Wynalazek niniejszy dotyczy wylacz¬ nika do elektrycznego rozrusznika silni¬ ków samochodowych. W zwyklym samo¬ chodzie silnik elektryczny rozrusznika jest zasilany pradem z szesciowoltowej baterji, przyczem jeden zacisk wymienionej baterji jest uziemiony, podczas gdy drugi zacisk jest polaczony z wylacznikiem silnika roz¬ rusznika. W zwyklych warunkach pracy prad, pobierany przez silnik rozrusznika, czesto wynosi 200 amperów, wskutek czego wylacznik rozrusznika musi byc równiez na ten prad obliczony. Wylacznik 'zwykle¬ go typu nozowego jest dosc drogi i poza tern niezupelnie wygodny dla kierowcy; przy stosowaniu zas zwyklego wylacznika, typu przyciskowego, miejsca styku kontak¬ tów ulegaja szybkiemu zuzyciu wskutek tworzenia sie luków przy wylaczaniu.W wylaczniku wedlug wynalazku posuw ruchomego kontaktu po kontakcie nierucho¬ mym odbywa sie poczatkowo na stosunko¬ wo nieduzej czesci powierzchni stykowej tego ostatniego, nastepnie zas przy dalszem pochylaniu kontaktu ruchomego powierzch¬ nia zetkniecia obu kontaktów jest znaczna.Prad, normalnie powstajacy przy urucho¬ mianiu rozrusznika silnika spalinowego, przechodzi przez duza powierzchnie sty¬ kowa kontaktów, podczas gdy przy odry¬ waniu kontaktu ruchomego od nieruchome¬ go, zachodzacem przy wylaczaniu rozrusz¬ nika, luk elektryczny powstaje tylko na malej powierzchni, mianowicie w tern miej-scu kontaktu nieruchomego, na którem od¬ bywa sie poslizgkontaktu ruchomego. Przy takiej budowie wylacznika zapobiega sie szybkiemu zuzyciu jego kontaktów pod wplywem iskrzenia. Wynalazek zatem la¬ czy pozadane cechy wylacznika typu no¬ zowego z prostota budowy wylacznika przyciskowego.Dalsza cecha wynalazku jest zastoso¬ wanie w wylaczniku rozrusznikowym pro¬ stego i niekosztownego narzadu posrednie¬ go, umieszczonego pomiedzy ruchomym narzadem kontaktowym i narzadem, slu¬ zacym do uruchomiania wylacznika.Na rysunku fig. 1 przedstawia widok zprzodu silnika rozrusznika, wyposazone¬ go w osadzony na nim wylacznik rozrusz¬ nikowy wedlug wynalazku, przyczem wy¬ lacznik ten uwidoczniono w przekroju w celu lepszego przedstawienia jego kon¬ strukcji, fig. 2 — przekrój wylacznika wzdluz linji 2 — 2 na fig. 1, fig. 3 — widok schematyczny róznych polozen, jakie zaj¬ muje ruchomy kontakt w czasie wlaczania wylacznika, wreszcie fig. 4 — polozenie kontaktu ruchomego po uskutecznieniu wla¬ czenia.Na rysunku liczba 10 oznacza samocho¬ dowy rozrusznik elektryczny. Silnik elek¬ tryczny tego rozrusznika jest zwykle przy¬ mocowany do plaszcza, o/taczajacego kolo zamachowa silnika samochodowego. Do górnej czesci kadluba silnika rozrusznika 10 jest przymocowana koncówka U, izolowa¬ na od kadluba silnika zapomoca plytki 12 * maUrjalu izolacyjnego*, Zewnetrzny ko¬ niec taj koncówki tworzy leb 13, stanowia¬ cy nieruchomy kontakt wylacznika.Ponad koncówka U do rozrusznika 10 jest przymocowana zapomoca srub 36 skrzynka li, majaca ksztalt odwróconej czaszy i wytloczona ze stosunkowo cienkiej