Uzywane obecnie, przewaznie do doby¬ wania plynów (np. ropy) z otworów wiert¬ niczych, wyciagi z napedem parowym sa zwykle zaopatrzone w dwa cylindry bliz¬ niacze, poruszajace zapomoca drazków kor¬ bowych wal, obracajacy beben. Przy po¬ mocy takiego wyciagu wykonywa sie naj¬ czesciej tak zwane tlokowanie, t. j. doby¬ wanie plynu zapomoca tloka, uszczelnio¬ nego w rurach wiertniczych gumowemi pier¬ scieniami i zaopatrzonego w zawór zwrot¬ ny (kulowy).Ruch tego rodzaju wyciagów jest wyso¬ ce nieekonomiczny, poniewaz za jednym wyjazdem tloka dobywa sie zwykle mniej wiecej 100 kg plynu, a waga odwinietej li¬ ny i tloka wynosi okolo 1500 kg. Poniewaz stosowanie przeciwwagi (jak to ma miej¬ sce np. w kopalniach wegla) przy dobywa¬ niu plynów jest niemozliwe, jest jasne, ze wieksza czesc pracy, wykonywanej zapo¬ moca wyciagu zuzywa sie na podnoszenie nieuzytecznego ciezaru.Przedmiotem niniej szego wynalazku jest sposób dobywania plynów z otworów wiertniczych, umozliwiajacy zwiekszenie e- konomji dobywania. Wynalazek polega na tern, ze podczas opuszczania liny z tlokiem do otworu wiertniczego spreza sie np. za¬ pomoca sprezarki, napedzanej walem beb¬ na wyciagu, gaz (np. powietrze), który to gaz sprezony, gromadzony w zbiorniku, wykonywa czesciowo prace podnoszenia *w czasie okresu dobywania. W ten sposób u-Zyskuje %lC tóoiriosc gromadzenia pracy, wykonywanej podczas opuszczania liny. z tlakiem na spód otworu, a nastepnie: wykb- rzy$tania nagromadzonej ?enerigji przy do¬ bywaniu plynu zapomoca napedzania ma¬ szyny wyciagowej sprezonym poprzednio gazem. Tego rodzaju gromadzenie pracy i wykorzystywanie jej w nastepujacym okre¬ sie dobywania zwieksza ekonomje ruchu maszyny wyciagowej.Maszyna wyciagowa, sluzaca do wyko¬ nywania sposoLfu wedlug wynalazku, zawie¬ ra wiec obok cylindrów (blizniaczych) do napedu bebna sprezarke, aapfdxaaa iocI Wa¬ lu bebna zapomoca tyylacsajacej£ spr*£- gla, która to sprezarka jest polaczona za¬ pomoca rurociagu ze zbiornikiem, zasilaja¬ cym w okresie dobywania jeden z cy¬ lindrów lub oba cylindry maszyny wy¬ ciagowej.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie, tytulem przykladu, maszyne wyciago¬ wa, umozliwiajaca urzeczywistnienie sposo¬ bu dobywania wedlug wynalazku.Maszyna wyciagowa sklada sie z cylin¬ drów blizniaczych 1 i 2, napedzajacych za¬ pomoca drazków korbowych 24, 25 wal 26 bebna 23, na który nawija sie lina, dzwiga¬ jaca tlok dobywczy. Na wale 26 jest umie¬ szczone -Wyprzegalne sprzeglo 20, zlaczone z korbowodem 27, napedzajacym zapomoca drazka korbowego 28 sprezarke powietrzna 21. Rurociag tloczny jest polaczony ze zbiornikiem 17, przyczem zawór 22 umozli¬ wia zamykanie lub otwieranie tego rurocia¬ gu. Zbiornik 17 jest polaczony zapomoca rurociagu 8, zaopatrzonego w zawór 6 z ru¬ rociagiem 18, 19, doprowadzajacym pare z kotla 10 do cylindrów 1 i 2 blizniaczej ma¬ szyny parowej. Doplyw pary z rurociagu 9 mozna zamykac lub otwierac zapomoca za¬ woru 7. Rurociagi 19 i 18 mozna laczyc lub oddzielac przy pomocy zaworu 5. Rurociag 13 umozliwia w razie potrzeby odplyw pa¬ ry lub powietrza przez