Wynalazek dotyczy urzadzenia do o- kreslania wysokosci lotu platowca zapo- moca fal dzwiekowych, które dziala nie¬ zaleznie od szumu silnika i smigla. Umiar¬ kowane cisnienia, powstajace wskutek rap¬ townych zmian atmosferycznych, nie moga równiez wplywac na urzadzenia odbiorcze fal dzwiekowych. Urzadzenie powinno byc stale umocowane na platowcu, posiada o- no nieznaczna wage i wymaga malo miej¬ sca.Urzadzenia do okreslania wysokosci lo¬ tu platowców sa pozyteczne zawsze na kazdej wysokosci, posiadaja one jednak duza wartosc wtedy, gdy z powodu mgly zle widac i trzeba latac na nieznacznej wy¬ sokosci, aby znalezc odpowiednie miejsce do ladowania. Przypadki takie zdarzaja sie czesto i pewnie dzialajacy wskaznik wysokosci posiada wtedy ogromne znacze¬ nie.Wobec powyzszego wskaznik wysokosci powinien byc stale przewidziany na platow¬ cu. Zapotrzebowanie miejsca i wagi winno byc dostosowane do tego stalego urzadze¬ nia, poniewaz warunki, przy jakich platow- ce lataja, wymagaja obslugi urzadzenia tylko w rzadkich przypadkach, wobec tegowaga i niezbedne miejsce powinny byc naj¬ mniejsze* Wedlug wynalazku wysokosc lotu pla¬ towca jest okreslana zapomoca ciaglego dzwieku. Dzwiek ten jest znacznie wyzszy od glównego szumu platowca, dzieki temu te fale dzwiekowe moga byc latwo chwy¬ tane miedzy zewnetrznym szumem platowca i wprowadzone do przyrzadu wskazujace¬ go. Taki przyrzad wskazujacy moze byc np. uksztaltowany jako stetoskop, zawie¬ szony na uszach lotnika. Do otrzymywania ciaglego dzwieku jest zastosowany odpo¬ wiedni przyrzad, wydajacy wysokie tony, uruchomiany sprezonem powietrzem, np. gwizdek albo syrena. Preznosc, niezbedna do uruchomiania tego przyrzadu, moze byc stale utrzymywana bez zbytniego obciaza¬ nia platowca.Poza tern tetnienia dzwiekowe moga byc nadawane okresowo i wreszcie przerwy pomiedzy poszczególnemi tetnieniami mo¬ ga byc regulowane przez lotnika.Na rysunku fig. 1 przedstawia plato- wiec z urzadzeniem wedlug wynalazku, fig. 2 — nadajnik dzwieku; fig. 3 i 4 przed¬ stawiaja przyrzady do odbioru dzwieku; fig. 5 przedstawia filtr akustyczny, pola¬ czony z odbiornikiem, fig. 6 — specjalnie uksztaltowany stetoskop, fig. 7 — przyklad wykonania wynalazku, przystosowany do sluchania obydwoma uszami.Na platowcu nadajnik dzwieku 1 i od¬ biornik dzwieku 2 (fig. 1) zapomoca prze¬ wodu 3 jest polaczony przez filtr aku¬ styczny 4 ze wskaznikiem dzwieku 5, któ¬ ry ma postac stetoskopu, zawieszonego na uszach lotnika.Fig. 2 przedstawia nadajnik dzwieku.Zródlem dzwieku jest gwizdek 6, który jest umieszczony w stozku 7. Gwizdek dziala zapomoca sprezonego gazu, doprowadza¬ nego ze zbiornika 9 przez zawór 8. Gaz jest zwykle zamkniety zapomoca zaworu 8.Gdy jednak zawór zostaje otwarty, gaz plynie przez gwizdek 6 i powoduje dzwiek o zadanej wysokosci. Zawór 8 moze byc u- ruchomiany zapomoca nieokraglej tarczy 10, która jest napedzana walem silnika za¬ pomoca slimacznicy 11, slimaka 12, tarcz ciernych 13, 14, regulujacych szybkosc, o- raz tarcz sprzegla ciernego 15. Dolna tar¬ cza tego sprzegla jest osadzona na wale 15', uruchomianym silnikiem. Sprzeglo 15 jest rozrzadzane z kabiny platowca zapomoca dzwigni 16. Jezeli lotnik nacisnie dzwignie wdól, to obydwie tarcze sprzegla 15 przy¬ legaja do siebie. Kola cierne 13 i 14 obra¬ caja slimak 12, slimacznice 11 i tarcze nie- okragla 10. Kat obrotu tarczy 10 jest regu¬ lowany przez przesuniecie pionowe tarczy 13 na jej wale. Tarcza 13 jest przesuwana wdól zapomoca sprezyny 17, moze byc jed¬ nak zatrzymana w kazdem polozeniu zapo¬ moca kolankowej dzwigni 18. Jedno ramie dzwigni 18 jest przymocowane do tarczy 13, drugie zas ramie — do klocka 18', któ¬ ry jest przesuwany zapomoca sruby 19, wystajacej ze scianki kabiny. Przez pokre¬ canie sruby 19 moze byc regulowany kat obrotu tarczy nieokraglej 10.Aby sprezony gaz w zbiorniku mozna bylo utrzymac bez obciazania platowca specjalnem urzadzeniem do tego celu np. sprezarka, sprzezony gaz jest doprowa¬ dzany z cylindra silnika platowca. W glo¬ wicy jednego z cylindrów osadzony jest zawór 20, który jest polaczony gietkim przewodem 21 ze zbiornikiem 9. Przewód 21 jest doprowadzony do komory 22 za¬ woru 20, w której panuje ta sama preznosc, co i w zbiorniku 9. Grzybek 23 zaworu za¬ pomoca sprezyny 24 zamyka polaczenie miedzy cylindrem a komora 22. Gdy wsku¬ tek dzialania gwizdka 6 preznosc w zbior¬ niku 9 spada, wtenczas zmniejsza sie rów¬ niez preznosc w komorze 22 i grzybek 23 podnosi sie; gorace gazy plyna podczas o- kresu spalania z cylindra do komory 22 \ stamtad gietkim przewodem 21 do zbiorni¬ ka 9.Gazy te sa równiez gorace, jak gazy w — 2 —cylindrze; moga one zawierac niekiedy za¬ równo spaliny, jak i paliwo w stanie gazo¬ wym, Z powodu wysokiej temperatury ga¬ zów czesci skladowe zaworu 20 powinny byc wykonane z metali, odpornych na go¬ raco, gazy zas nie powinny miec dostepu do przestrzeni, w której znajduje sie spre¬ zyna 24. W tym celu sprezyna zostala od¬ dzielona od komory 22 scianka 25, która przenika wrzeciono zaworu.Aby uniknac wybuchu palnych gazów w zbiorniku 9, w przewodzie 21 przewidzia¬ na jest komora 26, zaopatrzona w ustawio¬ ne w okreslonych odleglosciach zaslonki poprzeczne 27. Zaslonki te sa wykonane z metalu, odpornego na goraco, ich liczba i odleglosc wzajemna moze byc zmieniana.Opór zaslonek, stawiany pradowi gazu i cieczy, jest nieznaczny i sluzy do tego, aby gorace gazy ochlodzic i uniknac wybuchu gazów w zbiorniku 9.W dnie zbiornika 9 przewidziany jest zawór plywakowy 28, aby np. woda, gro¬ madzaca sie w zbiorniku, mogla z niego odplynac.Zapomoca gwizdka 6 mozna otrzymy¬ wac okresowe tetnienia dzwiekowe i wy¬ sylac je w kierunku ziemi przez stozek 7.Dzwieki te maja stala, zalezna od gwizdka 6 wysokosc tonu, która sie waha w grani¬ cach 2000 — 4000 drgan.Odbiornik 2 dzwieków, odbitych od zie¬ mi jest przedstawiony na fig. 3. Posiada on równiez stozek, zakonczony kolnierzem 29, klóry jest zamocowany srubami 31 pomie¬ dzy dwoma paskami aksamitu. Sruby te przymocowuja jednoczesnie stozek do pla¬ towca. Paski 30 filcu oddzielaja akustycz¬ nie odbiornik od szkieletu platowca. Stosu¬ jac dowolne srodki, które nie sa wskazane na