Pomimo wszelkich usilowan konstrukto¬ rów statki wodne nie moga osiagnac do¬ tychczas wiekszej przecietnej i oplacajacej sie ekonomicznie szybkosci niz 40 km/godz.Przyczyna tego lezy przedewszystkiem w tern, ze przy zwiekszeniu szybkosci wzra¬ sta do drugiej, a nawet do trzeciej potegi opór wody prutej przez korpus statku.Opór ten przezwyciezaja urzadzenia na- pedne (kola, smigla wodne lub powietrzne i t. d.). Poniewaz jednak ze wzrostem szyb¬ kosci statku wzrasta jednoczesnie i opór, wiec moc urzadzen napednych rosnie tak szybko, ze zastosowanie ich przekracza granice oplacalnosci, albo tez konieczna staje sie potrzeba zastosowania wymiarów i wielkosci, nie dajacych sie zastosowac w praktyce przy dzisiejszym rozwoju techni¬ ki. Wedlug wynalazku mozna znacznie po¬ wiekszyc szybkosc statku wodnego o eko¬ nomicznym napedzie przez zaopatrzenie statku w specjalnie napedzane czesci obro¬ towe, które przez swe dzialanie w wodzie wywoluja reakcje pod postacia pionowych sil przeciwdzialajacych sile ciezkosci statku wodnego. Innemi slowy, wskutek pracy tych czesci w wodzie wytwarza sie mecha¬ nicznie wypór. Wskutek tej sily unosza¬ cej, kadlub statku wodnego oraz wszystkie czesci, którym woda stawia przy posuwa¬ niu sie ich pewien opór, wzrastajacy z szybkoscia posuwania sie statku wodnego,wynurzaja sie o tyle z wody, ze reszta cze¬ sci pozostajacych jeszcze w wodzie napo¬ tyka opór, który mozna utrzymac w dopu¬ szczalnych granicach przy znacznie zwiek¬ szonej szybkosci statku. W tym celu we¬ dlug wynalazku statek zaopatruje sie w boczne obracajace sie czesci takie, jak np. kola, bebny, plywaki lub inne, osadzone na poziomej osi obrotu, a tak urzadzone i tak szybko napedzane, ze kierunek ich sily reakcyjnej w wodzie skierowany jest sko¬ snie do kierunku poziomego, wywolujac prostopadla skladowa, dzieki której statek wraz ze wszystkiemi czesciami wynurza sie w ten sposób z wody, iz czesci te tocza sie po wodzie i utrzymuja statek w górze dzieki wyporowi.Znane sa coprawda statki silnikowe z napedzanemi czesciami obrotowemi np. kolami, bebnami, plywakami i t. d., lecz dotychczasowe szybkosci takich czesci do¬ bierano tak male, ze choc braly one udzial w napedzie statku, jednak wywolywaly w wodzie wylacznie pozioma sile reakcyjna.Nie wykazano nigdzie dotychczas dazenia do nadania takim czesciom obrotowym od¬ powiedniej formy oraz takiej szybkosci, a- by wskutek ich obrotu powstawal wypór; t. j. by na statek Wodny dzialala prosto¬ padla sila skladowa, wywolujaca widoczne wynurzanie sie statku z wody.W celu wyjasnienia róznicy pomiedzy dotychczasowemi statkami wodnemi, a po¬ spiesznym statkiem wedlug niniejszego wy¬ nalazku, zamieszczono na fig. 5 odnosny wykres. Na osi odcietych odmierzono szyb¬ kosc statku, a na osi rzednych*dla krzy¬ wych K1 i K2 opór wody przy ruchu stat¬ ku, zas dla krzywej Ks zanurzenie czesci obrotowych wedlug niniejszego wynalazku.Krzywa K1 przedstawia opór wody przy ruchu statku o znanych dotychczas srodkach napedowych. Z krzywej tej wy¬ nika, ze przy wzroscie szybkosci statku o- pór wody wzrasta znacznie szybciej. Krzy¬ wa ta wyjasnia doskonale, dlaczego nie mozna bylo dotychczas uzyskac w sposób ekonomiczny duzej szybkosci statków wod¬ nych. Krzywa K2 pokazuje wzrost oporu wody przy zwiekszajacej sie szybkosci, je¬ sli stosowac naped wedlug niniejszego wy¬ nalazku. Z krzywej tej widac, ze wedlug wynalazku przy malych szybkosciach sta¬ tku opór wody jest wiekszy, niz przy statku o zwyklym napedzie. Tlómaczy sie to wiekszym oporem, jaki stawia woda wy¬ rzucona przez obracajace sie czesci przy mniejszej szybkosci i znacznem zanurze¬ niu statku. Jednakze przy wiekszych szyb¬ kosciach duzym przyrostom szybkosci od¬ powiada bardzo male zwiekszenie oporu wody, gdyz przy mniejszem zanurzeniu i wiekszem przyspieszeniu woda wtlacza sie pod czesci napedowe. Krzywa K3 wyja¬ snia to zjawisko, a mianowicie przedsta¬ wia, jak przy wzroscie szybkosci statku maleje zanurzenie czesci obrotowych, a przez to i zanurzenie samego statku w wo¬ dzie, wskutek czego zmniejsza sie propor¬ cjonalnie równiez opór wody wzgledem zanurzonych jeszcze czesci. Dzieki zmniej¬ szeniu zanurzonych powierzchni statku o- gclny opór ich wzrasta w znacznie mniejszej mierze, niz przy stalem zanurzeniu, gdzie opór wzrasta do drugiej lub nawet trzeciej potegi. Przez odpowiednia budowe statku i zwiekszenie szybkosci czesci obrotowych mozna nawet uzyskac odwrócenie krzywej K2 ku dolowi po osiagnieciu okreslonego maximum tak, ze po przekroczeniu pewnej okreslonej szybkosci statku opór wody za¬ czyna malec.Na rysunku przedstawiono szkic wyja¬ sniajacy przyklad wykonania i sposób dzialania statku wodnego wedlug niniej¬ szego wynalazku. Fig. 1 i 2 przedstawiaja widok zboku i zprzodu statku spoczywaja¬ cego na wodzie, zas fig. 3 i 4 — te same widoki tegoz statku podczas ruchu. Fig. 5 przedstawia wspomniany wykres; fig. 6 — rozmaite przekroje poprzeczne obwodów czesci obrotowych; fig. 7 — rozmaite pro- - 2 -file czerpaków odnosnie do fig. 6, a fig. 8 — rozmaite formy lopatek przytwierdzo¬ nych na obwodzie czesci obrotowych.Statek wodny wedlug niniejszego wy¬ nalazku sklada sie z kadluba a o dowol¬ nych ksztaltach, w danym wypadku o ksztalcie zwyklym. Na obu koncach kadlu¬ ba a zprzodu i ztylu umieszczone sa nape¬ dzane czesci obrotowe 6, osadzone na po¬ ziomych osiach poprzecznych. Tym cze¬ sciom b mozna nadac ksztalt bebnów, pel¬ nych lub pustych kól lub wogóle kazdy do¬ wolny odpowiedni ksztalt. Na obwodzie czesci b przytwierdzone sa czerpaki, lo¬ patki lub podobne urzadzenia o takim ksztalcie, ze przy szybkim obrocie czesci b, siegajac ponizej kadluba a, napedzaja pod siebie wode celem wywolania piono¬ wej skladowej reakcji w wodzie, powodu¬ jacej unoszenie sie kadluba a wraz z cze¬ sciami b ponad poziom wody. Podczas ru¬ chu statek ten nie przecina juz wody, a tylko wynurzone czesci b tocza sie po po¬ wierzchni wody. Jednoczesnie dzieki od¬ powiedniemu ksztaltowi czesci b oraz czerpaków lub lopatek na ich obwodzie na¬ stepuje posuwanie sie statku naprzód w taki sam sposób, jak to ma miejsce w stat¬ kach wodnych, poruszanych bocznemi ko¬ lami lopatkowemi, choc w tym ostatnim wypadku oczywiscie statek nie unosi sie z Wody.Nieruchomy statek plywa na wodzie dzieki wlasnemu wyporowi. Czesci b nape¬ dza sie dowolnym napedem lub maszyna parowa, lub tez silnikiem spalinowym, e- lektrycznym lub tym podobnym.Szybkosc wypadkowa statku zalezy od szybkosci obwodowej czesci obrotowych b oraz od ksztaltu czerpaków i teoretycznie jest nieograniczona.Poniewaz ciezar statku wodnego jest staly, a suma wypartej wody, wzglednie reakcja tej wody, dziala w mysl poprzed¬ nich wzmianek w przeciwnym kierunku niz ciezar statku, wiec statek wzglednie jego czesci pedne zanurzaja sie przy duzej szybkosci tern mniej w wodzie, im wieksza jest szybkosc obrotowa jego czesci ped¬ nych, a zatem i szybkosc posuwania sie statku (krzywa Ks na fig. 5). Przy nieskon¬ czenie wielkiej teoretycznej szybkosci cze¬ sci b bieglyby po powierzchni wody prawie bez zanurzania.Warunkiem uzyskania krzywej K2 (fig. 5) jest mozliwie pionowe zabieranie wody przez czesci b pod siebie podczas ich obro¬ tu. Mozna to osiagnac przez dostatecznie wielka szybkosc obwodowa i urzadzenie czerpaków na obwodzie czesci pednych 6, jak to np. przedstawiono na fig. 6. Wedlug tej figury czesci napedowe posiadaja kol¬ nierze, ustawione w kierunku promieni Miedzy kolnierzami umieszczone sa czer¬ paki rozmaitych ksztaltów. Sciany po¬ przeczne tych czerpaków moga byc wedlug fig. 7 zagiete, zaokraglone, ewentualnie kilkakrotnie zagiete lub zaokraglone albo tez faliste. Na fig. 7 strzalka oznaczono kierunek obrotu czesci b wraz z przedsta- wionemi czerpakami. Czesci 6 moga posia¬ dac na obwodzie odpowiednio sformowane lopatki, jak to przedstawia fig. 8, gdzie oznaczono ksztalt takich lopatek dla nito¬ wanego i lanego profilu czesci pednych 6.Lopatki na obwodzie kól b moga byc wy¬ konane w rodzaju lopatek kola wodnego Peltona, które oczywiscie w danym wypad¬ ku musi sie obracac w przeciwna strone niz wówczas, gdy sluzy jako silnik.Z omówienia fig. 5 wynika, ze warun¬ kiem pracy pospiesznego statku wedlug ni¬ niejszego wynalazku jest pewna okreslona szybkosc obwodowa czesci 6, przekracza¬ jaca okreslona najmniejsza wartosc, która powoduje wypór ku górze, dajacy w rezul¬ tacie wynurzenie sie statku wraz z czescia¬ mi 6 z wody, co zmniejsza w ten sposób o- pór statku w wodzie.Posuwanie sie statku naprzód moga powodowac, jak to juz wspomniano, albo same czesci &, lub tez oprócz nich zastoso-wac mozna znane smigla wodne lub po¬ wietrzne albo tez i inny dowolny sposób napedowy. W danym wypadku czesci b moga byc tak wykonane, ze powoduja tyl¬ ko mechaniczne wypieranie i unoszenie sie statku z wody, a naped posuwajacy statek moze odbywac sie w jakis Lnny dowolny sposób. Jednakze nalezy naped ten tak do¬ brac, aby szybkosc posuwania sie statku nie byla nigdy wieksza od szybkosci obwo¬ dowej czesci b: Na obwodzie czesci b zamiast czerpa¬ ków lub lopatek mozna zastosowac odpo¬ wiednie zlobkowanie, rowki i tym podobne urzadzenia. Lopatki lub zlobkowania moz¬ na równiez zastosowac po obu stronach czesci b.Czesci pedne b rozmieszczone sa sy¬ metrycznie po bokach statku i sluza jedno¬ czesnie do zwiekszenia równowagi podczas posuwania sie statku. Przy postoju statek zanurza sie razem z czesciami b znowu w wodzie, na której utrzymuje sie jak zwy¬ kly statek dzieki naturalnemu wyporowi.Na rys/unku oznaczony jest schema¬ tyczny silnik c z transmisja d, przenoszo¬ na naped z przednich czesci b na czesci tylne, oraz ster e.Opisany pospieszny statek odznacza sie równiez tern, ze w odróznieniu od dotych¬ czasowych statków naped jego pracuje tern oszczedniej, im statek biegnie szybciej. PL