PL20242B1 - Radjowy lub podobny uklad nadawczy z modulowana fala nosna wielkiej czestotliwosci. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy, dotyczacy radjo- wych i innych ukladów nadawczych z mo¬ dulowana fala nosna wielkiej czestotliwo¬ sci, ma na celu stworzenie ukladu ulepszo¬ nego, nadajacego sie do celów radjofonji i innych celów, gdy zadany jest szeroki za¬ kres glebokosci modulacji, W ukladach radiofonicznych z modulowana fala nosna wielkiej czestotliwosci moduluje sie zazwy¬ czaj energje wyjsciowa oscylatora malej mocy lub tez moduluje sie energje wyjscio¬ wa wzmacniacza wielkiej czestotliwosci ma¬ lej mocy i w ten sposób otrzymana energje modulowana wielkiej czestotliwosci wzmac¬ nia sie nastepnie zapomoca wzmacniacza duzej mocy, poczem drgania modulowane duzej mocy kieruje sie do anteny lub do in¬ nego wlasciwego urzadzenia nadawczego.W tych przypadkach jednak, gdzie jest wy¬ magane, aby glebokosc modulacji mogla zmieniac sie w stosunkowo duzych grani¬ cach, jak naprzyklad w radjofonji, gdzie w pewnym momencie modulacja winna byc bardzo slaba, w nastepnym zas momencie bardzo silna, uklady takie wykazuja w praktyce pewne zle strony, gdyz napiecie anodowe i siatkowe lamp w stopniu wzmac¬ niajacym duzej mocy winny byc dobrane tak, zeby zmiany w napieciach, powodowa¬ ne modulacja, pozostawaly w granicachprostolinijnej czesci charakterystyki lamp, co powoduje, iz wydajnosc lamp przy „wa¬ runku lali nosnej';4t-li'VPrzy nieobecnosci modulacji) j.est iardzo mala.Inaczej mówiac, poniewaz wzmacniacz duzej mocy winien wzmacniac proporcjo¬ nalnie caly zakres jego wejsciowych na¬ piec zmiennych, przeto napiecia wejsciowe tego wzmacniacza winny byc przy nieobec¬ nosci modulacji daleko nizsze od war¬ tosci napiec, odpowiadajacych najwiekszej sprawnosci urzadzenia* Glówne zadanie niniejszego wynalazku polega na uniknieciu powyzszej trudnosci, przyczem wedlug wynalazku uzywa sie w tym celu dwóch wzmacniaczy wielkiej cze¬ stotliwosci duzej mocy, pracujacych równo¬ legle w urzadzeniu nadawczem, przyczem wyjsciowa moc wzmacniacza pierwszego jest zmieniana wskutek zmieniania jego na¬ piecia wejsciowego powyzej pewnego po¬ ziomu napiecia fali nosnej, natomiast moc wyjsciowa drugiego wzmacniacza jest zmie¬ niana, wskutek zmieniania jego napiecia wejsciowego ponizej poziomu tego napie¬ cia. Calkowita energja wyjsciowa odpowia¬ da zmianom modulowanej fali nosnej na calym zakresie modulacji, Energja wejsciowa moze byc dostar¬ czana do tych dwóch wzmacniaczy duzej mocy w postaci fali nosnej modulowanej, lub tez wspomniane wzmacniacze duzej mocy moga byc pobudzane wielka czestotli¬ woscia niemodulowana, sama zas modula¬ cja moze byc uskuteczniana w tych wzmac¬ niaczach. W tym ostatnim przypadku prze¬ widuje sie dwa obwody modulacyjne, po jednym na kazdy wzmacniacz duzej mocy, przyczem cale urzadzenie i warunki dore- gulowania sa tego rodzaju, ze jedno pola¬ czenie (kombinacja) wzmacniacza i wspól¬ pracujacego z nim obwodu modulacyjnego pracuje z modulacja fali nosnej ponad po¬ ziomem fali nosnej, drugie zas polaczenie z modulacja fali pracuje