Wynalazek niniejszy dotyczy nabojów srutowych, a glównym jego przedmiotem jest ulepszona przybitka do nabojów sru¬ towych.Znane przybitki do nabojów srutowych skladaja sie z mocnych cylindrów z filcu, korka lub innego podobnego materjalu, chociaz znane sa równiez rozmaite posta¬ cie przybitek wydrazonych.Wedlug niniejszego wynalazku nabój srutowy jest zaopatrzony w przybitke, skladajaca sie z dwóch pustych wewnatrz cylindrycznych miseczek, otwartych z jed¬ nego konca, a zamknietych z drugiego.Srednice tych miseczek róznia sie nieco miedzy soba, przyczem jedna miseczka jest wlozona wewnatrz drugiej w polozeniu odwróconem. Otrzymana w ten sposób przybitka pozwala na przenikanie do jej wnetrza przy wystrzale gazów prochowych naboju, przyczem krazek nad prochem, o ile taki istnieje» posiada szczeliny lub znacznie zmniejszona grubosc tak, aby mógl byc latwo rozerwany przez gazy pro¬ chowe.Miseczki moga byc wykonane z dowol¬ nego materjalu, np. srednio sztywnego pa¬ pieru, tektury, kartonu, prasowanej fibry lub podobnego materjalu, posiadajacego dostateczna zdolnosc odksztalcania sie przy wsuwaniu do lufy strzelby. Miseczki najlepiej wytloczyc z okraglych kawalków materjalu zapomoca stempla, a brzegi ich pokarbowac. Miseczki moga byc natlu¬ szczone przez zanurzenie ich w wosku ziemnym.Przy umieszczaniu przybitki w naboju w ten sposób, aby wieksza' miseczka byla zwrócona swym otworem w kierunku pro¬ chu, zwykly krazek nad prochem najlepiej usunac lub zaopatrzyc w otworki, albo znacznie zmniejszyc jego grubosc, wsku¬ tek czego daje sie on latwo rozerwac przez gazy prochowe. Gazy prochowe dostaja sie wtedy do wnetrza przybitki przez waski odstep miedzy sciankami miseczek, a ci¬ snienie wewnetrzne usiluje rozepchnac scianki nazewnatrz w chwili, gdy przybitka jest pchana naprzód. Z drugiej strony, je¬ zeli przybitka jest umieszczona w naboju w polozeniu odwrotnem, t. j. z dnem wiek¬ szej miseczki skierowanem w strone pro¬ chu, gazy musza miec zapewniony dostep do przybitki, przez podziurkowanie dna wiekszej miseczki, najlepiej przez przebicie w niem dwóch wzajemnie przecinajacych sie szczelin. Jak przedtem, mozna sie o- bejsc bez krazka nad prochem, albo tez moze on byc podziurkowany, lub grubosc jego moze byc znacznie zmniejszona tak, ze zostaje przez gazy rozerwany.W praktyce moze byc niewygodnie za¬ kladac przybitke w jednym okreslonym kierunku, wskutek czego najlepiej jest na wszelki wypadek przebic dno wiekszej miseczki, poniewaz w takim razie gazy be¬ da mogly sie dostac do przybitki bez wzgle¬ du na to, którym koncem jest ona zwróco¬ na w strone prochu. Dno mniejszej misecz¬ ki moze byc równiez przebite, lecz nie jest to konieczne, poniewaz, jak stwierdzono powyzej, gazy moga przedostawac sie do wnetrza przybitki przez waski odstep mie¬ dzy sciankami miseczek. Jezeli otwory w przybitce lub krazku nad prochem, o ile taki istnieje, sa inne niz szczeliny, to na¬ lezy uwazac, aby proch nie mógl sie prze¬ dostac do wnetrza przybitki, a miedzy dno przybitki i krazek nad prochem mozna wlozyc cienka blone papierowa, która mo¬ ze byc nagumowana.Na zalaczonym rysunku dla przykladu przedstawiono forme wykonania wynalaz¬ ku, przyczem fig. 1 i 2 przedstawiaja sche¬ matycznie przekroje calego naboju z przy¬ bitka w dwóch rozmaitych polozeniach, a fig. 3 — widok czolowy przybitki ze szcze¬ linami w dnie wiekszej miseczki.Na fig. 1 liczba / oznaczono luske na¬ boju, liczba 2 — metalowe denko