Przedmiotem niniejszego wynalazku jest klucz do nakretek, posiadajacy ela¬ styczna szczeke, polaczona przegubowo z rekojescia. W razie obracania klucza w odpowiednia strone, szczeka zostaje sci¬ snieta tak, iz otacza silnie nakretke i ob¬ raca ja dzieki dzialaniu tarcia. W narze¬ dziu tego rodzaju nalezy zapobiec przesu¬ waniu sie szczeki po nakretce, poniewaz szczeka nie obróci nakretki, jezeli przy rozpoczeciu obracania rekojesci w odpo¬ wiednia strone powstaje slizganie sie szczeki na nakretce.Wedlug wynalazku zapobiega sie tej wadzie, wykonywajac szczeke tak, aby osiagnac równomierne jej przyleganie do calego obwodu obracanego przedmiotu, pomimo dzialania sil, które staraja sie od¬ dalic szczeke od tego przedmiotu. Przesu¬ waniu sie szczeki po nakretce zapobiega sie równiez w ten sposób, ze szczece nadaje sie pewne wstepne naprezenie zakleszcza¬ jace, tak iz srednica szczeki dzieki dzia¬ laniu sprezyny jest nieco mniejsza, niz od¬ powiedni przekrój poprzeczny obracanego przedmiotu. W razie obracania klucza w kierunku przeciwnym, szczeka musi zwol¬ nic nakretke tak dalece, aby tarcie pomie¬ dzy nia a szczeka nie powodowalo obra¬ cania nakretki w kierunku zwalniania.Wynalazek czyni zadosc wymienionym warunkom w ten sposób, iz grubosc szcze¬ ki zmniejsza sie od zewnetrznego konca oraz od miejsca osadzenia na rekojesciku srodkowej czesci, przyczem pomiedzy rekojescia i szczeka wlaczona jest sprezy¬ na, która stara sie docisnac wolny koniec szczeki do rekojesci. Poniewaz grubosc szczeki na jej obydwóch koncach jest znacznie wieksza, niz w jej czesci srodko¬ wej, to przy scisnieciu szczeki zapomoca rekojesci nacisk bedzie dzialal w cienszej czesci szczeki. Dzialanie to odpowiada dzialaniu sil na szczeki obceg, przyczem przegubowi obceg odpowiada srodkowa czesc szczeki klucza wedlug wynalazku.W razie obracania rekojesci w kierunku przeciwnym, dzialajnie sprezyny ustaje* a. poniewaz równoczesnie rekojesc zwalnia wolny koniec szczeki, to szczeka ta roz¬ luznia sie dzieki wlasnej elastycznosci, przyczem srednica zwieksza sie tak dalece, iz nie powstaje tarcie na obwodzie nakret¬ ki. Zwezenie szczeki zwieksza wiec jej ela¬ stycznosc tak, iz osiagniety zostaje nietyl- ko odpowiedni nacisk zakleszczajacy w czasie obrotu w jednym kierunku, lecz takze dostateczne zwolnienie szczeki w czasie obrotu w drugim kierunku.Wywieranie zapomoca sprezyny napre¬ zenia wstepnego na szczeki jest znane, jednak wedlug wynalazku zastosowano szczeke o odmiennej niz dotychczas kon¬ strukcji.Polaczenie przegubowe rekojesci i szczeki wymaga zastosowania srodkowej nasady z wydrazeniem na czop przegubu, lub dwóch takich bocznych nasad. Pomie¬ dzy wolnym koncem szczeki a nasada po¬ winna istniec wolna przestrzen, umozliwia¬ jaca scisniecie sie szczeki tak, aby jej srednica zmniejszyla sie. Wedlug wynalaz¬ ku szczeka sklada sie z wiekszej liczby plytek, ulozonych jedna na drugiej, z któ¬ rych jedna plytka lub ich wieksza liczba zaopatrzone sa w nasady, sluzace do po¬ laczenia z rekojescia. Plytki te mozna wy¬ tloczyc z kawalka blachy razem z ko- niecznemi wycieciami i polaczyc ze soba zapomoca nitów. Zbedne jest wiec wycina¬ nie i wywiercanie otworów i wydrazen.Wykonanie szczeki z kilku plytek umozli¬ wia ulozenie wyciec ich tak, aby kazda plytka sluzyla jako prowadnica plytki sa¬ siedniej, co zapobiega wyginaniu sie szcze¬ ki. Elastycznosc szczeki jest znacznie wieksza, niz w razie wykonania z jednego kawalka.Szczeka zaopatrzona jest we wkladki, umozliwiajace stosowanie klucza do nakre¬ tek o rozmaitych wielkosciach szczeki.Wkladki te posiadaja poprzeczne przecie¬ cia, dzieki czemu moga byc sciskane wraz ze szczeka. Wkladki przylegaja wiec do szczeki z pewna sprezystoscia, co zapobie¬ ga przesuwaniu sie wkladek wzgledem sie¬ bie na poczatku obracania klucza, a po scisnieciu wkladki przylegaja do nakretki z pewnym naciskiem.Na rysunku uwidocznione sa przyklady wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia klucz w przekroju podluznym, fig. 2 — w przekroju poprzecznym, a fig. 3 — odmia¬ ne wykonania szczeki.Klucz sklada sie z rekojesci a i ze szczeki c, polaczonej z rekojescia przegu¬ bowo zapomoca czopa b. Szerokosc szczeki jest na koncach d1 i c2 najwieksza i zmniej¬ sza sie tak, iz w srodkowej czesci c3, prze¬ ciwleglej rekojesci, jest najmniejsza. Do konca c2, posiadajacego ksztalt trapezowy, przylega nasada d rekojesci. Przylegajace do siebie powierzchnie nasady d i konca c2 sa tak wykonane, iz w czasie obrotu re¬ kojesci w kierunku strzalki (fig. 1) nasada d sciska szczeke. W tym celu powierzchnie te sa skierowane ukosnie ku sobie. Pomie¬ dzy koncami c1 i c2 znajduje sie szczelina e o odpowiedniej szerokosci, która przy sciskaniu szczeki zmniejsza sie. Nawet w razie najsilniejszego scisniecia szczeki po¬ zostaje jednak pewien luz pomiedzy kon¬ cami d1 i c2, Sprezyna /, umieszczona po¬ miedzy koncem c1 a rekojescia a, przyciska koniec c2 do nasady d i powoduje wstep¬ ne scisniecie szczeki.Na; nakretke cylindryczna mozna nasa¬ dzic szczeke bezposrednio, przyczem sred¬ nica otworu powinna byc nieco mniejsza, niz srednica nakretki. Do obracania na¬ kretki stosuje sie cylindryczna wkladke k, której wewnetrzny otwór odpowiada ksztal¬ towi nakretki. Szczeka przylega do wklad¬ ki z pewnym naciskiem dzieki dzialaniu sprezyny / tak, ze powstaje odpowiednie tarcie.Mozna równiez stosowac wieksza liczbe wkladek k1, k2, umieszczonych jedna w drugiej, tak iz otwór szczeki mozna dosto¬ sowywac do wymiarów nakretki. Wkladki moga posiadac przeciecia g (fig. 1), dzieki czemu w razie obracania rekojesci w kie¬ runku strzalki zostaja one scisniete i przy¬ legaja szczelnie do nakretki.W razie obracania rekojesci a w kie¬ runku, przeciwnym strzalce, nasada d zwal¬ nia koniec c2, szczeka rozluznia sie dzieki swej elastycznosci, tak iz nakretka nie ob¬ raca sie.Szczeka moze byc wykonana z jednego kawalka materjalu lub z wiekszej liczby plytek c4 (fig. 2), umieszczonych jedna przy drugiej. Jezeli rekojesc otacza zboku wszystkie plytki c4, to posiadaja one jed¬ nakowe ksztalty.Wedlug fig. 2 zewnetrzne plytki posia¬ daja nasady c5 z otworami na czop 6. Na¬ sady te moga równiez przylegac do siebie, a w tym przypadku rekojesc otacza je z boków. Plytki c4 sa ze soba polaczone ni¬ tami /", oraz wkladka k, zaopatrzona w kol¬ nierz h, przyczem pierscien sprezynowy i utrzymuje plytki na wkladce. Szczeliny e plytek sa przestawione wzgledem siebie tak, iz kazda plytka jest prowadnica plytki sasiedniej.Na fig. 3 przedstawiono w rzucie pio¬ nowym odmiane wykonania szczeki. Szcze¬ ka ta sklada sie z dwóch nasad c6, polaczo¬ nych ze soba plytka m, i posiada w prze¬ kroju poprzecznym ksztalt litery U. Po¬ miedzy nasadami umieszcza sie ewentualnie plytki c4. PL