ponizej poziomu fali nosnej.Przedmiot wynalazku przedstawiono schematycznie na rysunku w postaci dwóch jego przykladów wykonania.Wedlug fig. 1, uwidoczniajacej jeden sposób wykonania przedmiotu wynalazku, nadajnik radjowy posiada oscylator glówny lub wzbudzajacy 1, pobudzajacy wzmac¬ niacz wielkiej czestotliwosci malej mocy 2.Wzmacniacz ten jest modulowany w zwy¬ kly sposób pradami o czestotliwosciach a- kustycznych, pochodzacemi z ukladu 2a.Energja wyjsciowa tego wzmacniacza ma¬ lej mocy jest kierowana w postaci modulo¬ wanej fali nosnej do dwóch wzmacniaczy duzej mocy 3 i 4, pracujacych równolegle na urzadzenie nadawcze 7. W celu upro¬ szczenia opisu jeden z tych wzmacniaczy 4 bedzie nazwany wzmacniaczem ogranicza¬ jacym, a drugi 3 — wzmacniaczem szczy¬ towym. Wzmacniacz szczytowy 3 jest tak dobrany w stosunku do ujemnego poczatko¬ wego napiecia siatki i do dzialajacych na te siatke napiec zmiennych, ze przy obecnosci tylko fali nosnej wzmacniacz ten prawie nie pracuje, tak iz w takich warunkach jego e- nergja wyjsciowa jest mala lub nawet rów¬ na zeru. W sklad wzmacniacza ogranicza¬ jacego 4 wchodzi lub wspólpracuje z nim u- rzadzenie ograniczajace 5, wskutek czego e- nergja wyjsciowa tego wzmacniacza nie moze zwiekszyc sie powyzej poziomu fali nosnej, pomimo zwiekszenia sie energji wyjsciowej wzmacniacza malej mocy 2 podczas dodatnich pólokresów pradów mo¬ dulujacych. Urzadzenie ograniczajace mo¬ ze stanowic kazdy znany uklad, ogranicza¬ jacy napiecie, przylaczony szeregowo, rów¬ nolegle lub tez sprzezony z obwodem siat- towym wzmacniacza ograniczajacego.Wreszcie moze to byc urzadzenie, które w czasie zwiekszania sie napiecia wzbudzaja¬ cego zwieksza samoczynnie ujemne poczat¬ kowe napiecie siatki wzmacniacza ograni¬ czajacego. Miedzy obwody wyjsciowe wzmacniaczy 3 i 4 wlaczono odpowiednie srodki 6 odsprzegajace. Obydwa wzmacnia- — 2 —cze sa urzadzone takf aby mogly równole¬ gle zasilac energja antene lub inny obwód obciazajacy 7. Napiecia anodowe obydwóch wzmacniaczy wielkiej czestotliwosci moga pochodzic z oddzielnych zródel, jednak le¬ piej jest pobierac je z jednego zródla, przyczem byloby rzecza pozadana, aby zró¬ dlo to posiadalo srodki w rodzaju duzych pojemnosci, w celu regulowania chwilo¬ wych przeciazen.Ze sposobu dzialania ukladu wynika, ze przy obecnosci tylko fali nosnej (niemo- dulowanej) bedzie pobudzany calkowicie tylko wzmacniacz ograniczajacy i wzmac¬ niacz ten bedzie pracowal9na antene z du¬ za wydajnoscia, podczas gdy wzmacniacz szczytowy 3 nie bedzie dostarczal zadnej e- nergji do anteny, ale tez i nie bedzie pobie¬ ral energji ze zródla zasilajacego. Przy do¬ datnich polówkach pradu modulujacego wzmacniacz malej mocy bedzie zwiekszal napiecia wzbudzajace obydwu wzmacnia¬ czy wielkiej mocy, jednak, dzieki dzialaniu urzadzenia ograniczajacego 5, nalezacego do wzmacniacza ograniczajacego, to zwiek¬ szenie sie napiecia wzbudzajacego nie be¬ dzie powodowalo zwiekszenia sie energji wyjsciowej tego wzmacniacza. Oczywiscie wzmacniacz szczytowy 3 bedzie dostarczal energji do anteny, przyczem uklad jest po¬ myslany