Niniejszy wynalazek dotyczy urzadze¬ nia do samoczynnego przesuwania ciezarka wagi, posiadajacej dwie lub wiecej dzwigni, na które dziala jednoczesnie ten sam cie¬ zar wazony, przyczem ciezarki przesuwal- ne na tych dzwigniacli nastawia jeden ^spoiny silnik. Podzialki poszczególnych belek dla przesuwalnych ciezarków zaczy¬ naja sie od 0 i sa podzielone wedlug rów¬ nych, nawzajem uzupelniajacych sie war¬ tosci jednostkowych, tak, ze kazda z tych belek posiada swój okreslony zakres wa¬ zenia. Stosownie do wielkosci ciezaru, po¬ lozonego na wadze, ustawia sie w czasie wazenia przedewszystkiem ciezar, * odpo¬ wiadajacy jednemu zakresowi wazenia. Je¬ zeli ten zakres wazenia nie wystarcza, wówczas inne * ciezarki przestawiaja sie pokolei samoczynnie az do osiagniecia równowagi. To samoczynne odwazanie uskutecznia sie niezaleznie od mechanizmu samej wagi, mianowicie, przy pomocy u- rzadzenia, które wlacza samoczynnie ob¬ wody pradu, przesuwajacego poszczególne ciezarki, stosownie do wielkosci wazonego ciezaru.Przyklad wykonania wynalazku przed¬ stawiono na fig. 1 — 4 rysunku, a fig. 5 i 6 przedstawiaja schematy wlaczania.W lozyskach podstawy wagi 1 spoczy¬ wa os 2, wspólna dla obu dzwigni wago¬ wych. Wazony ciezar dziala bezposred-nio lub za posrednictwem przekladni dzwi¬ gniowej :fflzywanej u wag pomostowych) na wieszadlo 5, opierajace sie, za posred¬ nictwem noza 6, na krótszejn ramieniu 7 dzwigni 3 z przesuyralnym ciezarkiem.Wszelkie ciezary zawieszone na wieszadle 5,dzialaja zatem jednakowo na caly uklad dzwigni wagowych 3 i 4. Obydwie belki & przesuwsdnemi ciezarkami moga miec pOTzia&l sl^pa^o^he wzgledem siebie w systemifi dziesietnym lub dowolnie innym, tak, aby, riaprzyklad, belka 3 odwazala jednostki, a belka 4 dziesiatki wartosci cie¬ zaru. Do zakresu wazenia kazdej belki jest takze dostosowana, wa^a- ciezarka przesuwalnego 8 na belce 3 i ciezarka 9 na belce 4. W ten sposób belka 3 jest uzu¬ pelnieniem belki 4, bo po pierwszem od¬ wazeniu na belce 4, nastepuje dokladne oznaczenie wazonego ciezaru na belce 3.Przesuwanie ciezarków przesuwalnych 8 i 9 uskutecznia sie przy pomocy zabiera- cza 10 wzglednie 11, którego widlowaty koniec dolny obejmuje luzno czop 12 wzglednie 13, wystajacy z przesuwalnego ciezarka. Zabieracze 10 i 11 sa umocowa¬ ne na nakretkach 14, wzglednie 15 .(fig. 4), które sa osadzone na srubowych wrzecio¬ nach 16, wzglednie 17; wskutek tego za¬ bieracze przesuwaja sie, gdy wrzeciona sie obracaja. Ciezarki przesuwalne 8 i 9 sa zaopatrzone w samoczynne nastawiacze w zlobku 19. Wiec zabieracz 10 lub 11, nie przeszkadzajac swobodnemu poruszaniu sie belki wagi, przesuwa ciezar 8 lub 9 wpobli- ze zlobka podzialki belki, odpowiadajace¬ go polozeniu równowagi, poczem zabie¬ racz oswobadza ciezar, który wchodzi sa¬ moczynnie do odpowiedniego zlobka pod dzialaniem sprezyny lub wlasnego ciaze¬ nia. Wrzeciona srubowe 16, wzgl. 