Przedmiotem niniejszego wynalazku jest obrotowy prazak odpowiadajacy tym .warunkom w najdalej idacym stopniu. Ob¬ rotowy prazak wedlug wynalazku nadaje sie tez dlatego w szczególnosci równiez i do prazenia blendy cynkowej, której cal¬ kowite wyprazanie w prazakach obroto¬ wych, jak wiadomo, nie bylo dotychczas mozliwe.Wynalazek polega na tern, ze wewnetrz¬ na srednica obrotowego prazaka zwiekszo-na zostaje znacznie w stosunku do wymia¬ ru zwykle stosowanego, a mianowicie wy¬ nosi wiecej niz 3 metry.Ze wzrastajaca srednica przedluza sie czas, w ciagu którego poszczególna czastka siarczku opada swobodnie we wnetrzu pra- zaka, przez co wzrasta geometrycznie szyb¬ kosc prazenia. Prócz tego ze zwiekszajaca sie srednica wzrasta ilosc rudy, np. piry¬ tu, zawieszonej w powietrzu w porówna¬ niu do calkowitej ilosci siarczku znajdu¬ jacej sie w prazaku, a to jest równoznacz¬ ne z dalszem zwiekszeniem wydajnosci prazaka.Im wieksza jest srednica obrotowego prazaka, tern mniejsza jest, w dalszym cia¬ gu biorac, mozliwosc wytwarzania sie zuzla z obmurówki prazaka w poszczególnych miejscach przegrzanych, gdyz prazenie do¬ konywa sie przewaznie w swobodnej prze¬ strzeni prazaka i wiekszy przekrój praza¬ ka, przez zwiekszenie liczby metrów kwa¬ dratowych powierzchni, wplywa na chlo¬ dzenie scianek prazaka i obmurowania.Wynalazek polega jeszcze na tern, te dla doplywu prazelnego powietrza, dopro¬ wadzanego do prazaka po stronie prze¬ ciwnej, niz doprowadza sie rude, przewi¬ dziana jest znaczna liczba otworów wloto¬ wych, które rozmieszczone sa w scianie czolowej, np. na wspólsrodkowych pier¬ scieniach. W ten sposób prazelne powie¬ trze podzielone jest na wiele poszczegól¬ nych strumieni, które plyna nie z jednego polozonego w srodku czolowej sciany o- tworu, w kierunku osi podluznej prazaka, ale przeplywaja w bliskosci scianek praza¬ ka. Jezeli wiec poszczególne strumienie powietrza rozmieszczone sa niescisle w równych odstepach pomiedzy soba na ca¬ lej przestrzeni prazaka tak, jak sa przez sciane czolowa doprowadzane, to jednak to daleko idace rozdzielenie powietrza w miejscu jego doplywu na strumienie po¬ szczególne, posiada te zalete, ze tlen po¬ wietrza wykorzystany jest równomiernie na calym przekroju prazaka i przez to zmniejszona jest obawa, aby tlen dochodzil miejscami w nadmiarze do jeszcze niedo¬ statecznie odsiarkowanego siarczku, przez co mogloby zachodzic miejscowe przegrza¬ nie.Siarczek zmieszany z powietrzem moz¬ na wdmuchiwac przez jedna lub obydwie sciany czolowe prazaka. Jezeli przy pra¬ zeniu blendy cynkowej, do prazaka, przez sciane czolowa, znajdujaca sie od strony wybierania rudy, wprowadza sie strumien powietrza z rozpylona ruda tak, ze ten stru¬ mien pozostaje na mniejszej lub wiekszej przestrzeni wsród praielnych promieni po¬ wietrznych, zanim rozpylona ruda porywa¬ na tym strumieniem pochlonieta zostanie przez gazy prazaka i polaczy sie wreszcie z pozostalym ladunkiem, to siarka wdmu- chanej rozpylonej rudy utleni sie calkowi¬ cie bardzo szybko. Wdmuchiwanie to nie dziala wiec tak samo, jak dodatkowe do¬ grzewanie przewidziane w tej czesci pra¬ zaka. Wytwarzany przez to wzrost tempe¬ ratury W miejsc** wyladowywania prazaka znacznie polepsza sprazenie pozostalego, znajdujacego sie w prazaku materjalu.W niektórych przypadkach moze byc korzystne wywolywanie bardzo szybkiego rozgrzania materjalu do temperatury pra¬ zenia w miejscu zaladowywania prazaka.Cel ten moze byc osiagniety w ten sposób, ze od czolowej sciany prazaka, na której znajduje sie miejsce zasilania ruda, wdmu¬ chuje sie mieszanine rozpylonej rudy i po¬ wietrza. Wtedy powstaje w tym miejscu prazaka strumien powietrza z rozpylona ruda, który plynie na pewnej przestrzeni dlugosci prazaka w kierunku odwrotnym, niz gazy prazaka, az zostanie on w koncu odwrócony i pochloniety przez te gazy.Aby wytwarzalo sie dostateczne cieplo przez te dodatkowe strumienie powietrza z rozpylona ruda, oczywiscie uzyta do tego ruda musi byc dostatecznie drobno, najko¬ rzystniej na pyl sproszkowana. Dla pozo- — 2 —stalego prazonego materjalu tak drobne rozpylenie nie jest konieczne.O ile wdmuchuje sie do prazaka przez jedna lub obydwie sciany czolowe rozpylo¬ na rude, to zaleca sie sciany czolowe wy¬ konywac w postaci nieruchomej. Wtedy mozliwe jest doprowadzanie rozpylonej rudy w najwyzszej czesci sciany czolowej i mozliwe jest uzyskanie dostatecznie dlu¬ giego strumienia powietrza z rozpylona ru¬ da juz przy pomocy stosunkowo niewiel¬ kiej ilosci wdmuchiwanego powietrza. Rów¬ nie dluga droge wdmuchiwanego pylu moz¬ na uzyskac oczywiscie przy zastosowaniu powietrza o wiekszej preznosci, wdmuchi¬ wanego przez ukosnie, w kierunku do gó¬ ry pracujace dysze. Te dysze moga byc umieszczone w srodku czolowych scian, przymocowanych na stale do prazaka.Prazenie w obrotowym prazaku wedlug wynalazku wzmocnione przez wdmuchiwa¬ nie rozpylonego siarczku, zaleca sie zwla¬ szcza wtedy, gdy chodzi o odsiarkowywa- nie substancyj, których wartosc cieplna jest niewielka i przy których zatem osiaga sie dobre rezultaty tylko wtedy, gdy uda¬ je sie we wnetrzu prazaka utrzymywac mozliwie wysoka temperature.Przez równomiernosc szybkosci obro¬ towej z jednej strony i przez równomier¬ nosc przeplywu powietrza we wnetrzu pra¬ zaka z drugiej, osiaga sie jednostajny po¬ dzial ciepla w calem wnetrzu prazaka.Przez to osiaga sie, ze ruda, po stronie czo¬ lowej, przeciwnej do strony zasilania, po¬ siada jeszcze tak wysoka temperature, iz uniemozliwione zostaje tworzenie sie nie¬ pozadanych zwiazków chemicznych, np. tworzenie sie siarczanów i ferrytów. A wiec wedlug wynalazku udaje sie wydobywac z prazaka rude wyprazona, ale bedaca je¬ szcze w goracym stanie i w ten sposób u- chronic ja od pozostawania w szkodliwej atmosferze gazów panujacych w prazaku przy jego ostyganiu.Obrotowe prazaki z wieksza iloscia o- tworów w scianie czolowej sa juz znane.W tych prazakach jednak powietrze bylo przedmuchiwane przez materjal, znajdu¬ jacy sie wewnatrz prazaka. Znane prazaki byly do tego celu tak zbudowane, ze po¬ szczególne doplywy powietrza znajdowaly sie tylko na obwodzie kola powierzchni bocznej, przyczem z posród tych doply¬ wów zawsze tylko te byly otwierane, które w danej chwili przykryte byly materjalem.Wynalazek wyjasniony jest na rysunku uwidoczniajacym schematycznie przyklad wykonania prazaka obrotowego w przekro¬ ju podluznym.Walcowa sciana 1 utworzona jest w znany sposób z zelaznego cylindra wylozo¬ nego ogniotrwala cegla. Czolowe sciany 2 i 3, osadzone sa na wózkach 4 i 5, dzieki którym, moga byc odsuwane od sciany wal¬ cowej 1. Sciany 2 i 3 pozostaja nieruchome podczas gdy prazak sie obraca. Miedzy czo- lowemi scianami 2, 3 i walcowa sciana i znajduja sie uszczelnienia 6 i 7. Dzieki o- sadzeniu na wózkach sciany czolowe 2 i 3 moga podczas pracy prazaka przesuwac sie o wydluzenie prazaka powodowane cie¬ plem. Prazak osadzony jest w znany spo¬ sób na pierscieniach 8 i 9 i obracany zapo- moca zebatego wienca 10. Powietrze pra- zelne dostaje sie do prazaka. przez otwo¬ ry doplywowe 11, rozmieszczone na trzech lub wiecej wspólsrodkowych okregach.Materjal do prazenia doprowadzany jest do prazaka przez urzadzenie zasilajace 12, podczas gdy gazy odplywowe wychodza z prazaka przez rure 13, osadzona w srodku sciany 3. Urzadzenie 14 do wydobywania wyprazonej rudy zaopatrzone jest w zna¬ ne narzady przepustowe. Do doprowadza¬ nia dodatkowych strumieni powietrza z roz¬ pylona ruda sluza dysze 15 i 16. W razie potrzeby dysze moga byc ustawione uko¬ snie do góry, jak np. dysza 15a.^Jezeli ma byc prazona blenda cynkowa, to prazakowi nadaje sie np. srednice wiel¬ kosci 4-ch metrów, a stosunek srednicy do — 3 —dlugosci prazaka moze byc, jak przy zna¬ nych piecach cementowych, mniej wiecej 1 : 10. Mozna jednak prazak wybudowac krótszy tak np., aby otrzymac stosunek srednicy do dlugosci 1 : 8 albo 1 : 6. Blenda cynkowa, która moze byc mniej lub wiecej drobnoziarnista, dostaje sie do prazaka przez urzadzenie zasilajace 12, umieszczo¬ ne u góry w scianie) czolowej 3 i opada po¬ przez gorace gazy. Przez boczna sciane, która moze byc w znany sposób zaopatrzo¬ na w podluzne zebra 17 lub podobne urza¬ dzenia, ruda podnoszona jest stale do góry i zarzucana ciagle ponownie do wolnej przestrzeni wnetrza prazaka. Powietrze prazelne doprowadzane jest do prazaka przez liczne otwory doplywowe 11, umie¬ szczone zwlaszcza w duzej ilosci wpoblizu bocznej sciany tak, iz wewnetrzna strona bocznej sciany bardzo silnie i równomiernie omywana jest powietrzem prazelnem. Za¬ wartosc tlenu w powietrzu prazelnem wy¬ korzystywana jest zatem równomiernie w takim stopniu, w jakim przeplywa powie¬ trze w prazaku ku przodowi. Dzieki temu oraz wskutek dobrego promieniowania cie¬ pla ku wewnatrz, które osiagniete jest dzie¬ ki duzej srednicy prazaka, czesc prazaka, znajdujaca sie wpoblizu urzadzenia 14, do wydobywania sprazonej rudy, jest jeszcze bardzo goraca, wiec równiez w bliskosci miejsca wydobywania sprazonej rudy dzia¬ lanie prazace jest jeszcze dosc silne. U- mozliwia to dobre i zupelne wyprazenie blendy cynkowej. Jezeli potrzebne jest do¬ datkowe ogrzewanie prazaka w miejscu koncowem, to przez dysze 15, wzglednie 15a, wdmuchuje sie rozpylona rude do prazaka. Jezeli ruda jest dostatecznie drobno rozpylona, to zawartosc w niej siarki spala sie prawie calkowicie, zanim czasteczki rudy opadna na dno. Przez to szybkie spalanie sie siarki podnosi sie je¬ szcze znacznie temperatura tych czesci pra¬ zaka, przez które przeplywa wdmuchiwa¬ ny strumien pylu. Opadajaca z tego stru¬ mienia wyprazona ruda, miesza sie z po¬ zostala zawartoscia rudy w prazaku i wy¬ dobywana jest nazewnatrz przez urzadze¬ nie 14. Czesc siarki, zawarta w rozpylonej rudzie wdmuchiwanej do wnetrza prazaka, moze tez byc wyprazona po zmieszaniu sie rudy rozpylonej z pozostalym materjalem, W scianie czolowej 3 moze byc umie¬ szczony podobny doplyw rozpylonej rudy w postaci plomienia. Doplyw ten umie¬ szczony jest tuz pod urzadzeniem zasilaja- cem 12 tak, iz swiezo dodawana blenda cynkowa spada przez plomien utworzony przez rozpylona rude i bardzo predko o- grzewa sie. Strumienie z pylu i powietrza wytwarzane przez dysze 15, 15a i 16 prze¬ plywaja po krzywych uwidocznionych na rysunku.Prazenie blendy cynkowej zapomoca obrotowego prazaka wedlug wynalazku, dostarcza materjal prazony o bardzo ma¬ lej zawartosci siarki, nadajacy sie do cyn¬ kowego procesu hutniczego. PL