Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób i urzadzenie, umozliwiajace badz bezposrednie przetwarzanie poten¬ cjalnej energji cisnienia czynnika gazowe¬ go na prace mechaniczna, badz tez, na za¬ sadzie odwracalnosci, prace mechaniczna tego czynnika na energje potencjalna ci¬ snienia przez sprezanie tego gazu.Urzadzenie, wykonane w mysl wyna¬ lazku, zawiera jeden lub wiecej przewo¬ dów o stopniowo zwiekszajacym sie prze¬ kroju, w przewodzie zas tym wzglednie przewodach porusza sie jeden lub wiecej tloków, przyczem strumien gazowy, plyna¬ cy w danym przewodzie posiada taka sa¬ ma szybkosc, co i tlok, a poza tern strumien gazowy podczas przeplywu rozpreza sie, wytwarzajac pewna prace. Jezeli zas na tloki wywierany jest pewien nacisk z ze¬ wnatrz, wówczas gaz, zawarty w przewo¬ dzie, zostaje sprezany przy jednoczesnym przeplywie jego bez zmiany szybkosci, a zatem i zachowaniu jego energji kinetycz¬ nej.Urzadzenie powyzsze, dzialajace jako sprezarka powietrzna, moze byc zastoso¬ wane w szczególnosci do turbin spalino¬ wych, zawierajacych komore spalania, do której doprowadzane jest sprezone powie¬ trze i rozpylone paliwo. W komorach p°~wyzszych nastepuje spalanie paliwa, w na¬ stepstwie ^czego spaliny rozprezaja sie, wy- konywujac prace. . ' m Na rysunku pfr;zedstawiioi# kilka przy¬ kladów wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku. Fig. 1 — 7 przedstawiaja schema¬ tycznie kilka przewodów, przez które prze¬ plywa czynniki gazowy, fig. 8, 9 i 10 — od¬ powiednio widok czolowy, poprzeczny przekrój wzdluz linji 9 — 9 na fig. 8 oraz widok boczny jednej z czesci skladowych urzadzenia, $o$|ajdajaeej ksztalt plyty, fig. 11, 12 i 13 — odpowiednio widok czolowy, poprzeczny przekrój, wydluz linji 12 — 12 na fig. 11 oraz widok:bo0zmy urzadzenia w ksztalcie podwójnej plyty, fig. 14 i 15 — dwa przekroje tego urzadzenia, a miano¬ wicie wzdluz linji 14 — 14 i 15 — 15 na fig. 11, fig. 16 przedstawia w wiekszej po- dzialce profil kanalów srubowych urzadze¬ nia, fig. 17 i 18 przedstawiaja odpowiednio dwa przekroje urzadzenia, analogiczne do przekrojów wedlug fig. 14 i 15, w których srubowe kanaly posiadaja profil analogicz¬ ny do profilu, uwidocznionego na fig. 16; fig. 19 i 20 przedstawiaja w wiekszej po- dzialce dwie inne odmiany profilów kana¬ lów srubowych, fig. 21, 22 i 23 — odpo¬ wiednio widok zprzodu, widok ztylu i prze¬ krój podluzny wzdluz linji 23 — 23 na fig. 21 zewnetrznej czesci urzadzenia, w ksztalcie scietego stozka, fig. 24 — 27 przedstawiaja, analogicznie do fig. 21 — 23, odpowiednio widoki zprzodu i ztylu oraz widok boczny i podluzny przekrój wzdluz linji 27 — 27 na fig. 24 wewnetrz¬ nej czesci wspomnianego urzadzenia w ksztalcie scietego stozka, fig. 28, 29 i 30 przedstawiaja kolejno widok czolowy, przekrój wzdluz linji 29 — 29 na fig. 28 oraz widok boczny urzadzenia, skladajace¬ go sie z podwójnej plyty, a nadajacego' sie zwlaszcza do sprezania czynnika gazowe¬ go, fig. 31 i 31 a — 37 przedstawiaja odpo¬ wiednio widoki i przekroje, analogicznie do widoków i przekrojów na fig. .21^- 27, dwóch czesci urzadzenia w ksztalcie scie¬ tych stozków, stosowanego do sprezania gazowego czynnika, fig. 38 — 41 przedsta¬ wiaja odpowiednio widok zgóry, widok zdolu, widok boczny oraz przekrój wzdluz linji 41 — 41 na fig. 38 kola odsrodkowe¬ go, stosowanego w polaczeniu z powyzej wspomnianem urzadzeniem w ksztalcie scietych stozków, fig. 42 — widok zgóry1 na turbine spalinowa, wyposazona w urzadze¬ nie wedlug wynalazku, a fig. 43 — podluz¬ ny przekrój przez powyzsza turbine, fig. 44 — widok zprzodu tej turbiny, a fig. 45, 46 i 47 przedstawiaja poprzeczne przekro¬ je tejze turbiny wzdluz linij 45 — 45, 46 — 46 i 47 — 47 na fig. 43 i wreszcie fig. 48 w wiekszej podzialce podluzny przekrój przez jeden z palników, przedstawionych na przekrojach turbiny wedlug fig. 43 i 47.Urzadzenie, stanowiace przedmiot wy¬ nalazku, ma na celu bezposrednia prze¬ miane potencjalnej energji cisnienia czyn¬ nika gazowego na prace bez znacznej zmia¬ ny ich energji kinetycznej.Przez przewód 1 (fig. 1) przeplywa w kierunku, zaznaczonym na rysunku strzal¬ ka /', strumien gazowy. Jezeli szybkosc ga¬ zd zwieksza sie w kierunku od otworu wlo¬ towego do wylotowego, wówczas ma miej¬ sce rozprezanie sie gazu przy jednocze- snem zwiekszaniu sie jego energji kine¬ tycznej, lecz bez oddawania uzytecznej pracy nazewnatrz.O ile zalozyc, ze w przewodzie 1 (fig. 2) umieszczony jest odksztalcalny tlok 2, wówczas ten ostatni, posuwajac sie w przewodzie / w kierunku, zaznaczonym strzalka /', bedzie zmuszony do nieprzerwa¬ nego stykania sie ze sciankami tego prze¬ wodu. Gazy, plynace w tym samym kie¬ runku za tlokiem 2, napotykaja wtedy na swej drodze tlok 2, który przeciwdziala wzrostowi ich szybkosci, a