Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie do sterowania sprezonego powietrza w pneumatycznem narzedziu ro¬ boczem. Urzadzenie to ma na celu kiero¬ wanie sprezonego powietrza, dostarczanego np. ze zbiornika, naprzemian na jedna lub na druga strone tloka narzedzia. W urza¬ dzeniach, sluzacych do tego celu, stosuje sie dotychczas zaworki w postaci np. kulek lub plytek, zamykajacych naprzemian uj¬ scia kanalów powietrznych, polozonych po obydwóch stronach plytki lub kulki. W znanych urzadzeniach narzad, zamykajacy otworki, porusza sie zwrotnie ruchem pro¬ stolinijnym, przyczem wszystkie punkty te¬ go narzadu poruszaja sie po linjach pro¬ stych, równoleglych do siebie. Przy jakich¬ kolwiek zaklóceniach tego ruchu wystepuje nierównomierne zuzycie sie tego narzadu i powstaja nieszczelnosci, powodujace stra¬ ty sprezonego powietrza i zla wydajnosc narzedzia. W znanych urzadzeniach nie mozna bylo smarowac tego narzadu zamy¬ kajacego, gdyz lepkosc oliwy uniemozliwia¬ laby jego dzialanie, urzadzenie musialo za¬ tem pracowac na sucho, co niekorzystnie wplywa na jego trwalosc.Wady te zostaly usuniete w urzadzeniu wedlug wynalazku dzieki temu, ze narzad, zamykajacy ujscia przewodów powietrz¬ nych, porusza sie ruchem obrotowo-zwrot- nym. Narzad ten, stosownie do wynalazku, ma postac plytki, osadzonej wahadlowo w szczelinie, w której sciankach znajduja sieotwory do przeplywu sprezonego powie¬ trza; zamykane t^ plytka w razie przylega¬ nia jej naplask ób scianlli szczeliny. Naj¬ korzystniej jest, gdy jeden grzbiet plytki zaopatrzony jest w powierzchnie walcowa o srednicy, wiekszej od grubosci plytki, i osadzony w odpowiednio do niego uksztal- towanem walcowem lozysku, utworzonem w szczelinie. Takieosadzenie plytki zapew¬ nia jej moznosc bardzo równomiernego ru¬ chu i umozliwia smarowanie, co nadaje duza trwalosc urzadzeniu.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w postaci przykladu wykonania na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia prze¬ krój podluzny urzadzenia, a fig. 2 — prze¬ krój poprzeczny wedlug linji II — // na fig- 1.W kadlubie 1 cylindra, w którym prze¬ suwany jest sprezonem powietrzem niepo- kazany na rysunku tlok, znajduje sie wal¬ cowe wydrazenie, w którem osadzony jest szczelnie nieruchomy walec 2. Walec 2 za¬ klinowany jest walkiem 3, zamknietym w kadlubie / zapomoca gwintowanego korka 4, wkreconego w gwintowany otwór kadlu¬ ba /. Walec 2 przytrzymywany jest w ka¬ dlubie 1 gwintowanym korkiem 5. W wal¬ cu 2 znajduje sie szczelina, zaopatrzona w lozysko 7 o powierzchni walcowej. W szczelinie tej osadzona jest plytka 6, prze¬ znaczona do zamykania otworów, któremi przeplywa sprezone powietrze. Na jednym z grzbietów plytka 6 zaopatrzona jest w zgrubienie o walcowej powierzchni, posia¬ dajacej srednice, wieksza od grubosci plyt¬ ki 6. Zgrubienie to osadzone jest w walco¬ wem lozysku 7, utworzonem w szczelinie walca 2. Plytka 6 obraca sie na swym grzbiecie i przylega szczelnie badz do jed¬ nej, badz do drugiej scianki szczeliny.Grubosc plytki 6 jest wieksza przy zgru- bionym grzbiecie, zaopatrzonym w walco¬ wa powierzchnie, a mniejsza u krawedzi przeciwleglej. W kadlubie 1 znajduje sie otwór 8, do którego doprowadzona jest ru¬ ra (niepokazana na rysunku), która doply¬ wa sprezone powietrze, a poza tern kadlub ten posiada cztery wiercone kanaly 9, 10, 11, 12, których powierzchnie boczne prze¬ cinaja sie z wydrazeniem walcowem, za¬ wierajacem walec 2. Otwór 8 polaczony jest kanalami 13 z kanalem 9 oraz kana¬ lami 14 z kanalem 10. Walec 2 zaopatrzony jest w kanaly 15, 16, 17 i 18, laczace od¬ powiednio kanaly 9, 10, 11 i 12 ze szczeli¬ na, znajdujaca sie w walcu 2. Wylotowe otwory kanalów 15, 16, 17 i 18, polozone na powierzchni scianek szczeliny, zamyka¬ ne sa przez powierzchnie plytki 6. Kanal 11 polaczony jest kanalem 19 z jedna czescia cylindra, a kanal 12 polaczony jest kanalem 20 z druga czescia cylindra.Gdy plytka 6 zamyka kanaly 15 i 17, to otwarte sa kanaly 16 i 18, wskutek cze¬ go sprezone powietrze przeplywa do otwo¬ ru 8 przez kanaly 14, 10, 16, szczeline w walcu 2 i kanaly 18, 12 i 20 do jednej czesci cylindra. Gdy tlok przesunie sie w cylindrze o tyle, ze odkryje otwór, laczacy dolna czesc cylindra z atmosfera, wtedy cisnienie w kanalach 20, 12 i 18 spadnie.Poniewaz tlok spreza powietrze w drugiej czesci cylindra, gdyz otwór, laczacy te czesc cylindra z atmosfera, pozostaje zamkniety, wiec cisnienie w kanalach 19, 11 i 17 wzrasta. Z powodu róznicy cisnien na obydwóch stronach plytki 6, obraca sie ona i przylega do przeciwnej scianki szczeliny, znajdujacej sie w walcu 2, za¬ mykajac kanaly 16 i 18. Wtedy sprezone powietrze przeplywa zkolei od otworu 8 przez kanaly 13, 9, 15, szczeline w walcu 2 oraz kanaly 17, 11 i 19 do drugiej czesci cylindra dotad, az tlok, przesuwajacy sie w odwrotnym kierunku, odsloni znów o- twór, laczacy dana czesc cylindra z atmo¬ sfera. PL