Przy sprzeganiu znanych sprzegów sa¬ moczynnych do pojazdów na szynach zja¬ wiaja sie czesto przeszkody, wywolane wplywami atmosferycznemi, jak pyl, snieg i mróz. Niektóre zas konstrukcje nie na¬ daja sie przy bardzo ekscenitrycznem wza- jemnem zetknieciu sie polówek sprzegu, powstajacem na lukach toru kolejowego, oraz przy niejednakowem wzniesieniu po¬ lówek nad poziomem szyn wskutek nierów¬ nego obciazenia pojazdów, zuzycia sie ob¬ reczy kól, znieksztalcenia sprezyn nosnych i t. d.Wynalazek usuwa wymienione wyzej trudnosci, powstajace przy sprzeganiu, w ten sposób, ze sprzeg wedlug wynalazku posiada tylko jeden ruchomy element, któ¬ ry nie wykonywa zadnego ruchu posuwo¬ wego, lecz tylko pewien nieznaczny ruch obrotowy. Sprzeganie przy silnie ekscen- trycznem zetknieciu sie polówek jest osia¬ gane zapomoca specjalnie przystosowanej i równoczesnie prostej glowicy sprzegu.Na rysunku uwidoczniony jest przed¬ miot wynalazku. Fig. 1 przedstawia piono¬ wy przekrój podluzny jednej polówki sprzegu, fig. 2 — widok jej zprzodu, fig. 3 — widok rozety sprzegu w perspektywie, fig. 4 — rozwinieta jedna czesc powierzch¬ ni cylindra oraz dwóch rozet w stanie sprzezonym, fig. 5 zas — to samo w sta¬ nie rozprzezonym.Glowica sprzegu tt posiada w przed- wzgledem siebie polozenie mniej wiecej ta¬ niej swej czesci plaszczyzne zderzenia c kie, jakie jest przedstawione na fig. 5, na- oraz dwa ramiona chwytowe 6. W glowi- tofniast dzwignie g, obróciwszy sie o ten sam cy a sprzegu spoczywa rozeta d, obracal- kat, co i zwiazane z niemi rozety, znajdu- na okolo poziomej osi calego urzadzenia. ja.^sie w stanie podniesionym. Skoro1 jed- Rozeta d jest wewnatrz wydrazona i na naic ^polozenie zebów, uwidocznione na fig. przodzie zaopatrzona w dwa lub wiecej ze- 5, wektorem nasady / zebów znajduja sie bów, posiadajacych w miejscach e i f nasa- naprzeciw siebie, zostalo osiagniete, wte- de w ksztalcie nosa. Rozeta d posiada w dy pod wplywem wlasnego ciezaru dzwi- tylnej swej czesci owalny kolnierz, który gnie g przyjmuja znów polozenie najniz- przenosi sile ciagnienia na glowice a* Z ro- i s zeta d sprzegu zlatzona jest sztywno dzwi: fig. 4. Pojazdy sa ze soba sprzezone, gnia g. W otworze glowicy a, skierowanym Ramiona chwytowe b ustawione sa sko- wdól, dzwignia g, polaczona sztywnb % ra- ; snie; .ck poziomu, dzidki czemu polówki zeta d, moze wykonywac ruch obrotowy, sprzegu pomimo odchylenia w jakakolwiek ograniczony, dwoma oporkami. Wskutek badz strone moga byc przy zderzeniu sie swojego ciezaru wlasnego lub dodanego ze soba zaczepione prawidlowo, gdyz ich jeszcze ciezarka dodatkowego albo nacisku polozenie zawsze bedzie do siebie dostoso- sprezyny dzwignia g dazy zawsze do zaje- wane. cia najnizszego polozenia, polozenia sprze- Rozprzeganie odbywa sie przez pod- gniecia. niesienie zboku pojazdu dzwigni g do góry, Przy zderzeniu sie dwóch pojazdów, wskutek czego zeby przestaja sie zazebiac, zaopatrzonych w opisany wyzej sprzeg, co uwidocznione zostalo na fig. 5. ramiona chwytowe 6 jednej polówki sprze- Chcac rozprzegnac pojazdy w ten spo- gu wchodza miedzy ramioha, znajdujace sób, by po odlaczeniu nie sprzegly sie ze sie na drugiej jego polówce, co uwidocznio- soba przy ponownem zderzeniu, nalezy ne zostalo na fig. 2, na której ramiona dzwignie g zatrzymac w polozeniu podnie- chwytowe b drugiego sprzegu oznaczone sionem. Uskutecznia sie to przez zawie- sa linjami przerywanemi. Ze wzgledu na szenie dzwigni g na odpowiednim narza- to, ze przestrzen miedzy dwoma ramiona- dzie. , mi chwytowemi b tej samej polówki sprze- Aby natomiast pojazdy sprzegly sie sa- gu uksztaltowana jest klinowato i ze glo- moczynnie przy ponownem zderzeniu, wica a drugiej polówki sprzegu pasuje do- dzwigni g zatrzymywac w jej podniesio- kladnie do wspomnianej przestrzeni, osie nem polozeniu nie nalezy, gdyz wtedy za* obu polówek sprzegu w wypadku ekscen- czyna dzialac przyrzad zapadkowy, trycznego zderzenia zblizac sie beda do sie- Na dzwigni g osadzona jest na sworz- bie w miare zblizania sie pojazdów i w niu klamka zapadkowa h, której obrót do- chwili zetkniecia sie plaszczyzn zderzenia kola sworznia ograniczony jest dwoma o- c utworza jedna linje prosta. porkami. Punkt ciezkosci klamki zapadko- Przytem zeby rozety d sprzegu jedne- wej h lezy zboku od jej osi obrotu w po- go pojazdu naciskaja swojemi skosnemi po- staci wykonania, uwidocznionej na fig. 2, wierzchniami e na skosne powierzchnie e na lewo od osi obrotu, wskutek czego lewa rozety sprzegu innego pojazdu, powodu- strona klamki zapadkowej h obniza sie jac nieznaczne skrecenie rozet obu poja- wskutek sily ciezkosci, opierajac sie o od- zdów. W chwili zetkniecia ,sie powierzchni powiedni oporek. Polozenie, które zajmu- zderzen c zeby obydwóch rozet zajmuja je wówczas klamka zapadkowa, jest jej — 2 -polozehieni iiotfnk\nem;Klamka zapadko¬ wa, odchylona od swego normalnego po¬ lozenia w kierunku ruchu wskazówki ze¬ gara do drugiego oporka, powraca sama do polozenia normalnego.Jezeli podniesie sie dzwignie g w celu rozlaczenia dwóch sprzegnietych ze soba polówek, natenczas klamka zapadkowa h jednej polówki sprzegu,, natrafiwszy swo¬ ja nasada nosowa i na plytke k drugiej po¬ lówki sprzegu, oznaczona na fig. 2 Knjami przerywanemi, zaczepia przy pomocy swojej nasady nosowej i o plytke k od fej strony tylnej i w ten sposób zapobiega o- padaniu dzwigni g, która w swojem pod- niesionem polozeniu utrzymuje sie tylko tak dlugo, dopóki pojazdy nie zostana roz¬ laczone. Oddalenie jednego pojazdu od drugiego o kilka centymetrów powoduje, ze plytka k jednej polówki odciagnieta zo¬ staje od nasady nosowej drugiej polówki, wskutek czego dzwignia g opada, przyj¬ mujac swe najnizsze polozenie; pojazdy zas sa znów gotowe do sprzezenia.Zarówno w wypadki* rozprzegania po¬ jazdów na dlugi, jak i na krótki czas wy¬ starczy podniesc wgóre dzwignie g tylko przy jednej polówce sprzegu.Dzieki temu; ze dzwignie g dwóch zla¬ czonych ze soba polówek wystaja na róz¬ ne strony toru, mozna dwa pojazdy roz¬ laczyc z dowolnej jego strony.Przedstawiona na rysunku klamka za¬ suwkowa h moze byc zastapiona sprezy¬ nowym przyrzadem zapadkowym. PL