tern samem zwiekszaniu sie ich energji kinetycznej, przy jednoczesnem akumulowaniu w sobie pracy tych gazów, wytwarzanej podczas - 2 —rozprezania sie ich. Zatem sila dzialajaca na tlok 2 gromadzi w nim pewien zasób energji, która w postaci uzytecznej pracy moze byc oddana nazewnatrz zapomoca odpowiedniego urzadzenia.Taki sam wynik uzyskuje sie wówczas, jezeli tlok 2 jest zaopatrzony np. w srod¬ ku w otwór 3 (fig. 3), którego wielkosc zwieksza sie w miare posuwania sie na¬ przód odksztalcalnego tloka 2 w przewo¬ dzie /.W tym przypadku gazy, znajdujace sie naprzeciw pelnej powierzchni tloka 2, za¬ chowuja sie w taki sam sposób, jak to ma miejsce w urzadzeniu wedlug fig. 2. Z dru¬ giej natomiast strony gazy, znajdujace sie w otworze 3 tloka 2, wywieraja nacisk na scianki tego otworu poprzecznie do kierun¬ ku ich przeplywu, podczas poruszania sie ich wraz z tlokiem 2 w kierunku, zazna¬ czonym zapomoca strzalki /', o ile spelnio¬ ne sa wymagane w tym przypadku wa¬ runki.Otwór 3 moze zajmowac w odksztal- calnym tloku 2 polozenie mlmosrodowe (fig. 4), lub tez moze byc umieszczony przy samej sciance przewodu 1 (fig. 5), co nie zmienia warunków przeplywu gazu, jaki ma miejsce w urzadzeniu przedstawionem na fig. 3.; Nalezy zaznaczyc, ze te same warunki przeplywu gazu maja miejsce równiez i w tym przypadku, gdy odksztalcalny tlok 2 zakrywa tylko czesciowo przewód 1 (fig. 6), i posiada np. ksztalt pólkolisty.Jezeli zastosowac pólkolisty ksztalt odksztalcalnego tloka 2, wówczas rozpo- rzadzalna uzyteczna praca, jaka moze byc nagromadzona w odpowiedniem urzadze¬ niu i oddana nazewnatrz, bedzie, rozumie sie, niewielka, jezeli, oczywiscie, w tym przypadku zachowany zostanie równiez warunek synchronicznego wzgledem tloka 2 poruszania sie gazów w przekroju pozo¬ stajacym wolnym. Róznica cisnien miedzy obydwiema powierzchniami powinna byc z koniecznosci niewielka. W celu zwieksze¬ nia ilosci pobieranej z tych tloków pracy uzytecznej, wystarczy zwiekszyc jedynie liczbe pólkolistych tloków odksztalcalnych 2 (fig. 7), stosujac np. tloki 2a, 26, 2c , poniewaz spadki cisnienia gazu, jakie po¬ wstaja miedzy tlokami, dodaja sie w osta¬ tecznym rezultacie, dzieki czemu w urzar dzeniu takiem mozna osiagnac pozadana moc.Ten ostatni przypadek moze byc zrealir zowany np. w urzadzeniu, którego przy¬ klad wykonania przedstawiono schema¬ tycznie na fig. 8, 9 i 10.Urzadzenie to sklada sie z pierscienio¬ wej plyty 4 o pewnej grubosci, zaopatrzo¬ nej w duzy otwór srodkowy 5, Na jednej stronie tej plyty 4 sa wyciete kanaly sru¬ bowe 6 o takim przebiegu, ze srodkowe li- nje srubowe tych kanalów tworza z pro¬ mieniem plyty, przeprowadzonym przez dowolny punkt tych linij srubowych, kat staly, równy 45°. Glebokosc kazdego z tych jednakowych kanalów 6 zwieksza sie w miare oddalania sie od obwodu plyty (fig. 9 i 10).Na plycie 4 umieszcza sie po stronie, gdzie mieszcza sie kanaly srubowe, druga plyte 4\ identyczna z pierwsza, w ten spo¬ sób, aby sie wzajemnie pokrywaly, przy- czem kanaly srubowe 6 obu plyt przecina¬ ja sie wzajemnie. Uzyskuje sie w ten spo¬ sób zespól dwu plyt, przedstawiony na fig. 11 — 13, przyczem nalezy zaznaczyc, ze wszystkie srodkowe linje kanalów sru¬ bowych 6 obu plyt przecinaja sie wszedzie pod katem prostym.Fig. 14 przedstawia rozwiniecie po¬ przecznego przekroju tego zespolu plyt wzdluz jednego z kanalów srubowych 6 dolnej plyty 4. Fig. 15 przedstawia syme¬ tryczne rozwiniecie poprzecznego przekro- ju tego zespolu wzdluz kanalu srubowego 6 górnej plyty 4*.Urzadzenie, przedstawione na fig, 7, jest identyczne w swem dzialaniu do kana- — 3 -lów srubowych, przedstawionych w prze¬ krojach na fig. 14 i 15.Jezeli bowiem obracac górna plyte 4* (fig. 11—13) w kierunku zaznaczonym na rysunku strzalka /2, przy zalozeniu, ze dol¬ na plyta 4 pozostaje nieruchoma, miejsca przeciecia sie iposzczególnych kanalów sru¬ bowych 6 obu plyt beda wówczas przemie¬ szczac sie od obwodu ku srodkowi.Wystepy 7, tworzace scianki przegro¬ dowe miedzy kanalami srubowemi, przesu¬ waja sie Wówczas wzgledem kanalu 6 dol¬ nej plyty 4 równiez od obwodu ku srod¬ kowi, wskutek czego podczas obrotu gór¬ nej plyty 4' scianka przegrodowa 7a (fig. 14) znajdzie sie kolejno w miejscach 7a, 7b, 7c, 7d.... i t d.To samo ma miejsce jednoczesnie i z odnosnemi sciankami przegrodowemi dol¬ nej plyty 4 (fig. 15), które zajmuja kolej¬ no miejsca 7a, nastepnie 76, 7c, 7d.... i t. d.Td scianki przegrodowe 7a, 7b, 7c plyt dolnej i górnej spelniaja zatem podob¬ ne zadanie, jak odksztalcalne tloki 2a, 2b, 2c... w urzadzeniu przedstawionem na fig- 7.Jezeli odnosne kanaly srubowe 6 na obwodzie plyt 4 i 4* (fig. 11—13) trafiaja na strumien gazu pod cisnieniem, to wów¬ czas przez te kanaly 6 zaczyna plynac gaz od obwodu ku srodkowi plyt. Jezeli zas jednoczesnie zachowany zostanie warunek, by ten strumien gazowy poruszal sie w kanalach srubowych 6 synchronicznie ze sciankami przegrodowemi 7a, 7b, 7c....