Wynalazek dotyczy urzadzenia do da¬ wania znaków reklamowych z platowca za- pomoca gietkiej wstegi ksztaltu w przybli¬ zeniu prostokatnego, zaopatrzonej w napi¬ sy reklamowe i ciagnionej w powietrzu pla- towcem.Urzadzenie wedlug wynalazku jest pew¬ niejsze i skuteczniejsze w dzialaniu, niz znane dotychczas urzadzenia.Wynalazek polega zasadniczo na ta- kiem zwinieciu i zlozeniu wstegi z napisami oraz zaopatrzeniu jej w pojedyncza przy¬ najmniej oslone, aby przy wyrzuceniu z platowca utworzonej w ten sposób paczki linka holownicza, odpowiednio ulozona pod oslona paczki, rozrywala oslone i umozli¬ wiala rozwiniecie sie wstegi.Fig. 1 — 8 rysunku przedstawiaja w perspektywie urzadzenie wedlug wynalaz¬ ku, zawierajace tasme ze znakami reklamo-- wemi; tasma ta jest uwidoczniona w 8 ko¬ lejnych fazach zwijania i owijania.Fig. 9 przedstawia schematycznie umie¬ szczony na aeroplanie wspornik, który slu¬ zy do przytrzymywania zlozonej wstegi.Fig. 10 — 13 przedstawiaja w perspek¬ tywie trzy odmiany wykonania urzadzenia wedlug wynalazku z rozwinieta wstega pod¬ czas lotu platowca.Fig. 14 przedstawia czesciowy widokwstegi, bedacej odmiana wykonania wste¬ gi, uwidocznionej na fig. 13. Figury 15, 16 i 17 oraz fig. 18,, 19 i 20 przedstawiaja dwie odmiany wykonania wstegi w poszczegól¬ nych fazach skladania.Wstega jest wykonywana albo jak do¬ tychczas z jednego prostokatnego kawal¬ ka podatnego plótna (fig 11) albo z kilku kawalków a1 (fig. 13 i 14), z których kazdy posiada najlepiej tylko jeden znak rekla¬ mowy.W drugim przypadku polaczenie sa¬ siednich krawedzi poszczególnych kawal¬ ków skladowych mozna wykonac albo przez scisle zesznurowaniev (fig. 13),r&lbo pczez spiecie zapomoca znanego zamkniecia roz¬ suwanego, którego suwak powoduje zaze¬ bianie sie zabków, w które zaopatrzone sa brzegi sasiednich kawalków, albo wreszcie przez sznurowanie luzne, pozostawiajace miedzy sasiedniemi brzegami wolna prze¬ rwe o szerokosci kilku cm (fig. 14).Jeden koniec wzmiankowanej wstegi a umocowywuje sie wzdluz drazka 6, do któ¬ rego przytwierdzone sa rozchodzace sie wa- chlarzowato sznury e, polaczone za posred¬ nictwem elastycznej rurki d1 z linka, przy¬ mocowana do aeroplanu.Wstega moze byc utrzymywana w cza¬ sie lotu w dowolnem polozeniu w stosunku do swej plaszczyzny poziomej, mianowicie poziomem, pionowem lub nachylonem. Osia¬ ga sie to w sposób nastepujacy.Jezeli wstega ma sie znajdowac w pla¬ szczyznie poziomej (fig. 10), to uzywa sie ciezarka e w ksztalcie np. malego drazka, polaczonego dwiema linkami e z koncami drazka b.Jezeli wstega ma sie rozposcierac w pla¬ szczyznie pionowej (fig. 11 i 12), co jest ko¬ rzystniejsze, gdy aeroplan unosi sie na sto¬ sunkowo niewielkiej wysokosci, moze to byc osiagniete w sposób trojaki. 1) Drazek b moze byc wykonany w ta¬ ki sposób (fig. 11), zeby jeden jego koniec byl ciezszy od drugiego, co osiaga sie naj¬ czesciej przez obciazenie drazka 6 ciezar¬ kiem b', wskutek czego drazek dazy do u- trzymywania sie w pozycji pionowej i nada- ' je odpowiednie polozenie wstedze. 2) Uklad sznurów c (fig. 12) moze byc wykonany niesymetrycznie w stosunku do srodka drazka, wtedy trójkat, utworzo¬ ny przez drazek 6 i zewnetrzne sznury, jest ^róznoramienny i w czasie lotu platowca li¬ na pociagowa d tworzy przedluzenie dwu¬ siecznej kata, utworzonego przez wzmian¬ kowane dwa skrajne sznury. 