rurociag 29, zaopa¬ trzony w zawory 14, 15 oraz w zawór zwrot¬ ny 16. W rurociagu, laczacym przewód i3 z przewodami 19 i 18, sa równiez wlaczone ' zawory .wsteczne 11 i 12.Cyliofdfy i i 2 maszyny parowej posia¬ daja przewody wylotowe 3 i 4.Ruch dobywczy odbywa sie w sposób nastepujacy. Przy zapuszczaniu tloka na spod otworu wiertniczego nalezy najpierw wykonac kilka obrotów bebna 23, umozli¬ wiajacych jego rozruch. Podczas tego roz- , ruchu zawór 15 jest otwarty, a wszystkie inne fc&wory sa zamkniete, Beben 23, obra¬ cany zapomoca ciezaru opadajacego tloka, n porusza oba cydfntiry 4 i 2 maszyny wycia¬ gowej, która issie przewodami 3 i 4 powie¬ trze i wytlacza je nazewnatrz przez prze¬ wody 19, 18, zawory zwrotne 11 i 12 oraz otwarty zawór 15.Po wykonaniu kilku obrotów w okresie rozruchu nalezy zamknac zawór 15, a o- tworzyc zawór 14, i zlaczyc zapomoca sprzegla 20 sprezarke 21 z walem 26. Wów¬ czas powietrze, sprezone w cylindrach 1 i 2 maszyny \^yfciagbwej, przeplywa przez przewody 19 i 18, zawory zwrotne 11, 12, otwarty zawór 14 oraz zawór zwrotny 16 do zbiornika 17. Jednoczesnie powietrze, sprezane w sprezarce 21, przeplywa przez zawór zwrotny 22 do zbiornika 17. Ruch ten trwa tak dlugo, az tlok znajdzie sie na spodzie otworu wiertniczego, w którym to okresie zbiornik 17 jest napelniony powie¬ trzem sprezomem.W celu umozliwienia dobywania ropy naftowej nalezy wylaczyc sprezarke 21 za¬ pomoca sprzegla 20, zamknac zawór 14, a otworzyc zawory 6 i 7. Wówczas powietrze przeplywa ze zbiornika 17 przez przewód 8, zawór 6 i przewód 19 do cylindra 1, któ¬ ry w ten sposób jest napedzany zapomoca sprezonego powietrza. Po wykonaniu pra¬ cy w cylindrze, powietrze wyplywa prze¬ wodem wylotowym 3 nazewnatrz, Jedno¬ czesnie cylinder 2 jest napedzany para z kotla 10, doplywajaca przez przewód 9, zawór 7 i przewód wlotowy 18. Po wyko-ftaniti spfcacf w cylindrze 2, para odplywa przewodem wylotowym 4 nazewnatrz.Takiruch dobywczy, przy napedzie jed¬ nego cylindra powietrzem, a drugiego para, mozna z latwoscia zmienic zapomoca otwar¬ cia zaworu 5, a zamkniecia zaworu 6. W tym przypadku oba cylindry maszyny wy¬ ciagowej sa zasilane para. Naodwrót moz¬ na osiagnac zasilanie obu cylindrów powie¬ trzem zapomoca zamkniecia zaworu 7, a o- twarcia zaworu 6 i 5. W celu uproszczenia obslugi maszyny wyciagowej, przy zastoso¬ waniu powietrza i pary do napedu, wrze¬ ciona zaworów 6 i 7 winny miec kólka ze¬ bate, umozliwiajace jednoczesny naped za¬ worów 6 i 7, np. zapomoca lancucha, opa¬ sujacego oba kólka zebate. Pokrecajac jed- nem z tych kólek, otwiera sie lub zamyka oba zawory jednoczesnie. Mozna równiez zastosowac kólka zebate o przekladni, róz¬ nej od jednosci, przyczem uzyskuje sie nie¬ równe skoki obu zaworów, a zatem dowol¬ nie wieksze lub mniejsze obciazenie jedne* go z cylindrów w stosunku do drugiego.Oprócz wspomnianego ruchu mozliwy jest, przy zastosowaniu przedstawionego u- rzadzenia, taki naped maszyny wyciagowej, aby oba cylindry pracowaly na pewnej czesci drogi ku górze, jako maszyny, nape¬ dzane powietrzem, a reszte drogi jako ma¬ szyny parowe. PL