< (fig. 14 i 15), to odtworzony zostanie prze¬ plyw gazu w przypadku zastosowania u- rzadzenia wedlug fig. 7.Nalezy zaznaczyc, ze jezeli w urzadze¬ niu, przedstawionem na fig. 7, poza grani¬ cami przewodu 1 nie moze miec miejsca ja¬ kikolwiek poprzeczny ruch gazu miedzy dwoma kolejnemi tlokami 2a, 2b, 2c*. wskutek sztywnosci scianek tego przewodu, to W urzadzeniu, przedstawionem na fig. 14 i ll5, dzieje sie inaczej, poniewaz podczas ruchu gazów nie odbywa sie jakiekolwiek wzgledne przesuniecie poprzeczne gazów, natomiast zachodzi ruch synchroniczny ga¬ zów i punktów przecinania sie kanalów srubowych 6 lub ich scianek 7.Jezeli poza tern ruchoma plyta 4' jest osadzona na sztywnym wale i wraz z nim sie obraca, wówczas plyta ta akumulowac bedzie uzyteczna prace, wykonywana przez gaz w srubowych kanalach zespolu obu plyt 4 i 4', oddajac te prace nazewnatrz.W tern sposób otrzymana praca uzytecz¬ na jest wynikiem bezposredniego prze¬ ksztalcenia potencjalnej energji cisnienia gazu na prace zewnetrzna bez jakiegokol¬ wiek dostrzegalnego zwiekszenia kinetycz¬ nej energji gazu.Jezeli oznaczyc litera T prace, litera A — równowaznik cieplny pracy, litera A1 — calkowite cieplo lub energje cieplna gazów przy wlocie do srubowych kanalów urzadzenia, litera P — calkowite cieplo lub energje cieplna gazów przy wylocie tych kanalów, litera w1 — szybkosc gazu przy wlocie do kanalów srubowych, litera w2 — szybkosc gazu przy wylocie z kana¬ lów srubowych, litera Q* — cieplo, straco¬ ne wskutek promieniowania lub przewodno¬ sci, i litera g — przyspieszenie sily ciezko¬ sci, to pomijajac prace tarcia, powstajaca od wystepujacych podczas przeplywu gazu sil ciernych, mozna prace wyrazic naste¬ pujacem równaniem: A { ' A ' 2g w którem ostatni wyraz, dotyczacy zmiany energji kinetycznej przeplywajacego gazu, jest zerem lub wartoscia, która moze nie byc brana w rachube i to zarówno na ca¬ lym przebiegu, uskutecznianym przez gaz wzdluz kanalów srubowych 6 urzadzenia, jak i na czesciowym przebiegu posrednim.Na podstawie przeprowadzonego ra¬ chunku mozna stwierdzic, ze w urzadzeniu powyzszem w przypadku, jezeli gaz poru- — 4 —fczst si^ w srubowym kanale 6 dolnej plyty 4 synchronicznie z ruchem krawedzi wej¬ sciowych m (fig-. 14 i 15) scianek przegro¬ dowych 7a, 7b, 7c....f to wówczas jego szyb¬ kosc jest nieco wieksza na prawo od kra¬ wedzi wyjsciowych n tych scianek.Przekrój kanalów srubowych 6, najko¬ rzystniej o profilu przekroju przedstawio¬ nym na fig. 16, jest tego rodzaju, ze stycz¬ na do profilu jest prostopadla do kierunku ruchu gazu w miejscu m (krawedz wej¬ sciowa) i równolegla do profilu w miejscu n (krawedz wyjsciowa).Uklad wiec wedlug fig. 14 i 15 jest zblizony zatem do ukladu przedstawione¬ go na fig. 17 i 18.W kazdym jednak razie, w przypadku znacznej róznicy cisnien miedzy skrajnemi przekrojami kanalów srubowych 6, profil przedstawiony na fig. 16 staje sie bardzo niedogodnym w obrebie niskich cisnien (fig. 19). Jest korzystnem nadawac mu stopniowo w tej strefie profil bi-elipsoidal- ny (nieco pólowalny) przedstawiony na fig. 20. Miejsce najwiekszych rzednych MN tych profilów jednakowych powierzchni pozostaje, w odniesieniu do dowolnego przekroju kanalu, to samo.Celem uproszczenia kanaly srubowe 6 o przekrojach, przedstawionych na fig. 16 i 20, beda ponizej nazywane „zlóbkami spiralnemi", W urzadzeniu Wedlug fig. 11 — 13, w którem plyty 4, 4* sa zaopatrzone w spi¬ ralne zlobki 6 o profilach wedlug fig. 16 i 20, plyty 4 i 4* doznaja znacznego' parcia osiowego, wywolywanego przez cisnienie znajdujacego sie tam gazu.W celu zapobiezenia tej niedogodnosci wystarczy plaskie powierzchnie plyt za¬ stapic wspólosiowemi powierzchniami stoz- kowemi, umieszczonemi jedna w drugiej.V W celu otrzymania takich powierzchni Wyznacza sie kat YOY1 (fig. 11), ogranicza¬ jacy na powierzchni plyty calkowita liczbe zlobków spiralnych.Luk rY'1 przedstawia dftigósc óWoclu malej podstawy stozka, natomiast: dliigósc obwodu duzej podstawy tego stozka równa sie lukowi YY1. Powierzchnie plyt, zawar? ta miedzy YY1 i YY'1, obraca sie naokolo wspólnej osi. Otrzymuje sie zatem ze-? wnetrzny korpus 8 urzadzenia (fig. 21 — 23), zaopatrzony w wyciete ha wewnetrz¬ nej powierzchni spiralne zlobki 6, których male przekroje odpowiadaja duzej sred* nicy powierzchni stozkowej, duze zas prze¬ kroje — malej srednicy, oraz wewnetrzny korpus 8', zaopatrzony na zewtoetrznej po* wierzchni w wyciete spiralne zlobki 6o tak samo rozmieszczonych przekrojach.Te dwa korpusy 8 i 8' umieszcza sie je¬ den w drugim, wskutek czego spiralne zlobki 6 znajduja sie wówczas naprzeciw