Wynalazek dotyczy urzadzenia do ry¬ glowania wydajacych kwity kas rejestra¬ cyjnych lub maszyn do liczenia w razie skonczenia sie tasmy, uzywanej na kwity.Cecha znamienna tego urzadzenia jest to, ze tasma jest przesuwana miedzy dwoma narzadami, z których jeden jest nierucho¬ my, a drugi — ruchomy. W narzadzie nie¬ ruchomym wykonane jest wyciecie odpo¬ wiedniego ksztaltu, w które zapada narzad ruchomy, gdy tasma sie skonczy, tak iz ten narzad ruchomy rygluje jeden z narzadów zapadki wylaczajacej, wskutek czego ma¬ szyna nie moze byc uruchomiona.Przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na 'rysunku w zastosowaniu do kas rejestracyjnych, uruchomianych za- pomoca naciskania klawisza. Na rysunku sa widoczne te tylko czesci kasy, które sa potrzebne do zrozumienia dzialania urza¬ dzenia wedlug wynalazku. Fig. 1 przedsta¬ wia przekrój pionowy urzadzenia, a fig. 2— widok zprzodu czesci kasy.Liczba 1 jest oznaczona przednia scian¬ ka kasy rejestracyjnej, w której jest osa¬ dzony klawisz 2 do uruchomiania maszyny; klawisz ten jest prowadzony zapomoca czopów, osadzonych w podluznych szcze-linach 3. Klawisz 2 naciska dzwignie kato¬ wa 4, osadzona obrotowo na osi 5. Jedno ramie dzwigni katowej jest zakonczone ha¬ kiem 6, który w zwyklem polozeniu klawi¬ sza pod dzialaniem sprezyny 7 unierucho¬ mia dzwignie 9, osadzona obrotowo na osi 8. Dzwignia 9 wespól z tarcza 15, zaopa¬ trzona w zab 26, rygluje korbe, osadzona na wale 10, a nieuwidoczniona na rysunku.Dzwignia 9 znajduje sie pod dzialaniem sprezyny 11. Na wale korby 10 zaklinowa¬ ne jest kolo zebate 12, zazebiajace sie z ko¬ lem zebatem 13 walu 14. Na wale tym osadzona jest tarcza 15 z zebem, wspól¬ dzialajacym z dzwignia 9, Strzalka 16 wskazuje kierunek obrotu kola zebatego 13 i tarczy 15. Korbe, a z nia kolo zebate 12, nalezy zwykle obrócic dwa razy w celu do¬ konania rejestracji, a kolo 13 wykonywa wtedy jeden obrót.Tasma na kwity jest oznaczona liczba 17 i jest w znany sposób odwijana z jedne¬ go walka, a nawijana na drugi walek. Wal¬ ki te nie sa przedstawione na rysunku.Podlug wynalazku na walku prowadni- czym 18 jest osadzona obrotowo dzwignia 19, zaopatrzona w odgiete wbok ramie 20, dociskane np. sprezyna lub wprost wla¬ snym ciezarem do tasmy 17, przesuwanej nad nieruchoma czescia maszyny, naprzy- klad nad blacha 22, zaopatrzona w miejscu, odpowiadajacem koncowi ramienia 20, w wyciecie 21, w które zapada ramie 20, gdy tasma sie skonczy; dzwignia 19 jest zao¬ patrzona w ramie 23 z wystepem 24, który wtedy wchodzi w wyciecie 25 klawisza 2.Skoro maszyna ma byc uruchomiona, to nalezy nacisnac klawisz 2, który odchyla dzwignie katowa 4. Dzwignia 9 zostaje przytem zwolniona pod dzialaniem sprezy¬ ny 11, tak iz tarcza 15, umocowana na kole zebatem 13, moze bez przeszkód obracac sie w kierunku strzalki 16. Zab 26 tarczy 15 popycha ramie 27 dzwigni 9, która wskutek tego znów zapada za hak 6 dzwigni katowej 4, maszyna zas zostaje zatrzymana po wy¬ konaniu przez kolo zebate 13 jednego obro¬ tu. Tasma 17 przesuwa sie jednoczesnie po nieruchomej czesci 22 maszyny i nie po¬ zwala na opadniecie ramienia 20 w wycie¬ cie 21, natomiast gdy tasma sie skonczy, ra¬ mie 20 wchodzi w wyciecie i obraca sie nie¬ co na walku 18, przyczem wystep 24, znaj¬ dujacy sie na koncu ramienia 23 dzwigni 19, wchodzi w wyciecie 25 w trzpieniu kla¬ wisza 2. W ten sposób klawisz jest zaryglo¬ wany i nie moze byc nacisniety przed pod¬ niesieniem dzwigni 19 i zabezpieczeniem tej¬ ze od ponownego opadniecia w wyciecie 21 nalozona nowa tasma.Opisano powyzej tylko jedna z postaci wykonania wynalazku. Dzwignia 19 moze bezposrednio ryglowac dzwignie 9, jak np. w maszynach bez klawisza uruchomiajace¬ go, w których zwolnienie mechanizmu nape¬ dowego jest uskuteczniane nieznacznem cofnieciem korby. Jednakze wykonanie opi¬ sane jest lepsze, gdyz dzwignia 19 rygluje klawisz 2, a niemoznosc nacisniecia klawi¬ sza jest znakiem ostrzegawczym dla obslu¬ gujacego maszyne, ze tasma sie skonczyla.W maszynach z napedem elektrycznym zastosowanie klawisza, ryglowanego zapo- moca urzadzenia wedlug wynalazku, powo¬ duje niemoznosc zamkniecia obwodu pra¬ du, czyli niemoznosc uruchomienia maszy¬ ny w razie skonczenia sie tasmy rejestra¬ cyjnej. PL