3) Moze byc zastosowane jednoczesnie jednostronnne obciazenie drazka i asyme- trja ukladu sznurów.Jezeli wreszcie wstega ma sie unosic w polozeniu nachylonem (fig. 13), co jest wte¬ dy korzystne, kiedy plótno jest pokryte na¬ pisami tylko z jednej strony i chce sie unik¬ nac ukazywania drugiej jego strony, na której przeswiecaja te napisy w polozeniu odwróconem, to albo stosuje sie ciezarek b2 o wadze mniejszej od wzmiankowanego ciezarka b* i dobrany odpowiednio do zada¬ nego kata nachylenia wstegi, albo stosuje sie przynajmniej jedna powierzchnie 63, o- sadzona pod odpowiednim katem na draz¬ ku 6.Najkorzystniejszy kat nachylenia wste¬ gi wzgledem pionu wynosi okolo 15°.Aby umiescic wykonana w sposób po¬ wyzszy wstege na aeroplanie, nalezy ja zwinac w sposób opisany ponizej szczegó¬ lowo w odniesieniu do wstegi, majacej uno¬ sic sie poziomo i zaopatrzonej w ciezarek e; oczywiscie czynnosci, wykonywane przy zwijaniu, powtarzaja sie przy wszystkich postaciach wykonania z wyjatkiem tych czynnosci, które dotycza wspomnianego cie¬ zarka.Omawiana wstege uklada sie na pla¬ szczyznie, przyczem napisy reklamowe po¬ zostaja po stronie wierzchniej. Ciezarek e umieszcza sie w specjalnem wydrazeniu, wykonanem w srodkowej czesci drazka 6, a sznurki e1, podtrzymujace ciezarek, skla¬ da sie wzdluz drazka (fig. 1). — 2 —Nastepnie wstega zwija sie mozliwie najszczelniej, rozpoczynajac to zwijanie od obu podluznych brzegów. Zwijanie jest u- skuteczniane równolegle do podluznej Osi wstegi az do chwili, gdy utworzone w ten sposób dwa walki a1 zetkna sie ze soba (fig. 1). Obydwa walki a1 sklada sie zygzakami przy drazku b (fig. 2 i 3), na którym sklada sie równiez sznury c, poczem calosc owija sie (jak to uwidoczniaja fig. 4 i 5, przedsta- t wiajace poczatek i koniec tej czynnosci) ta¬ sma / z materjalu, dajacego sie latwo roze- drzec, np. z papieru* która nawija sie spi¬ ralnie tak, zeby elastyczna rurka d1 a za¬ tem i koniec linki d znalazly sie nazewnatrz paczki.Z paczka ta sklada sie nastepnie zygza¬ kowato odcinek linki d, równy co najmniej dlugosci samolotu (fig. 6), poczem (jak wi¬ dac z fig. 7 i 8, przedstawiajacych pocza¬ tek i koniec tej czynnosci), zlozona w ten sposób paczke owija sie powtórnie tasma g z materjalu, dajacego sie latwo rozedrzec, nawijajac ja spiralnie tak, zeby wolny ko¬ niec linki d wystawal z paczki.Polaczenie linki d z samolotem jest u- skuteczniane w ten sposób, aby wstega a, zlozona i owinieta w podany wyzej sposób, mogla byc umieszczona na samolocie w ta¬ kiej pozycji, któraby nie przeszkadzala ani w manewrach samolotu, ani przy starcie, i aby wstega, po wyrzuceniu paczki w cza¬ sie lotu, mogla rozwinac sie bez niebezpie¬ czenstwa dla platowca. Zlozona w podany wyzej sposób paczka ax zostaje umieszczo¬ na pod kadlubem samolotu (fig. 9) na pól- ksiezycowych wspornikach h, przytwierdzo¬ nych do rury h1, osadzonej obrotowo w ra¬ mach h2, i polaczonych z nieruchomemi cze¬ sciami kadluba samolotu, przyczem paczke umieszcza sie na wspornikach h tak, zeby po wyrzuceniu paczki wstega rozwijala sie strona wlasciwa ku dolowi.Wsporniki h sa zawieszone w ten sposób, aby pasazer samolotu mógl W razie potrze¬ by przechylic je i wyrzucic podtrzymywana przez nie paczke ku tylowi. W tyM celu do tylnego konca jednego ze wsporników przy¬ mocowana jest linka i, której drugi koniec jest zaczepiony na karabinku /'. Karabinek ten jest zaopatrzony w zamek j1, zapomoca którego vArew dzialaniu sprezyny odciago¬ wej j% mozna otworzyc karabinek / przez pociagniecie do góry linki k.Wolny koniec linki d jest polaczony z linka 7, przechodzaca przez