PL18938B1 - Sposób elektrolityczno-chemiczntj obróbki narzadzi stalowych. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu obróbki narzedzi zaopatrzonych w ostrza, jak np. pilników, tarników, gryzów, pil, no¬ zy i t. d. Obróbka ma na celu polepszenie sprawnosci ciecia zarówno narzedzi no¬ wych, jak narzedzi £UZLytyc^^ Sposób wedlug wynalazku polega na tern, ze zapomoca obróbki elektrolityczno- chemicznej rozpuszcza sie miekkie sklad¬ niki ostrzy narzedzi, latwo rozpuszczalne ^^dczyi~n3kach chemicznych, jak np. fer- rit, natomiast skladniki twardsze i szla¬ chetniejsze, które rozpuszczaja sie z tru¬ dem, a wiec przedewszystkiem perlit i ce¬ mentyt, ulegaja rozpuszczeniu w stopniu bardzo malym i pozostaja prawie nienaru¬ szone. Zuzyte ostrza poprawia sie w ten sposób, ze rozpuszczanie zapomoca elektro- lityczno-chemicznej obróbki odbywa sie we¬ dlug wynalazku z inna szybkoscia z dolnej strony ostrzy niz^ze^strony górnej dzieki czemu ostrze poprawia sie. Sposób wedlug wynalazku przeprowadza sie jak nastepu- je: chcac uszlachetnic narzedzie npf.nwte-f piony pilnik, zawiesza sie go rekpjreiciarrf* ^stawiona pionowo do góry w v*bjdnbjm?.v&eA tworze kwasu, rozpuszczajacegoostel^ npi 'w kwa,sie azotowym eweptuaTnjre zHatamrete* ka kwasu siarkjow^i np^ powinna zawierac s^-jedi^tyjhibfJMlhnJdicr-l tali, które sa bardi^f\do43itnieixjdnz€flaaa pod wz!gledeizLbl^d^o^irytm^l7ed^Td^atttk3L "* soli metalowej wywoluje stracenie sie na stali warstewki odpowiedniego metalu, a jednoczesnie równowazna czesc zelaza przechodzi do roztworu. Ogniwo elektrycz¬ ne, zlozone ze stali, kwasu i metalu zapo¬ biega zobojetnieniu srtali i przyspiesza pro- ces rozpuszczania/ Warstewka metalu osia¬ da na pilniku w róznych miejscach niejed¬ nakowo gesto i niejednakowo trwale, a mia¬ nowicie na górnych stronach ostrzy, wzglednie zebów, to jest na stronie, zwró¬ conej ku powierzchni kapieli, warstewka mocniej przylega do stali i jest grubsza niz na stronie dolnej, poniewaz^wodó^ wywia- zujacy sie od spodu podczas rozpuszczania stall, nie mófe^sw5Boi3nie ucLodzIc, napo¬ tykajac na przeszkode w^postaci ostrzy, zbiera sie wiec na ostrzach, czyniac osad metalowy na stronie spodniej bardzieTgaE^ czastym^^u^ymi^iSzez co trzyma sie on ostrza mniej mocno i jest mniej zwarty na górnej stronie ostrzy, wzglednie zebów.Poprzez mniej gesta warstwe przenika la- twiej gryzacy czynnik tak, iz zab pilnika ulega silniejszemu nagryzaniu wlasnie z tej strony. Zaokraglenie ostrza zeba nie moze nastapic poniewaz ochronione jest ono zgó- ry. Nagryzanie, postepujace zasadniczo zdolu do góry, zmienia oczywiscie ksztalt ostrza juz istniejacego, ale na miejcsu sta¬ rego ostrza wytworzy sie zawsze nowe o- sirze.Poniewaz mniej szlachetne, miekkie skladniki stali rozpuszczaja sie szybciej od czesci szlachetnych, a wiec twardych, za¬ tem nowe ostrze bedzie sie skladac prze¬ waznie z tworzywa szlachetnego, a wiec be¬ dzie lepsze i sprawniejsze. Poniewaz po pewnym czasie gesta warstewka metalu be¬ dzie przepuszczac równiez niewielka ilosc kwasu dzieki dyfuzji lufo z boków a nastep¬ nie zatraci swa zwarta budowe wskutek po¬ wstawania rys i odpadnie, obnazajac w tern miejscu stal na dzialanie rozpuszczalnika, nalezy warstewke metalu usunac najlepiej mechanicznie, np. zapompca szczotki, za¬ nim warstewka ta popeka. JesITjpo zdrapa - niu warstewki szczotka okaze sie, ze na¬ rzedzie jeszcze nie jest dostatecznie ostre, to ten sam zabieg nalezy powtórzyc jeszcze raz lub kilka razy, dopóki po oczyszczeniu szczotka nie okaze sie, ze narzedzie jest do¬ statecznie ostre.Do wykonania sposobu potrzebna jest kapiel, która nagryza narzedzie w pozada¬ ny wspomniany powyzej sposób i która wy¬ twarza warstewke metalowa o pozadanych wlasnosciach. Kapiel taka zawiera jako srodek gryzacy kwas azotowy z dodatkiem najlepiej kwasu siarkowego. Warstewka metalowa moze byc otrzymana na narzedziu z soli metalowych takich metali, które sa bardziej dodatnie pod wzgledem elektrycz¬ nym od zelaza a wiec soli miedzi, nikhi lub kobaltu lub ich mieszaniny. Stwierdzono, ze korzystnie wplywa na przebieg procesu w kapieli dodanie soli obojetnych jonizuja¬ cych tak samo jak wspomniane kwasy, a wiec np. saletry lub soli glauberskiej. Po¬ zadana jest obecnosc w kapieli depolaryza- joraj którym moze byc np. sól alkaliczna kwasu chromowego, wanadowego lub wol¬ framowego. Trwalosc warstewki metalowej i sila jej przylegania do narzedzia, podle¬ gajacego ostrzeniu, zalezy w znacznym stopniu od zawartosci w kapieli jonów chloru. Duza zawartosc jonów chloru wply¬ wa na wytworzenie sie bardzo gestej, moc¬ no przylegajacej warstewki, trudnej do zdrapania, natomiast zupelny brak jonów chloru wywoluje wytwarzanie sie bardzo zle przylegajacej gabczastej warstewki me¬ talu, pod która równiez jest mozliwe ostrze-* nie narzedzi, ale kontrola procesu musi byc wówczas nadzwyczaj dokladna. Stwierdzo¬ no, ze dodanie 0,1 — 1,0% jonów chloru jest korzystne w warunkach normalnych, a do grubszych narzedzi jak np. do tarników; mozna zastosowac bez obawy do 5% jonów chloru. Jony chloru wprowadza sie np. pod postacia chlorku zelaza lub tgzjchlorku al¬ kalicznego, np. soli~kuchennej.Ostrzenfe narzedzi moze odbywac sie w — 2 —jednej lub w dwóch kapielach. W pierw¬ szym przypadku tworzenie sie warstewki metalowej i nagryzanie narzedzia np. pilni¬ ka odbywa sie w jednej kapieli, a w drugim przypadku w jednej kapieli wytwarza sie najpierw warstewke metalowa, w drugiej zas kapieli odbywa sie nagryzanie, przy- czem pierwsza kapiel zawiera stosunkowo niewiele kwasów, a druga zawiera malo lub wcale nie zawiera soli metalu, bardziej do¬ datniego elektrycznie od zelaza.Narzedzia tak wyostrzone posiadaja o- strza o nowych, nieznanych dotychczas wlasnosciach. Dzieki rozpuszczeniu miek- Triego, mniePszlachetnego tworzywa, po¬ wierzchnia, a przedewszystkiemjoafoge zo- staje uszlachetnione tak, iz sprawnosc ta» kie^narzedgiajstaje sie znacznie wieksza, a poza tern zle wykonane lub stepione o- strza ulegaja poprawie przy jednoczesnem polepszeniu jakosci tworzywa ostrza z bar¬ dzo nieznaczna strata tworzywa.Podane nizej przyklady sluza do obja¬ snienia sposobu wedlug wynalazku, który jednak nie ogranicza sie tylko do podanych przykladów.Pilnik zawiesza sie rekojescia ku górze w kapieli o temperaturze 18° i o skladzie nastepujacym: 100 czesci wagowych kwasu siarkowego, 65 „ „ kwasu azotowego, 17 „ „ saletry (azotanu potasowego), 25 „ ,, siarczanu miedziowego, 5 „ „ dwuchromianu potasowego, 8 ,, „ chlorku zelazawego, 780 „ „ wody.Kapiel o zielonkawem zabarwieniu za¬ czyna wpoblizu narzedzia zabarwiac sie natychmiast na niebiesko, a jednoczesnie mozna zauwazyc, ze na dno opadaja platki, a pilniki pokrywaja sie warstewka miedzi.Gaz wychodzi na powierzchnie kapieli tyl¬ ko w bardzo malym stopniu. Po 5 — 10 mi¬ nutach nalezy wyjac narzedzie i oczyscic szczotka, zdzierajac warstewke miedzi. Je¬ sli pilnik nie jest jeszcze dostatecznie o- stry, to nalezy zawiesic go jeszcze na 5 — 10 minut do kapieli, potem ponownie oczy¬ scic i t. d. Jesli pilniki sa stepione wskutek uzycia to ostrzenie trwa 30 — 40 minut, a wiec pilniki nalezy zawieszac w kapieli 3 lub 4 razy, jesli natomiast chodzi o popra¬ wienie ostrza jeszcze dobrego, to wystar¬ czy jednorazowe zanurzenie w kapieli. Pil¬ nik, wyjety z kapieli i oczyszczony szczot¬ ka, nalezy zanurzyc w rozcienczonym lugu, w mleku wapiennem lub w roztworze soli, w celu zobojetnienia resztek kwasu, potem dobrze obmyc, wysuszyc i posmarowac ole¬ jem mineralnym w celu ochrony przed rdzewieniem.Strata ciezaru pilnika podczas ostrzenia wynosi 0,5 — 2,0%. Zamiast 25 czesci siarczanu miedziowego mozna uzyc 14 cze¬ sci siarczanu miedziowego i 14 czesci siar¬ czanu niklowego, przyczem wynik ostatecz¬ ny pozostanie bez zmiany, Dobrze oczyszczone tarniki zawiesza sie rekojesciami ku górze w kapieli mie¬ dziowej o skladzie nastepujacym: 900 czesci wagowych wody, 20 „ „ siarczanu miedziowego, 40 „ „ kwasu siarkowego o stezeniu 66°Be, 40 „ u ¦ chlorku zelazawego. — 3 -W kapieli tej pozostawia sie narzedzia przy temperaturze 16° na przeciag 5 — 10 minut, poczem oplókuje sie lekko i zanu¬ rza sie w kapieli wykonczajacej o skladzie nastepujacym: 1000 czesci wagowych wody, 20 „ ioo „ 100 „ ^ M ii 5 ** U 11 Po uplywie 10 minut przy 16°C oczy¬ szcza sie zapomoca szczotki korzeniowej o- sad miedzi i jezeli tarnik nie jest jeszcze dostatecznie ostry, to Wklada sie go znowu do kapieli miedziowej, potem wprost do ka¬ pieli wykonczajacej i t. d., dopóki ostrza nie beda zupelnie wyostrzone. Oczyszcza¬ nie narzedzi odbywa sie tak samo, jak w przykladzie pierwszym. PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób elektrolityczno-chemicznej obróbki narzedzi stalowych zaopatrzonych w ostrza, w celu ich wyostrzenia, znamien¬ ny tern, ze narzedzia umieszcza sie w ka¬ pieli, która zawiera kwas, rozpuszczajacy stal, i sól metalii^bardziej dodatniego e- lektrycznie od zelaza.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze kapiel zawiera kwasy siarkowy i azotowy w celu rozpuszczenia stali oraz jako sól metalowa zawiera sól miedzi.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienny tern, ze osad metalowy, osadzony na narzedziu usuwa sie z tego narzedzia co pewien czas np. zapomoca szczotki. azotanu potasowego, wanadanu amonowego, kwasu siarkowego 66°Bet kwasu azotowego 40°Be, chlorku zelazawego, siarczanu niklowego.
4. 4. Sposób wedlug zastfz. 1 — 3, zna¬ mienny, tern, ze kapiel, sluzaca do rozpu¬ szczania stali i stracania warstewki metalu zawiera w roztworze ponizej 5%, najlepiej 0,1 — 1,0%, jonów chloru, dzieki czemu ge¬ stosc i sila przylegania warstewki metalo¬ wej na stali jest taka, jaka byc powinna.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 4, zna¬ mienny tern, ze do kapieli dodaje sie pewna ilosc depoiaryzatora.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamien¬ ny tern, ze jako depolaryzator stosuje sie dwuchromian potasowy.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 1 — 6, zna¬ mienny tern, ze do kapieli dodaje sie sole, które popieraja daznosc kwasów do rozpu¬ szczania bardziej miekkich skladników sta¬ li tak, iz na powierzchni, a zwlaszcza na o- strzach, pozostaja przewaznie wiecej twar¬ de szlachetniejsze skladniki stali, np. sole chlorowców. H an s Lud wi g. Zastepca: L Myszczynski, rzecznik patentowy. Ej i cj . iOTEKmI Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL