Wynalazek niniejszy dotyczy ukladów telefonicznych, w szczególnosci zas jego przedmiotem sa nowe i ulepszone lacznice automatyczne, w których pewien zespól przekazników nastawczych jest wspólny dla pewnej liczby wybieraków.Wedlug wynalazku uklad telefoniczny, zawierajacy grupe wybieraków, których drazki kontaktowe moga poruszac sie sko¬ kami dzieki okresowemu wzbudzaniu i roz- magnesowywaniu sie elektromagnesu, za¬ mykajacego podczas wzbudzania sie nor¬ malnie otwarte kontakty przerywajace, po¬ siada wspólnie z grupa wybieraków zespól przekazników kontrolnych oraz posiada przekaznik, który steruje wzbudzaniem i rozmagnesowywaniem sie tego elektroma¬ gnesu, reagujac w ten sposób na urucho¬ mianie sie wspomnianych kontaktów prze¬ rywajacych.Przedmiot wynalazku jest blizej wyja¬ sniony w ponizszym opisie przykladu wy¬ konania wynalazku oraz przedstawiony jest na rysunkach. Rozumie sie, ze poza tym przykladem moga istniec liczne odmia¬ ny w szczególach, nie zmieniajac istoty wy¬ nalazku.Wedlug rysunku fig. 1 przedstawia w górnej czesci wybierak szukajacy, który moze szukac 100 linij, a w dolnej czesci — zespól przekazników sterujacych, które mo¬ ga przylaczac sie do którejkolwiek z grup wybieraków poprzez wybierak FA. Fig. 2 przedstawia taki sam wybierak, lecz zao-patrzony w dwa zespoly drazków kontak¬ towych i obliczony na 2001 linij. Powyzsze wybieraki typiL^wukieruflkowego odruchu pionowym i oordtowym sa zaopatrzone w dwa elektromagnesy, z których jeden po¬ rusza wal drazków kontaktowych w kie¬ runku pionowym, drugi natomiast sluzy do obracania tego walu.Wedlug fig. 1 gdy abonent, obslugiwany zapomoca tego wybieraka, zaczyna wywo¬ lywac, wówczas wzbudza sie przekaznik linjowy abonenta (nieuwidoczniony: na, ry¬ sunku) i przylacza uziemienie do zespolu kontaktów VB, w celu oznaczenia poziome¬ go szeregu kontaktów, do którego naleza kontakty linjl abonenta wywolujacego, jed¬ noczesnie zas wzbudza sie przekaznik A, polaczony szeregowo z opornikiem 10. Na¬ lezy zauwazyc, ze kontakty linjowe wy¬ bieraka sa rozmieszczone w dziesieciu sze*- regach poziomych, przyczem kazdemu z tych szeregów odpowiada jeden kontakt szeregu pionowego VB. Gdy wiec abonent zaczyna wywolywac, wówczas powinien byc oznaczony ten szereg kontaktowy, do którego jest przylaczona linja abonenta, co wlasnie uskutecznia sie dzieki przylaczeniu uziemienia do odpowiedniego kontaktu sze¬ regu pionowego VB. Skoro tylko przekaz¬ nik A wzbudzi sie i przyciagnie kotwiczke al, wówczas zostanie zamkniety nastepu¬ jacy obwód elektromagnesu DM: uziemie¬ nie, kotwiczka krl, kotwiczka al, uzwoje¬ nie przekaznika K, sprezynki dml przery¬ wacza oraz uzwojenie elektromagnesu DM, napedzajacego wybierak FA. Elektroma¬ gnes DM pozostaje nieczynny w tym ob¬ wodzie, natomiast wzbudza sie przekaznik K, który ma na celu spowodowanie wzbu¬ dzenia sie przekaznika linjowego wybiera¬ ka grupowego, przylaczonego do przewo¬ dów, znajdujacych sie z lewej strony ry¬ sunku. Przekaznik k zamyka obwód naste¬ pujacy: uziemienie, kotwiczka k3, kotwicz¬ ka gl, kontakt spoczynkowy kotwiczki c2, takiz