Znany jest sposób wytwarzania wysoko¬ czasteczkowych alifatycznych lub hydroa- romatycznych merkaptanów, wzglednie siarczków organicznych, polegajacy na temf ze estry wysokoczasteczkowych oksy- zwiazków oraz tlenowych kwasów mineral¬ nych, wzglednie sole tych estrów, oddziel¬ nie lub w mieszaninie, przemienia sie przy pomocy rozpuszczalnych w wodzie wodoro- siarczków, siarczków lub wielosiarczków.Stwierdzono, iz mozna wyzejczastecz-. kowe siarczki wytwarzac równiez, dziala¬ jac na wspomniane estry wysokoczastecz¬ kowych oksyzwiazków i tlenowych kwasów mineralnych, wzglednie sole tych estrów, osobno albo w mieszaninie, merkaptanami lub merkaptydarni.Reakcji mozna poddawac estry kwasu siarkowego lub fosforowego z wyzszemi al¬ koholami, jak alkohol oktylowy, laurynowy, mirystynowy, ponadto estry alkoholi wy¬ twarzanych z parafiny lub innych nienasy¬ conych lub nasyconych wyzszych pierwszo, drugo lub trzeciorzednych alkoholi. Powyz¬ szej reakcji mozna poddawac równiez estry z lancuchami rozgalezionemi, np. estry al¬ koholu izooktylowego, ponadto estry zwiaz¬ ków hydroaromatycznych, jak alkohole zy¬ wiczne, naftenowe oraz wielowartosciowe estry. Merkaptany mozna stosowac alifa¬ tyczne, hydroaromatyczne, alifatyczno-aro- matyczne, aromatyczne i heterocyklowe.Mozna stosowac np. merkaptan etylo¬ wy, dodecylowy, p-toluylowy, 2-naftylowy, benzylowy, chinolylowy i inne.Skladniki reakcyjne moga byc podsta-wione dowolnemi grupami, o ile te ostat¬ nie nie wplywaja ujemnie na przemiane.Takiemi grupami sa n£. grupy eterowe, sulfonowe, aminowe, karboksylowe, hydro¬ ksylowe.Przemiana miedzy wspomnianemi estra¬ mi i merkaptanami prowadzi do odpowied¬ nich siarczków; mozna wytwarzac przy tern symetryczne oraz mieszane siarczki. Rów¬ niez mieszaniny róznych estrów mozna przemieniac, uzyskujac w ten sposób mie¬ szaniny siarczków.Produkty otrzymane wedlug niniejsze¬ go wynalazku posiadaja po czesci wlasno¬ sci emulgowania; mozna je stosowac np. jako srodki zmiekczajace. Moga one rów¬ niez sluzyc jako produkty wyjsciowe do dalszych przemian.Przyklad I. 12,4 czesci wagowych p- tiokrezolu rozpuszcza sie w roztworze, za¬ wierajacym 4 czesci wagowe NaOH (99%) w 64 czesciach wagowych 50% alkoholu, i miesza z 32 czesciami wagowemi soli sodo¬ wej estru kwasu siarkowego i dodekanolu —1 (90,25%). W autoklawie ogrzewa sie mieszanine do 170° -=- 180°C. Surowy pro¬ dukt reakcji, siarczek p-krezyl-dodecylo- wy, otrzymuje sie w postaci jasnego oleju, plywajacego na wodno alkoholowym lugu macierzystym. Wydajnosc 28,4 czesci wa¬ gowych. Produkt mozna oczyscic przez przekrystalizowanie z mieszaniny, sklada¬ jacej sie z równych ilosci alkoholu metylo¬ wego i etylowego. Punkt topliwosci czyste¬ go produktu wynosi 29,6°C.Przyklad II. 28,8 czesci dodecylosiar- czanu sodu i 9,2 czesci kwasu merkaptooc- towego dodaje sie do roztworu, skladajace¬ go sie z 80 czesci alkoholu i 40 czesci wody, i zawierajacego 8 czesci NaOH, i ogrzewa w autoklawie przez 3 — 4 godzin. Tempe¬ ratura zewnetrzna wynosi przytem 210°C.Otrzymana paste odsacza sie przy po¬ mocy pompki ssacej, zadaje woda i saczy.Produkt wysala sie z wodnego roztworu so¬ la kuchenna i przekrystalizowuje z male) ilosci alkoholu. Otrzymuje sie bialy, rozpu¬ szczalny w wodzie pieniacy srodek. PL PL