Dotychczas uzywane urzadzenia do me¬ chanicznego orania i uprawy roli maja roz¬ maite wady, które ma usunac niniejszy wy¬ nalazek. Przy uzyciu maszyn parowych, nalezy sie liczyc z tern, ze sa one ciezkie i przewozenie ich po roli, szczególnie je¬ zeli ziemia jest pulchna, wywoluje silne zgniatanie ziemi wskutek ciezaru maszyn i dlatego sa one niedogodne. Wedlug sy¬ stemu okrazania, znajduje sie maszyna po¬ za obrebem pola i obraca winde ó dwóch wielkich bebnach, przyczem lina druciana tej windy ciagnie plug tamizpowrotem, mie¬ dzy dwoma ruchomemi kotwicami, umie- szczonemi po jednej na krancach pola. Przy tym systemie potrzeba nadzwyczaj dlugiej liny drucianej i wielkiej sily do wleczenia jej, oprócz tego nastepuje zuzywanie sie liny wskutek slizgania po ziemi i pociaga znaczne koszta. Ciezar ruchomych kotwie musi byc znacznym, aby sie one opieraly sile ciagnacej plug i zazwyczaj obciaza sie je dodatkowo skrzyniami, wypelnioneml balastem. Przy tym systemie, jest koniecz¬ nem zaczynanie roboty od miejsca, oddalo¬ nego od windy, a w wypadkach, które wy¬ magaja powtórnego orania, musi sie ko¬ twice, narzedzia rolnicze i line przy po¬ mocy zwierzat napowrót w to miejsce prze¬ niesc, gdzie przedtem zaczeto robote. Przytym systemie, potrzebne sa w dwóch rogach pola bloki narozne i zebate kotwice. Po ukonczeniu roboty na jednem polu potrze¬ ba duzo czasu, pracy, ludzi i zwierzat, aby cale ujrzadzenie przeniesc na inne pole.W celu usuniecia wad, wynikajacych z u- zywania dlugiej liny drucianej i z tego, ze musiano zaczyjiac prace od najodleglejszej czesci pola, ku .windzie, wprowadzono w uzycie sposób, znany pod nazwa: „lekko- linowy system Fiskena"; przy którym za¬ miast kotwic na krancach pola uzywano osobne windy, opatrzone poziomemi bebna¬ mi i napedem. Sily, potrzebnej do poru¬ szania tych wind, dostarczala maszyna pa¬ rowa za posrednictwem liny bez konca z konopi manilowych, która biegla wokolo o- ranego pola, przez rowek, w ksztalcie lite¬ ry V, w kole rozpedowem maszyny paro¬ wej wyzlobiony, jak równiez, przez taki sam rowek w kolach wind, a ponad ziemia na blokach linowych. Przy tym systemie, potrzeba bardzo dlugiej liny konopianej i dla kazdej windy znacznego kawalka liny drucianej. Te windy maja po jednym beb¬ nie linowym dla poruszania sie wprzód i o- patrzone sa lina druciana, przytwierdzona do kotwicy zebatej, ustawianej od przodu, aby bylo mozna zapomoca tych urzadzen zaciagnac windy na nastepne pole. Jak wi¬ dac jednak, zaleza one calkowicie od u- trzymania w ruchu liny konopianej.Urzadzenie tego systemu pracowalo po ustawieniu korzystnie, ma jednak, jak i tamten system, te wade, ze uciazliwem jest i duzo czasu kosztuje przewozenie konmi wind i przyborów na nastepne pole. Inny jeszcze system ma jedna tylko maszyne parowa, na jednym krancu pola, na dru¬ gim ruchomy wóz kotwicowy, jednak oka¬ zaly sie przy tym systemie w czasie roboty i przy przestawieniu kotwicy, takie niedo¬ godnosci, ze system ten wyszedl z uzycia.Nastepnie zastapiono wóz kotwicowy druga maszyna parowa i system ten, zna¬ ny pod nazwa systemu dwumaszynowego, stanowil w ostatnich latach najlepsze urza¬ dzenie do mechanicznej uprawy ziemi, dla¬ tego ze maszyny mozna przeniesc szybko z jednego pola na drugie i szybko plugi nastawic. Wadami sa wielki ciezar i znacz¬ ne koszta takiego urzadzenia.Proponowano takze zastosowanie urza¬ dzen, polegajacych na polaczeniu windy z silnikiem spalinowym, umieszczonym na ramie urzadzenia i posiadajacym prze¬ kladnie, zapomoca których mozna wedle potrzeby sprzegac silnik albo z napedem urzadzenia w celu przewiezienia go na in¬ ne miejsce, albo tez z winda w celu wpra¬ wienia w ruch narzedzi do uprawy ziemi; o ile wiadomo, nie odpowiedzialy te urza¬ dzenia nigdy praktycznym wymaganiom i nie znalazly faktycznego zastosowania. W mysl wynalazku upraszcza sie te urzadze¬ nia, wedlug wspomnianej ostatnio zasady zbudowane i ulepsza sie w ten sposób, ze urzadzenia te dadza sie w ogólnosci prak¬ tycznie zastosowac przez wlascicieli ziem¬ skich i fermerów; dwie lekkie windy moto¬ rowe, zbudowane w mysl wynalazku a u- mieszczone po jednej na krancach pola, sa w stanie np. ciagnac pojedynczy plug prze¬ wracany w zadawalniajacy sposób i pracu¬ ja bardzo tanio i skutecznie.Na rysunkach przedstawione jest urza¬ dzenie, w mysl wynalazku, a mianowicie: fig. 1 przedstawia widok boczny, fig. 2 — widok zgóry, a fig. 3 — pionowy przekrój wedlug linji x—x na fig. 2.Na kazdej z tych ulepszonych wind mo¬ torowych jest umieszczony, oprócz silnika, na jednym koncu urzadzenia, lub blisko jego konca, beben linowy A, najpraktycz¬ niej o malej szerokosci, a lezacy poza osia kól, na drugim koncu windy motorowej, w ten sposób, ze beben ten moze obracac sie w plaszczyznie pionowej, lezacej w linji srodkowej lub równolegle do niej. Nastep¬ nie jest blok B umieszczony w ten sposób, — 2 —ze moze sie obracac w plaszczyznie prosto¬ padlej do plaszczyzny obrotu bebna lino¬ wego A, lub w przyblizeniu, w plaszczyz¬ nie prostopadlej do niej, co zapewnia dobre nawijanie i odwijanie sie liny na spodzie bebna i pozwala na to, ze windy motorowe nie potrzebuja bezwarunkowo stac na rów¬ ni, ani na poprzek ciagnienia pluga.Bieg liny z bebna linowego A przez blok B do pluga, przedstawia linja kreskowana n na fig. 2. Dogodne umieszczenie i mala szerokosc bebna linowego A, czynia zbed- nem zastosowanie osobnego urzadzenia do nawijania liny na beben. Na beben. A i blok B nalezy uwazac, aby zwolniona od roboty lina nie zsunela sie przez ich burty. Blok B jest mozlliwie nisko ponad ziemia umie¬ szczony i nastawiony w ten sposób wzgle¬ dem strony pluga (fig. 2), zeby ciagniecie, wywierane przez line, nie moglo urzadzenia wywrócic i oprócz tego dopuszcza ten blok takze to, ze lina ciagnieta skosnie moze pod katem, znacznie róznym od kata pro¬ stego, przychodzic do windy motorowej, a to bez obawy zblizenia sie do kól windy C.Oprócz otworu, w którym miesci sie trzpien obrotowy bloka B, znajduje sie tak¬ ze i drugi otwór b (fig. 2), tak ze polozenie bloka B mozna szybko zmienic zaleznie od tego, czy winda motorowa ma ciagnac z le¬ wej czy z prawej strony.Rama t), ulepszonej windy motorowej, ma byc o ile moznosci najlzejsza, a beben linowy i przekladnia do jazdy, jak juz wspomniano, maja byc umieszczone poza osia poruszanych motorem kól do jazdy, na koncu windy motorowej. Motor £ na drugim koncu, lub blisko drugiego konca urzadzenia moze byc dowolnego typu i po¬ pedza beben linowy zapomoca lancucha przegubowego lub tez innej przenosni.Blok B znajduje sie najlepiej mniej wiecej w srodku miedzy kolami kierowni- czemi C2 i tylnemi kolami poruszanemi mo¬ torem C, gdyz to jest najlepsze miejsce do zaczepienia sily, ciagnacej plug.Z opisanego rozmieszczenia mechani¬ zmów, wynika dobre rozdzielenie ciezaru na kola do jazdy i krótka rozstawa kól, co u- latwia kierowanie winda motorowa na o- strych rogach.Oczywiscie, mozna pod wzgledem budo¬ wy takze i w inny sposób umiescic beben