kontakt kotwiczki fr2, kotwiczka k29 drazek kontaktowy 2, kontakt spoczynkowy kotwiczki h.3 i uzwojenie przekaznika linjo¬ wego (nieuwidocznionego na rysunku).Przekaznik ten wzbudza sie, powodujac zkolei wzbudzenie sie przekaznika wybiera¬ ka i przylaczenie sie uziemienia do prze¬ wodu P w sposób znany. Kotwiczka k5 za- myka obwód przekaznika C i elektroma¬ gnesu VM ruchu pionowego, obwód ten ma przebieg nastepujacy: uziemienie, kotwicz¬ ka k5, kontakt spoczynkowy kotwiczki krl, kotwiczka /r/, niskoottiówe uzwojenie prze¬ kaznika C, drazek kontaktowy 4, kontakty wybieraka FA oraz uzwojenie elektroma¬ gnesu VM. Przekaznik C wzbudza sie i od¬ lacza zapomoca swej kotwiczki c2 uziemie¬ nie od uzwojenia przekaznika FR, który wskutek tego wzbudza sie w szereg z] u- zwojeniem przekaznika linjowego w drugim wybieraku, a zatem na kontakcie kotwicz¬ ki frl przerywa obwód przekaznika C.Przekaznik C nie rozmagnesowuje sie jed¬ nak, gdyz moze byc nadal wzbudzony w obwodzie: uziemienie, kotwiczka k3, ko¬ twiczka gl, kontakt roboczy kotwiczki c2 i przekaznik C.Elektromagnes VM, bedac uruchomio¬ ny w obwodzie, wyznaczonym wyzej, prze¬ suwa wal i drazki kontaktowe o pierwszy skok, przyczem zostaja zamkniete normal¬ nie otwarte kontakty Ni i N2, oraz spre¬ zynki kontaktowe V, nalezace do elektro¬ magnesu podnoszenia, wskutek czego zo¬ staje zamkniety obwód: uziemienie, spre¬ zynki V, kontakty szeregu kontaktowego 5, drazek kontaktowy 5, przekaznik G i bate- rja. Przekaznik G wzbudza sie, a zatem je¬ go kotwiczka gl przerywa obwód przekaz¬ nika C i elektromagnesu podnoszenia VM, który, rozmagnesowujac sie, przerywa za¬ pomoca sprezynki kontaktowej V pierwot¬ ny obwód wzbudzenia przekaznika G. Na¬ lezy zaznaczyc, ze rdzen przekaznika C jest wyposazony w pierscien miedziany, opózniajacy rozmagnesowywanie sie tego przekaznika po przerwaniu jego obwodu,dzieki czemu kotwiczka przekaznika C po¬ zostaje w polozeniu roboczem w ciagu krótkiego przeciagu czasu nawet po prze¬ rwaniu jego obwodu, a zatem podczas pio¬ nowego ruchu drazka kontaktowego, kiedy zostaja wysylane okresowe impulsy pradu, przekaznik ten pozostaje wzbudzony dzie¬ ki tym impulsom pradu, plynacym poprzez jego uzwojenie. Z chwila rozmagnesowania sie przekaznika G, przekaznik C, wlaczony w szereg z elektromagnesem podnoszenia VM, zostaje równiez uziemiony poprzez kotwiczke gl, wskutek czego jego drazki kontaktowe moga posunac sie o skok na¬ stepny. Takie dzialanie powtarza sie dopó¬ ty, dopóki pionowy drazek kontaktowy VM nie napotka w szeregu pionowym kontaktu, uziemionego podczas wywolywania. Wtedy przekaznik G, który przy koncu pionowe¬ go przesuwu elektromagnesu zostaje jeszcze raz wzbudzony, pozostaje nadal wzbudzo¬ ny w obwodzie nastepujacym: uziemienie, kontakt VB, drazek VM, kontakt szeregu kontaktowego, drazek 6, kotwiczka 4, kon¬ takt roboczy kotwiczki cl, kotwiczka g2 i uzwojenie przekaznika G. Po uplywie krót¬ kiego czasu przekaznik C rozmagnesowy- wuje sie, dzieki przerywaniu jego obwodu zapomoca kotwiczki gl, przyczem kotwicz¬ ka cl tego przekaznika przerywa wlasny obwód wzbudzenia przekaznika G, który wskutek tego rozmagnesowywuje sie, za¬ myka sie zas nastepujacy obwód elektro¬ magnesu obracajacego RM, przebiegajacy od uziemienia poprzez kotwiczke k3, ko¬ twiczke gl, kotwiczke c2, kotwiczke fr2, lewe uzwojenie o malej opornosci prze¬ kaznika KR, drazek kontaktowy 3, kontak¬ ty wybieraka FA i uzwojenie elektroma¬ gnesu obracajacego RM.Elektromagnes RM wzbudza sie i prze¬ suwa drazki kontaktowe o jeden skok da¬ lej, powodujac zetkniecie sie ich z pierw¬ sza grupa kontaktów wybranego szeregu kontaktowego. W obwodzie tym wzbudza sie równiez przekaznik KR, który zamyka swój wlasny obwód bocznikowy, biegnacy od uziemienia poprzez kotwiczke k5, wla¬ sna kotwiczke kr2 i prawe uzwojenie tegoz przekaznika. Nalezy zaznaczyc, ze z chwi- laf gdy wal drazków kontaktowych zaczy¬ na obracac sie, wtedy drazek kontaktowy VM schodzi z pionowego szeregu kontaktów tak, iz wybierak nie reaguje juz odtad na uziemienie innych kontaktów tego szeregu pionowego, co mogloby zdarzyc sie np. wte¬ dy, gdyby inny abonent wzywajacy spo¬ wodowal uziemienie odpowiedniego kon¬ taktu szeregu VB. Wskutek obrócenia sie o jeden skok elektromagnesu RM zostaja zwarte ze soba sprezynki R, które przedlu¬ zaja obwód przekaznika G do drazka pró¬ bujacego PI i, jezeli kontakt, z którym ze¬ tknie sie ten drazek, nie jest kontaktem, o- znaczonym zapomoca przekaznika linj owe* go abonenta wzywajacego, wtedy drazek próbujacy PI napotyka uziemienie, co, jak latwo zauwazyc, pociaga za soba zwarcie sie poprzez ziemie uzwojenia przekaznika i/, gdyz lewy koniec uzwojenia tego przekazni¬ ka jest uziemiony poprzez kotwiczki k4 i cl. W tym samym czasie zostaje zamknie¬ ty obwód przekaznika G, biegnacy od uzie¬ mienia poprzez drazek PI, kotwiczke h5, sprezynki przerywacza Rf kontakty szere¬ gu kontaktowego, drazek kontaktowy 5 i u- zwojenie przekaznika G. Przekaznik G za¬ tem wzbudza sie ponownie i przerywa za¬ pomoca kotwiczki gl obwód wzbudzajacy elektromagnesu RM, który, rozmagnesowy- wujac sie, przerywa zkolei zapomoca spre¬ zynek R obwód przekaznika G, poczem kotwiczka gl uziemia znów elektromagnes RM, wskutek czego nastepuje dalsze prze¬ suwanie sie drazków 3 do nastepnej grupy kontaktów danego szeregu. Cykl takich czynnosci powtarza sie wciaz, dopóki dra¬ zek 3 nie znajdzie kontaktów, pozbawio¬ nych potencjalu ziemi. Gdy to nastapi, wte¬ dy zostanie usuniete zwarcie przekaznika H, który wzbudza sie zaraz, gdyz jest wla¬ czony wtedy pomiedzy baterje a uziemienie — 3 —poprzez kotwiczke cl, kotwiczke ki, drazek kontaktowy 6 i kontakty szeregu kontakto¬ wego. Dalszy obwód tego przekaznika H zawiera sprezynki R, kontakty szeregu kon¬ taktowego, drazek kontaktowy 5 i uzwoje¬ nie przekaznika G. Nalezy zaznaczyc, ze, wobec znacznej opornosci przekaznika H, przekaznik G nie wzbudza sie w tym ob¬ wodzie.Przekaznik H wzbudza sie i zamyka swój wlasny obwód bocznikowy, to jest wlacza swe uzwojenie pomiedzy uziemienie a baterje, tworzac obwód: przewód P, ko¬ twiczka hi, uzwojenie przekaznika H, ko¬ twiczka h2 i uzwojenie elektromagnesu pod¬ noszenia VM. Przekaznik H przylacza na swych kotwiczkach h3 i h4 przewody u- jemne i dodatnie do drazków kontakto¬ wych wybieraka, przedstawionego na ry¬ sunku, a na kotwiczce h5 przelacza uzie¬ mienie z przewodu P na drazek próbujacy PI, w celu oznaczenia zajetosci linji wzy¬ wajacej oraz w celu wzbudzenia przekazni¬ ka rozlaczeniowego (niepokazanego na ry¬ sunku), znajdujacego sie w obwodzie linji abonenta wzywajacego. Przekaznik rozla- czeniowy odlacza przytem od linji wzywa¬ jacej przewody zasilajace (bateryjne) i u- ziemiajace. Ponadto w znany sposób zosta¬ je odlaczone uziemienie od pionowego sze¬ regu kontaktów, wobec czego przekaznik A zostaje rozmagnesowany, o ile nie wzywa w tym czasie inny abonent, nalezacy do tej samej grupy abonentów. Wskutek urucho¬ mienia kotwiczki h3 zostaje przerwany ob¬ wód przekaznika FR, który rozmagnesowy- wuje sie i zapomoca kotwiczki fr3 przery¬ wa obwód bocznikowy przekaznika K.Przekaznik K rozmagnesowywuje sie i za¬ pomoca kotwiczki k5 przerywa wlasny ob¬ wód bocznikowy przekaznika KR, a zapo¬ moca kotwiczki ki zamyka obwód roboczy elektromagnesu napedowego DM, który wskutek tego przesuwa drazki kontaktowe wybieraka FA na nastepna grupe kontak¬ tów szeregu kontaktowego. Drazki kontak¬ towe wybieraka PA, przesuwajac sie o dal¬ szy skok, szukaja nastepnego wolnego wy¬ bieraka. Latwo zauwazyc, ze przekaznik K nie moze byc uruchomiony dopóty, dopóki nie zostanie wyszukany wolny wybierak, a to dzieki temu, ze górny koniec jego uzwo¬ jenia jest polaczony z uziemionemi teraz sprezynkami kontaktowemi wszystkich od¬ nosnych zajetych wybieraków.Po ukonczeniu rozmowy od przewodni¬ ka P zostaje odlaczone uziemienie, wskutek czego przekaznik H rozmagnesowywuje sie, przyczem obwód, równolegly do elektro¬ magnesów wyzwalajacych wybieraków gru¬ powych zostaje wlaczony pomiedzy uzie¬ mienie a baterje poprzez przewód Z, za¬ mkniete sprezynki NI i poprzez uzwojenie elektromagnesu wyzwalajacego ZM. Nale¬ zy zaznaczyc, ze wybierak grupowy i wy* bierak, przedstawiony na rysunku, powra¬ caja jednoczesnie do swych polozen wyj¬ sciowych.Fig. 2 przedstawia wybierak, podobny do opisanego poprzednio, lecz zaopatrzo¬ ny w dwa zespoly drazków, które moga do¬ konywac polaczen z którakolwiek z dwustu linij. Nalezy zaznaczyc, ze w tym przypad¬ ku przekaznik G posiada dwa uzwojenia, aby mozliwe bylo podwójne próbowanie, wymagane podczas obracania sie wybiera¬ ków. Gdy abonent wydzwania, wówczas przekazniki A i K dzialaja w sposób, opi¬ sany poprzednio, przyczem kotwiczka k5 uziemia lewy koniec uzwojenia przekazni¬ ka FR poprzez kontakty spoczynkowe ko¬ twiczek g4, c2 i fr2, powodujac wzbudzenie sie przekaznika linjowego odpowiedniego wybieraka grupowego. Jednoczesnie ko¬ twiczka k3 zamyka obwód: uziemienie, spo¬ czynkowe kontakty kotwiczek kr2 i fr3, niskooporowe uzwojenie przekaznika G, drazek kontaktowy 4, kontakty wybieraka FA i uzwojenie elektromagnesu podnosze¬ nia VAf. Przekaznik C \ elektromagnes VM sa polaczone ze soba szeregowo, przyczem elektromagnes ten przesuwa wal i drazki _ 4 —iidfi?#iity«iqWlK«mró