rure prowadni- cza m, przyczem drugi koniec linki /, wy¬ chodzacy z rury, jest kilka razy nawiniety na odpowiedni poziomy wal n, umieszczo¬ ny równiez przed pasazerem i zaopatrzony na swym obwodzie w haczyk n*, na który zaklada sie petla wolnego konca linki /.Wal ten, obracajacy sie naokolo swej osi pod dzialaniem linki /, ciagnionej wy¬ rzucona paczka, mozna calkowicielub cze¬ sciowo hamow&c zapomoca stosownego ha¬ mulca, np. tasmowego hamulca o (fig. 9).Czesciowe zahamowanie walu uskutecznia sie przez nacisniecie rekojesci dzwigni o1.Calkowite unieruchomienie walu jest usku¬ teczniane zapomoca sruby p. Sruba ta jest przymocowana do wspomnianej dzwigni o1 i moze byc wkrecana w nieruchoma podpo¬ re gwintowana.Opisane powyzej urzadzenie dziala w sposób nastepujacy.Paczka ze wstega reklamowa a zostaje umieszczona na wspornikach h. Po osiagnie¬ ciu przez samolot wysokosci, na której ma nastapic rozwiniecie wstegi, obserwator po¬ ciaga za sznurek k, co powoduje otwarcie karabinka /, przechylenie sie wsporników i wyrzucenie wtyl paczki, przyczem ped po¬ wietrza ulatwia przechylenie wsporników.Po naciagnieciu sie linka holownicza d rozrywa powloke papierowa g, wyswoba- dzajac sie tym sposobem ha dlugosci pra¬ wie równej dlugosci samolotu.Reszta paczki, zawierajaca drazek 6, ciezarek e, wstege i sznury c jest ciagle je¬ szcze nienaruszona i zamknieta w swej we¬ wnetrznej powloce papierowej / wobec cze- - 3 —go mriemozliwione jeit przedwczesne tozwi- niecie sie .plótna, oo mogloby spowodowac wypadek.Po przebyciu przez paczke drogi, rów¬ nej w przyblizeniu dlugosci samolotu, linka d napreza sie ponownie i sznury c rozrywa¬ ja oslone papierowa /, oswahadzajac wste¬ ge a, która rozwija sie poczatkowo od przo¬ du ku tylowi a pózniej od srodka ku bokom, ciezarek zas e wypada ze swojego gniazda w drazku b i utrzymuje drazek w polozeniu prawie poziomem (fig. 10), Nagle szarpniecie linki holowniczej d, wywolane? rozwinieciem sie wstegi, jest neu¬ tralizowane czesciowo elastycznoscia ruki d' przewaznie jednak odwij aniem sie linki ez walu n, którego hamulec jest tylko czescio¬ wo docisniety. Po zwolnieniu pewnego od¬ cinka linki e obserwator zwieksza stopniowo sile hamowania i wreszcie wstrzymuje od¬ bijanie sie linki przez dokrecenie srubki p hamulca.Samolot leci wówczas, holujac rozwinie¬ ta wstege a, której napisy reklamowe wi¬ doczne sa z ziemi; samolot nie jest narazo¬ ny na wywrócenie sie i podlega latwo dzia¬ laniu sterów przy wykonywaniu róznych e- walucyj, jezeli zachowano warunek, aby kie¬ runek sily ciagnacej linki holowniczej d przechodzil przez srodek ciezkosci samo¬ lotu.Kiedy po skonczeniu lotu reklamowego samolot znajdzie sie ponad terenem ladowa¬ nia, operator zwalnia srube p hamulca wa¬ lu, który skutkiem tego obraca sie swobod¬ nie i wypuszcza reszte nawinietej jeszcze linki /• Koniec linki /, zaczepiony na haku n1, umieszczonym na wale, odhacza sie sa¬ moczynnie i wstega spada na ziemie z szyb¬ koscia stosunkowo nieduza, poniewaz tarcie powietrza o duza powierzchnie plótna sil¬ nie hamuje szybkosc spadania.Zrzucona wstege mozna wedlug opisu zwinac, zlozyc, zapakowac, umiescic na wspornikach i polaczyc z walem, poczem jest ona przygotowana do ponownego uzycia.W odmianie urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku mozna zastosowac rozpórke r (fig. 15 i 21), umieszczajac ja równolegle do drazka b w drugiej polowie wstegi.Wspomniana rozpórke r mozna wyko¬ nac albo z materjalu sztywnego (drzewo, lekka rurka metalowa it. d. fig. 15— 17) al¬ bo z gietkiego, np. z rurki s (fig. 18 i 21), napelnionej powietrzem sprezonem na po¬ dobienstwo pneumatyków, która zatem da¬ je sie zlozyc lecz dazy zawsze do wyprosto¬ wania sie. Rozporka taka ulatwia podczas lotu zachowywanie plaskiej powierzchni wstegi niezaleznie od jej dlugosci.Jezeli wstega jest zaopatrzona w rozpor¬ ki, to w przypadku, gdy drazek r jest sztyw¬ ny, skladanie platu uskutecznia sie miedzy dwoma drazkami tak (fig. 16), jak podano poprzednio w odniesieniu do wstegi bez roz¬ porek, poczem zwinieta wstega sklada sie zygzakowato, a drazki 6 i r umieszcza sie o- bok siebie (fig. 17). Jezeli zas zastosowano drazek gietki s, to wstege sklada sie wraz z tym gietkim drazkiem, wzglednie wraz z drazkami gietkiemi w postaci podluznych luzno ulozonych fald a, równoleglych do dluzszych boków wstegi (fig. 19); te faldy podluzne a przyciska sie mozliwie najszczel- niej do siebie (fig. 20), otrzymana zas w ten sposób waska, dluga paczke sklada zygza¬ kowato, jak to przedstawiono na fig. 21, zblizajac poszczególne ramiona utworzone¬ go zygzaka do drazka b.Prad powietrza, pochodzacy od smigla, przebiega ztylu samolotu spiralnie i dazy do obrócenia wstegi reklamowej naokolo jej osi podluznej. Przy wirazu na lewo sila od¬ srodkowa ciezarka e przeciwdziala temu da¬ zeniu, utrzymujac wstege w polozeniu wla¬ sciwemu przy wirazu na prawo natomiast si¬ la odsrodkowa ciezarka i ruch spiralny po¬ wietrza oddzialywaja na wstege w jedna¬ kowym kierunku, wobec czego wstega zaj¬ muje polozenie ukosne do poziomu* Aby zwiekszyc skutecznosc dzialania ciezarka — 4 —bez zbytniego powiekszania jego wagi, na¬ lezy umiescic go asymetrycznie w stosunku do podluznej osi wstegi tak, aby on przeciw¬ dzialal skrecajacej sile powietrza.W celu unikniecia strzepienia sie tylnej czesci wstegi z powodu trzepotania sie, przylacza sie do tylnego konca wstegi ka¬ walek tkaniny, np, materjalu „cellular", zaopatrzony w wyciecia w postaci kilku (np. trzech wedlug fig. 10) zebów a2.Wzmocnienie to zmniejsza moznosc trze¬ potania sie samej wstegi i tern samem zapo¬ biega rozdzieraniu sie jej, Irina postac wykonania urzadzenia, któ¬ ra ma zastosowanie w przypadku, gdy wste¬ ga ma unosic sie poziomo lub pionowo, w celu zmniejszenia falowania plótna stosuje rekawy powietrzne t (fig. 12), biegnace wzdluz podluznych brzegów wstegi od' przo¬ du ku tylowi, przyczem otwór wejsciowy kazdego z tych rekawów jest wiekszy od wyjsciowego i rekawy sa przymocowane do pierscieni u, osadzonych na koncach drazka b, do którego przytwierdzona jest wstega a.Zamiast równoleglych rekawów mozna z korzyscia uzyc takich, których osie zbliza¬ ja sie do siebie od przodu ku tylowi, wsku¬ tek czego wstega posiada postac wydluzone¬ go trapezu, którego dluzsza podstawa przy¬ lega do drazka. Powietrze wpada do reka¬ wów powietrznych i wydyma je, utrzymn- jam wstege w kierunku wiatru i naprezajac ja w kierunku jej szerokosci.Oslona wstegi moze byc wykonana w ten sposób, zeby rozdzieranie jej nie odby¬ walo sie za jednem szarpnieciem, lecz zeby poszczególne oslony rozdzieraly sie kolejno, a wywolane tern wstrzasnienie samolotu by¬ lo mniejsze. Najczesciej oslone wykonywa sie w ten sposób, zeby rozwijanie sie wste¬ gi odbywalo sie stopniowo. Skutek ten moz¬ na osiagnac z latwoscia np. w ten sposób, ze w jednej oslonie umieszcza sie dwie ostatnie faldy, nastepnie otrzymana w ten sposób paczke owija sie wraz z nastepna falda i tak dalej. PL