tak, ze zwiekszenie sie mocy w an¬ tenie, wskutek zwiekszenia sie mocy, do¬ starczane? ze wzmacniacza szczytowego 3, bedzie proporcjonalne do zwiekszonej mo¬ cy, dostarczanej ze wzmacniacza malej mo¬ cy. Przy ujemnych polówkach pradu modu¬ lujacego wzmacniacz malej mocy bedzie dawal mniejsze napiecia wzbudzajace na wejsciach kazdego z obydwóch wzmacnia¬ czy, jednak zmniejszenie to nie bedzie mia¬ lo wplywu na energje wyjsciowa wzmacnia¬ cza szczytowego 3, to jest wzmacniacz ten nie bedzfe wcale dostarczal do anteny e- nergii lub bedzie dostarczal jej bardzo ma¬ lo. Natomiast energja wyjsciowa wzmac¬ niacza ograniczajacego 4 bedzie zmniejszo¬ na, przyczem i w tym przypadku uklad jest doregulowany tak, ze zmniejszenie to jest proporcjonalne do zmniejszonej mocy wyjsciowej wzmacniacza malej mocy. W ten sposób osiaga sie zadowalajaca modu¬ lacje pradu antenowego przy jednoczesnem zastosowaniu duzej sprawnosci calego u- kladu w czasie nadawania niemodulowanej fali nosnej.Fig. 2 przedstawia odmiane wykonania, wedlug której zarówno wzmacniacz ograni¬ czajacy, jak i wzmacniacz szczytowy sa po¬ budzane niemodulowana fala nosna wiel¬ kiej czestotliwosci, modulacje zas uskutecz¬ nia sie w kazdym z tych wzmacnia¬ czy.Wedlug fig. 2 cyfra 1 oznaczono zródlo drgan wielkiej czestotliwosci, to jest gene¬ rator glówny 1, którego energja wyjscio¬ wa, ewentualnie po dalszem wzmocnieniu, jest kierowana do dwóch wzmacniaczy du¬ zej mocy, oznaczonych cyframi 3' i 4\ Wzmacniacz 3' jest wzmacniaczem szczy¬ towym, a wzmacniacz 4* — wzmacniaczem ograniczajacym. Z kazdym wzmacniaczem wspólpracuje lampa modulacyjna 9 lub 10, przyczem lampa 9 wspólpracuje ze wzmac¬ niaczem 3', a lampa 10 ze wzmacniaczem 4\ Lampa modulacyjna 9 jest doregulowa- na i umieszczona tak, ze dziala tylko przy dodatnich pólokresach potencjalów modulu¬ jacych malej czestotliwosci, podczas gdy druga lampa modulacyjna 10 dziala tylko podczas pólokresów ujemnych. Potencja¬ ly modulujace malej czestotliwosci sa do¬ starczane do siatek lamp 9 i 10 przy po¬ mocy wspólnego transformatora 8, które¬ go pierwotne uzwojenie jest wlaczone w obwód zródla potencjalów modulujacych lub tez jest dolaczone do wzmacniacza ma¬ lej czestotliwosci, pobudzanego z tego zró¬ dla. Lampy 9 i 10, modulujace drgania wielkiej czestotliwosci, sa przylaczone do wzmacniaczy 3' i 4' w jakikolwiek znany sposób, naprzyklad moga pracowac w u- kladzie modulacji szeregowej. Modulator, — 3 —wspólpracujacy ze wzmacniaczem szczyto¬ wym 3, posiada tak doregulowane ujemne poczatkowe napiecie siatkowe, ze przy nie¬ obecnosci napiec modulujacych energja wyjsciowa tego wzmacniacza równa jest zeru lub w przyblizeniu zeru, podczas gdy poczatkowe napiecie ujemne modulatora, wspólpracujacego ze wzmacniaczem ograni¬ czajacym 4', jest dobrane tak, ze przy nie¬ obecnosci napiec modulujacych spadek na¬ piecia w przestrzeni anoda-katoda wspo¬ mnianego modulatora, to jest na lampie 10 jest bardzo maly tak, ze cale lub w przybli¬ zeniu cale, bedace w rozporzadzeniu napie¬ cie anodowe jest przylozone do wzmacnia¬ cza 4', wskutek czego energja