PL191315B1

PL191315B1 - Sposób urabiania złóż minerałów

Info

Publication number: PL191315B1
Application number: PL331966A
Authority: PL
Inventors: Jerzy Puljasz; Piotr Mesjasz; Paweł Kozioł; Alfred Kosiorowski; Marek Cypko; Krzysztof Tkaczuk; Władysław Dobroć; Zbigniew Barańczuk; Bogusław Cenian
Original assignee: Kghm Polska Miedz Sa
Priority date: 1999-03-11
Filing date: 1999-03-11
Publication date: 2006-04-28
Also published as: PL331966A1

Abstract

Sposób urabiania złóż minerałów, z zastosowaniem techniki strzelniczej i wykonywaniem włomu, w którym od czoła przodka wierci się otwory strzałowe włomowe, pomocnicze, urabiające i obrysowe, a do detonacji ładunków materiału wybuchowego stosuje się środki inicjujące o różnych czasach zwłoki, znamienny tym, że wszystkie otwory wykonuje się równoległe o jednakowej średnicy i pierwszy ładunek (A) materiału wybuchowego umieszcza się na dnie otworu centralnego (1) włomu, a drugi ładunek (B) na głębokości mniejszej od połowy jego długości, zaś pozostałe otwory włomu dzieli się na grupy obejmujące otwory zlokalizowane na różnych obwodach wokół otworu centralnego (1), przy czym pierwsza grupa, otworów obejmuje otwory usytuowane na obwodzie największym, a każda następna grupa - otwory usytuowane na obwodzie mniejszym od obwodu otworów grupy poprzedniej, po czym w otworach tych umieszcza się ładunki materiału wybuchowego w taki sposób, że ładunki te w każdej grupie otworów umieszczone są na jednakowej głębokości, a głębokość umieszczenia ładunków w poszczególnych grupach jest większa od głębokości umieszczenia ładunków w grupie poprzedniej, następnie detonuje się ładunek (B) w otworze centralnym (1) włomu, a po określonym czasie zwłoki detonuje się ładunki w otworach pierwszej grupy, a następnie kolejno w grupach pozostałych, w których detonuje się ładunki również po określonym czasie zwłoki względem otworów grupy poprzedniej, po czym jako ostatni

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób urabiania złóż minerałów z zastosowaniem techniki strzelniczej i wykonywaniem włomu, przeznaczony do stosowania w różnych podziemnych wyrobiskach górniczych o różnych gabarytach i nachyleniu, a zwłaszcza w złożach rud miedzi.

Znany jest sposób urabiania skał przy użyciu techniki strzelniczej, w którym ładunki materiału wybuchowego umieszcza się w otworach strzałowych wierconych od czoła przodka, obejmujących otwory włomowe, pomocnicze, urabiające i obrysowe. Ładunki w otworach włomowych detonuje się jednocześnie lub stopniowo, po czym detonuje siej ładunki w pozostałych otworach ze zwłoką większą od zwłok zapalników w otworach włomowych. Dotychczas wykonuje się włomy klinowe, których zadaniem jest utworzenie dodatkowej powierzchni odsłoniętej ułatwiającej urabianie calizny przy pomocy ładunków materiału wybuchowego detonowanych równocześnie lub z opóźnieniem.

W sposobie tym ograniczona jest długość uzyskiwanych zabiorów oraz ma miejsce niski współczynnik wykorzystania otworów strzałowych przy dużym rozrzucie urobku po detonacji ładunków.

Sposób urabiania złóż minerałów według wynalazku polega na tym, że wszystkie otwory strzałkowe wykonuje się równoległe i o jednakowej średnicy. Pierwszy ładunek materiału wybuchowego umieszcza sięna dnie otworu centralnego włomu, a drugi ładunek na głębokości mniejszej od połowy jego długości. Pozostałe otwory włomu dzieli się na grupy obejmujące otwory zlokalizowane na różnych obwodach wokół otworu centralnego, przy czym pierwsza grupa otworów obejmuje otwory usytuowane na obwodzie największym, a każda następna grupa - otwory usytuowane na obwodzie mniejszym od obwodu otworów grupy poprzedniej. Następnie w otworach tych umieszcza się ładunki materiału wybuchowego w taki sposób, że w każdej grupie otworów umieszczone są one na jednakowej głębokości, a głębokość umieszczenia ładunków w poszczególnych grupach jest większa od głębokości umieszczenia ładunków w grupie poprzedniej. Jako pierwszy detonuje się ładunek umieszczony bliżej wylotu otworu centralnego włomu, a po określonym czasie zwłoki detonuje się ładunki w otworach pierwszej grupy, a następnie kolejno w grupach pozostałych, również po określonym czasie zwłoki względem otworów grupy poprzedniej. Jako ostatni detonuje się ładunek umieszczony na dnie otworu centralnego, a następnie ładunki w pozostałych otworach urabiających i obrysowych.

Otwory strzałowe włomowe rozmieszczone na różnych obwodach w poszczególnych grupach są względem siebie przesunięte, a ładunki materiału wybuchowego umieszczone w tych otworach detonuje się w grupach równocześnie lub z opóźnieniem milisekundowym.

Przy długich zabiorach taki układ otworów włomowych, podział ich na grupy, rozmieszczenie ładunków w poszczególnych grupach i kolejność ich detonowania powtarza się wielokrotnie.

Taki sposób urabiania złóż pozwala, na zwiększenie zabiorów w przodkach eksploatacyjnych dzięki zastosowaniu nowego kształtu włomu, zapewniającego uzyskanie mniejszego rozrzutu i granulacji urobku oraz większego stopnia wykorzystania otworów wiertniczych przy mniejszym jednostkowym zażyciu materiałów wybuchowych.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest bliżej na przykładzie, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok czoła przodka wyrobiska korytarzowego z wykonanymi otworami wiertniczymi z zaznaczonymi strefami urobienia calizny po zdetonowaniu ładunków materiału, wybuchowego w otworach włomu w pierwszej fazie urabiania, fig. 2 - widok czoła przodka z wykonanymi otworami wiertniczymi i podziałem ich na grupy oraz fig. 3 - przedstawiająca przekrój pionowy czoła przodka wzdłuż osi wyrobiska korytarzowego z zaznaczonymi strefami powstawania włomu w caliźnie przodka.

Wszystkie otwory w przodku wykonuje się równoległe i o jednakowej średnicy, przy czym centralny otwór 1 włomu, otwory obrysowe 16 do 23, 24, 29, 30, 35, 36, 41,42 do 46 oraz otwory urabiające 25 do 28, 31 do 34, 37 do 40 i otwory pomocnicze 8 do 11 - wykonuje się o długości równej wielkości planowanego zabioru, natomiast pozostałe otwory włomowe mają różną ustaloną długość. Dla osiągnięcia właściwego kształtu włomu o dużej powierzchni odsłoniętej warunkującej uzyskanie większych zabiorów - otwory włosowe dzieli się na grupy obejmujące po kilka otworów usytuowanych na różnych obwodach wokół otworu centralnego 1 włomu.

W przedstawionym przykładzie pierwsza grupa I otworów włomu obejmuje otwory 12, 13, 14 i 15 zlokalizowane na największym obwodzie wokół otworu centralnego 1. Następna grupa II otworów rozmieszczona jest na obwodzie mniejszym od obwodu grupy I i obejmuje otwory 2, 3, 4, o długości większej od długości otworów grupy I. Trzecia grupa III obejmuje otwory 5, 6, 7 o długości większej od długości otworów grupy II, które zlokalizowane są na obwodzie mniejszym od obwodu grupy poprzedniej II, przy czym otwory w grupach posiadają jednakową długość.

PL 191 315 B1

Pierwszy ładunek A materiału wybuchowego umieszcza się na dnie otworu centralnego 1, a drugi ładunek B na głębokości mniejszej od połowy długości tego otworu. W otworach grupy I ładunek umieszcza się głębiej względem ładunku B, a w grupach następnych głębiej od ładunków grupy poprzedniej. W pierwszej kolejności detonuje się w znany sposób ładunek B w otworze centralnym 1 włomu, który powoduje powstanie stożka wyrzutu skał i powiększenie płaszczyzny odsłonięcia dla otworów grupy I. W następnej kolejności po określonym czasie zwłoki detonuje się ładunki w otworach grupy I, co powoduje dalsze pogłębienie i powiększanie płaszczyzny odsłonięcia dla otworów grupy II. Po określonym czasie zwłoki detonuje się ładunki w otworach grupy II, które powodują dalsze pogłębianie i powiększanie płaszczyzny odsłonięcia włomu, a po następnym czasie zwłoki detonuje się ładunki w otworach grupy III. Jako ostatni detonuje się ładunek A otworu centralnego 1, który powiększa włom do głębokości projektowanego zabioru i usuwa uzyskany już urobek z przestrzeni włomowej i ułatwia urabianie calizny otworami pomocniczymi, urabiającymi i obrysowymi.

W wyniku kolejnego detonowania ładunków, począwszy od ładunku B w otworze centralnym 1 włomu, a następnie ładunków w otworach poszczególnych grup, powstają stożki wyrzutów skał wzajemnie przenikające się i przesunięte względem siebie na obwodzie wokół otworu centralnego 1 i wgłąb calizny. Przenikające się stożki wyrzutów skał powodują sukcesywne powiększanie się odsłoniętej powierzchni włomu, która jest wypadkową włomów cząstkowych po detonacji ładunków w poszczególnych otworach włomowych. Po wykonaniu włomu detonuje się w znany sposób ładunki w otworach urabiających, pomocniczych i obrysowych. Dla wyeliminowania destrukcyjnego oddziaływania ładunków na strukturę stropu i ociosów korzystne jest stosowanie w otworach obrysowych ładunków o mniejszych parametrach energetycznych lub ładunków dzielonych i lontu detonującego.

Przedstawiony sposób może być stosowany przy urabianiu skał dużymi przekrojami i długimi zabiorami, dla których stosuje się ładunki dzielone w otworach włomowych, urabiających i obrysowych. Wówczas układ otworów, podział na grupy, rozmieszczenie ładunków i kolejność ich detonowania stanowi wielokrotność przedstawionego układu.

Claims

1. Sposób urabiania złóż minerałów, z zastosowaniem techniki strzelniczej i wykonywaniem włomu, w którym od czoła przodka wierci się otwory strzałowe włomowe, pomocnicze, urabiające i obrysowe, a do detonacji ładunków materiału wybuchowego stosuje się środki inicjujące o różnych czasach zwłoki, znamienny tym, że wszystkie otwory wykonuje się równoległe o jednakowej średnicy i pierwszy ładunek (A) materiału wybuchowego umieszcza się na dnie otworu centralnego (1) włomu, a drugi ładunek (B) na głębokości mniejszej od połowy jego długości, zaś pozostałe otwory włomu dzieli się na grupy obejmujące otwory zlokalizowane na różnych obwodach wokół otworu centralnego (1), przy czym pierwsza grupa, otworów obejmuje otwory usytuowane na obwodzie największym, a każda następna grupa - otwory usytuowane na obwodzie mniejszym od obwodu otworów grupy poprzedniej, po czym w otworach tych umieszcza się ładunki materiału wybuchowego w taki sposób, że ładunki te w każdej grupie otworów umieszczone są na jednakowej głębokości, a głębokość umieszczenia ładunków w poszczególnych grupach jest większa od głębokości umieszczenia ładunków w grupie poprzedniej, następnie detonuje się ładunek (B) w otworze centralnym (1) włomu, a po określonym czasie zwłoki detonuje się ładunki w otworach pierwszej grupy, a następnie kolejno w grupach pozostałych, w których detonuje się ładunki również po określonym czasie zwłoki względem otworów grupy poprzedniej, po czym jako ostatni detonuje się ładunek (A) na dnie otworu centralnego (1), a następnie ładunki w pozostałych otworach urabiających i obrysowych.

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że otwory włomowe na obwodach poszczególnych grup są względem siebie przesunięte.

3. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że ładunki materiału wybuchowego w otworach włomowych w poszczególnych grupach detonuje się równocześnie lub z opóźnieniem milisekundowym.

4. Sposób według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienny tym, że przy długich zabiorach układ otworów włomowych, podział ich na grupy, rozmieszczenie ładunków w poszczególnych grupach i kolejność ich detonowania powtarza się wielokrotnie.