Znane sa dotychczas zapiecia do czesci ubran jak kurtek, getrów, torebek recznych, teczek do akt, brezentów namiotowych i po¬ dobnych przedmiotów pod nazwa rozsuwa¬ nych lub suwakowych. Skladaja sie one z dwóch zazebionych specjalnej budowy listw metalowych, obejmujacych brzegi laczo¬ nych czesci danego przedmiotu, wzdluz których przesuwa sie odpowiednio u- ksztaltowany suwak, co pozwala listwom badz zazebic sie i scisle zespolic, badz tez przeciwnie rozlaczac sie, t. j. zamykac lub otwierac. Wybitnie slaba strona tych za¬ piec polega na latwosci ich uszkodzenia, przyczem naprawa jest bardzo trudna, je¬ zeli juz nie wrecz niemozliwa. Równiez wy¬ glad ich nie pozwala na wszechstronne za¬ stosowanie. Poza tern laczone czesci musza byc z jednej strony stale zespolone z so¬ ba i z zatrzaskiem.Wynalazek niniejszy dotyczy specjal¬ nej konstrukcji zapiec suwakowych. We¬ dlug wynalazku brzegi laczone zaopatrzo¬ ne sa w zgrubienia, obejmowane przez sze¬ reg przesuwnych czlonów laczacych, ufor¬ mowanych zasadniczo w postaci litery C i zespolonych z soba gietkiemi zlaczami, co pozwala na ich równolegle wzgledem sie¬ bie przesuwanie w jedna i druga strone.Czlony te moga byc umieszczone badz wi¬ docznie z zewnetrznej strony zapinanych przedmiotów (brzegów kurtek, swetrów, torebek i t. d.), albo tez na ich stronie we¬ wnetrznej, a wiec z zewnatrz niewidoczne.W ostatnim przypadku widocznym naze- wnatrz jest, tylko uchwyt, przymocowany * do pierwszego, zwykle rozszerzonego czlo¬ nu i wychodzacy na druga strone szczeli¬ na w linji laczenia.Wynalazek umozliwia równiez taka po¬ stac wykonania, ze odpinanie lub zamyka¬ nie odbywa sie na calej dlugosci przez skombinowanie np. wzdluz linji laczacej (linji szwu) dwóch zapiec, przyczem dzia¬ lanie ich jest co do kierunku zprawa lub zlewa, zgóry lub zdolu zupelnie niezalez¬ ne, wzglednie tez mozliwe sa obydwa kie¬ runki dzialania. Oprócz tego moze znalezc zastosowanie specjalne urzadzenie, umoz¬ liwiajace calkowite rozlaczenie i czasowe usuniecie zapiecia z danego ubrania, np. dla ulatwienia czyszczenia lub w celu na¬ prawy.Rysunek uwidocznia kilka przykladów wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok kurtki zprzodu, wyposazonej w za¬ piecie suwakowe, bedace w stanie otwar¬ tym; fig. 2 przedstawia podobny Widok tejze kurtki z zamknietem zapieciem; fig. 3 — dwa sasiednie czlony wraz z gietkie- mi zlaczami; fig. 4 — dolna czesc kurtki z zewnetrznem zapieciem suwakowem, po¬ zwalajacem na zupelne zwolnienie laczo¬ nych brzegów. Jednoczesnie linje przery¬ wane uwidoczniaja urzadzenie do zupelne¬ go usuniecia zapiecia z kurtki; fig. 5 przed¬ stawia widok torebki recznej pólotwartej z wewnetrznem zapieciem; fig. 6 przedsta¬ wia to samo zapiecie w tern samem poloze¬ niu, widziane od strony wewnetrznej; fig. 7 jest przekrojem tegoz zapiecia po linji VII — VII na fig. 6; fig. 8 przedstawia wi¬ dok otwartej torebki damskiej z wewnetrz¬ nem zapieciem suwakowem, przyczem zgru¬ bienia obejmowane przez czlony znajduja