wyjsciowa tego wzmacniacza osiaga wartosc maksy¬ malna lub w przyblizeniu maksymalna.Wzmacniacze 3' i 4* otrzymuja napiecie a- nodowe ze zródla wspólnego i oczywiscie, jak to wynika z modulacji szeregowej, lampy 9 i 10 sa polaczone szeregowo z lampami tych wzmacniaczy. Poniewaz przy obecnosci fali nosnej wzmacniacz szczyto¬ wy 3' bedzie pobieral mala moc lub tez nie bedzie pobieral jej wcale, a wzmacniacz ograniczajacy 4' bedzie absorbowal bardzo mala energje, przeto uklad winien byc do- regulowany tak, aby przy obecnosci fali nosnej pracowal z duia sprawnoscia. Za¬ dane dzialanie dwóch modulatorów mozna uzyskac wedlug jednego z wielu sposobów, W danym przypadku (fig. 2) dzialanie takie mozna uzyskac, wlaczajac w obwody siat¬ kowe lamp 9 i 10 urzadzenia prostownicze 11 i 72, przyczem urzadzenia te moga byc wykonane w postaci np. prostowników ni- skooporowych takich, jak np. rteciowe lam¬ py dwuelektrodowe. Jak widac, prostowni¬ ki 11 i 12 sa wlaczone w kierunkach prze¬ ciwnych sobie, to jest prostownik 11 jest tait przylaczony do siatki lampy 9, ze tylko napiecia, powodowane dodatniemi pólokre- sami stosowanej fali modulujacej, moga zmieniac napiecie siatki lampy 9, podczas gdy prostownik 12 jest wlaczony tak, ze lampa 10 reaguje jedynie na pólokresy u- jemne. Na zadanie prostowniki 11 i 12 moga byc zaopatrzone w urzadzenia kompensu¬ jace, w oporniki tlumiace oraz w konden¬ satory.Oczywiscie w pewnych okolicznosciach moze okazac sie rzecza zbedna stosowanie prostownika w obwodzie siatkowym lampy 9, jakkolwiek lepiej jest stosowac zawsze taki prostownik.Dzialanie ukladu jest nastepujace.Podczas dodatnich pólokresów potencja¬ lów modulujacych malej czestotliwosci prostownik 11 bedzie przepuszczal prad, zmniejszajac ujemne napiecie na siatce lampy 9, dzieki czemu wzmacniacz 3' be¬ dzie mógl dostarczac energji do anteny; natomiast prostownik 12, przylaczony do siatki lampy 10, bedzie przeciwdzialal ja¬ kiejkolwiek zmianie w ujemnem poczatko- wem napieciu siatki lampy 10 tak, iz ener¬ gja wyjsciowa wzmacniacza 4' nie ulegnie zmianie. Podczas ujemnych pólokresów po¬ tencjalów modulujacych beda mialy miej¬ sce efekty odwrotne.Przedmiot wynalazku niniejszego nie jest ograniczony do poszczególnych przy¬ kladów urzadzenia, opisanego i przedsta¬ wionego na rysunkach, lecz oczywiscie mo¬ ze znalezc ogólne zastosowanie w wiekszo¬ sci znanych urzadzen; naprzyklad przed¬ miot wynalazku nie jest ograniczony do u- rzadzen, w których stosuje sie modulacje szeregowa, jako tez rózne wzmacniacze lampowe moga skladac sie z lamp trójelek- trodowych lub tez z lamp, majacych wiecej niz trzy elektrody. Dalej rózne wzmacnia¬ cze moga byc wzmacniaczami jednolampo- wemi lub tez moga skladac sie z wielu lamp w ukladzie równoleglym lub przeciwsob- nym. Wreszcie wzmacniaczami temi moga byc odpowiednie urzadzenia znane. Jest równiez rzecza oczywista, ze niekoniecznie trzeba, aby dwa wzmacniacze wielkiej cze¬ stotliwosci duzej mocy dostarczaly energji do wspólnego urzadzenia obciazajacego,gdyz nfc zadanie kazdy iwzmacrawczinozfe «bstarcaac «f*cTgji do oeobnej anteny. PL