linowy, blok do prowadzenia liny i motor, a takze i przekladnie, zapomoca której przenosi sie ruch na beben linowy, lub na kola do jazdy. Urzadzenia, uwidocznione na rysunkach, sa do tego celu bardzo po¬ datne i tworza w lacznosci z innemi szcze¬ gólami sprawna korstrukcje.Beben linowy A osadzony jest i obraca sie na wale umieszczonym w lozyskach, znajdujacych sie w plytach bocznych d, gdzie znajduja sie takze lozyska dla wa¬ lu F. Motor E umieszczony jest na dzwi¬ garach poprzecznych d2 stojaków c?3, ca¬ losc zas jest usztywniona plyta d4, pola¬ czona na jednym swym koncu z dzwigara¬ mi motoru, na drugim zas koncu z jedna z plyt bocznych d.Lozyska walu M sa umieszczone w sto¬ jakach d5, a na wale tym osadzone jest sprzeglo stozkowe O, zebate kolo m2 i kolo pasowe m, które moze byc uzyte do tego, aby zapomoca rzemienia* (pasa) uruchamiac maszyna E maszyny gospodarcze. Kola zebate m2 i e3 sa zaklinowane na swych przynaleznych walach tak, ze mozna je la¬ two zdejmowac i zamieniac innemi, aby sie mozna bylo dostosowac do róznych szybko¬ sci, zaleznych od rozmaitych gatunków u- prawianej ziemi. Sprzeglo stozkowe O chwyta odpowiednio wydrazone kolo P, o- sadzone na wale korbowym motoru E\ za¬ pomoca tego sprzegla mozna naped zlaczac, lub wylaczac, nie zatrzymujac motoru. Prze¬ ciwlegly wal e lezy w lozyskach, osadzo¬ nych w ramionach d5 i posiada oprócz kola zebatego e3 kolo lancuchowe e2, pedzace albo kola do jazdy, albo beben linowy za posrednictwem lancucha g (przedstawione¬ go na fig. 1 linja kreskowano-kropkowana), — 3 —biegnacego pod kolo pfbwadntess h \ na kolo lancuchowe /, osadzone na wale F.Nastepnie znajduja sie Ha wale F kolo ze¬ bate f2 i para kól stozkowych /3, /4, z któ¬ rych kazde polaczone jest z jedna t obu spfzeglel f° wzgl. f, lub tez tworzy z nia jedna calosc. Za te sprzegla zas chwytaja dzwignie i Wzgl. *2 (fig. 3).Sprzeglo f5 wraz z kolem f2, jak rów¬ niez sprzeglo /6 wraz z kolami stozkowemi /3, f4, osadzone sa na wale F zapomoca klinu i wyciecia tak, ze przy przestawieniu dzwigni i2, albo kolo stozkowe /3, albo kolo /4, chwyci kolo stozkowe j2, umieszczone na wale /, poczem ruch motoru E udzieli sie za posrednictwem przenosni, oznaczonej li¬ tera K kolom C do przenoszenia windy z miejsca na miejsce. Jezeli kola stozkowe f3, f4 zajma polozenie, uwidocznione na fig. 3, czyli nie beda chwytaly kola stozko¬ wego j2t to wtedy nie udzieli sie kolom do jazdy zaden ruch, a nastepnie, mozna za¬ pomoca dzwigni i zlaczyc kolo f2 z kolem zebatem a windy A tak, ze motor E ja Uru¬ chomi dla ciagniecia narzedzia rolniczego.L oznacza platforme do puszczania W ruch motoru i do umieszczenia skrzynki z na¬ rzedziami lub t. p.; zas Q oznacza miejsce dla maszynisty. Wygodne urzadzenie mu¬ si miec krótka rozstawe kól do jazdy i mozliwie wielki odstep miedzy poziomym blokiem do prowadzenia liny, a bebnem li¬ nowym, aby sie lina mogla nalezycie ukla¬ dac miedzy burtami bebna i wypelniac te przestrzen bez osobnego urzadzenia do jej nawijania; nastepnie musza poszczególne czesci tak byc rozmieszczone, zeby ciezar urzadzenia i sila ciagniecia, wywierane przez line, rozdzielaly sie, o ile to jest praktycznie mozebnem, mniej wiece] jedno¬ stajnie na obie osi. Przez umieszczenie bebna linowego poza osia, najbardziej od¬ legla od motoru, osiaga sie wszystkie te zalety.Ulep&ooe windy motorowi w mysl wy¬ nalazku daja za mniejsza cene sprawne u* rzadzenia, odpowiadajace wszystkim wy¬ maganiom, co do orania lub innych robót polnych. PL