W celu unieszkodliwienia silniejszego rozszerzania sie tloków z lekkiego metalu w porównaniu z rozszerzaniem sie scianek cylindra np. w samochodowych silnikach spalinowych, pozostawia sie wiekszy luz przy osadzaniu tloków z lekkiego metalu, niz przy osadzaniu tloków z zeliwa.Wskutek zastosowania zwiekszonego lu¬ zu ujawnia sie czesto stukanie tloka w cy¬ lindrach, przewaznie podczas, rozruchu, po¬ niewaz wtedy tloki jeszcze nie rozszerzy¬ ly sie nalezycie pod dzialaniem ciepla, wyzwalajacego sie nastepnie podczas pra¬ cy silnika, a róznica srednic tloka i cylin¬ dra umozliwia wahanie sie tloka. Przez te szczeline przechodzi równiez latwo olej do przestrzeni roboczej cylindra, powodujac zakopcenie swiec. Wskutek tego zmniejsza sie równiez sprezanie i sprawnosc silnika.Aby zapobiec tym niedogodnosciom, stosowano czesto tloki z ldkkich metali, przeciete szczelinami w róznoraki sposób, poniewaz ulatwia to dopasowywanie tlo* ków, a zatarcie sie tloka w cylindrze jest prawie wykluczone pomimo zastosowania znacznie mniejszego luzu. Zastosowanie zas szczelin umozliwia ponadto sprezyno¬ wanie scianek tloka.Wszystkie jednak znane tloki przeciete posiadaja nastepujace wady: 1) wytrzymalosc mechaniczna tloka zostaje znacznie zmniejszona w razie zao¬ patrzenia go w szczeliny; 2) aby zwiekszyc nieco wytrzymalosctakiego tloka, jego sciankom nadaje sie w miejscach niepczecietych wieksza grubosc, co jednak zwieksza ogólny ciezar tloka, jak równiez zumiej sza jego sprezystosc tak, iz scianki Jloka wpoblizu szczeliny przylegaja do scianek cylindra tylko nie¬ wielkiemi stosunkowo powierzchniami; 3) wskutek niezupelnego, przylegania scianek tloka do scianek cylindra odpro¬ wadzanie ciepla zapomoca tloka staje sie wadliwe, a temperatura robocza tloka zwieksza sie; przez to samo zmniejsza sie jego wytrzymalosc mechaniczna i nastepu¬ je szybsze zuzycie sie tlol^a; 4) w znanych dotychczas tlokach prze- cietych cieplo przechodzi glównie przez lo¬ zyska sworzni i sworznie do dolnych czesci tloka, co powoduje szybkie zuzycie sie lo¬ zysk sworzni; 5) przez szczeliny podluzne i poprzecz¬ ne olej moze latwo przedostawac sie do przestrzeni roboczej cylindra; 6) poniewaz obwód tloka jest przerwa¬ ny szczelina podluzna, a szczeliny po¬ przeczne (obwodowe) przecinaja calkowi¬ cie scianki, tlok moze bardzo latwo ulec odksztalceniu przy zakladaniu sworzni lub skladaniu silnika.Tlok z lekkiego metalu wedlug wyna¬ lazku niniejszego nie posiada tych wad wcale lub tez sa one sprowadzone do mi¬ nimum.Szczeliny poprzeczne, które sa widocz¬ ne na fig. 3, przerywaja bezposrednie po¬ laczenie glowicy tloka z lozyskami czopa, odgradzajac w ten sposób czopy od nad¬ miernego doplywu ciepla. Wywiera to ko¬ rzystny wplyw na trwalosc lozysk czopów.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania tloka z lekkiego metalu we¬ dlug wynalazku, przyczem fig. 1 przedsta¬ wia tlok w przekroju podluznym w pla¬ szczyznie, przechodzacej przez os czopa, fig. 2 — tlok ten równiez w przekroju po¬ dluznym, lecz obrócony o 90° w stosunku do tloka wedlug fig. 1; fig. 3 — przekrój wzdluz lniji /// — /// na fig. 1, a fig. 4 — przekrój wzdluz linji IV — IV na fig. 1.Tlok« przedstawiony na rysunku, posia¬ da jak wszystkie tloki do silników spali¬ nowych, sprezarek i podobnych maszyn glowice a, rowki 6 na pierscienie uszczel¬ niajace i lozyska c na czop. Stycznie do lo¬ zysk przebiegaja 'wewnatrz tloka zebra podluzne d, które w stosunku do osi tloka przebiegaja nieco ukosnie. Scianka tloka na¬ przeciw kazdego zebra podluznego jest zaopatrzona na przewaznej czesci swej dlugosci w wyciecie e, którego glebokosc jest jadnak mniejsza od calkowitej wyso¬ kosci zebra, wskutek czego w miejscu / pozostaje scianka o pewnej grubosci, odpo¬ wiadajacej w przyblizeniu grubosci pozo¬ stalej czesci scianki tloka. Kazde z tych wyciec laczy sie u góry z odpowiednia szczelina poprzeczna g, która zostaje wy- frezowana w dnie jednego z rowków b; tak przeciete zebro podluzne stanowi swego ro¬ dzaju sprezyne, która umozliwia pewien przesuw (sprezynowanie) scianek tloka, przyczem scianki te nie posiadaja przerw, przez które móglby przedostac sie olej do przestrzeni roboczej cylindra. Wytrzyma¬ losc mechaniczna tloka zostaje zwiekszona i jest równa wytrzymalosci mechanicznej tloka nieprzecietego. Masa zebra przyczy¬ nia sie do bardzo dobrego rozdzialu ciepla wewnatrz tloka.Szczeliny podluzne, które ciagna sie na calej prawie dlugosci tloka, umozliwiaja symetryczne sprezynowanie scianek, tak iz powierzchnia zetkniecia sie scianek tlo¬ ka ze sciankami cylindra przybiera wlasci¬ wa wielkosc.Mozna oczywiscie zastosowac zebra po¬ dluzne w liczbie wiekszej lub nawet mniej¬ szej od dwóch. PL