rysunku, np. filcowy miech, mozna przy¬ mocowac kolnierz 29 do platowca, tak ze stozek bedzie mógl byc dowolnie przechy¬ lany. Koniec stozka 2 posiada wieksza licz^ be otworów 32, które pomagaja wyrówna¬ niu wysokich cisnien, powstajacych przy falach dzwiekowych niskiej czestotliwosci i raptownych zmianach cisnienia powietrza atmosferycznego. W ten sposób zapobiega sie przeplywowi powietrza o wysokiem ci¬ snieniu przewodem dzwiekowym do steto¬ skopu. Otwory powyzsze zmuszaja fale po¬ wietrzne i dzwiekowe o niskiej czestotliwo¬ sci do przeplywu ze stozka 2 do walcowej oslony 33, która równiez jest zaopatrzona w otwory. Przestrzen miedzy oslona 33 i stoj^ kiem 2 jest wypelniona materjalem tlumia¬ cym, np. filcem lub odpadkami bawelny.Oslona 33 i otwory 34 zmniejszaja cisnie¬ nie, powstale w stozku 2, dzieki falom ni¬ skiej czestotliwosci, i zapobiegaja jedno¬ czesnie przenikaniu do przewodu dzwieko¬ wego szumu zewnetrznego platowca.Przewód dzwiekowy 3 jest wykonany z rury aluminjowej o stosunkowo duzej sred¬ nicy i jest polaczony wezem gumowym z koncem stozka 2. W przewód ten wlaczo^ ne sa przed stetoskopem filtr akustyczny 4 oraz rura stozkowa 4* (fig. 4). Filtr 4 zawie¬ ra rurke o srednicy 9 — 12,5 mm, której scianki posiadaja duzo otworków 35. W ten sposób powstaje pewna liczba dróg po¬ wietrznych. Filtr ten stawia slaby opór, rów¬ noleglym falom dzwiekowym najglówniej- szych szumów platowca o okolo 100 i 300 okresach. Jednoczesnie stawia on duzy o- pór, równoleglym falom o czestotliwosci, odpowiadajacej tonowi gwizdka 6.Taki filtr utrudnia dostep do stetosko¬ pu 5 duzych wahan fal dzwiekowych o ni¬ skiej czestotliwosci. Przy naglym wzroscie cisnienia z zewnetrznych powodów atmo¬ sferycznych powietrze odplywa ze stozka 2 otworami bocznemi.Filtr 4 jest umieszczony w przytlumio¬ nej akustycznie oslonie 36. Oslona jest po¬ kryta filcem i poprzedzielana sciankami fil- cowemi 37, Kazdy przedzial posiada jeden otwór 35. Oslona 36, podobnie jak i oslona 33, posiada polaczenie 38 z otaczajacem powietrzem w celu umozliwienia odplywu powietrza, dostajacego sie otworami 35. — 3 —Przedzialy miedzy sciankami 37 sa wypel¬ nione materjalem tlumiacym, np. odpadka¬ mi bawelny. Caly kadlub jest zaopatrzony w srodki, powstrzymujace szumy zewnetrz¬ ne od wtargniecia do przewodu dzwieko¬ wego przez otwory filtru.Stozkowa rura 4*, która jest wlaczona miedzy przewodem 3 a cienka rurka filtru, powinna przedstawiac dostateczny opór. W urzadzeniach, w których przewód 3 jest dlugi, srednica rury powinna posiadac co najmniej 25 mm, aby odbierane fale wyso¬ kiej czestotliwosci byly malo oslabione.Steteskop moze byc przylaczony do konca filtru, przeciwleglego stozkowi 4', za- pomoca gietkiego przewodu 39. Filtr aku¬ styczny 4 moze byc nazwany filtrem o wy¬ sokiej czestotliwosci, poniewaz nieznacznie tylko oslabia wysokie czestotliwosci, niskie natomiast czestotliwosci oslabia bardzo sil¬ nie.Fig. 5 przedstawia filtr, przez który fa¬ le dzwiekowe o niskiej czestotliwosci oraz wysokie cisnienia dynamiczne moga wydo¬ stawac sie z przewodu dzwiekowego. W za¬ kresie jednak zadanej czestotliwosci filtr dziala tu nieco inaczej, niz filtry poprzed¬ nie. Filtr posiada rure 40, zaopatrzona w otwory 35, umieszczone w równych odle¬ glosciach; odleglosci pomiedzy niemi wzdluz osi rury sa równe polowie dlugo¬ sci fali dzwiekowej, która powinna sku¬ tecznie przenikac przewodem. Otwory sa rozmieszczone na obwodzie rury w punk¬ tach, odpowiadajacych wezlom zadanej fa¬ li. Rura moze posiadac srednice 25 mm.Fale dzwiekowe sa doprowadzane do jed¬ nego konca filtru i odprowadzane dalej z przeciwleglego konca rurami 41 o sredni¬ cy 8 mm. Rury te sa zaopatrzone w korki 42, które moga byc przesuwane wzdluz w koncach rury 40. Do jednej z tych rur 41 przylaczona jest rura 4', do przeciwleglej rury 41 przylaczony jest stetoskop. Korki 42 sa zamocowywane srubami 43, wystaja- cemi ze szczelin scianki rury. Po zwolnie¬ niu srub korki 42 moga byc przesuwane wzdluz rury i w ten sposób moze byc usku¬ tecznione strojenie filtru. Wewnetrzna pla¬ szczyzna korków 42 powinna byc odlegla od sasiedniego rzedu otworów o okolo % dlugosci fali. Filtr tworzy komore z fala stojaca, otwory zas sa wezlami fal, których skuteczne przeniesienie jest pozadane. O- twory wiec, rozmieszczone w odpowiednich odleglosciach do czestotliwosci tonu gwizd¬ ka 6, wplywaja w stopniu nieznacznym na posuwajace sie przewodem 3 fale dzwie¬ kowe o tej czestotliwosci. Wezly fal innych czestotliwosci, pochodzacych np. od ze¬ wnetrznego szumu platowca, nie beda od¬ powiadac otworom 35, w kazdym razie mo¬ ze to sie zdarzyc przy nieznacznej liczbie wezlów. Otwory powyzsze beda sie znaj¬ dowaly predzej w miejscach wiekszego lub mniejszego cisnienia, zaleznie od polozenia tych miejsc w stosunku do okresu odpo¬ wiedniej fali dzwiekowej. Wobec powyz¬ szego fale o czestotliwosciach wyzszych i nizszych od czestotliwosci, odpowiadajacej odleglosciom otworów 35, zostaja oslabio¬ ne. Taki filtr, w odróznieniu od filtru 4 o wysokiej czestotliwosci, jest filtrem tasmo¬ wym. Filtr znajduje sie w pokrytej filcem oslonie 36, zaopatrzonej w otwór 38, Fig. 6 przedstawia stetoskop z zabez¬ pieczeniem ucha przed duzem cisnieniem dynamicznem wzglednie cisnieniem, wywo- lanem mala czestotliwoscia, mianowicie przewidziany jest niedaleko ucha otworek 44, który zabezpiecza przed duzem cisnie¬ niem.Urzadzenie dziala w sposób nastepu¬ jacy. Gdy nalezy okrelic wysokosc pla¬ towca, po nacisnieciu wdól dzwigni 16 sprzeglo 15 zostaje wlaczone i tarcza nie- okragla 10 obraca sie. Nastepuje szereg o- kresowych tetnien fal dzwiekowych wiel¬ kiej czestotliwosci/Obserwator moze teraz okreslic zapomoca stetoskopu okres czasu miedzy chwila nadania fali dzwiekowej, na która odbiornik 2 oddzialywa bezposred- - 4 —nio, a chwila odbioru fali, odbitej od ziemi.W ten sposób nawet malo doswiadczony obserwator moze latwo okreslic wysokosc nawet wtedy, gdy sie znajduje bardzo bli¬ sko ziemi, • Dzieki ustawieniu nadajnika i odbiorni¬ ka na platowcu mozliwe jest na wiekszej wysokosci, np. na: wysokosci 300 m, zarów¬ no odbieranie bezposrednie, jak i latwe odróznianie odbitych fal dzwiekowych po róznej sile dzwieku. Jednoczesnie nadajnik i odbiornik sa urzadzone tak, ze tetnienia dzwieku, odbierane bezposrednio, sa osla¬ bione w odbiorniku, aby nie zmniejszaly wrazliwosci uszu lotnika na odbiór odbi¬ tych fal. Stozki nadawcze i odbiorcze po¬ siadaja wyrazne dzialanie kierunkowe oraz sa umieszczone na platowcu w znacznej odleglosci od siebie. Gdy platowiec zbliza sie, to sila dzwieku fal odbitych rosnie, az na pewnej okreslonej wysokosci jest równa sile dzwieku fal, odbieranych bezposred¬ nio; na bardzo malych wysokosciach moze ona nawet byc wieksza. Róznica wiec po¬ miedzy sila dzwieku fal, odbieranych bez¬ posrednio, i fal odbitych umozliwia dodat¬ kowe okreslanie wysokosci lotu, które jest szczególnie wartosciowe dla lotnika na nie¬ znacznych wysokosciach. Moze on wtedy z pewnoscia przypuszczac, ze sie znajduje na lub blisko pewnej naprzód okreslonej wysokosci, na której obydwie fale posia¬ daja jednakowa sile dzwieku. Na tych ma¬ lych wysokosciach lotu okres czasu mie¬ dzy tetnieniem wyslanem i odbitem jego e- chem jest tak maly w stosunku do okresu czasu miedzy echem a nastepnem tetnie¬ niem wysylanem, ze w celu odrózniania ich od siebie przewidywanie dalszego urzadze¬ nia staje sie zbyteczne.Do scislego okreslania okresu czasu miedzy nadawaniem a odbiorem odbitych juz fal uzyty byc moze jakikolwiek przy¬ rzad, np. zegar.Na rysunku wskazano, ze jest to usku¬ teczniane samoczynnie zapomoca wskazni¬ ka z tarcza podzialkowa 45 i wskazówka 46, napedzana odpowiednim silnikiem lub zegarem. Wskazówka 46 moze sie obracac w kierunku wskazówki zegara, lecz zwykle jest zatrzymana zapomoca dzwigni 47. Le¬ we ramie dzwigni dotyka wystepu 48, sta¬ nowiacego calosc ze wskazówka 46. Dzwi¬ gnia 47 jest osadzona wahliwie. Jej prawe ramie jest odciagane wdól zapomoca spre¬ zyny i moze byc podnoszone do góry przy pomocy elektromagnesu 50. Uzwojenie e- lektromagnesu jest wlaczone w obwód pra¬ du w szereg z kontaktami 49, które sa u- mieszczone na zaworze 8. Gdy tarcza nie- okragla 10 zajmie polozenie, w którem za¬ wór 8 jest otwarty i fale dzwiekowe sa wy¬ sylane, wtedy kontakty 49 stykaja sie i e- lektromagnes 50 zostaje wzbudzony, wsku¬ tek czego wskazówka 46 po dokonaniu pel¬ nego obrotu powraca w swe polozenie po¬ czatkowe, w którem znów zostaje zatrzy¬ mana zapomoca dzwigni 47. Lotnik obser¬ wuje, w którym punkcie podzialki naste¬ puje odbiór fali dzwiekowej po jej odbiciu od ziemi i moze w ten sposób, jesli podzial- ka oznacza metry, odczytac bezposrednio wysokosc nad ziemia.Naped wskazówki 46 moze byc zaopa¬ trzony w regulator odsrodkowy lub elektro¬ magnetyczny.Na wiekszej wysokosci lotu róznica cza¬ su pomiedzy odbiorem bezposrednim fal dzwiekowych a odbiorem fal odbitych jest wieksza, niz na malej wysokosci. Wobec tego w pierwszym przypadku mozna zmniejszyc czestotliwosc tetnien dzwieko¬ wych, czyli zwiekszyc przerwe pomiedzy tetnieniami przez pokrecanie drazka 19. W razie potrzeby wskaznik moze posiadac dwie okreslone szybkosci, a tarcza 45 — dwie podzialki, stosowane przy wiekszych i mniejszych wysokosciach lotu.Okres czasu, potrzebny do przebycia fali dzwiekowej od platowca do ziemi i zpo- wrotem, zmienia sie od 0,01 sek na wyso¬ kosci 1,5 m do okolo 2 sek na wysokosci — 5 —30 m i zwieksza sie proporcjonalnie na wiekszych wysokosciach. Na wysokosci 150 m czas ten stanowi okolo 1 sekf na wy¬ sokosci 15 m — 0,1 sek. Ze wzgledu na male okresy czasu oraz na koniecznosc la¬ twego odrózniania odbieranych fal od ze¬ wnetrznego szumu platowca jest bardzo korzystne stosowanie fal dzwiekowych o wielkiej czestotliwosci. Kazde tetnienie dzwiekowe moze byc tak dlugie, aby dzwiek mial charakter ciagly i muzyczny. W tym przypadku latwiej odróznic dzwiek, odbi¬ ty od ziemi, od szumu platowca, niz w ra¬ zie bardziej krótkich tetnien lub nawet wy¬ buchów, np. gdyby byly stosowane wy¬ strzaly. Wobec powyzszego stosuje sie tet¬ nienia, trwajace okolo 30 drgan. Przy sto¬ sowaniu czestotliwosci 3000 okresów jed¬ no tetnienie o 30 drganiach trwa 0,01 sek.Jesli wiec zgodnie z powyzszem platowiec znajduje sie na wysokosci 1,5 m od ziemi, to odbiór odbitej fali nastepuje bezposred¬ nio w koncu wyslanego tetnienia, na wiek¬ szych zas wysokosciach pomiedzy koncem wyslanego tetnienia a odbiorem odbitej fa¬ li uplywa pewien okres czasu. Przy zasto¬ sowaniu wiec powyzszej czestotliwosci wskaznik wysokosci moze byc wykorzysta¬ ny juz na bardzo nieznacznych wysoko¬ sciach. Jesli natomiast zastosowac czesto¬ tliwosc 300 drgan, to najmniejszy czas trwania wyslanego tetnienia, niezbedny do otrzymania dobrego muzycznego tonu, wynosi 0,1 sek. Ten czas odpowiada odle¬ glosci platowca od ziemi o 15 m. W tym wiec przypadku dobre dzialanie urzadze¬ nia jest mozliwe tylko na nieco wiekszych wysokosciach, niz w przypadku poprzed¬ nim. Na mniejszych wysokosciach nalezy stosowac wieksza czestotliwosc fal dzwie¬ kowych.Z drugiej strony jednak wrazliwosc u- cha na fale dzwiekowe o bardzo duzej czestotliwosci jest mniejsza, niz na czesto¬ tliwosci w podanych wyzej granicach. Wo¬ bec tego nie nalezy stosowac zbyt wysokiej czestotliwosci, poniewaz wskutek powietrz¬ nych pradów wirowych okolo platowca i przeszkód atmosferycznych dzwiek moze byc rozproszony i natezenie echa zmniej¬ szone. Stosowanie czestotliwosci od 2000 do 4000 drgan okazalo sie w urzadzeniu we¬ dlug wynalazku szczególnie celowe.Dalsza zaleta wiekszych czestotliwosci polega na tern, ze odpowiednie fale dzwie¬ kowe przenikaja mniej w lesie, niz fale dzwiekowe malych czestotliwosci, to zna¬ czy, ze przy zastosowaniu duzej czestotli¬ wosci mozna otrzymac przy zblizeniu sie do szczytów drzew znacznie bardziej wyrazne echo, niz przy zastosowaniu fal dzwieko¬ wych o malej czestotliwosci.Stozki nadajnika i odbiornika posiada¬ ja znacznie silniejsze dzialanie kierunkowe przy zastosowaniu fal dzwiekowych o wiel¬ kiej czestotliwosci, niz przy zastosowaniu fal o malej czestotliwosci; stozki moga po¬ siadac odpowiednio male wymiary, przez co unika sie niepozadanego obciazenia pla¬ towca.Wynalazek ulatwia lotnikowi okresla¬ nie kata nachylenia platowca w stosunku do pionu. Gdy np. platowiec przechyla sie z jednej strony na druga, to znaczy jego nachylenie do pionu zmienia sie, to nate¬ zenie echa po jednej stronie jest slabsze.Najwieksze natezenie otrzymuje sie, gdy skrzydla znajduja sie poziomo. W ten spo¬ sób pilot moze kontrolowac boczne nachy¬ lenia platowca, jak równiez w sposób po¬ dobny — nachylenia linji lotu przy pod¬ noszeniu sie i opuszczaniu.Postac wynalazku, przedstawiona na fig, 7, pozwala na wykorzystanie mozliwo¬ sci obserwacyjnych obu uszu. W tylnej czesci platowca jest umieszczony z kazdej strony jeden odbiornik dzwieku 51. Kazdy odbiornik jest polaczony ze stetoskopem 5 na dwoje uszu zapomoca oddzielnego prze¬ wodu 3, stozka redukujacego 4* i filtru 4.W ten sposób mozna latwo okreslac kat przechylenia platowca. Fig. 7 zawiera je- — 6 -szcze jedna pare odbiorników 52, oddzie¬ lonych od siebie i umieszczonych na linji podluznej platowca. Laczaca je linja jest prostopadla do linji, laczacej obydwa od¬ biorniki 51. Obydwie pary odbiorników sa polaczone rurami jednakowej dlugosci z dwoma trójdrogowemi zaworami 55. Za¬ wory te moga byc uruchomiane z kabiny platowca, np. zapomoca dwóch polaczonych z niemi drazków 56. Zapomoca zaworów 55 moze byc przylaczona jedna z dwóch par odbiorników 51 albo 52 do przewodów dzwiekowych 3 i stetoskopów 5.Zgodnie z fig. 7 urzadzenie posiada je¬ szcze jeden odbiornik 57, umieszczony na skrzydle platowca i polaczony zapomoca rury 53' z trójdrogowym zaworem 54, któ¬ ry sie znajduje u wylotu przewodu dzwie¬ kowego albo przy koncu stozka redukuja¬ cego 4'. W danym przypadku kazde skrzy¬ dlo moze posiadac jeden odbiornik i w kazdy przewód dzwiekowy moze byc wla¬ czony zawór trójdrogowy 54. Zapomoca tych odbiorników pilot moze ustalic, czy leci ku skale lub stromemu zboczu góry.Zapomoca trójdrogowych zaworów 54 mo¬ ga byc wylaczone odbiorniki w tylnej cze¬ sci platowca, a wlaczone do przewodu dzwiekowego odbiorniki, znajdujace sie na skrzydlach.Stozek nadajnika, przedstawionego np. na fig. 1, moze byc osadzony sprezyscie w celu umozliwienia regulowania jego dzia¬ lania kierunkowego w stosunku do platow¬ ca. W ten sposób mozna zwiekszyc dzia¬ lanie wskaznika wysokosci, gdy platowiec leci przy silnym wietrze; poza tern ta regu¬ lacja ulatwia równiez wykrywanie wpobli- zu platowca powierzchni o raptownych podniesieniach.Urzadzenie niniejsze moze byc latwo u- mieszczone na platowcu bez zbytniego ob¬ ciazenia go. Czesci skladowe nadajnika i odbiornika moga byc wykonane z lekkie¬ go materjalu, np. z glinu. Równiez i zbior¬ nik 9 nie potrzebuje posiadac duzej obje¬ tosci. Przez umieszczenie zbiornika i stoz¬ ka 7 nadajnika wpoblizu silnika napedne- go osiagnie sie krótkie przewody polaczen i uniknie sie zamarzania wody w zbiorni¬ ku. Wypromieniowane z silnika cieplo wy¬ starcza do utrzymywania zbiornika w tem¬ peraturze, wyzszej od temperatury zama¬ rzania bez dodatkowego ogrzewania. W zbiorniku 9 panuje stale preznosc, która w chwili potrzeby moze byc uzyta; urzadze¬ nie to jednak nie zaklóca dzialania cylin¬ dra silnika, pobiera bowiem z cylindra ga¬ zy tylko wtedy, kiedy to jest potrzebne. PL