Claims (9)

1. Zastrzeze ni a npta t e n t*ow e. 4.1 Raifjowy idb peddbny uklad nadaw¬ czy z modulowana fala nosna wielkiej cze¬ stotliwosci, znamienny tern, ze zawiera dwa wziftacniacze duzej mocy wielkiej czestotli¬ wosci, pracujace równolegle na wspólny u- klad nadawczy, przyczem jeden wzmac¬ niacz umieszcza sie w ten sposób, aby da¬ wal zmienna energje wyjsciowa, odpowia¬ dajaca zmianom modulowanej fali nosnej ponad poziomem fali nosnej, podczas gdy drugi ze wspomnianych wzmacniaczy umie¬ szcza sie tak, aby dawal zmienna energje wyjsciowa wskutek zmian modulowanej fa¬ li nosnej ponizej poziomu fali nosnej, przy¬ czem calkowita energja wyjsciowa, odpo¬ wiadajaca modulacji fali nosnej na calym zakresie modulacji, jest prostolinijna, to znaczy nie daje znieksztalcen modulacji.

2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze obydwa wzmacniacze duzej mocy sa pobudzane fala nosna modulowana.

3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze obydwa wzmacniacze duzej mocy sa pobudzane fala nosna niemodulowana, a modulacje uskutecznia sie zapomoca dwóch obwodów modulujacych, z których kazdy wspólpracuje z jednym ze wspomnianych wzmacniaczy tak, aby modulowal drgania wielkiej czestotliwosci w sposób zada¬ ny.

4. Uklad wedlug zastrz. 1 lub 2, zna¬ mienny tern, ze zawiera zródlo drgan wiel¬ kiej czestotliwosci, srodki do modulacji drgan, otrzymywanych z tego zródla, srod¬ ki do stosowania modulowanych drgan w obwodach wejsciowych obydwóch wzmac- niczy duzej mocy i wielkiej czestotliwosci, pracujacych równolegle, srodki do stoso¬ wania na jednym ze wspomnianych wzmac¬ niaczy takiego ujemnego napiecia na siatce lub siatkach lamp, aby przy obecnosci nie- modwlowanei fodL nosnej wzmacniacz -Am byl w stanie nieczynnym lub w przyblizeniu nieczynnym, 'oraz zawiera sTodlri ogranicza¬ jace, wlaczone lub wspólpracujace x'dru¬ gim wzmacniaczem mfelkflfej ^JzestcAliwoscL, preybgetB zapobiega «ie /podwyzszaniu enm? g ji wyj sciowej wspomnianego ditogiege wzmacniacza ponad poziom memotlutowa- nej falimoónej bez itegledu^na zwiekszeni* sie potencjalów podczas dodatnich pólokre- sów modulacji,

5. Uklad wedlug zastrz. 1 lub 3, zna¬ mienny tern, ze zawiera zródlo drgan wiel¬ kiej czestotliwosci, dwa wzmacniacze wiel¬ kiej czestotliwosci duzej mocy, pobudzane równolegle ze wspomnianego zródla, ob¬ wód modulacyjny, wspólpracujacy z kaz¬ dym ze wspomnianych wzmacniaczy, w ce¬ lu modulacji drgan w tych wzmacniaczach, srodki do doprowadzania potencjalów mo¬ dulujacych do tych dwóch obwodów modu¬ lujacych, srodki w celu powodowania, aby jeden ze wspomnianych obwodów modulu¬ jacych dzialal jedynie przy dodatnich pól- dkresach potencjalów modulujacych, oraz zawiera srodki w celu powodowania, aby drugi obwód modulacyjny dzialal jedynie podczas ujemnych pólokresów potencja¬ lów modulujacych.

6. Uklad wedlug zastrz. 5, znamienny tern, ze potencjal anodowy jest dostarcza¬ ny z jednego zródla do obydwóch wzmac¬ niaczy wielkiej czestotliwosci i duzej mocy oraz zawiera dwa obwody modulujace, skladajace sie z lamp modulujacych, pra¬ cujacych w szeregowym ukladzie modula* cyjnym.

7. Uklad wedlug zastrz. 1, 3, 5 lub 6, znamienny tern, ze zawiera srodki prostu¬ jace, wspólpracujace z jednym lub z dwo¬ ma modulatorami dwóch wzmacniaczy wielkiej czestotliwosci i duzej mocy, przy¬ czem jeden ze wspomnianych modulato¬ rów dziala jedynie podczas dodatnich pól¬ okresów potencjalów modulujacych, pod¬ czas gdy drugi dziala jedynie podczas u- — 5 —jemnych pólokresów potencjalów modulu¬ jacych.

8. Uklad wedlug zastrz. 1 — 7, zna¬ mienny tern, ze zawiera srodki odsprzeda¬ jace, wlaczone miedzy obwody wyjsciowe dwóch wzmacniaczy wielkiej czestotliwo¬ sci i duzej mocy.

9. Uklad wedlug zastrz. 1 — 8, zna¬ mienny tern, ze energja wyjsciowa z oby¬ dwóch wzmacniaczy wielkiej czestotliwo¬ sci duzej mocy jest doprowadzana do wspólnego urzadzenia obciazajacego, np. do obwodu antenowego. M a r c o n i's W i r e 1 e s s Telegraph Co. Ltd. Zastepca: Inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 20242. / 2a J. 5 2 4 3 U V 7 l4 +//T. / *-? W 4' rxjL\ /o '* // & W ¦^ •V**WW r 7 e Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL