W znanych sposobach rozdzielania po¬ szczególnych gatunków z mieszaniny ziarn o rozmaitych ciezarach wlasciwych cala mieszanine poddaje sie pionowym uderze¬ niom tak, aby ziarna o wiekszym ciezarze wlasciwym mniej sie poddawaly od ziarn o mniejszym ciezarze wlasciwym, przyczem podczas przerw miedzy temi uderzeniami, wzglednie przy pomocy uderzen, skierowa¬ nych wdól, ziarna o wiekszym ciezarze wla¬ sciwym opadaja szybciej na spód od ziarn o mniejszym ciezarze wlasciwym.W ten sposób nastepuje stopniowo roz¬ dzielanie ziarn o wiekszym ciezarze wlasci¬ wym, które stanowia dolna warstwe, od ziarn o mniejszym ciezarze wlasciwym, tworzacych górna warstwe.Do przenoszenia uderzen stosowano dotychczas powietrze lub wode, a rozdzie¬ lanie gatunków uzyskiwano przytem dzieki róznicom szybkosci opadania ziarn o roz¬ maitym ciezarze wlasciwym.W przeciwienstwie do tego w sposobie wedlug wynalazku do rozdzielania poszcze¬ gólnych gatunków zuzytkowuje sie od¬ mienne wlasciwosci wzajemnego wymija¬ nia sie obok siebie rozmieszczonych ziarn o róznych ciezarach wlasciwych, porusza¬ nych w odmienny sposób.Na rysunku przedstawiono schematycz-nie kilka przykladów wykonania rusztowin wedlug wynalazku. ;..t Na fig. 1—5 oznaczono liczba 1 ziarno o mniejszym ciezarze wlasciwym, a liczba 2 — ziarno o wiekszym ciezarze wlasci¬ wym, przyczem uwidoczniono ruchy wgó- re i wdól grup rusztowin A i B, dzieki cze¬ mu ziarno 1 6 mniejszym ciezarze wlasci¬ wym wydostaje sie stopniowo wgóre pod naciskiem ziarna 2 o wiekszym ciezarze wlasciwym, opuszczajacego sie wdól.Nalezy to przypisac tej okolicznosci, ze na danym odcinku mieszaniny ziarna wy¬ suwaja sie wgóre wówczas, gdy na sasied¬ nich odcinkach opuszczaja sie wdól.Ziarna o wiekszym ciezarze wlasciwym podczas ruchu rusztowin wgóre pozostaja raczej na miejscu wskutek wiekszej bez¬ wladnosci, z drugiej zas strony przy ru¬ chu rusztowin wdól ziarna te przesuwaja sie wdól przez rozszerzajace i naprzemian zwezajace sie odstepy w przeciwienstwie do ziarn o mniejszym ciezarze wlasciwym, które usiluja wydostac sie wgóre i wypel¬ niaja odstepy górnej warstwy, Na fig. 6 jest przedstawiona dowolna mieszanina ziarn, a na fig. 7 — ta sama mieszanina po ukonczeniu sortowania, przyczem ziarna sa w tym przypadku u- warstwione odpowiednio do ich ciezaru wlasciwego.Ruchy ziarn uzyskuje sie rozmaicie. Tak np. mozna poruszac wgóre i wdól grupy rusztowin A i B w ten sposób, aby grupa ru¬ sztowin A wykonywala ruchy przeciwne do ruchów rusztowin B (fig. 8). Wzajemne przesuwanie poszczególnych ziarn miesza¬ niny mozna równiez uzyskac zapomoca ru¬ sztowin obrotowych, na których sa umie¬ szczone zeberka poruszajace tak, aby przy obrocie tych rusztowin uzyskane byly falo¬ we ruchy powierzchni ziarn (fig. 9). Zeber¬ ka poruszajace moga miec ksztalt eliptycz¬ ny, mimosrodowy, jajowy lub inny do¬ wolny.Rozdzielanie mieszaniny zwlaszcza w urzadzeniach szybkobieznych jest lepsze wówczas, skoro dobiera sie taki ksztalt ru¬ sztowin, aby opór przenikania byl jak naj¬ mniejszy. W tym celu ksztalt rusztowin dostosowuje sie do sortowanej mieszaniny, np. nadajac rusztowinom A i B ksztalt da¬ szkowy lub tylko ukosnie sciety.W celu umozliwienia dzialania urza¬ dzenia w sposób ciagly poszczególne ru- sztowiny umieszcza sie schodkowo wpo- przek do kierunku posuwajacej sie mie¬ szaniny sortowanej (fig. 6) lub tez w kie¬ runku posuwu z odpowiedniem pochyle¬ niem, Ruch rusztowin mozna wykorzystac równiez do przesuwania mieszaniny, nada¬ jac im taki ksztalt, aby przy ruchu wgóre popychaly przed soba mieszanine dzieki scieciu górnej strony powierzchni ruszto- winy (fig. 7). Przesuwanie sortowanej mie¬ szaniny mozna uzyskac równiez przez po¬ chyle umieszczenie rusztowin, przedsta¬ wione na fig. 9.Aby zapobiec opadaniu drobnych ziarn mieszaniny miedzy rusztowinami, coby mo¬ glo spowodowac ich zakleszczanie, ponad grupami rusztowin umieszcza sie gietka podkladke C, np. z plótna, polaczona w ten sposób z rusztowinami, ze jej ruchy prze¬ nosza sie na mieszanine sortowana pomi¬ mo obecnosci tej podkladki (fig. 15).Mozna równiez na drodze suchej usku¬ tecznic sortowanie, wykonywane obecnie droga mokra, przyczem stosuje sie poru¬ szajace sie rusztowiny grupowe wyzej po¬ danego rodzaju tak, aby zostaly oddzielone ziarna o mniejszej srednicy, a wiekszym ciezarze wlasciwym (fig. 16).W powyzszym sposobie rozdzielania mozna, oczywiscie, zastosowac powietrze lub wode. Dzieki spóldzialaniu dwóch sor¬ tujacych czynnosci, a mianowicie osadza¬ nia i daznosci do wymijania, zwieksza sie znacznie sprawnosc rozdzielania. Ruch po¬ szczególnych czesci rusztu mozna uskutecz¬ nic zapomoca odpowiedniego srodka (woda — 2 -lub powietrze), przyczem na osadzana mie¬ szanine oddzialywaja strefami uderzenia wody lub powietrza.Zmniejszenie sily ciezkosci ziarn zapo- moca statecznego pedu wody lub dynamicz¬ nego pedu strumienia wody lub stala prez¬ nosc powietrza zwiekszaja wzajemna ru¬ chliwosc ziarn, poniewaz ziarna te calko¬ wicie luib prawie calkowicie unosza sie w powietrzu.Podrywanie warstwy woda lub powie¬ trzem wedlug znanego sposobu wzmaga je¬ szcze to dzialanie, przez co uzyskuje sie szybsze i latwiejsze wymijanie ziarn w po¬ wyzej podany sposób. PL