Wynalazek dotyczy urzadzenia do za¬ pobiegania korozji zelaznych zbiorników prostowników rteciowych, chlodzonych za¬ pomoca wody. Wode chlodzaca otrzymuje sie zazwyczaj ze studni lub z sieci wodocia¬ gowej; w obydwu przypadkach obieg wo¬ dy chlodzacej jest polaczony przewodzaco z ziemia w jednem lub kilku miejscach. Je¬ zeli prostownik sluzy do zasilania kolei e- lektrycznych, to zazwyczaj katode, czyli dodatni biegun sieci pradu stalego laczy sie z drutem jezdnym, punkt zas zerowy trans¬ formatora prostowniczego, czyli biegun u- jemny — z szynami kolejowemi.W wiekszosci przypadków szyny, to jest biegun ujemny, umieszcza sie bezpo¬ srednio na ziemi bez stosowania jakiejkol¬ wiek izolacji lub tez szyny te uziemia sie zapomoca plyt, prowadzacych do wody gruntowej. Dodatni biegun instalacji, to jest katoda prostownika wraz z jej naczyniem musi byc wskutek tego izolowany od ziemi.Z tego powodu doprowadzenie i odprowa¬ dzenie wody chlodzacej wykonane sa, przy¬ najmniej czesciowo, z materjalu nieprze- wodzacego. Do tego celu stosuje sie zwy¬ kle weze gumowe. W ten sposób zapobiega sie w znacznym stopniu nieuzytecznemu przeplywowi pradu od bieguna dodatniego, to jest od katody prostownika, przez wode w rurach ukladu chlodzacego do ziemi i po¬ przez szyny — do ujemnego bieguna insta-lacji. W obwodzie tym plynie prad o nie- znacznem natezeniu, zaleznem od stopnia przewodnosci wody, uzytej do chlodzenia.Wielkosc tego pradu jest tak mala, ze jego utrata nie posiada zadnego znaczenia, jed¬ nak wywolane przez ten prad dzialanie e- lektrolityczne moze byc bardzo niepozada¬ ne. Katoda prostownika i jej zbiornik stano¬ wia biegun dodatni, ziemia zas — biegun u- jemny ukladu elektrolitycznego; woda, znajdujaca sie w przewodach rurowych do¬ prowadzajacych i odprowadzajacych ukla¬ du chlodzacego, stanowi elektrolit. Wszyst¬ kie czesci prostownika, oplókiwane przez wode chlodzaca, a zatem takze i jego kato¬ da — sa w ukladzie elektrolitycznym ano¬ da. Przy kazdej elektrolizie anoda odpro¬ wadza metal, na anodzie wydziela sie z wo¬ dy tlen, jezeli zas elektrolit zawiera sole, które moga byc rozlozone na kwas i zasade, to na anodzie tworzy sie kwas. Kazde z tych zjawisk wywoluje korozje metalu, z które¬ go wykonana jest anoda, w danym przy¬ padku zbiornika katodowego prostownika.Przy dlugoletniem oddzialywaniu szkodli¬ wych wplywów korozja moze doprowadzic do zniszczenia prostownika.Przedmiot wynalazku usuwa w znacznej czesci szkodliwe oddzialywanie zjawisk e- lektrolitycznych na prostownik, przenoszac je na przedmiot, którego uszkodzenie nie posiada znaczenia i który moze byc latwo wymieniany.W tym celu wedlug wynalazku do izolu¬ jacych przewodów rurowych, doprowadza¬ jacych i odprowadzajacych wode chlodza¬ ca, wlaczone jest naczynie metalowe, któ¬ remu nadaje sie potencjal równy lub wyzszy od potencjalu zabezpieczanego zbiornika prostownika.Rysunek unaocznia schematycznie przed¬ miot wynalazku, przyczem fig. 1 przedsta¬ wia dla porównania znana postac wykona¬ nia instalacji prostownikowej, zawierajacej prostownik rteciowy 1, zasilany z transfor¬ matora 4; prostownik 1 posiada anody 3 i katode 2; woda chlodzaca, tloczona za- pomoca pompy 6, jest doprowadzana ze zbiornika 7 przewodem 5.Fig. 2 h- 5 przedstawiaja nowe postacie wykonania, przyczem litera A oznaczony jest przyrzad zabezpieczany, który w ukla¬ dzie elektrolitycznym dziala jako anoda, li¬ tera B — zbiornik wody chlodzacej (lub plaszcz chlodzacy), litera C — izolatory, które izoluja urzadzenie od ziemi, literami D1 i D2 — rurowe przewody izolujace, np. weze gumowe, które prowadza wode chlo¬ dzaca, litera E — woda chlodzaca, która