PL19638B1 - Pierwszenstwo: 18 Zapalka do wielokrotnego uzytku. - Google Patents

Description

Znane sa zapalki do wielokrotnego u- zytku, iskladajace sie z mieszaniny palnego materjalu, zwlaszcza sublimujacego, i ma¬ sy zapalajacej, skladajacej sie z nosnika tlenu np. chloranu potasu i z materjalu, da¬ jacego z nim zapalajaca sie przez potarcie lub wybuchowa mieszanine, np. iz siarki lub nadtlenku benzoylowego. Wskutek tego, ze do masy zasadniczej palnego materjalu trzeba wprowadzac taka wybuchowa mie¬ szanine zachodzi niebezpieczenstwo wybu¬ chu nietylko pnzy wyrobie, ale równiez przy przechowywaniu gotowych zapalek.Dalsza wada tych zapalek polega na tern, ze o ile zawieraja one wystarczajaca do la¬ twego zapalenia ilosc masy zapalajacej, po¬ trzebnej do zapalenia przez pocieranie, to izapalaja sie zbyt szybko i trudno sie gasza.WiSlkutek tego dotychczas stosuje sie tak mala zawartosc masy zapalajacej, iz zimna zapalka przy pocieraniu nie zapala sie wcale albo tylko z trudem, a zapala tylko po podgrzaniu albo po zgaszeniu w stanie jeszcze cieplym.Wedlug niniejszego wynalazku powyz¬ sze wady mozna usunac w ten sposób, zedo wytwarzania tych zapalek nie stosuje sie latwo zapalajacych przez potarcie ma- terjalów, jak siarka, fosfor, siarczek anty¬ monu albo stosuje sie w nieznacznych ilo¬ sciach, które nie wystarczaja dó wytworze¬ nia z tlenem mieszaniny wybuchowej, a sto¬ suje sie mieszanine palnej masy i jednego ltub kilku nosników tlenu tak, ze nosnik tle¬ nu sam 'wystarcza do zapalenia zapalki przy pocieraniu o powierzchnie cierne, za¬ wierajace fosfor. Dodatek srodków, które roztarte z nosnikiem tlenu moga zapalic sie lub eksplodowac nie jest pozadany nawet w malych ilosciach, które nie sa nawet zdolne do wytworzenia mieszanin wybu¬ chowych, wobec czego najlepsze wyniki o- siaga sie jesli pominac wogóle tego rodzaju dodatki. Jako nosniki tlenu nadaja sie chlo¬ rany, nadchlorany, bromiany, najlepiej chloran sodu, lecz równiez mozna stosowac chloran potasu, który jednakze trzeba sto¬ sowac zwykle w wiekszej ilosci. Ilosc doda¬ wanego chloranu zalezy od uzytego mate- rjalu palnego. Tak np. przy szesciometyle- noczteroaminie stosuje sie 39% chloranu sodu, a przy metaldehydzie lub paraformal- dehydzie 43% chloranu sodu, podczas gdy odpowiednie ilosci chloranu potasu wy¬ nosza 45 lub 50%. Poniewaz chlorany moz¬ na zastapic czesciowo nadchloranami rozu¬ mie sie pod nazwa chloranów zwykle mie¬ szanine chloranów i nadchloranów.Dla uzyskania calkiem pewnego dziala¬ nia stosuje sie dodatek chloranu tak wyso¬ ki, aby w miejscach stykajacych sie przy zapalaniu z powierzchnia cierna ilosc C/03 wynosila przynajmniej 40%.Do chloranów dodaje sie katalizatory, przyspieszajace rozklad albo aktywnosc chloranów, np. tlenki lub sole metali dru¬ giej i trzeciej grupy np. tlenek miedziawy, nadtlenek olowiu i tlenek zelaza.Zasadnicza masa palna zapalki sklada sie z materjalu palnego, który przechodzi w gaz w temperaturze znacznie nizszej od temperatury przechodzenia w gaz uzytych nosników tlenu zwlaszcza chloranów. Jesli sie stosuje natomiast materjal palny, któ¬ rego temperatura przechodzenia w gaz jest zblizona albo wyzsza od temperatury roz¬ kladu nosnika tlenu, jak np. parafine, kwas stearynowy, kopal, osiaga sie potrzeb¬ ne dzialanie chlodzace przez dodanie od¬ powiednich srodków, których temperatura rozkladu z wydzielaniem gazu jest znacz¬ nie nizsza, np. naftalenu, kamfory, metal- dehydu, polioksymetylenu, dwuetylooksy- amidu, kamforochinohu,' bezwodnika kwasu kamforowego.Poniewaz okazalo, sie, iz dobrze jest, jesli wysoka zawartosc nosników tlenu znajduje sie tylko w tych miejscach, które przy zapalaniu zapalki stykaja sie z po¬ wierzchnia cierna, wedlug wynalazku sto¬ suje sie wysoka zawartosc chloranu w za¬ palce nie na calym jej poprzecznym prze¬ kroju, ale tylko na czesci tego przekroju.Osiaga sie to w ten sposób, ze zapalke wy¬ rabia sie przynajmniej z dwóch czesci, a mianowicie z przynajmniej jednej czesci o duzej zawartosci chloranu i z jednej lub kilku czesci o malej zawartosci chloranu lub bez chloranu. Dzieki temu zapalka przy duzej zawartosci chloranu w rdzeniu posiada wzglednie mala ilosc chloranu w stosunku do ogólnej masy.Czesc srodkowa, zawierajaca duza ilosc chloranu, musi wystawac po zgaszeniu za¬ palki ponad otaczajaca ja warstwe. Jed¬ nakze rdzen chloranowy sklonny jest do szybkiego spalania sie, wskutek czego po zgaszeniu zapalki koniec rdzenia lezy we wglebieniu otaczajacej powloki, co unie¬ mozliwia ponowne zapalanie zapalki. Ce¬ lem usuniecia tej wady dodaje sie do rdze¬ nia srodki rozkladajace sie z wytwarza¬ niem gazu w temperaturach znacznie niz¬ szych od temperatury rozkladu chloranu, które powinny byc palne, jak np. naftalen, metyióoksyamid, metaldehyd oraz trudno- palne srodki wiazace, które zachowuja zdolnosc wiazania równiez w temperaturze - 2 —rozkladu chloranu i które nadaja rdzenio¬ wi dostateczna trwalosc i twardosc jak np. acetyloceluloza.Rdzenie, posiadajace wysoka zawartosc nosnika tlenu, moga zawierac same tyle ma- terjalu palnego, aby same, to znaczy bez otaczajacej je warstwy materjalu palnego, mogly palic sie po zapaleniu. Lepiej jest jednak, stosowac do powyzszych rdzeni tyl¬ ko tak malo materjalu palnego, aby rdze¬ nie same, potarte o powierzchnie cierna da¬ waly silny plomien lub iskre, lecz mimo to zeby sie nie palily w dalszym ciagu. Jesli jednak takie rdzenie wedlug przykladu V otacza sie plaszczem z materjalu palnego slabo gazujacego, otrzymuje sie niespodzie¬ wanie szczególnie dobre zapalki.Jesli materjal palny posiada wysoka temperature rozkladu oddziela sie rdzen, zawierajacy nosnik tlenu, od warstwy ma¬ terjalu palnego warstwami, które posiada ja znacznie nizsze temperatury rozkladu od chloranu, np. warstwe metaldehydu.Dzieki temu, ze nosnik tlenu znajduje sie w rdzeniu, który otoczony jest warstwa paliwa, pozbawiona nosnika tlenu, aktyw¬ nosc rdzenia np. przez wysoka zawartosc chloranu i aktywatory mozna podniesc do tego stopnia, iz zapalony rdzen sam daje sie tylko z trudem zgasic. Natomiast gazy wydzielajace sie z materjalu palnego wy¬ wieraja dzialanie ochronne, umozliwiajace zgaszenie palacego sie rdzenia przez zdmuchniecie. Przy uzyciu takich rdzeni dobrze jest umiescic je tak, aby mozna je bylo przesuwac w warstwie materjalu pal¬ nego.Przyklad I. 6 czesci wagowych chlora¬ nu sodu, 0,4 czesci tlenku