luski, liczba 3 — kapiszon, a liczba 4 — przy¬ bitke dolna. Liczba 5 oznaczono ladunek prochu, liczba 6 — ladunek srutu, liczba 7 — krazek pod srutem, a liczjba 8 — kra¬ zek nad srutem. Przybitka sklada sie z dwóch cylindrycznych miseczek 9 i 10, wycisnietych np. z tektury. W przedstawio¬ nej postaci wykonania wewnetrzna misecz¬ ka jest wepchnieta w miseczke zewnetrzna, a zewnetrzna miseczka jest wepchnieta w luske naboju, przyczem odstepy zostaly na rysunku powiekszone.Zewnetrzne kolo 10 (fig. 3) oznacza dno wiekszej miseczki, a kropkowane we¬ wnetrzne kola oznaczaja brzeg otwartego konca wewnetrznej miseczki tuz pod dnem wiekszej miseczki. Dwie przecinajace sie szczeliny 11 sa wyciete w dnie wiekszej miseczki. Szczeliny te moga nie przecho¬ dzic nawylot przez dno, poniewaz nalezy tylko oslabic dno miseczki do tego stopnia, aby zostalo latwo rozerwane przez gazy prochowe, po umieszczeniu przybitki w po¬ lozeniu, uwidocznionem na fig. 2. Jak wi¬ dac na fig. 1 i 2, nad prochem nie umie¬ szczono krazka, lecz krazek taki mozna za¬ lozyc, o ile tego zajdzie potrzeba.Gdy wyzej opisana przybitka wedlug wynalazku zastepuje zwykla przybitke fil¬ cowa, to te same wyniki balistyczne mozna otrzymac przy zmniejszonych ladunkach prochu, przyczem zostaje znacznie zmniej¬ szony odrzut. Wykazuja to nastepujace próby, wykonane z nabojami o kalibrze 12.Pierwsza próba.Do prób wzieto przybitke z dwóch pla¬ skodennych cylindrycznych miseczek, wy¬ tloczonych z prasowanej tektury o grubo- — 2 —sci OjT^sfimiMniejsza miseczke umieszczo¬ no w wiekszej miseczce, przyczem ze¬ wnetrzna srednica przybitki wynosila o- kolo 18,5 mm, a wysokosc okolo 14,0 mm.Dno wiekszej miseczki zaopatrzono w dwie krótkie przecinajace sie wzajemnie szczeli¬ ny, jak to przedstawiono na fig. 3. Przybit¬ ke umieszczono w naboju w jednem z po¬ lozen, wskazanych na fig. 1 i 2, bezpo¬ srednio nad prochem, nie zakladajac nad nim krazka. Ladunek prochu wynosil 1,95 gr bezdymnego prochu Diamonda. Krazek, umieszczony pod srutem, posiadal grubosc 2,2 mm, a ladunek srutu skladal sie z oko¬ lo 32 gr srutu Nr 6.Cisnienie gazów prochowych podczas wystrzalu w odleglosci 25 mm przed kon¬ cem lufy wynosilo 455 kg/cm2, odrzut wy¬ nosil okolo 23 cm, a szybkosc srutu w od¬ leglosci okolo 20 m wynosila okolo 333 m na sek.Przy podobnej próbie z nabojem o ka¬ librze 12, którego ladunek prochu wyno¬ sil 2,15 gr tegoz samego prochu, krazek nad prochem posiadal grubosc 2,2 mm, filcowa przybitka — okolo 10,5 mm grubo¬ sci, a krazek pod srutem — 2,2 mm grubo¬ sci, przy tym samym ladunku srutu, cisnie¬ nie wynosilo 468 kg/cm2, odrzut — 24,25 cm, a szybkosc srutu w odleglosci okolo 20 m wynosila 329 m/sek.Druga próba.Ladunek prochu wynosil 1,95 gr prochu Nobel Nr 48. Nad prochem nie umieszczo¬ no krazka. Przybitka miseczkowa byla do¬ kladnie podobna do przybitki, uzytej w pierwszej próbie, przyczem krazek pod srutem i ladunek srutu byly równiez takie same, jak w pierwszej próbie. Cisnienie w odleglosci 25 mm przed koncem lufy wynosilo 489 kg/cm2, odrzut — 23,3 cm, a szybkosc srutu w odleglosci okolo 20 m wynosila 323 m/sek.Przy podobnej próbie o ladunku 2,15 gr tegoz prochu, krazku nad prochem o gru¬ bosci 2,2 mm, przybitce filcowej o grubo¬ sci okolo 10,5 mm, krazku pod srutem gru¬ bosci 2,2 mm i ladunku srutu Nr 6 wagi okolo 32 gr, cisnienie gazów prochowych wynosilo 497 kg/cm2,,, odrzut — 24,2 cm, a szybkosc srutu w odleglosci okolo 20 m wynosila 323 im/sek. PL