stanowi tutaj elektrolit, litera F — metalo¬ wy przewód rurowy do wody chlodzacej, który prowadzi do ziemi, litera G — zbior¬ nik, przez który przeplywa woda chlodzaca, litera H — czesci metalowe, znajdujace sie w tym zbiorniku i polaczone z nim przewo- dzaco, litera J — zródlo pradu stalego, np. ogniwo lub akumulator, litera K — kabel, laczacy przyrzad A i zbiornik G.Sposób dzialania urzadzenia, zapobie¬ gajacego korozji, jest nastepujacy.W przypadku, gdy anoda A laczy sie za- pomoca kabla K bezposrednio ze zbiorni¬ kiem G i jego plytami metalowemi H, to jest bez wlaczenia bater ji J, zbiornik G i plyty H posiadaja ten sam potencjal, co i anoda A, a zatem w ukladzie elektrolitycznym sa rów¬ niez anoda, od której plynie prad do biegu¬ na ujemnego (do ziemi). Natezenie pradu plynacego do bieguna ujemnego jest propor¬ cjonalne do napiecia instalacji prostowniko¬ wej i odwrotnie proporcjonalne do sumy o- pornosci od bieguna dodatniego do ziemi.Opornosc ta sklada sie z opornosci slupów wody chlodzacej, znajdujacej sie w prze¬ wodzie doprowadzajacym i odprowadzaja- cym, z opornosci metalowych przewodów rurowych, z opornosci odpowiednich prze¬ wodów elektrycznych oraz z opornosci przejsciowych od metalu do wody chlodza¬ cej i odwrotnie. Opornosci slupów wodnych w izolujacych Wezach D sa bardzo duze w porównaniu z pozostalemi wspomnianemi — 2 —opornosciami, wskutek czego w praktyce tylko od nich zalezny jest powstajacy prad elektrolizy.Prad ten, który musi wychodzic od pod¬ legajacej ochronie anody A, posiada do wyboru dwie drogi: jedna, prowadzaca po¬ przez D1 i D2 do minusa, druga zas — po¬ przez kabel K i D2 do minusa. Droga D2 jest zatem wspólna. Do niej prowadza oby¬ dwie równolegle drogi K i D^. Poniewaz przewodnosc kabla K jest wielokrotnie, np. 10000 lub 100000 razy wieksza od przewod¬ nosci slupa wodnego Dlf przeto prad plynie przewaznie w kablu K, a tylko zupelnie zni¬ koma czesc ulamkowa pradu plynie w slu¬ pie wodnym D±. Ten bardzo slaby prad w slupie wodnym D1 moze jednak wywierac szkodliwe niszczace dzialanie na anode A, podlegajaca zabezpieczeniu. Prad, plynacy poprzez K, moze wywierac niszczace dziala¬ nie tylko na naczynie G i czesci H.Aby usunac ten slaby prad, plynacy po¬ przez D19 nalezy wlaczyc do kabla laczace¬ go k zródlo napiecia o sile elektromotorycz¬ nej p, np. baterje «/, która zwieksza napiecie plyt metalowych H z wartosci P na war¬ tosc P + p. Prad w slupie wodnym Dx od¬ wraca wtedy swój kierunek. Zabezpieczany aparat A staje sie wskutek tego katoda^na której wydziela sie metal, wodór i zasady.Zapomoca doboru napiecia mozna odwracac prad w slupie wodnym Dx lub tez doprowa¬ dzac go do wartosci zerowej. Jako zródlo napiecia mozna stosowac badz baterje o- gniw lub akumulatorów, badz tez maszyne wirujaca lub tez prostownik. Azeby móc dogodnie zmieniac czynne napiecie p tego zródla, mozna w sposób znany zasto¬ sowac potencjometr (fig. 5). Poniewaz zródlo napiecia pomocniczego musi byc izo¬ lowane od ziemi, trzeba je odpowiednio przymocowac bezposrednio do przyrzadu zabezpieczanego, aparat ten bowiem winien byc izolowany od ziemi równiez i dla napie¬ cia roboczego.Podobny wynik, jak przy zastosowaniu pomocniczego zródla napiecia, które wyma¬ ga zawsze pewnego dogladu, otrzymuje sie, laczac bezposrednio przyrzad A z naczy¬ niem G, jak to uwidoczniono na fig. 3, lecz wykonywujac czesci H z, metalu, który jest bardziej elektrododatni, niz metal przyrza¬ du zabezpieczanego, a wiec np. z cynku.Urzadzenie wedlug wynalazku celem do¬ kladnego dzialania winno byc umieszczone zarówno w przewodzie doprowadzajacym, jak i w przewodzie, odprowadzajacym wo¬ de chlodzaca. PL