sie wzdluz bocznej krawedzi torebki.W przypadku zaopatrzenia kurtki w ze¬ wnetrzne zapiecie wedlug wynalazku zgod¬ nie z fig. 1 — 3, brzegi laczonych czesci a oraz a" nalezy pogrubic przez wszycie sznura lub oplecionego drutu, albo wresz¬ cie drucianej plecionki. W chwili zamyka¬ nia zapiecia, zgrubienia te (walki b) przy¬ legaja scisle do siebie, ale nie sztywno, po¬ siadaja bowiem przewaznie dzieki swym naturalnym wlasnosciom pewna sprezy¬ stosc (fig. 2). Na przylegajace do siebie walki 6 nasuniete sa obejmujace je pier- scieniowate czlony c, c w postaci litery C lub otwartych od strony zaostrzonego konca serc. Ich konce c" sa starannie zao¬ kraglone, zeby nie uszkodzic materjalu a, a\ wzglednie walków b a natomiast umozli¬ wic latwe przesuwanie pierscieni. Z powo¬ du wzajemnego nacisku walków b powsta¬ je dostateczne tarcie, uniemozliwiajace sa¬ moczynne przesuwanie sie pierscieni wzdluz laczonych krawedzi. Wpoblizu konców o- twarte pierscienie zaopatrzone sa w uszka d, obejmujace z prawej i z lewej strony cieniutkie lancuszki /, w sposób taki, ze po wyciagnieciu lancuszków / pierscienie c i c leza do siebie równolegle mniej wiecej w równych odstepach. Tym sposobem ubra¬ nie daje sie zapiac, przyczem w polozeniu krancowem zupelnego zapiecia lancuszki / sa calkowicie naprezone (fig. 2).Dolny pierscien c\ osadzony w punkcie zlaczenia obydwóch czesci kurtki, moze po¬ siadac spiczaste konce, któremi przytwier¬ dza sie go do walków b, górny zas pierscien skrajny laczy sie sztywno z plytka g, slu¬ zaca jednoczesnie za uchwyt do wygodne¬ go .przesuwania tegoz pierscienia, a z nim razem wszystkich pozostalych pierscieni c.Dzieje sie to przy zamykaniu zapiecia za posrednictwem lancuszków /, ptrzy otwie¬ raniu przez zwykle zesuniecie pierscieni c.Plytka uchwytowa moze jednoczesnie slu¬ zyc jako ozdoba.Do górnego pierscienia polaczonego z plytka uchwytowa g moga byc doczepione dwa naprzeciwko siebie lezace pazury, za¬ ciskajace sie sprezyscie na walkach b na podobienstwo klamry. Odgiete naprzód konce tych zacisków siegaja wtedy przed — 2 —uchwyt g. Nacisk na te konce zwalnia przez rozsuniecie pazurów walki b i pozwala ma swobodne przesuwanie suwaka, nie natra¬ fiajacego na wiekszy opór, Z drugiej jed¬ nak strony, przy zacisnietych pazurach su¬ wak nie moze zadna miara pirzesuwac sie samoczynnie wzdluz walków.Zarówno sam suwak (plytka g), jak i przednie strony pierscieni c, c* moga byc dowolnie ozdobione. Równiez wykonanie lancuszków / moze byc ozdobne, albo tez zupelnie proste. Mozna tez zamiast lan¬ cuszków / poslugiwac sie sznurkami, wstaz¬ kami i podobnemi tasmami w dowokiem wykonaniu, a to w celu przystosowania wy¬ gladu zapiecia do najróznorodniejszych celów. W razie potrzeby mozna równiez uzyc jednej tylko, dostatecznie szerokiej wstazki, do której doczepione sa ztylu pier¬ scienic c, c' zarówno z ich prawej jak i le¬ wej strony. Przy takiem urzadzeniu pier¬ scienie sa niewidoczne zarówno przy za- mknietem jak i przy otwarlem zapieciu, al¬ bo zapietem lub rozpietem ubraniu, ponie¬ waz wstazka ta, upiekszona dowolnie, przy¬ krywa zapiecie w zupelnosci.Nasuwanie pierscieni c, c' na walki b odbywa sie przez zesuniecie na plask cze¬ sci a i a", glównie zas samych walków b w plaszczyznie prostopadlej do plaszczy¬ zny rysunku (fig. 1 i 2), dzieki czemu pier¬ scienie, daja sie latwo nasuwac na walki 6.Zaleca sie umocowac dolny pierscien c* po nasunieciu zapiecia zapomoca zgrubienia na koncach walków b, albo, jak to juz bylo wspomniane, zapomoca zaostrzonych kon¬ ców samego pierscienia c\ albo wreszcie przez zastosowanie specjalnych, celowo jednak niestalych umocnien (zacisków, sprezystych spinaczy i t. d.), w celu unie¬ mozliwienia poruszania sie tego pierscienia przy przesuwaniu suwaka w te lub inna strone.Do celów ispecjalnych mozna umocowac pierscien w srodku otworu danego przed¬ miotu, np. torby recznej, z zastosowaniem po obydwóch jego stronach oddzielnych zapiec z umieszczonemi na prawo i na le¬ wo od stalego pierscienia suwakami g. Po¬ zwala to na niezalezne od siebie otwieranie lub zamykanie badz prawej, badz lewej strony torby, badz wreszcie obydwóch stron jednoczesnie. Srodkowy pierscien, do któ¬ rego przymocowane sa zapiecia, moze byc takze zalozony przesuwane z odpowiednio doistosowanemi co do siwojej dlugosci lan¬ cuszkami /. Dowolne przesuwanie srodko¬ wego pierscienia umozliwia równiez dowol¬ ne normowanie wielkosci otworów z jednej i drugiej jego strony, zmniejszanie ich lub powiekszanie stosownie do potrzeby, wreszcie utworzenie jednego tylko otworu badz z prawej, badz z lewej strony pier¬ scienia.Zapiecie wedlug wynalazku moze byc tez zastosowane do rozpinanych ubran z rozdzielonemi polami, mianowicie do zwy¬ klych kurtek, plaszczów i t. d. Fig, 4 przed¬ stawia sposób wykonania, umozliwiajacy najwygodniejsze calkowite rozpinanie u- bran, wzglednie otwieranie innych przed¬ miotów, jako tez na czasowe zupelne usu¬ wanie zapiecia, bez koniecznosci zsuwania poszczególnych jego czlonów z walków 6.Zapiecie to jest; przeznaczone do kurtki a z prawa (na rysunku) pola a oraz lewa a". Walki b, u oraz u sa osadzone na brze¬ gach pol a' i a", po nich zas przesuwa sie szereg ogniw czyli pierscieni c, c, polaczo¬ nych z soba sznurami lub wstazkami 7.Górny czlon zapiecia zaopatrzony jest w suwak y, sluzacy jednoczesnie jako u- chwyt. Walek 6 poly d tworzy na calej dlugosci nieprzerwana calosc, natomiast walek poly a" jest podzielony. Jego górna, dluzsza czesc u jest zacisnieta na brzegu poly a", krótsza zas czesc dolna u jest osa¬ dzona na nakladce v umocowanej na tylnej pole a. W cedu dokladnego dopasowania wzajemnego polozenia pol a' i a" oraz q- bydwóch czesci walka u i u umieszczone sa z jednej strony zatrzaski x, x na pole — 3 —a" wzglednie na nakladce v, z drugiej zas stromy para zatrzasków w, w' bezposrednio nad górnem zakonczeniem dolnej czesci walka u' oraz pod dolnym koncem walka u. Nakladke v usztywnia wkladka v'.Przerywane linje uwidoczniaja urza¬ dzenie, umozliwiajace