zelaza, 1,6 czesci proszku szklanego, 1 czesc metaldehydu, 1 czesc naftalenu ugniata sie z roztworem a- cetonu zawierajacym 1,7 czesci wagowych acetylocelulozy i tworzy z tej masy rdzen, który umieszcza sie w powloce z masy, za¬ wierajacej 87% metaldehydu i 13% celuloi¬ du. Srednica rdzenia wynosi 1,5 — 2,5 mm, a grubosc calej paleczki wynosi okolo 6 mm. Gotowa paleczke pokrywa sie cienka warstwa ochronna z celofanu.Przyklad II, 55 czesci wagowych chlo¬ ranu sodu, 1,7 czesci czerwieni angielskiej, 13,7 maki szklanej, 12,8 czesci metaldehy¬ du, 4.3 czesci antracenu, 12,5 czesci acety¬ locelulozy ugniata sie z acetonem na mase, dajaca sie prasowac. Z masy powyzszej wytlacza sie wewnetrzny rdzen. Zewnetrz¬ na warstwa pajna sklada sie albo z 72% metaldehydu, 5% fosforanu trójfenylowe¬ go i 23% nitrocelulozy albo z 10% szcza¬ wianu dwuetylowego, 15% cerezyny, 50% nitrocelulozy, 15% fosforanu butylowego i 10%. metaldehydu* Przyklad III. Mieszanine 6,5 czesci wagowych chloranu potasu, 0,2 czesci czer¬ wieniu angielskiej, 1,3 czesci drobnego pia¬ sku, 0,3 czesci metaldehydu, 0,5 czesci an¬ tracenu, 1 czesci acetylocelulozy prasuje sie na sztabki 2,5 mm grubosci i umieszcza sie kazda w powloce o przekroju 6 mm, skladajacej sie z mieszaniny 82% metalde¬ hydu i 18% celuloidu.Przyklad IV. 6 czesci wagowych chlo¬ ranu sodu, 0,4 czesci tlenku zelaza, 1,6 cze¬ sci drobnego piasku, 1 czesci metaldehydu, 0,8 czesci paraformaldehydu, 1,1 czesci a- cetylocelulozy, ugniata sie na plastyczna mase. Ponadto tworzy sie plastyczna mase z acetylocelulozy i odpowiedniego rozpuszczalnika. Przy pomocy potrójnej prasy pasmowej wyrabia sie paleczki, któ¬ rych rdzen sklada sie z wyzej wymienio¬ nej mieszaniny, a zewnetrzna warstwa z acetylocelulozy, podczas gdy warstwa srod¬ kowa sklada sie z drugiej mieszaniny we¬ dlug przykladu III.Przyklad V. 0,8 czesci wagowych chlo¬ ranu potasu, 0,5 czesci czerwieni angiel¬ skiej, 1,5 czesci acetylocelulozy ugniata sie z acetonem na paste i jak w przykladzie II prasuje z masa zasadnicza, skladajaca sie z 87% metaldehydu i 13% celuloidu na po¬ dwójnej prasie pasmowej. — 3 —Zapalki, wytworzone sposobem wedlug wynalazku zaostrza sie na jednym koncu celem odsloniecia rdzenia.Zapalki z mas wymienionych w powyz¬ szych przykladach zapalaja sie przez po¬ tarcie o zwykle powierzchnie cierne zawie¬ rajace fosfor o skladzie: 8 czesci wago¬ wych bezpostaciowego fosforu, 2 czesci czarnego siarczku antymonu, 1 czesci braunsztynu, 1 czesc cementu, 1 czesc tra- gantu i po uzyciu gasna przez lekkie zdmuchniecie. PL

Claims (11)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Zapalka do wielokrotnego uzytku, skladajaca sie z nosnika tlenu i masy pod¬ stawowej rozkladajacej sie lub gazujacej w przewaznej ilosci ponizej temperatur roz¬ kladu nosnika tlenu, znamienna tern, ze zawiera co najwyzej 0.2% lub nie zawiera takich skladników, jak siarka, fosfor! siar¬ czek antymonu i t. d., które zmieszane z no¬ snikiem tlenu tworza zapalna lub wybucho¬ wa mieszanine, przyczem zapalka zawiera w czesciach sluzacych do zapalenia przez tarcie takie ilosci nosnika tlenu, ze zapala sie przez potarcie o powierzchnie cierne zawierajace fosfor.
2. 2. Zapalka wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tern, ze nosnik tlenu zawiera chloran sodu.
3. 3. Zapalka wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienna tern, ze zawiera katalizatory, zwiekszajace szybkosc rozkladu lub aktyw¬ nosc chloranów, zwlaszcza tlenki lub sole metali drugiej lub trzeciej grupy.
4. 4. Zapalka wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienna tern, ze nosnik tlenu znajduje sie tylko w pewnej strefie, idacej wzdluz ca¬ lej zapalki, ale nie zajmujacej calego po¬ przecznego przekroju zapalki.
5. 5. Zapalka wedlug zastrz. 1—4, zna¬ mienna tern, ze czesci jej, które pociera sie w celu zapalenia zapalki o powierzchnie cierna, zawierajaca najmniej 40% CIQ3.
6. 6. Zapalka -wedlug zastrz. 1 — 5, znamienna tern, ze strefa, zawierajaca no¬ snik tlenu tworzy rdzen, który jest otoczo¬ ny oslona z materjalu palnego.
7. 7. Zapalka wedlug izastrz- 1 — 6, zna¬ mienna tern, ze strefa, zawierajaca nosnik tlenu zawiera mniej materjalu palnego, niz potrzeba dp utrzymania palenia sie tej strefy.
8. 8. Zapalka wedlug zastrz. 1 — 7, zna¬ mienna tern, ze czesc zapalki z nosnikiem tlenu zawiera lepiszcze, które w tempera¬ turze rozkladu nosnika zachowuje zdolnosc wiazaca, np. acetyloceluloze.
9. 9. Zapalka wedlug zastrz. 8, znamien¬ na tern, ze czesc zapalki z nosnikiem tlenu zawiera srodki chlodzace, skladajace sie z materjalów, które posiadaja temperature rozkladu, nizsza od temperatury rozkladu nosnika tlenu.
10. 10. Zapalka wedlug zastrz. 1 — 9, znamienna tern, ze czesc zapalki z nosni¬ kiem tlenu o zawartosci ponad 40 % CIO^ zawiera srodki rozkladajace sie w tempe¬ raturze nizszej od temperatury rozkladu chloranów, np. naftalen lub metaldehyd.
11. 11. Odmiana zapalki wedlug zastrz. 1 — 10, zawierajaca czesciowo zasadnicza mase palna o temperaturze rozkladu, zbli¬ zonej lub wyzszej od temperatury rozkladu nosnika tlenu, znamienna tern, ze strefy za¬ wierajace nosnik tlenu oddziela sie od tej masy palnej warstwami materjalu o znacz¬ nie nizszej temperaturze rozkladu od chlo¬ ranów, np. warstwami metaldehydu. Zoltan F ó 1 d i. Rezso Kónig. Zastepca: Dr. inz. M. Kryzan, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL