczaka na brzegi tych klap, klapa wewnetrzna 42 zo¬ staje odgieta i umieszczona pomiedzy brze¬ gami scianek bocznych, poczem odgiete zo¬ staja klapy pozostale w celu utworzenia szczelnego dna, przyczem jednoczesnie wy¬ tworzone zostaje zeberko uszczelniajace 18.Wedlug fig. 7 — 9 naczynie o postaci butelki jest wytwarzane z prostokatnego arkusza tektury (fig. 7), zaopatrzonego w zalamania i naciecia, przedzielajace przy dolnym koncu naczynia klapy 42, 43, 44, z których wykonywa sie dno naczynia w po¬ dany powyzej sposób* Waski brzeg 51 jest laczony zapomoca 'kleju w znany sposób z odpowiednim brze¬ giem scianki bocznej formy.Koniec górny naczynia 11 jest uksztal¬ towany tak, iz dwie jego wezsze scianki moga byc skladane ze soba, tworzac sto¬ sunkowo dlugie scianki, zblizajace sie w kierunku wierzcholka 45 naczynia, wskuc - 4 -»tek czego tworzy sie przejscie, podobne nie¬ co do szyjki butelki. W tym celu czesci ar¬ kusza, z których maja byc utworzone wez¬ sze scianki naczynia, sa wyposazone w za¬ lamania 46 o ksztalcie odwróconej litery Y tak, iz w razie sciskania szerszych scianek naczynia przy jego wierzcholku, scianki wezsze zaloza sie w faldy wzdluz tych za¬ laman 46 o ksztalcie odwróconej litery Y.Górne brzegi scianek szerszych naczynia moga byc nastepnie zamkniete skutecznie przez zalozenie na nie metalowej klamerki zaciskowej 47, wsunietej na brzegi tych (scianek, ciagnacej sie na calej ich dlugosci i mocno dociskanej; przytem klamerka ta moze byc zaopatrzona w odpowiednie row¬ ki lub faldy. Do tego celu moze byc zasto¬ sowany odpowiedni pasek metalowy, przy- czem klamerka moze byc nakladana zapo- moca odpowiedniego przyrzadu, porusza¬ nego recznie lulb mechanicznie.Tekturowa forma po jej przeksztalce¬ niu w naczynie i zaklejeniu dna, lecz przed napelnianiem naczynia np, plynem, moze byc przesycona woskiem lub innym mate- rjalem odpowiednim w celu nadania naczy¬ niu szczelnosci na powietrze lub plyny.Naczynie, uwidocznione na fig. 8 i 9, na¬ daje sie szczególnie d)o napelniania go np. mlekiem i moze byc zastosowane zamiast zwyklych butelek do mleka przy dostawie okreslonych porcyj mleka. Naczynie po¬ wyzsze moze byc wykonane tak, aby np. na mleko zupelnie nie oddzialywalo szko¬ dliwie tworzywo scianek naczynia lub ma- terjal, którym one zostaly przesycone.Naczynie to jest tanie i moze byc wy¬ rzucone po opróznieniu, dzieki czemu zao¬ szczedza sie Wydatki i unika sie klopotów, zwiazanych z gromadzeniem butelek do mleka.Dzieki temu, ze górne brzegi scianek for¬ my sa zlozone ze soba, zwezony wierzcho¬ lek 45 naczynia jest podobny zasadniczo do szyjki! butelki, wskutek czego wolna po¬ wierzchnia zewnetrzna plynu, umieszczone¬ go wi naczyniu, jest bardzo mala, co jesi rzecza specjalnie wazna w razie przecho¬ wywania mleka, poniewaz smietanka, gro¬ madzaca sile u góry naczynia, nie bedzie mogla mieszac sie z mlekiem, znajdujacem 'sie pod nia.Jednoczesnie takie uksztaltowanie znacznie ulatwia poslugiwanie sie naczy¬ niami, poniewaz wieksza liczba naczyn mo¬ ze byc przenoszona jedna reka przez pro¬ ste zlozenie ze soba splaszczonych wierz¬ cholków wiekszej; liczby naczyn, dzieki cze¬ mu naczynia te moga byc zacisniete pomie¬ dzy kciukiem i palcami pozostalemu Naczynia te moga byc równiez zastoso¬ wane do przechowywania i dostarczania zgóry odmierzonych i zapieczetowanych porcyj oleju smarowego do pojazdów me¬ chanicznych. Naczynie to jest naczyniem tekturowem, które, bedac bardzo tanie, mo¬ ze byc wyrzucone niezwlocznie po wylaniu z niego jego zawartosci.W celu ulatwienia otwierania jiaczynia, w pewnej odleglosci od górnego brzegin tekturowej formy wykonany jest szereg wy¬ tloczonych wglebien 50 o glebokosci, rów¬ nej w przyblizeniu polowie grubosci arku¬ sza tektury. W gotowem naczyniu wglebie- inia te beda znajdowaly sie nieco nizej dol¬ nej krawedzi klamerki zaciskowej 47, przy- czem po kilkakrotnem odgieciu w jedna i druga strone tej klamerki górny brzeg na¬ czynia, ujety w tej klamerce, moze byc z latwoscia oderwany od naczynia.Fig. 9 wyjasnia inny sposób otwierania naczynia. W górnej czesci naczynia, nieco ponizej klamerki zaciskowej 47 wykonywa sie naciecie 48 zapomioca noza lub nozy¬ czek, poczem scianki faldy, zalozone ku wewnatrz naczynia, zostaja wysuniete na- zewnatrz, przyczem tworzy sie dziobek 49, przez który zawartosc naczynia moze byc wylana z: niego. W razie potrzeby spozytko¬ wania tylko czesci zawartosci naczynia, scianki tego dziobka moga byc wepchniete nastepnie zpowrotem wewnatrz naczynia, - 5 -które zo&tajfc Wskutók i&&6 zamkniete fd- adwnicf z pozostawienieni tylko naciecia 48; Naczynie; urndocziwonie na fig. 8 i 9, posiada twarda i! sztywna podstawe, która znacznie zwieksza wytrzymalosc i siztyw- niosc naczynia jako calosci i tworzy ponad¬ to plaska podstawe, -na której iiaczynie mo¬ ze stac pewnie. W r^zte potrzeby, plyta do¬ ciskowa, zapomóca której wywiera sie na¬ cisk na dno naczynia podczas jego skleja¬ nia, moze byc uksztaltowana tak, aby wy¬ tlaczala nieznaczne wglebienie wzglednie nadawala dnu naczynia pewna Wkleslosc.Aczkolwiek powyzej zaznaczono spe¬ cjalnie, iz naczynie to nadaje sie do prze¬ chowywania plynów, moze ono byc stoso¬ wane równiez do przechowywania materja- lów ziarnistych lulb pólplynnych. PL