blachy. W tylnej czesci skrzynki 14 zapo¬ moga sruby zaciskowej 16 jest przymoco¬ wany podluzny kontakt ruchomy 15, oraz plytka 17 z materjalu izolacyjnego, np- kwadratowa, osadzona w kwadratowym 0- tworze, utworzonym w sciance skrzynki i nie mogaca sie wskutek tego obracac.Czesc 18 sruby 16, przylegajaca do jej lba, jest w przekroju równiez kwadratowa i przechodzi przez odpowiednie otwory kwadratowe w ruchomym kontakcie 15 i plytce izolacyjnej 17.Z powyzszego wynika, ze ruchomy kon¬ takt 15 jest zabezpieczony od obracania sie ddkola sruby 16 niezaleznie od stanu do¬ krecenia nakretki wymienionej sruby. Przez dokrecenie nakretki sruby 16 zostaje w skrzynce 14 zamocowany arkusz papieru izolacyjnego 19, zapobiegajacy zwarciu kontaktu ruchomego 15 z metalowa skrzyn¬ ka 14 w razie zetkniecia sie kontaktu ru¬ chomego 15 z jedna ze scianek skrzynki np. z powodu zniszczenia plytki izolacyjnej 17.Jak juz zaznaczono, ruchomy kontakt 15 jest umocowany w skrzynce zapomoca sruby 16, przechodzacej przez otwory w wymienionym kontakcie ruchomym, w ar¬ kuszu papieru izolacyjnego 19 i plytce izo¬ lacyjnej 17. Na srube 16, osadzona w scian¬ ce skrzynki 14, nakrecona jest nakretka 20, unieruchamiajaca wymieniona srube i sztywno laczaca ze soba wszystkie wyzej wymienione narzady. Odgaleziony od ba- terji pojazdu przewód 21 jest zaopatrzony na koncu swobodnym w zwykla koncówke 22, która jest umocowana na srubie 16 za¬ pomoca nakretki zaciskowej 23.Swobodny koniec ruchomego kontaktu 15 znajduje sie bezposrednio nad kontak¬ tem nieruchomym 13, wskutek czego w ce¬ lu zamkniecia obwodu elektrycznego moz¬ na pochylic kontakt ruchomy wdól tak, a- by zetknal sie z kontaktem nieruchomym.Do pochylania kontaktu ruchomego stosu¬ je sie urzadzenie, zlozone z pochwy 24, drazka uruchomiajacego 26 i trzpienia 30.Pochwa 24 jest osadzona przesuwnie w od¬ powiednim otworze 25, utworzonym w sciance górnej czesci skrzynki 14. Drazek 26 jest wkrecony dolnym koncem w gwint — 2 —górnego konca wspomnianej pochwy i prze¬ chodzi przez podloge 27 pojazdu, przed¬ stawiona na fig. 1 linjami przerywanemi.Górny koniec drazka 26 jest zakonczony lbem 28, umieszczonym w polozeniu, do- godnem do naciskania go przez kierowce pojazdu.Dolny koniec pochwy 24 jest zaopatrzo¬ ny w wydrazenie 31, w którem umieszczo¬ no luzno trzpien 30, przewaznie wyciety z arkusza fibry lub innego odpowiedniego tworzywa izolacyjnego.Wolny koniec 29 ruchomego kontaktu 15 jest wygiety wstecz i posiada otwór 37, w który wchodzi wystep 32, utworzony na dolnym rozszerzonym koncu trzpienia 30 (fig. 2). Drazek 26, bedac naciskany, prze¬ suwa wraz z pochwa 24 trzpien 30 wdól, zmuszajac wskutek tego ruchomy kontakt 15 do zetkniecia sie z nieruchomym kon¬ taktem 13 w celu zamkniecia obwodu elek¬ trycznego. Nalezy zaznaczyc, ze ruchomy kontakt 15 jest sprezysty. Trzpien 30 ma na celu przeginanie kontaktu 15 zapomoca przesuwu wdól pochwy 24, wskutek czego unika sie slizgania kontaktowych czesci wy¬ lacznika wedlug wynalazku.Na fig. 3 linjami przerywanemi 35 przedstawiono ksztalt, jaki zwykle przy¬ biera kontakt ruchomy 15 po wyjeciu go ze skrzynki 14. Widoczne jest, ze wymienio¬ ny kontakt ruchomy w miejscu 38, przy- leglem do otworu, przez który przechodzi sruba 16, wygiety jest .do góry, wpoblizu zas zagietego swego konca jest wygiety wdól w miejscu 39. Po umieszczeniu w skrzynce 14 kontakt ruchomy 15 na skutek nacisku, wywieranego przez trzpien 30, zostaje odgiety, zajmujac polozenie 33, przedstawione pelnemi linjami na fig. 3.Po nacisnieciu lba 28 kontakt ruchomy 15 zajmuje najpierw polozenie 34, przed¬ stawione przerywanemi linjami, w którem nastepuje zetkniecie jedynie przedniego konca kontaktu ruchomego 15 z kontak¬ tem nieruchomym //. Dalszy nacisk na leb 28 powoduje niejako wyprostowanie kon¬ taktu ruchomego 15, wskutek czego z kon¬ taktem 11 styka sie czesc kontaktu rucho¬ mego 15, przylegla do miejsca wygiecia 39, które to polozenie przedstawiono na fig. 4.Rzecz oczywista, ze przy rtesn wyprostowy¬ waniu kontaktu ruchomego 15 przedni je¬ go koniec, to jest miejsce jego poczatkowe¬ go stykania sie z kontaktem nieruchomym //slizga sie na krótkiej przestrzeni po wymienionym ostatnio kontakcie, co jest bardzo pozadane, poniewaz slizganie to u- suwa uszkodzenia w wspomnianem miej¬ scu poczatkowego stykania sie ruchomego kontaktu 15, które mogloby powstac np. wskutek iskrzenia, gdyby zamykanie obwo¬ du pradu odbywalo sie tylko w tern miej¬ scu, nie zas na pewnym odcinku ruchomej plytki kontaktowej.Po ustaniu nacisku na leb 28 od kon¬ taktu nieruchomego odrywa sie przede- wszystkiem odcinek kontaktu ruchomego, lezacy miedzy przednim jego koncem a punktem zagiecia 39, przybierajac poloze¬ nie, oznaczone na fig. 3 liczba 34, nastep¬ nie zas odrywa sie od kontaktu nierucho¬ mego // skrajny, przedni koniec kontaktu ruchomego 15. Luk, pojawiajacy sie przy przerywaniu pradu, bedzie wytwarzal sie zawsze w przednim koncu kontaktu rucho¬ mego, a poniewaz ten koniec zawsze znaj¬ duje sie w stanie czystym, dzieki powyzej opisanemu poslizgowi, przeto przeplyw pradu przy uruchomianiu wylacznika jest stale zapewniony.Pomiedzy wielu korzysciami, które o- siaga sie dzieki stosowaniu niniejszego wy¬ lacznika, nalezy jeszcze raz podkreslic, ze lukiem, wytwarzanym przy rozlaczaniu kontaktów wylacznika, jest objeta stosun¬ kowo niewielka czesc powierzchni kontak¬ towej, na której odbywa sie slizganie, ma¬ jace na celu usuwanie uszkodzen kontak¬ tów wylacznika wskutek iskrzenia, "które pociaga za soba powstawanie w metalu drobnych miseczkowatych zaglebien pod - 3 —wplywem prawdopodobnie wysokiej tem¬ peratury, wywolywanej gwaltownym prze¬ plywem silnego pradu. Dzieki wyzej po¬ danemu osiaga sie pozadane cechy wy¬ laczników typu nozowego, polaczone z pro¬ stota budowy wylaczników typu przyci¬ skowego.W budowie i skojarzeniu poszczegól¬ nych czesci wylacznika mozna poczynic pewne zmiany, nie przekraczajac zakresu wynalazku. PL