Wiadomo, ze w elektrycznych kole¬ jach stosuje sie coraz czesciej nastawnik z kontaktami mloteczkowemi, posiadajacy techniczne i gospodarcze zalety, zamiast dawniej uzywanego nastawnika walcowego.Kontakty mloteczkowe znanego dotychczas typu dzialaja w taki sposób, ze przy wlacza¬ niu i wylaczaniu przesuwaja sie one w kie¬ runku prawie prostopadlym do powierzchni kontaktowej, przyczem po zwarciu kontak¬ ty nie wykonywaja wzgledem siebie ani ru¬ chu walcowego, ani ruchu walcowego z jed¬ noczesnym przesuwem. Prad przeplywa przez powierzchnie kontaktowe nietylko przy wlaczaniu i podczas stalej pracy da¬ nego kontaktu, lecz cala powierzchnia kon¬ taktowa jest przedewszystkiem spalana przy wylaczaniu wskutek powstajacego lu¬ ku. Jak okazalo sie w praktyce, tworza sie wskutek wspomnianego spalania zuzle i tlenki, powiekszajace znacznie opornosc styku kontaktów. W tych przypadkach, w których takie utlenione powierzchnie kon¬ taktowe uzywa sie do wlaczania wyzszych napiec, np. przy wlaczaniu pradu robocze¬ go w kolejach elektrycznych, wada ta nie¬ ma wiekszego znaczenia. Natomiast w przy¬ padkach, w których takie utlenione kontak¬ ty uzywa sie do wlaczania pradów o ni¬ skich napieciach, np. przy rozrzadzaniu ob-wodu pradu wzbudzenia przy hamowaniu elektrycznem, zwiekszenie opornosci styku kontaktów moze spowodowac zupelna nie- czynnosc hamulca elektrycznego, poniewaz silniki, które przy hamowaniu elektrycz¬ nem dzialaja jak pradnice, musza sie same wzbudzac, a napiecie szczatkowe wynosi w zwyklych przypadkach tylko kilka woltów.To male napiecie nie wystarcza do przebi¬ cia warstwy utlenionej, utworzonej wsku¬ tek spalania sie powierzchni kontaktowej, wobec czego obwód pradu nie zostaje za¬ mkniety.Wynalazek ma na celu takie osadzenie kontaktów mloteczkowych, które zapomoca prostych srodków umozliwiaja nietylko do¬ ciskanie ruchomego kontaktu do kontaktu nieruchomego, lecz takze powoduje przesuw kontaktu ruchomego w plaszczyznie ze¬ tkniecia obydwóch kontaktów, wskutek cze¬ go osiaga sie usuwanie warstwy utlenionej, tworzacej sie na powierzchniach kontakto¬ wych.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, przyczem fig. 1 — 3 uwidoczniaja polozenie kontaktu mloteczkowego w róznych momentach okre¬ su wlaczania i wylaczania.Obwód pradu w nastawniku przechodzi przez nieruchomy kontakt 2 i ruchomy kon¬ takt mloteczkowy 1, na który oddzialywa sprezyna 5 oraz za posrednictwem dzwigni 4 tarcza kciukowa 3. Dzwignia 4 jest zaopa¬ trzona w wystep 7. Na dzwigni 4 osadzony jest przegubowo na czopie 6 trzymak kon¬ taktu mloteczkowego 1. Przy obrocie tarczy kciukowej 3 dzwignia 4, zwolniona od na¬ cisku kciuka, obraca sie okolo nieruchomej osi 8 o kat a, przyczem ruchomy kontakt 1, który jest prowadzony zapomoca sprezyny 5, czopa 6 i wystepu 7, zostaje docisniety do nieruchomego kontaktu 2. Podczas dal¬ szego obracania sie tarczy 3 dzwignia 4 obraca sie jeszcze o kat /?, przyczem kon¬ takt 1 wykonywa przesuw w plaszczyznie styku, bedac prowadzony zapomoca tej sa¬ mej sprezyny 5 i czopa 6.Wskutek wzajemnego przesuwu po¬ wierzchni kontaktowych w plaszczyznie ze¬ tkniecia sie osiaga sie to, ze powierzchnie te oczyszczaja sie przy kazdem otwieraniu i zamykaniu kontaktów, wskutek czego o- pornosc styku kontaktów praktycznie sie nie zmienia. Dzieki temu nagrzewanie sie kontaktów mloteczkowych wedlug wyna¬ lazku jest stale mniejsze, niz nagrzewanie sie zwyklych kontaktów mloteczkowych przy tej samej gestosci pradu. PL