Najdluzszy czas trwania patentu do 26 maja 1949 r.Wynalazek dotyczy lacznic samoczyn¬ nych do urzadzen telefonicznych lub podob¬ nych, a w szczególnosci dotyczy lacznic ty¬ pu wybieraka grupowego, które pod wply¬ wem serji impulsów wybieraja grupe linij, a nastepnie w grupie wybranej wyszukuja samoczynnie linje wolna. Wynalazek doty¬ czy równiez lacznic, w których zaoszczedza sie na liczbie potrzebnych przekazników kontrolnych wskutek tego, ze jeden prze¬ kaznik uskutecznia te czynnosci, które u- skutecznialy dotychczas dwa przekazniki, wobec czego przedmiot wynalazku mozna uwazac za udoskonalenie przedmiotu wy¬ nalazku, opisanego w patencie Nr 20118.Wedlug wynalazku lacznica, próbujaca po dwie linje wyjsciowe podczas kazdego swego skoku, posiada przekaznik, który spelnia dwie funkcje, a mianowicie w cza¬ sie ruchu kierunkowego lacznicy (to jest wtedy, gdy lacznica wybiera grupe linij) u- trzymuje w stanie przerwanym obwód elek¬ tromagnesu, sluzacego do uruchomiania lacznicy, w celu wybrania wlasciwej linji z wybranej grupy linij, natomiast w czasie nastepnego ruchu lacznicy (to jest wtedy, gdy lacznica wybiera zadana linje z wybra¬ nej grupy linij) przekaznik ten wzbudza sie oraz przerywa nastepnie obwód wspomnia¬ nego elektromagnesu wtedy, gdy jedna li-nja z dwóch linij szukanych jest zajeta, po- y czem przekaznik ten rozmagnesowuje sie, zamykajac ponownie obwód elektromagne¬ su w przypadku, gdy i druga linja jest za¬ jeta.Jedno zrealizowanie przedmiotu wyna¬ lazku jest opisane i pokazane na rysunku, przedstawiajacym lacznice wybierakowa znanego typu dwukierunkowego, zaopatrzo¬ na w dwa razy wieksza liczbe wyjsc, anize¬ li to bywa normalnie, oraz w dwa zespoly szczoteczek, które przy kazdym skoku pró¬ buja jednoczesnie dwa oddzielne wyjscia.W przypadku napotkania w jednej chwili dwóch wolnych wyjsc czynnosc laczenia odbywa sie od poczatku, przyczem nalezy zauwazyc, ze powyzsze zrealizowanie przedmiotu wynalazku podano jedynie ty¬ tulem przykladu, to znaczy, ze wynalazek uwzglednia wszelkie zmiany w obwodzie, które nie wykraczaja poza jego istote.Rysunek przedstawia uklad obwodów znanego wybieraka typu dwukierunkowego, zaopatrzonego w podwójna liczbe wyjsc i mogacego próbowac zarówno na poziomie górnym, jak i dolnym. Wezwanie wchodza¬ ce powoduje uruchomienie sie lacznicy, co ujawnia sie przedewszystkiem w tern, ze zamyka sie obwód przekaznika 1A, zawie¬ rajacy przewodniki 20 i 21. Przekaznik 1A wzbudza sie i na swej kotwicy lal zamyka obwód lewego uzwojenia przekaznika IB.Przekaznik IB uziemia na kotwicy lbl wy¬ zwalajacy przewodnik kablowy, w celu za¬ chowania obwodu; na kotwicy lb2 przygo¬ towuje obwód elektromagnesu podnoszace¬ go IVM i obwód przekaznika 1C oraz na kotwicy lb3 zamyka punkt obwodu elektro¬ magnesu obracajacego 1RM, który zacznie dzialac podczas impulsowania. Równolegle do przekaznika IB jest wlaczona lampka nadzorcza 1LP, która, zapalajac sie, ula¬ twia wyszukanie bledów w polaczeniu. Do chwili otrzymania dalszych seryj impulsów niema dalszych zmian w obwodzie. Prze¬ kaznik 1A jest uruchomiany w takt impul¬ sów, przyczem przy kazdem rozmagneso¬ waniu sie zamyka obwód elektromagnesu podnoszacego IVM i obwód górnej cewki przekaznika 1C, polaczonej równolegle z tym elektromagnesem. Obwód ten ma prze¬ bieg nastepujacy: ziemia, kotwice lb2f lhal, górna cewka przekaznika 1C ibaterja, nastepnie galaz równolegla, zaczynajaca sie od kotwicy lhM i zawierajaca niema- cierzyste sprezyny obrotowe 1NR2, uzwoje¬ nie elektromagnesu podnoszacego NM i baterje. Wskutek tego elektromagnes NM wzbudza sie i podnosi walek oraz szczotecz¬ ki do zadanego poziomu, odpowiadajacego liczbie impulsów danej serji impulsów, przyczem wzbudza sie równiez przekaznik 1C. Aby przekaznik ten pozostawal w sta¬ nie czynnym podczas okresu impulsacji, jest on wykonany tak, iz po wzbudzeniu sie zwiera swa dolna cewke, co jest jedno¬ znaczne z zastosowaniem slimaka miedzia¬ nego. Przekaznik IB jest równiez utrzymy¬ wany w stanie czynnym podczas okresu im¬ pulsacji dzieki zastosowaniu slimaka mie- dziaaego, otaczajacego rdzen tego przekaz¬ nika. Jako skutek pierwszego skoku elek¬ tromagnesu podnoszacego jest uruchomie¬ nie sie sprezyn niemacierzystych, a zatem na sprezynach INI zostaje zamkniety dal¬ szy punkt obwodu elektromagnesu obraca¬ jacego, na sprezynach zas 1N2 zostaje przy¬ gotowany obwód przekaznika wlaczajacego 1HA. W koncu serji impulsów szczoteczki znajduja sie nawprost zadanego poziomu kontaktów, a poniewaz przekaznik 1A jest utrzymywany teraz w stanie czynnym w czasie dluzszego okresu czasu, wiec prze¬ kaznik 1C zwalnia sie po krótkiej chwili i na kotwicy lc3 zamyka obwód elektroma¬ gnesu obracajacego 1RM, który przesuwa szczoteczki do zetkniecia sie ich z pierw¬ szym zespolem kontaktów szeregowych. Za¬ raz potem, gdy walek rozpocznie swój ruch obrotowy, zostana uruchomione obrotowe sprezyny niemacierzyste, wskutek czego sprezyny 1NR1 zniosa zwarcie dolnej cew- — 2 —ki -przekaznika ZC, a jednoczesnie przygo¬ towany zostanie obwód, zawierajacy dolna szczoteczke próbujaca 2P. Po tym samym czasie sprezyny 1NR2 przerwa, obwód e- lektromagnesu podnoszacego IVM i przy¬ gotowuja obwód, zawierajacy górna szczo¬ teczke próbujaca 1P. Jak widac z rysunku, dwa zespoly szczoteczek linjowych 23, 24 i 25, 26 sluza do jednoczesnego uskutecznia¬ nia polaczen z górnym i z dolnym zespolem kontaktów, do których zostaly przylaczone oddzielne linje.Przypuszczajac nasamprzód, ze pierw¬ sze dwie linje na wybranym poziomie sa zajete, widac, ze szczoteczki próbujace 1P i 2P napotykaja uziemienie, poprzez które zwieraja sie odpowiednie przekazniki wla¬ czajace IHA i IHB, co zapobiega ich dzia¬ laniu.Gdy w koncu skoku elektromagnesu ob¬ racajacego nastapi zamkniecie sie jego spre¬ zyny Irm, wówczas zamkniety zostanie ob¬ wód górnej cewki przekaznika 1C, który wzbudzi sie ponownie i w tych warunkach na swej kotwicy 1C2 moze zamknac obwód zwierajacyf zawierajacy kotwice lb3 i lha4 i konczacy sie na uziemionych czynnych sprezynach niemacierzystych INI.Poniewaz obwód elektromagnesu obra¬ cajacego IRM zawiera kotwice lc3, przeto elektromagnes ten rozmagnesowuje sie i o- twiera kontakt lrm, co nie wplywa jednak na stan przekaznika 1C, poniewaz jest on teraz zwarty w obwodzie nastepnym. Prze¬ kaznik 1C zamyka na swej kotwicy lcl ob¬ wód swej cewki dolnej, biegnacy od uzie¬ mionej szczoteczki próbujacej 2P i poprzez elektromagnes podnoszacy IVM do baterji.Nalezy zauwazyc, ze opornosc przekaznika 1C jest dosc duza, co zapobiega dzialaniu w tych warunkach elektromagnesu podnosza¬ cego, a ponadto dolna cewka przekaznika 1C jest wlaczona w kierunku odwrotnym, wskutek czego strumien magnetyczny, spo¬ wodowany wzbudzeniem sie tej cewki, prze¬ ciwdziala strumieniowi, wytworzonemu w cewce górnej. Zatem po jednoczesn&lft wzbudzeniu sie obu tych cewek przekaznik powyzszy zostanie zanulowany pod wzgle¬ dem jego przyciagania magnetycznego, oo sprawi, ze kotwica zostanie wyzwolona, a wiec przesunie zespoly sprezyn do ich po¬ lozenia normalnego. Elektromagnes obra¬ cajacy IRM wzbudza sie w tych warunkach ponownie, przesuwa dalej szczoteczki pró¬ bujace 1P i 2Pf które znów znajduja linje zajete. Nastepnie przekaznik C kolejno wzbudza i zwalnia sie, zmuszajac elektro¬ magnes do dokonania dalszego skoku. Dzia¬ lanie to trwa do chwili, kiedy nie zostanie napotkana wolna linja lub tez, kiedy szczo¬ teczki nie przekreca sie do jedenastego po¬ lozenia.Rozpatrujac najpierw przypadek, gdy szczoteczka próbujaca 1P napotyka wolne wyjscie, mozna stwierdzic, ze przekaznik 1C nie zostaje ponownie uruchomiony wskutek braku uziemienia na kontaktach próbuja¬ cych, a poniewaz zwarcie zostalo usuniete z cewki przekaznika wlaczajacego IHA, wiec przekaznik ten dziala szeregowo z gór¬ na cewka przekaznika 1C i zamyka swój wlasny obwód bocznikowy, przechodzacy poprzez kotwice 1ha 1 tego przekaznika i bezposrednio do cewki przekaznika 1C. Na¬ lezy zauwazyc, ze opornosc przekaznika IHA jest dosc duza, a wiec zapobiega wzbu¬ dzeniu sie przekaznika 1C.Wskutek dzialania przekaznika wlacza¬ jacego IHA, wyzwalajacy przewodnik ka¬ blowy 22 zostaje przedluzony na kotwicy lha2 do lacznicy przedniej za posrednic¬ twem górnej szczoteczki próbujacej 1C i kontaktu szeregowego, dalej na kotwicy lha3 zostaje przerwany obwód drugiego przekaznika wlaczajacego IHB; na kotwicy lha4 zostaje przerwany obwód elektroma¬ gnesu obracajacego IRM, wreszcie na ko¬ twicach lha5 i thaó przewodniki mównicze 20 i 21 zostaja przedluzone do lacznicy przedniej za posrednictwem szczoteczek 23 i 24 i kontaktu szeregowego. Wskutek — 3 -dzialania kotwic ihaS i haÓ, przekaznik lA zostaje wylaczony i, zwalniajac sie, przery¬ wa obwód przekaznika IB, lecz poniewaz przekaznik ten zwalnia sie powoli, wskutek nalozenia na jego rdzen slimaka miedzia¬ nego, przeto uziemienie jest utrzymane na wyzwalajacym przewodniku kablowym za- pomoca kotwicy lbl, poczem uziemienie to zostaje przedluzone wstecz do lacznicy, która wzieta zostala do uzytku. W przy¬ padku jednak, gdy dolna szczoteczka pró¬ bujaca 2P napotka pierwsze wolne wyjscie, przekaznik 1C zaczyna dzialac i zwiera sie w sposób, juz opisany, a poniewaz przekaz¬ nik wlaczajacy 1HB nie jest juz zwarty, przeto dziala on szeregowo z dolna cewka przekaznika 1C i elektromagnesem podno¬ szacym IVM.Stosunkowo duza opornosc przekaznika wlaczajacego 1HB powoduje zmniejszenie sie pradu w obwodzie tak, iz zapobiega zneutralizowaniu sie przekaznika 1C. W tych warunkach przekaznik ten pozostaje wzbudzony dzieki swej górnej cewce. Prze¬ kaznik wlaczajacy zamyka na kotwicy Ihbl swój wlasny obwód bocznikowy, na kotwicy lhb4 przerywa w pewnym punkcie obwód elektromagnesu wyzwalajacego, przyczem inne jego kotwice uskuteczniaja dzialania, podobne zasadniczo do dzialan odpowiednich kotwic przekaznika wlacza¬ jacego 1HA z ta jedynie róznica, ze szczo¬ teczki linjowe 25 i 26 zostaja wlaczone, w celu dokonania polaczenia, przechodzace¬ go poprzez dolny zespól kontaktów szere¬ gowych.Gdy wszystkie wyjscia na wybranym poziomie sa zajete, wówczas szczoteczki lacznicy zostaja obrócone do polozenia je¬ denastego, uruchomiajac sprezyny ksiuko- we. Wtedy na sprezynach 1S1 przygotowa¬ ny zostaje obwód bocznikowy dolnej cewki przekaznika IB, na sprezynach zas 1S2 szczoteczka próbujaca IP zostaje polaczo¬ na bezposrednio z ziemia, w celu urucho¬ mienia licznika przelewowego 10VF, któ¬ ry jest polaczony wielokrotnie ze wszyst- kiemi kontaktami 29 jedenastego skoku i sluzy do rejestrowania na wszystkich po¬ ziomach wywolan przelewowych. Nastep¬ nie sprezyny 1S3 przelaczaja dzwiek zaje¬ tosci oraz baterje lampki zajetosci z uwi¬ docznionego zespolu ksiukowego do dolnej cewki przekaznika 1A, w celu poinformo¬ wania abonenta wywolujacego, ze wytar- czowany numer jest nieosiagalny. Nalezy przytem zauwazyc, ze przekaznik 1HA nie jest zwarty w tych warunkach, a zatem dziala szeregowo z przekaznikiem 1C, w celu zakonczenia ruchu obrotowego, lecz wobec tego, ze szczoteczki linjowe napoty¬ kaja w swem polozeniu skrajnem kontakty szeregowe 27 i 28, polaczone wielokrotnie z podobnemi kontaktami innych poziomów, przeto powstaje obwód przekaznika 1A, który rózni sie od obwodu, przechodzacego poprzez kontakty szeregowe i kotwice lha5, lhaó i ma na celu umozliwienie sy¬ gnalu zajetosci. Podczas okresu przylacza¬ nia baterji do obwodu wywolujacego za posrednictwem obu cewek przekaznika 1A (okres ten jest znacznie dluzszy od normal¬ nego okresu powolnego zwalniania sie prze¬ kaznika IB) baterja jest wlaczona za po¬ srednictwem innego uwidocznionego zespo¬ lu ksiukowego, w celu utrzymania obwodu bocznikowego prawej cewki przekaznika IB.Gdy po ukonczeniu rozmowy lub po stwierdzeniu zajetosci aparatu zadanego a- bonent wywolujacy zawiesza swa sluchaw¬ ke, wówczas lacznica kontrolna odlacza u- ziemienie od wyzwalajacego przekaznika kablowego, wskutek czego przekaznik wla¬ czajacy zwalnia sie i na kotwicy spoczynko¬ wej zamyka obwód elektromagnesu wyzwa¬ lajacego IZM, w celu odsuniecia zatrzasku przytrzymujacego od walka. Walek po¬ wraca wtedy do swego polozenia normal¬ nego. Jak widac z rysunku, elektromagnes wyzwalajacy IZM jest wyposazony w spre¬ zyny lzml, któref dzialajac, uziemiaja wy- — 4 —zwalajacy przewodnik kablowy 12, w celu zachowania obwodu podczas wyzwalania.Sprezyny nicmacicrzyste INI przerywaja w swem polozeniu normalnem obwód wzbu¬ dzajacy elektromagnesu IZM, który roz- magnesowuje sie.. PL