siebie o- raz krzyzuja sie pod katem 90°. Oprócz te¬ go jeden z tych korpusów jest nieruchomy, drugi zas moze sie obracac w ten sposób, a- by miejsca krzyzowania sie zlobków spiral* nych przemieszczaly sie w kierunku zwiek¬ szajacych sie przekrojów. Otrzymuje sie w ten sposób urzadzenie analogiczne do u- rzadzenia w postaci zespolu plyt, umozli¬ wiajace przetwarzanie cisnienia gazu bezpo¬ srednio na uzyteczna prace zewnetrzna. Je* zeli bowiem do spiralnych zlobków 6 wpro¬ wadzic przez ich male przekroje gaz pod cisnieniem, poruszajacy sie synchronicznie z przemieszczaniem sie miejsc krzyzowania sie tych zlobków, to gaz rozprezajac sie w ten sposób, jak to powyzej opisano, w row¬ kach srubowych scietych stozków korpusów 8 i 8*s, wprawi ruchomy korpus urzadzenia w ruch obrotowy.Wskutek odwracalnosci przebiegu urza¬ dzenie podobne moze sluzyc równiez do sprezania gazu.Jezeli zastosowac urzadzenie (fig. 28 — 30) o dwóch plytach 4 i 4* zaopatrzonych w zlobki spiralne, rozmieszczone podobnie, jak zlobki wedlug fig. 11 — 13, i jezeli ob¬ racac górna ruchoma plyte 4' w kierunku strzalki /3, to kierunek ruchu gazów zostaje — 5 —zmieniony i plyna one od srodka ku obwo¬ dowi plyt Jezeli wyloty spiralnych zlobków 6 sie¬ gaja do zamknietej szczelnie przestrzeni, znajdujacej sie na obwodzie plyt, wówczas gazy beda sie tam zbieraly i doznaja pew¬ nego sprezenia.W celu ulatwienia wprowadzania w srodku plyt podlegajacego sprezaniu gazu do otworów wlotowych spiralnych zlobków 6, scianki przegrodowe 7 tych zlobków wy¬ konywa sie cienkie w ksztalcie lopatek, któ¬ rych skrajna czesc 9 jest styczna do kie* runku wzglednej szybkosci wlotowej gazu (Hg. 28).Wirnik lopatkowy 10 (fig, 28 i 29), obra¬ cajacy sie przy ruchu górnej plyty 4', naj¬ lepiej jest umiescic w srodku ukladu, wsku¬ tek czego wirnik zasysa sprezany gaz i kie¬ ruje go do wlotowych otworów spiralnych zlobków 6. Tenwirnik 10 moze byc równiez usuniety przy warunku, ze obie plyty 4 i 4' o zlobkach spiralnych beda obracane w kie¬ runkach przeciwnych.W celu zniweczenia osiowego parcia, po¬ wstajacego miedzy plytami 4 i 4' wskutek preznosci gazów, zaleca sie zastapic plaskie powierzchnie plyt równowaznemi wspólo- siowemi powierzchniami stozkowemi, otrzy- manemi w powyzej opisany sposób. Na fig. 31, 32 i 33 przedstawiony jest zewnetrzny korpus 8 takiego ukladu, zawierajacego scie¬ ty stozek z wycietemi wewnatrz zlobkami spiralnemi 6, których male przekroje odpo¬ wiadaja duzej srednicy powierzchni stozko¬ wej, duze zas przekroje na sciankach prze¬ grodowych 9, sciete w ksztalcie lopatek, — malej srednicy stozka (fig. 31 a przedstawia w wiekszej podzialce szczegól zewnetrzne¬ go korpusu urzadzenia, przedstawionego na fig. 31). Fig. 34 — 37 przedstawiaja we¬ wnetrzna czesc tego Urzadzenia z wycietemi na zewnetrznej powierzchni spiralnemi zlob¬ kami 6 o takich samych przekrojach.Stozkowe korpusy 8 i 8' przedstawione na fig. 31 — 37 moga byc umieszczone je¬ den w drugim. Zlobki 6 przypadaja jedne nad drugiemi oraz krzyzuja sie pod katem 90° za wyjatkiem miejsc lezacych wpoblizu przekrojów wlotowych.Jeden z korpusów najkorzystniej jest wykonac nieruchomy, drugi zas, np. ze¬ wnetrzny stozkowy korpus, ruchomy w ten sposób, aby mógl byc napedzany przez od¬ powiednie urzadzenie, tak aby miejsca krzyzowania sie zlobków spiralnych prze¬ mieszczaly sie ku malejacym przekrojom zlobków. Te dwa korpusy 8 i 8' moga nape¬ dzac jeden drugi, lecz w kierunkach prze¬ ciwnych.Zastosowany w tern urzadzeniu wirnik lopatkowy 10 posiada taka srednice, ze od strony malej srednicy plaszcza stozkowe¬ go (fig. 38 — 41), lopatki jego znajduja sie naprzeciw otworów wlotowych konca urza¬ dzenia, a oprócz tego kanaly 11 na wylocie wirnika sa zakrzywione wbok w ten sposób, ze gaz jest skierowywany ku wlotowym o- tworom spiralnych zlobków 6 urzadzenia* Wykonane w ten sposób urzadzenie u- mozliwia sprezanie gazów. Gazy te, skie¬ rowywane przez wirnik lopatkowy 10 jio spiralnych zlobków 6, przez ich duze prze¬ kroje, sa wytlaczane po stronie malych przekrojów przez scianki przegrodowe 7, oddzielajace te spiralne zlobki 6, do prze¬ widzianej w tym celu zamknietej przestrze¬ ni.Sprezanie gazu odbywa sie kosztem pra¬ cy, potrzebnej do obracania czesci obroto¬ wych.Cisnienie gazu, powstajace wskutek sprezania, otrzymywane na wylocie ze zlob¬ ków spiralnych, jest regulowane na naj¬ wieksza wydajnosc urzadzenia w ten spo¬ sób, ze ruch sprezanego gazu jest synchro¬ niczny do ruchu miejsc 7 krzyzowania sie zlobków spiralnych.Na fig. 42 — 48 przedstawiono urzadze¬ nie wedlug wynalazku w zastosowaniu do turbiny spalinowej. Turbina ta zawiera sprezarke 21, 21a z wirnikiem lopatkowym _ 6 —H (fig. 43),wykonanym W mysl wy¬ nalazku, doprowadzajaca sprezone po¬ wietrze do palnika 