zupelne usuniecie na pewien okres czasu calego zapiecia, np. ze wzgledów estetycznych, w celu naprawy, przy czyszczeniu ubrania i t. d.W tym przypadku walek b jest równiez w dolnej swej czesci podzielony (po linji l). Stykajace sie zakonczenia podzielone¬ go walka b sa umocowane na nakladce v (przy pomocy nie uwidocznionych na ry¬ sunku narzadów). Górne zakonczenie dol¬ nego odcinka jest umocowane na stale, dol¬ ne zas zakonczenie odcinka górnego daje sie odpiac lub przypiac za posrednictwem np, zatrzasku. Oprócz tego nakladka v pod¬ lega przedluzeniu wbok az pod pole a' (li- nja s), gdzie daje sie odpinac, zajmujac jednak normalnie scisle okreslone poloze¬ nie, okreslone np. zatrzaskiem z. W celu zdjecia zapiecia z ubrania, przesuwa sie w danym przypadku pierscienie c wraz z suwakiem y mozliwie najdalej wdól, po- czem usuwa sie przez otwarcie zatrzasków nakladke v, na której umiejscowione sa wszystkie czlony zapiecia, zwalniajac ja z kontaktu z walkami b, u oraz polami a, a.Fig. 5 — 8 przedstawiaja przyklad wy¬ konania przesuwnego zapiecia z pierscie¬ niami, umieszczonemi po stronie wewnetrz¬ nej szwu. Brzegi 1 torebki recznej sa zao¬ patrzone wewnatrz w tasmy 2, wyposazo¬ ne w wystajace zgrubienia (walki 3). Wal¬ ki te sa ze soba zszyte na obydwóch kon¬ cach otworu. Podobnie jak w wykonaniu wedlug fig. 1 — 4 przesuwaja sie wzdluz walków pólpierscienie w ksztalcie litery c, mianowicie pierscienie 4, 10, 10'. Sa one zaopatrzone w uszka 11, przez które z pra¬ wej i z lewej strony przewleczone sa cie¬ niutkie lancuszki 5. Pierwszy czlon 4 skla¬ da sie dla uproszczenia z trzech zlutowa¬ nych pierscieni 10. Do nich na odwrotnej strotnie (t. j. wewtaartrz torby, fig. 6) przy- lutowany jest koniec kablaka 6. Przecho¬ dzi on pomiedzy walkami 3 nazewnatrz i lafczy sie z plytka 7, przesuwajaca sie wzdluz tasm 2. Do plytki w kierunku szwu przymocowane jest zamkniete uszko z prze¬ sunietym przez nie pierscieniem 8. Wstaz¬ ka, lub pasek 9 przewiazany przez pier¬ scien dopelnia calosci i sluzy do urucho¬ mienia zapiecia. Z zewnatrz nie widac zu¬ pelnie ani pierscieni 4, 10, 10', ani lacza¬ cych je czesci 5. Widoczne sa tylko kablak 6 i plytka 7, które moga byc dowolnie kolo¬ rowane (np. emaljowane) lub upiekszone w inny dowolny sposób. Widoczne sa rów¬ niez pierscien 8 oraz wstazka 9.Przy uruchomianiu zapiecia przez po¬ ciaganie wstazki 9 w kierunku walków plytka 7 wraz z szerokim pierscieniem 4 zabezpiecza pewnosc ruchu wzdluz tasm 2, wzglednie wzdluz walków 3. Zapewnia to latwe otwieranie i zamykanie zapiecia. O- statni pierscien 10' przy samym koncu o- tworu torby jest zakonczony ostremi pa¬ zurami, umozliwiaj acemi trwale przymo¬ cowanie go do walków 3. 0 ile dany przedmiot ma sie otwierac na calej swojej dlugosci, nalezy, jak to u- widocznia fig. 8, przedluzyc walki wodza¬ ce poza jego koniec. Przytoczona odmiana stanowi zapiecie wewnetrzne damskiej to¬ rebki 16 wedlug fig. 5 — 7, zaopatrzonej po brzegach otworu w tasmy 17. Wzdluz wal¬ ków 3, umieszczonych na wewnetrznej stro¬ nie tasm 17 (na fig. 8 sa one niewidoczne), przesuwaja sie pierscienie z lancuszkami w podobnem wykonaniu, jak na fig. 1 —7.Pierwszy przesuwny pierscien wyposazony jest w przechodzacy miedzy walkami ka¬ blak 6, przez który przelozony jest pier¬ scien 12, zakonczajacy plytke 13, sluzaca do przesuwania pierscieni zapiecia. Odby¬ wa sie to za posrednictwem plytki 7, zla¬ czonej z kablakiem 6 i dzialajacej bezpo¬ srednio na pierscienie, przesuwajace sie — 4 —wzdluz walków 17. Tasmy 17 przedluzone sa wraz z walkiem 3 poza brzeg 15 torebki i umieszczone w pokrowcu 14, wobec cze¬ go sa z zewnatrz niewidoczne. Pokrowiec 14 posiada taka dlugosc, ze moze pomie¬ scic wszystkie pierscienie, z wyjatkiem pierwszego, z kablakiem 6 i umozliwia o- twieranie torebki 16 na calej dlugosci. Wol¬ ny koniec 18 pokrowca 14 moze byc do¬ wolnie ozdobiony.W razie potrzeby moze byc zaopatrzo¬ ny kablak 6 po obydwóch stronach we wglebienia albo moze byc zastosowany in¬ ny jakis odpowiedni sposób unieruchomie¬ nia pierscienia 8 lub 12, zeby uniemozliwic pierscieniowi 4 przy pociaganiu w kierunku ruchu konca kablaka 6 lekkiego przekre¬ cenia, a tern samem trudniejszego przesu¬ wania sie, oraz nie dopuscic do zacinania sie zapiecia. Wglebienia po obydwóch stro¬ nach kablaka 6 moga byc wykonane najle¬ piej w bezposredniem poblizu plytki 7 w ten sposób, ze pierscien 8 lub 12 zaczepia sie kazdorazowo o tylny ze wzgledu na kieru¬ nek iruchu komfec kablaka. Tym sposobem unika sie nawet czesciowego skrecania sie suwaka. Mozna tez sam kablak 6 uksztal¬ towac w postaci uchwytu, w danym razie wyposazajac go w odpowiednie ozdoby. W tym przypadku pierscien 8 i wstazka 9, wzglednie pierscien 12 z plytka 13 staja sie zbednemi. Kablat moze byc równiez obra¬ cany (skladany) na bok i podnoszony je¬ dynie w chwili uruchomiania zapiecia.Zapiecie Wedlug fig. 5 — 8 moze byc wykonane w dowolny sposób. Do kurtek odpinanych calkowicie zapiecie moze byc np. zdejmowane, jak to bylo przedstawione na fig. 4 w zastosowaniu do zapiecia ze¬ wnetrznego, z ta tylko róznica, ze w danym przypadku suwak przechodzi miedzy wal¬ kami nazewnatrz ubrania.Zapiecie suwakowe w wykonaniu zakry¬ lem z wystajacym nazewnatrz uchwytem posiada te zalete, ze daje sie w kazdem wykonaniu dopaisowac do wyposazonego wen przedmiotu. Oprócz tego odpada po¬ trzeba wysuwania uchwytu ponad suwak w kierunku zamykania lub tez ujmowania go od wewnalirte. Ma to decydujace znacze¬ nie ze wzgledu na wyglad i na zastosowa¬ nie, jak równiez ze wzgledu na wygode w uzyciu. Przesuwne pierscienie zapiecia sa w kazdym wypadku jednakowe.Zapiecie wedlug wynalazku jest proste i tanie w wykonaniu. Daje sie ono zastoso¬ wac wszedzie, a dzieki swojej prostocie i solidnosci nie moze byc prawie nigdy uszkodzone. Z drugiej strony zapiecie to moze byc laltwo naprawiane i doprowadza¬ ne do porzadku, a nawet w razie czescio¬ wego uszkodzenia moze byc uzywane dalej do czasu naprawy np. przez wstawienie czesci zapasowej. PL