17 oraz lezace nad niemi listwy zlobkowane 18, wzgl. 19, maja swoje lozyska, wzgl. umo¬ cowanie w podstawie wagi. Kazdy zabie¬ racz posiada u góry zab 20, wzgl. 21, któ¬ ry pod cisnieniem sprezyny usiluje zawsze zeskoczyc w zlobki listw zlobkowanych 18, wzgl. 19, lecz przeskakuje przez zlobki, gdy zabieracz przesuwa sie pod dzialaniem srubowego wrzeciona. Wrzeciona srubo¬ we 16 i 17 otrzyihyja ruch od silnika elek¬ trycznego 22, zapomoca slimaków 23, wzgl. 24, które zazebiaja sie z kolami slimako- wemi 25, wzgl. 26, osadzonemi luzno na wrzecionach srubowych 16, wzgl. 17. Obrót kól slimakowych przenosi sie na wrzeciona srubowe, gdy sprzegla stozkowe Z7, wzgl. 28 [fig-"..31, zaklinowane i przesuwalne w kie¬ runku osiowym na wrzecionach srubowych, sprzegnie sie zapomoca katowych widel 29, wzgl. 30 z kojamr slimakowemi 25, wzgl. 26, odpowiednio w tym celu uksztal- towanemi. Sprzezenie nastepuje wtedy, gdy elektromagnesy 31, wzgl. 32 znajdasie pod dzialaniem pradu. Gdy prad nie prze¬ plywa przez magnesy 31, wzgl. 32, to ko¬ twiczka dzwigni wlaczajacej 29, wzgl. 30, spada pod wlasnym ciezarem i powoduje, ze polowa stozkowego sprzegla 27, wzgl. 28 wysuwa sie z kola slimakowego 25, wzgl. 26, a kola te obracaja sie luzno, nie powo¬ dujac ruchu wrzecion srubowych 16, wzgl. 17. Konce poziomych ramion dzwigni wla¬ czajacych 29 i 38 sa wykonane, jako wlacz¬ niki stykowe i slizgaja sie po stykach 33 i 34, wzgl. 35 i 36, tak, ze w najwyzszem polozeniu, w chwili zwarcia sie sprzegla stozkowego, nie lacza ze soba styków 33 i 34, wzgl. 35 i 36, natomiast w najnizszem polozeniu, gdy sprzeglo nie dziala, lacza te styki ze soba, t. j. 33 i 34, wzgl. 35 i 36.Gwinty srubowych wrzecion 16 i 17 sa wie- lokrokowe i o wzniesieniu równem odste¬ powi zlobków na listwach zlobkowanych lS wzgl. 19, przyczem odstep zlobków po¬ dzialki na belkach wagowych 3, wzgl. 4 jest równie wielki. Wiec jeden obrót sru¬ bowego wrzeciona odpowiada przesunieciu odnosnego zabieracza, i tam,samem odno¬ snego ciezarka przesuwalnego o jeden od¬ step zlobków podzialki. Aby za kazdym razem osiagnac jeden calkowity obrót sru-bowego wrzeciona, wzglednie dokladne u- stawianie sie sprezynujacych zebów 20 lub 21, zabieracza 10 lub U, w zlobku listwy 18 lub 19, zaklinowano na prawym koncu kazdego z tych wrzecion tarcze 37 i 38 z niemagnetycznego materjalu, która wiruje pomiedzy dwoma magnesami 39, wzgl. 40 i posiada zelazna kotwice, wciagana mie¬ dzy bieguny magnesów w chwili zamknie¬ cia kola pradu magnesów. Urzadzenie to zapewnia dokladne ustawianie zabieracza, a zarazem dziala w danej chwili, jako ha¬ mulec obracajacych sie wrzecion srubo¬ wych. • Wlaczanie kól pradu dla magnesów 31, wzgl. 32 i 39, wzgl. 40 odbywa sie w ten sposób, ze magnesy te dzialaja naprze- mian, t. j. jak dlugo magnes 31 wzgl. 32 znajduje sie pod dzialaniem pradu, a tern samem styki 33 i 34, wzgl. 35 i 36 sa prze¬ rwane, tak dlugo magnes 39, wzgl. 40 jest pozbawiony pradu. Natomiast magnes 39 wzgl. 40 zaczyna dzialac, gdy kolo pradu magnesu 31, wzgl. 32 jest przerwane, a tern samem polaczone sa styki 33 i 34 wzgl. 35 i 36.Do sterowania machanizmów dla prze¬ suwania ciezarków sluza obydwa, tak zwa¬ ne wybieracze 41 i 42, które w niniejszym przykladzie sa wykonane, jako zwyczajne wagi sprezynowe. Wybieracze te jednak moga byc takze zbudowane, jako wagi dzwigniowe, albo tez moga to byc wiszace ciezary (w dowolnej ilosci), uszeregowane podlug swej wagi i ustawiajace sie na jed- nem lub kilku ostrzach/stosownie do wy¬ chylenia belki wagowej. Pomiedzy nasta- wialnemi zderzakami obydwóch wybie- raczy znajduje sie koniec krótszego ra¬ mienia 7 belki wagowej 3, tak, ze gdy bel¬ ka wagi jest w równowadze, to ramie 7 zderzaków nie dotyka, natomiast naciska jeden z nich, gdy równowaga jest zachwia¬ na. Ruchome czesci wybieraczów 41 i 42 posiadaja styki slizgowe 43, wzgl. 44, któ¬ re sluza do laczenia styków 45 i 46, oraz 45 i 47, wzgl. styków 48 i 49, oraz 48 i 50.Obydwa wybieracze sa tak wykonane, ze najwieksze wychylenie ich styków slizgo¬ wych 43, wzgl. 44 wdól, wzgl. wgóre od¬ powiada najwiekszemu momentowi obrotu, dzialajacemu na uklad obu belek wago¬ wych 3 i 4 wskutek obciazenia wagi lub przesuniecia nastawialnych ciezarków; na¬ tomiast zetknieciu styków slizgowych 43, wzgl. 44 ze stykami 46, wzgl. 49 odpowiada moment obrotu, dajacy sie wyrównac tylko przez przesuniecie ciezarka 8 belki z po- dzialka jednostkowa. Podobnie tez pola¬ czenie styków 45 i 46, wzgl. 48 i 49 sluzy do uruchomiania sprzegajacego magnesu 31 jednostkowego ciezarka przesuwalne- go, natomiast polaczenie styków 45 i 47, wzgl. 48 i 50 sluzy do zamykania kola pra¬ du sprzegajacego magnesu 32 dziesiatko¬ wego ciezarka przesuwalnego. Przytem o- bojetne jest czy zastosuje sie magnesy lub zwojnice. Wlaczanie opisanych styków i odpowiednich magnesów jest wykazane na schemacie na fig. 5.Sposób pracy opisanego urzadzenia wy¬ maga, zeby przesuwalne ciezarki 8 i 9 mo¬ gly sie przesuwac wstecz i naprzód, aby wiec wrzeciona srubowe 16 i 17, a tern sa¬ mem silnik 22 mógl wirowac w obu kierun¬ kach i w ten sposób, aby kierunek obrotu wtedy odpowiadal przesunieciu ciezaru na prawo, (fig. 1) gdy ramie ciezarowe 7 na¬ ciska na dolny wybieracz 41, a odwrotny kierunek obrotu, wzglednie wsteczne prze¬ suniecie ciezarków na lewo, zeby odpowia¬ dal takiemu polozeniu ramienia 7, w któ- rem ono naciska górny wybieracz 42. Aby to osiagnac najprostszym sposobem, zasto¬ sowano dwie fazy trójpradu dla silnika o tworniku zwartym, do styków 57 i 58 (fig. 1) w ten sposób, ze silnik 22, przy nacisnieciu wdól wybieracza 41 i sprezyny stykowej 53 wiruje w jednym kierunku obrotu i od¬ wrotnie przy nacisnieciu wgóre wybieracza 42 i sprezyny stykowej 56 — w przeciwnym kierunku. - 3. —SJKage «n»czyi»iie wazonego ciezar* mozna -odczytywac na p&cbaalkach .belek wagowyd*3i 4„ albo mozna zastosowac dowcdby elektryczny przyrzad zapisujacy.Przyrzadu rUfci^go nie uwidoczniono wpraw¬ dzie jua jy^ufiku* lecz mozna go wprawiac w ruch, np. zaporooca styków w zlobkach lisiw J8 i l9e tak ze laczenie sie tych sty¬ lów ^oddzialywaloby na jakis znany me¬ chanizm zapadkowy. Wyskoki pierwszych zlobków, to znaczy zerowych i ostatnich zlobków (iig.i) lisiw 18 i 19, posiadaja dwa styki 51 i 32, wzgi. 53 i 54, które, wedlug schematu iig 6, sa polaczone miedzy soba i z ma^nesanu sprzegajacenu 31 i 32. Njalezy tu szczególija uwa$e zwrócic na to, ze styki 51 i 52 listwy 18 jednostkowej belki wago¬ wej 3 sa polaczone z magnesem sprzega¬ jacym 32] dziesietnej belki 4 i naodwrót, styki 53 i 54 listwy karbowanej 19 dzie¬ sietnej belki wagowej 4 sa polaczo¬ ne z magnesem sprzegajacym 3/ jednost¬ kowej belki 3. Jezeli wiec, np. z powodu uszkodzenia mechanizmu napedowego, al¬ bo wskutek niedokladnego dzialania jedne¬ go z obydwu wybieraczy, belka wagowa dla wyzszego siqpma wagi zostanie przedwcze¬ snie unieruchomiona, to po puszczeniu w ruch jMz&zego stopnia wagi, zab, odpowia- dajaoego j»u zabieracza, dojdzie do kon¬ cowego styku listwy zlobkowanej, bo nie zostala jaszcze osiagnieta równowaga wskutek uszkodzenia wyzszego stopnia "wa¬ gi. Zab zamyka wtedy kolo pomocniczego pEadu, który zpowrolLena uruchomia ma¬ gnes sprzegajmy wyzszego stopnia i tern samem powoduje fego wlasciwe dzialanie, pomimo wzkodzema. Styki 51 i 54 maja wiec za cel uruchomienie pradów pomocni- cszyeh, przy których pomocy mozna zamie¬ nic dzialanie jednego ciezarka przesuwal- nego przez drogi i sprowadzac wage do równowagi. Urzadzenie wagowe moze po- siadac zamiast dwóch, dowolna ilosc belek z tprzesuwakiermi ciezarkami o dowolnem stopniowaniu, przyczem sposób dzialania bylby analogiczny do opisanego. Belki mo¬ glyby takze — bez zmiany zasady — posia¬ dac oddzielne osie i moglyby byc umieszczo¬ ne ponad soba.Sposób dzialania samoczynnej wagi e- lektrycznej przedstawia najlepiej nastepu¬ jacy przyklad: w czasie, gdy waga nie jest obciazona i ciezary przesuwalne stoja na zerach swoich podzialek, to przy zalozeniu, ze waga jest wlasciwie zrównowazona, ko¬ niec krótszego ramienia 7 belki wagowej bedzie sie znajdowal miedzy zderzakami wybieraczy 41 i 42, nie dotykajac ich, a magnesy sprzegajace 31 i 32 sa pozbawio¬ ne pradu, gdyz wszystkie styki sa prze¬ rwane.Przypuscmy, ze obciazamy wage cie¬ zarem 86 kg. Ramie 7 nacisnie zderzak dolnego wybieracza 41 z sila, odpowiada¬ jaca obciazeniu przewyzszajacemu 10 kg, wskutek czego tbydwa styki slizgowe 43 i 55 wybieracza przesuna sie wdól. Styk slizgowy 55 zamyka przytem styki 57 dla dwóch faz pradu silnikowego, wskutek cze¬ go silnik obraca sie w takim kierunku, ze przesuwalne ciezarki doznaja przesuniecia od strony lewej ku prawej. Narazie obra¬ calyby sie tylko kola slimakowe 25 i 26, a w obrocie tym nie bralyby udzialu wrzecio¬ na srubowe 16 i 17; poniewaz jednak rów¬ noczesnie przesunely sie sprezyny stykro- we 45 i 47, wiec dziesietny magnes sprze¬ gajacy 32 pod wplywem pradu przycia¬ gnal dziesietna dzwignie wlaczajaca 30.Wskutek tego sprzeglo stozkowe 2S wciska sie w kolo slimakowe 26 i wrzeciono sru¬ bowe 17 zabieracza dziesietnego 11 zaczy¬ na sie obracac, przyczem ciezarek belki dziesietnej przesuwa sie tylko do zlobka 80 tej belki. Teraz cisnienie ramienia 7 na dolny wybieracz 41 nie odpowiada juz 10 kg, lecz tylko 6 kg. Wskutek tego spre¬ zyna stykowa 43 przesuwa sie wgóre, opu¬ szcza styk dziesietny 47 i laczy teraz tylko styk jednostkowy 46 z 45. Wskutek roz¬ laczenia styków 45 i 47 dziesietny magnes — 4 —32 traci prad, a ciezar dzwigni wlaczajacej powoduje rozlaczenie sprzegla stozkowe¬ go 28 i wstrzymanie ruchu dziesietnego wrzeciona srubowego 17, które wskutek równoczesnego pobudzenia magnesu hamul- czego 40 przyjelo polozenie konieczne do wlasciwego zazebienia sie zeba zabieracza 21 w dnie zlobka dziesietnej listwy 19.Równoczesnie jednak jednostkowy magnes sprzegajacy 31 uzyskal prad przez styki 35 i 36 i przyciagnal dzwignie wlaczajaca 29, zwarl sprzeglo stozkowe 27, wprawil w obrót jednostkowe wrzeciono srubowe 16, a tern samem wprowadzil w ruch wsteczny zabieracz 10 i jednostkowy ciezarek 8, przesuwalny na belce jednostkowej 3. Jak tylko ostrze przesuwalnego ciezarka 8 wpadlo w zlobek 6 jednostkowej podzialki belki wagowej, to równowaga jest osiagnie¬ ta. Ramie 7 belki wagowej nie wywiera zadnego cisnienia na wybieracz 41 i spre¬ zyna stykowa 43 opuszcza styki 45 i 46.Wskutek tego magnes sprzegajacy 31 traci prad; wrzeciono srubowe 16 przestaje sie poruszac pod dzialaniem magnesu hamul- czego 39. Wazenie jest ukonczone. Gdy wazony ciezar z wagi sie zdejmie, to oby¬ dwa przesuwalne ciezarki, przesuniete na prawo dzialaja na ramie 7 w ten sposób, ze ono wywiera na górny wybieracz 42 cisnie¬ nie, odpowiadajace obciazeniu 86 kg, wiec sprezyny stykowe 44 tego wybieracza prze¬ chodza na styki 48 i 50, a tern samem wrze¬ ciono srubowe 17 zaczyna znowu wirowac.Poniewaz jednak, wskutek naciskania wy¬ bieracza 4 wgóre nastapilo — przez spre¬ zyne stykowa 56 — przelaczenie faz trój- pradu silnika 22, wiec silnik i wrzeciono srubowe 17 obracaja sie w przeciwnym kie¬ runku, niz porzednio, a ciezarek przesuwal¬ ny 9 wraca do swego punktu zerowego. Gdy tam przybyl, to zmniejszyl tak moment o- brotu ukladu wagowego, ze wybieracz 42 przechodzi swoja sprezyna stykowa 44 na styki 48 i 49, wskutek czego przestaje dzia¬ lac naped przesuwalnego ciezarka P, a za¬ czyna dzialac analogicznie naped przesu¬ walnego ciezarka 8 i przestawia go równiez do punktu zerowego. Teras: osiagnieto zno¬ wu równowage, wszystkie styki sa bez pra¬ du, a mechanizmy napedne w spoczynku.Nowe wazenie moze sie rozpoczac. PL