23, gdzie miesza sie ono z paliwem przed wlotem do komory spala* nia 24. Ta komora 24 umieszczona jest na¬ przeciw otworów wlotowych urzadzenia na¬ pedowego 25 o zlobkach spiralnych wedlug wynalazku, w którem gazy spalinowe, roz¬ prezajac sie, wykonywuja prace, poczem sa usuwane nazewnatrz.Urzadzenie napedowe 25 jest wykonane z materjalu ogniotrwalego. Celem zniwecze* nia w materjalach naprezen, powstajacych pod dzialaniem sil odsrodkowych, zaleca sie nieruchomy korpus tego urzadzenia u- miescic wewnatrz, ruchomy zas korpus na¬ zewnatrz, przyczem ten ostatni otacza sie ochronna oslona.Sprezarke 21, wykonana np. z lekkiego stopu, wytwarza sie ze wzgledów konstruk¬ cyjnych w ten sam sposób.W przykladzie wykonania wynalazku, przedstawionym na fig. 43, nieruchome cze¬ sci maszyny sa polaczone z nieruchomym poziomym walem 26, na którym sa obroto- wo osadzone czesci ruchome. Wal 26 fest wydrazony na calej swej dlugosci. Wal ten jest osadzony w oslonie 27 maszynyi u- mocowAny jednym koncem w pionowej tar¬ czy 28 o cienkiej sciance, zapobiegajacej sztywnemu osadzeniu walu, natomiast drugi koniec walu 26 jest osadzony w lozysku kul- kowem 29.Na nieruchomym wale 26 umieszczony jest wspornik 30, podtrzymujacy nierucho¬ my korpus 21 sprezarki, wyposazony w zlobki spiralne, wykonane w mysl wyna¬ lazku.Obieg wody chlodzacej we wsporniku 30, oraz miedzy tym wspornikiem a nieru¬ chomym korpusem 21 sprezarki (fig. 43 i 45), moze sie odbywac przez wlotowy dolny przewód 31 i wylotowy górny przewód 32, wykonane we wsporniku 30 i polaczone z wnetrzem nieruchomego walu 26. Wspornik 30 zawiera ponadto wewnetrzna pierscienio¬ wa ptz&sirzen 33, otwirta fta obu ikoifcach tego wspornika, umozliwiajac obieg powie* trza miedzy walem a wspornikiem.Obrotowy zewnetrzny korpus 21a spre¬ zarki o zlobkach spiralnych, wykonany np. z lekkiego stopu, umieszczony jest w stalo* wej oslonie 34. Oslona ta polaczona jest srubami z wirnikiem lopatkowym 22, obra¬ cajacym sie zapomoca lozyska kulkowego 35 na nieruchomym wale 26. Obrotowy ze¬ wnetrzny korpus 21a sprezarki jest umoco¬ wany przy pomocy srub 36 do wirnika lo¬ patkowego 22. Sruby te umozliwiaja osiowy przesuw obrotowego korpusu 21a sprezarki, a tern samem i dokladne ustalenie jej po¬ lozenia wzgledem nieruchomego korpusu 21 tej sprezarki.Na przedluzeniu sprezarki jest zaklino¬ wany na wale 26 drugi wspornik 37, utrzy¬ mujacy, poprzez walcowa oslone 38 i ela¬ styczne wycinki 39 (fig. 43 i 46), nierucho¬ my korpus 25 napedowej turbiny spalino¬ wej o zlobkach spiralnych, wykonanej z ma¬ terjalu ogniotrwalego.Miedzy walem 26 i wspornikiem 37 znaj¬ duje sie pierscieniowa przestrzen 40. Prze¬ strzen ta jest otwarta na obu koncach wspor¬ nika 37 i umozliwia obieg powietrza wzdluz zewlnetrznej powierzchni walu 26. Oprócz tego wispomik 37 zawiera wolna pierscie¬ niowa przestrzen, zamknieta walcowa oslo¬ na 38, przez która to przestrzen moze prze¬ plywac sprezone powietrze, przyczem o- bieg tego powietrza wzdluz wspornika 37 i oslony 38 zapewniony zostaje przez za¬ stosowanie rurowej scianki przegrodowej 41, Obrotowy zewnetrzny korpus 25l na* pedowej turbiny spalinowej o zlobkach spi¬ ralnych jest zawarty w stalowej oslonie 42, polaczonej zapomoca kolnierzy i srub ze stalowa oslona 34 (fig. 43 i 47). Miedzy oslona 42 i obrotowym korpusem 25a znaj¬ duje sie tuleja 43, zawierajaca na obwo¬ dzie rowki do obiegu sprezonego powie¬ trza, elastyczne, falowane pierscienie 44 oraz plaszcz uszczelniajacy 45. - 7 -Ruchomy pierscien 46, utrzymywany przez kolnierz 47 (fig, 43), pokrywa konce plaszcza uszczelniajacego 45 i oslony 42.Podobniez i nieruchomy pierscien 48; u- trzymywany przez kolnierz 49, przymoco¬ wany np. srubami do wspornika 37 i oslony 38, pokrywa konce tych ostatnich; Gazy wylotowe przeplywaja zatem miedzy pier¬ scieniami 46 i 48, zabezpieczajacemi przed nadmiernem nagrzaniem sie konców tych czesci, które one pokrywaja.Tarcza 50 (fig. 43), osadzona na lozy¬ sku kulkowem 51, umieszczonem w oslonie 27 maszyny, jest umocowana na oslonie 42 zapomoca srub. Miedzy kolnierzem oslony 42 a tarcza 50 umieszczone sa tulejki roz¬ porowe 52, które sluza do zachowania pew¬ nego odstepu, przez znajdujaca sie zas mie¬ dzy kolnierzem oslony 42 a tarcza 50 prze¬ strzen (przeplywaja gazy wylotowe, usuwa¬ ne do kanalu wylotowego 53 w ksztalcie slimacznicy (fig. 42 i 43), przymocowanej do skrzynki 54, zabezpieczajacej wirnik.Do tarczy 50 umocowana Jest w pewnym odstepie druga tarcza 50a z lopatkami, two¬ rzac lacznie z tarcza 50 wirnik lopatkowy do obiegu powietrza, przyczem wylot tego wirnika znajduje sie naprzeciw wylotu na¬ pedowej turbiny spalinowej 25, 25a. Prze¬ plywajace przez wirnik 50, 50a powietrze zabezpiecza tarcze 50 przed zbytniem na¬ grzaniem przez gazy wylotowe, kierujac jednoczesnie te spaliny w kierunku promie¬ niowym ku slimacznicy 53* Piasta tarczy 50 za posrednictwem lozy¬ ska kulkowego 29 utrzymuje nieruchomy wydrazony wal 26, którego koniec siega w glab komory 55, wykonanej w piascie tar¬ czy 50. Polaczenie miedzy komora 55 i sli¬ macznica ssawna 57, przymocowana do o- slony 27, stanowia otwory promieniowe 56* Do slimacznicy ssawnej 57 jest wtryskiwa¬ na woda chlodzaca, doplywajaca przez wydrazony wal 26.Odpowiedni narzad przekazujacy, umo¬ cowany na tarczy 50, np. sprzeglo klowe 5s, umozliwia zuzytikowywanie ptatfft f<$5£- wijanej; przez turbine spalinowa.Urzadzenie zasilajace turbiny spalino¬ wej i powietrznej jest umieszczone mie¬ dzy sprezarka 21, 21a i urzadzeniem nape- dowem 25, 25". W tym celu palniki 23 (np. w liczbie trzech, jak w przykladzie wyko¬ nania przedstawionym na fig. 43 i 47), sa umieszczone promieniowo we wsporniku 37, utrzymujacym nieruchomy korpus 25 urza¬ dzenia napedowego. Kazdy z palników 23 (fig. 48) jest utworzony z dwóch wiazek wspólsrodkowych skówek 59 i 60, miedzy które paliwo zostaje wtrysniete przez pro¬ mieniowe otwory srodkowego wydrazone¬ go slupka 23, a nastepnie rozpylone zapo¬ moca nastawnej obwodowej dyszy 61. Mo¬ letowana sruba 62 osadzona jest na koncu slupka 23, którego podstawa jest odizolo¬ wana od masy maszyny zapomoca tulejki izolacyjnej 63, wskutek czego iskra elek¬ tryczna, powstajaca miedzy nnrietowana sruba 62 i przylegla skówka, za$ewnia po¬ czatkowy zaplon paliwa.Wylot palnika 23 znajduje sie w pier¬ scieniowej komorze spalania 24. Komora 24 jest umieszczona miedzy sprezarka 21, 21a i urzadzeniem napedowem 25, 25a. Ko* mora ta jest ograniczona na obwodzie za¬ pomoca pierscienia 64 (fig. 43 i 47), wyko¬ nanego z materjalu ogniotrwalego i umie¬ szczonego za posrednictwem falowanego, elastycznego plaszcza 65 wewnatrz tulei 66, umocowanej zkolei w zgrubionej czesci stalowej oslony 34. Ta tuleja 66 jest zao¬ patrzona na obwodzie w rowki, w których odbywa sie obieg sprezonego powietrza, ce¬ lem chlodzenia tej tulei. Falowany, ela¬ styczny plaszcz 65 umozliwia wyrównywa¬ nie rozszerzen materjalów miedzy pierscie¬ niem 64 i tuleja 66, powstajacy wskutek sily odsrodkowej i zmian temperatury tych czesci.Komora spalania jest oprócz tego ogra¬ niczona zboków i od strony walu nierucho¬ mym wiencem 67 (fig. 43, 47 i 48), wykona- — 8 —nym z ogniotrwalego inaterjalu fc tylu czy¬ sci, ile jest palników (w przypadku przed¬ stawionym na -rysunku— z trzech czesci).Poszczególne czesci wienca 67 sa polaczo¬ ne ze soba i utrzymywane w swem poloze¬ niu zapomoca ogniotrwalej tarczy 68, po¬ laczonej zapomoca stozkowego wpustu 69 z wiencem 67 {fig. 43). Dzwignie 70, osadzo¬ ne przegubowo na nieruchomych walkach, opieraja sie swemi koncami o tarcze 68 i podlegaja dzialaniu sprezyn 71. W celu u- nikniecia nagrzewania sie sprezyn 71, te o- statnie sa umieszczone w walcowych tule¬ jach 72, przymocowanych w dowolny spo¬ sób do wewnetrznego korpusu 21 sprezarki i wspornika 30, wskutek czego znajduja sie one w obszarze chlodzenia wodnego, za¬ wartego miedzy temi czesciami.Do podstawy kazdego palnika 23 jest przymocowana rurka 73 (fig. 43, 47 i 48), sluzaca do zasilania tego palnika paliwem.Kazda rurka 73 doprowadzona jest promie¬ niowo do wnetrza wydrazonego walu 26, przechodzac przez nadlew rurowy 74 wspornika 37, utrzymujacego palniki. Kaz¬ da z rurek 73 jest zaopatrzona w perelki izolacyjne 75 i miesci sie w rurce 76 pola¬ czonej ze wspornikiem 37, np. zapomoca plastycznego szczeliwa 77 (fig. 48) zaci¬ snietego nakretka rurkowa 78.Rurki 76 lacza sie wewnatrz walu 26 i tworzA przewód rurowy 79 (fig. 43 i 45), w którym sa umieszczone rurki 73 do dopro¬ wadzania paliwa, otoczone wspólnemi pe¬ relkami izolacyjnemi 80. Przewód 79 (fig- 43} wystaje z wydrazonego walu 26 i ten wystajacy jego koniec przepuszczony jest przez rure 81, otwarta nazewnatrz, celem umozliwienia doplywu wody chlodzacej do walu 26. Przewód 79 zakonczony jest lacz¬ nikiem 82 (fig. 42, 43 i 44), do którego jest wlaczona rurka 83 (fig. 42), umozliwiajaca pobieranie sprezonego powietrza z maszy¬ ny lub tez wprowadzanie przez zriwór 84 (fig. 42, 44) powietrza z atmosfery.Rurki 73 przy wylocie z walu 26 pola¬ czone Sa wspólnym kolnierzem 85 (lig, 42, 43), odizolowanym od pozostalych czesci maszyny izolatorami 86. Na kolnierzu tym umocowany jest zacisk 87, umozliwiajacy przylaczenie palników 23 do odpowiednie¬ go zródla pradu elektrycznego.Przed kolnierzem 85 znajduje sie wylot emulgatora 88, umocowanego na laczniku 82. Emulgator ten sluzy do doprowadzania przewodem 89 paliwa pod cisnieniem do zbiornika 90 (fig. 42, 43, 44). Wylot prze¬ wodu 91 (fig. 42 i 44), zasilajacego emulga¬ tor 88 sprezonem powietrzem, sluzaoem do emulgowania paliwa, znajduje sie w pier¬ scieniowej przestrzeni tego emulgatora.Emulgator 88 zawiera osiowa iglice 92 do regulacji dawkowania paliwa- Samoczynna regulacja uskuteczniana jest zapomoca od¬ powiedniego regulatora 93 (fig. 42, 44) po¬ laczonego z iglica 92 emulgatora 88 za po¬ srednictwem ukladu dzwigni.Samoczynne zasilanie emulgatora 88 sprezonem powietrzem i paliwem odbywa sie (w przedstawionym na rysunku przy¬ kladzie wykonania wynalazku) zapomoca dodatkowego walu 94 (fig. 42 i 44), urucho¬ mianego przez glówny wal maszyny. Na wale 94 zaklinowane jest kolo zebate sli¬ macznicy 95, zazebiajace sie z tulejowym slimakiem 96 przekladni slimakowej (fig. 43).Slimak 96 osadzony jest na pochwie 97, zamocowanej na przedluzeniu piasty ssaw¬ nego wirnika lopatkowego 22 i obracajacej sie w kulkowem lozysku 98, stanowiacem jednoczesnie lozysko oporowe. Lozysko 98 moze byc przesuwane wzdluz walu 26 za.~ pomoca tarczy z ramionami 99, polaczonej z oslona 27 zapomoca sruby nastawczej 100.Na wale 94 jest osadzony wirnik pompy 101 (fig. 42 i 44), polaczonej z rura 83, przez która odbywa sie ssanie badz powie¬ trza sprezonego przez maszyne, a doplywa¬ jacego od lacznika 82, badz tez sprezone¬ go powietrza, doplywajacego z zewnatrz — 9 -przez zawór S4. Ód pointy tej prowadzi przewód 91, zasilajacy emulgator 88 spre- zonem powietrzem oraz przewód 102, któ¬ rego wylot osadzony jest w zbiorniku 90 lub zasobniku paliwa. Sprezone powietrze, dzialajace na tlok tego zasobnika, spreza zawarta w nim ciecz.Wal 94 rozrzadza równiez napelnianiem zbiornika 90 zapomoca pompy 103 (fig. 42 i 44)y wlaczanej i wylaczanej samoczynnie.W przykladzie przedstawionym na rysun¬ ku Walek /©^, obracajacy sie wraz z walem 94, moze sie przesuwac wewnatrz tego o- stalniego; Na koncu tego walka 104 zakli¬ nowany jest kciuk 105 dzialajacy na tlo- czyskoJOó pompy paliwowej 103.Pompa 103 moze byc wylaczana lub wlaczana przez kciuk rozrzadczy 105, a to wskutek przesuwania sie walka 104 w wale 94 w jednym hib drugim kierunku* W tym celu krazek, polaczony z walkiem 104, mo¬ ze sie przesuwac wzdluz walu 94 pod dzia¬ laniem widelkowego wahacza 107 (fig. 42, 44), zawierajacego dwa wystepy 107". Wa¬ hacz 107 waha sie pod dzialaniem posred¬ niego walka 107h, wskutek czego jeden z jego wystepów znajduje sie okresowo pod jednym z kciuków 108 i 109 zaklinowanych na wale 94; powoduj ajc w ten sposób, przy wahaniu sie wahacza 107, przesuwanie sie krazka 106 po wale 94. Dzwignia 110, po^ ruszana w jednym lub drugim kierunku przez drazek 111 tloka zbiornika 90 rozrza¬ dza na obu koncach swego suwu wahaniami walka 107 (fig. 42 i 44).W zaleznosci zatem od tego, czy zbior¬ nik 90 paliwa jest napelniony, czy tez próz¬ ny, kciuk 105, obracajacy sie nieustannie wraz z walem 94, znajduje sie badz na dro¬ dze tloczysfca 106a pompy paliwowej 103, badz tez poza tern tloczyskiem.Maszyna posiada obieg wodny do chlo¬ dzenia statora. Strumien wody chlodzacej przeplywa przez rure 81 (fig. 43 i 44), za- pomoca której woda zostaje skierowywana do Wnetrza wydrazonego walu 26, omywa¬ jac seeWnetrznie przewód W. Obrotowy "su wak 112, rozrzadzany przez reczne kólko 113 (fig. 42 i 44) za posrednictwem narza¬ du 114, zamyka w wiekszym lub mniejszym stopniu przewód wlotowy 31 do wody we¬ wnatrz wspornika 30. Suwak 112 umozli¬ wia zatem regulacje obiegu wody w obsza¬ rze, utworzonym przez wspornik 30 i nieru¬ chomy korpus 21 sprezarki.Wylot przewodu wylotowego 32 znaj¬ duje sie w wydrazonym wale 26 poza pier¬ scieniowa Uszczelka 115 (fig. 43), umoco¬ wana miedzy tym walem i przewodem 79.Uszczelka ta zapobiega bezposredniemu o- biegowi wody od jednego do drugiego kon¬ ca walu 26. Strumien wody chlodzacej do¬ plywa do komory 55 piasty tarczy 50, w której znajduje sie równiez wylot wydra¬ zonego walu i przez która przedostaje sie dó slimacznicy ssawnej 57: Rurka 116 (fig- 43), której wylot znajduje sie w górnej czesci pasa wodnego, ograniczonego nieru¬ chomym korpusem 21 i wspornikiem 30, u- mozlifwia odpowietrzanie wodnej przestrze¬ ni wewnatrz sprezarki. Rurka 116 zakon¬ czona jest kurkiem 117 (fig. 42 i 43).Poza tern obieg powietrza atmosferycz¬ nego zmniejsza w znacznym stopniu na¬ grzewanie sie statora i wirnika maszyny.Co dotyczy statora, to nalezy zazna¬ czyc, ze miedzy wewnetrzna scianka tarczy kola wirnikowego 22 i nieruchomym korpu¬ sem 21 sprezarki ze zlobkami spiralnemi, zachowany jest dosc znaczny luz 118, u- mozliwiajacy uchodzenie powietrza, obie¬ gajacego w wewnetrznej pierscieniowej przestrzeni 33 wspornika 30, a nastepnie miedzy nieruchomym walem 26 i Wsporni¬ kiem 37. Wolna przestrzen, istniejaca mie¬ dzy tarcza 50 a kolnierzem 49 oraz miedzy pierscieniem 48 i skrzynka 54 umozliwia mieszanie sie powietrza obiegowego z ga¬ zem wylotowym, chlodzonym przez, to po¬ wietrze przed wyjsciem z maszyny.Wirnik jest takze chlodzony przez po¬ wietrze atmosferyczne, obiegajace miedzy - 10 -obrotowem! oslonami 34 i 42 a skrzynka 54, dzieki dzialaniu odsrodkowemu, jaka na¬ daja wskutek swej szybkosci lby srulb lacz¬ nikowych powietrzu, zawartemu miedzy niemi.W skrzynce 54 umieszczony jest po¬ srodku oslony 42 pierscien lopatkowy 119 ulatwiajacy wlot powietrza, doplywajace¬ go z jedrnej strony do srodka maszyny przez otwór 120 (fig. 42, 43 i 47), przeswit którego jest regulowany zapomoca zaslon 121, z drugiej strony zas pobieranego przez kanal wylotowy 53 slimacznicy, do której równoczesnie odplywaja spaliny.Zewnetrzna powierzchnia scianki tar^ czy 50 jest równiez chlodzona w ten sam sposób. Obieg powietrzny powstaje równiez w wydrazonych tulejkach rozporowych 52.Sprezone powietrze, wyplywajace ze sprezarki 21, 21" o zlobkach spiralnych, jest równiez wykorzystywane do ograniczania stopnia nagrzewania sie maszyny.Sprezone powietrze podczas swego obie¬ gu natrafia w statorze na przestrzen, za¬ warta miedzy wspornikiem 37 a rurowa scianka przegrodowa 41, a nastepnie na przestrzen, zawarta miedzy ta scianka przegrodowa a oslona 38. Sprezone powie¬ trze izoluje zatem srodkowa czesc turbiny i zabezpiecza ja od wzrostu temperatury.Obiegajace w ten sposób powietrze doply¬ wa nastepnie do palników 23.Wzdluz obwodu wirnika plynie sprezo¬ ne powietrze przez zlobki wykonane w pla¬ szczu 65. Powietrze to plynie przez zlobki w tulei 43, a nastepnie, poczawszy od jej konca, plynie wstecz, przedostajac sie przez elastyczne, falowane plaszcze 44 i wplywa do komory spalania 24 przez luz, pozostawiony miedzy korpusem 25a i pier¬ scieniem 64, Maszyna zawiera oprócz tego urzadze¬ nie do smarowania narzadów ruchomych, w szczególnosci do urzadzenia tego naleza rurki 122, przechodzace przez wnetrze wy¬ drazonego walu 26 i doprowadzono do we-* wnetrznych lozysk 29 i 35. Konce tych ru¬ rek zaopatrzone sa nazewnatrz maszyny w oliwiarki 123 do smaru (fig. 42, 44).Dzialanie tej turbiny jest nastepujace.Maszyne uruchomia sie przez porusza¬ nie czesci obrotowej badz zapomoca ze¬ wnetrznej sily, uruchomiajacej sprzeglo klowe 58 (fig. 43), badz tez doprowadzajac sprezone do odpowiedniego cisnienia po¬ wietrze przez zawóir 84 i wydrazony lacznik 82 do wnetrza maszyny. W ten sposób za¬ staje wprawiony w ruch korpus 21 sprezar¬ ki, napedzajac za posrediiictwem przeklad¬ ni slimakowej 96, 95 dodatkowy wal 94, rozrzadzajacy naped pompy paliwowej 103 oraz sprezarki 101, dostarczajacej do ma¬ szyny sprezone powietrze.Odsrodkowa pompa powietrzna, w po¬ staci wirnika lopatkowego 22, K zasysa -po* wietrze, które jest skierowywane do otwo¬ rów wlotowych spiralnych zlóbków spre* Zarki 21, 21*\ a sprezone w tej sprezarce powietrze jest wytlaczane do drugiego kon¬ ca sprezarki, a stad w dalszym ciagu wy¬ tlaczane promieniowo ku srodkowi maszy¬ ny przez wieniec pirowadniczy 124 ii wygie¬ ty bok tulei 66. Sprezone powietrze plynie obok promieniowych dzwigni 70, nastepnie miedzy wspornikiem 37 i rurowa scianka przegrodowa 41 oraz miedzy ta scianka przegrodoiwa a oslona 38 i wreszcie doply¬ wa do palników 23* W tym samym czasie sprezarka 101 z&- sysa przez lacznik 82 i przewód 83 powie¬ trze wytlaczane przez sprezarke 21, 21a i w dalszym ciagu wytlacza to powietrze prze¬ wodem 102 nad tlok zbiornika 90, zawiera^ jacego plynne paliwo pod cisnieniem. Spre¬ zarka 101 wtlacza sprezone powietrze prze¬ wodem 91 do emulgatora 88, w celu emul¬ gowania paliwa, które doplywa do emulga¬ tora 88 ze zbiornika 90 przewodem 89, a nastepnie do rurek 73. W ten sposób pali¬ wo doplywa zatem do palników 23, gdzie nasyca ono sprezone powietrze doprowa: — 11 —dzane do palników przez sprezarke 21, 21- .Paliwo w chwili wyjscia z palników 23 zostaje zapalane przez iskre elektryczna, powstajaca miedzy moletowana sruba 62 i przylegla skówka 60. Nastepuje wtedy znaczne zwiekszenie pojemnosci i cisnienia gazów spalania, przedostajacych sie do ko¬ mory spalania 24.Te gazy pod cisnieniem doplywaja na¬ stepnie do zlobków spiralnych napedowej turbiny spalinowej 25, 25"', w których, roz¬ prezajac sie, wykonuja prace i powoduja obracanie sie ruchomego korpusu 25n tej turbiny. Po dokonaniu pracy w turbinie spa¬ linowej gorace gazy wylotowe sa usuwane z, turbiny nazewnatrz w kierunku promie¬ niowym, przeplywajac miedzy kolnierzami lacznikowemi oslony 42 i tarczy 50 do sli¬ macznicy 53.Po osiagnieciu przez wirniki maszyny normalnej szybkosci obrotowej przerywa sie obwód pradu elektrycznego urzadzenia zaplonowego, dalsze zas spalanie mieszan¬ ki paliwowej odbywa sie w, sposób ciagly wskutek samozaplonu. Otrzymana w turbi¬ nie moc jest pobierana przez wal maszyny napedzanej poprzez klowe sprzeglo 58. PL