Celem wynalazku jest najkorzystniej¬ sza budowa smigiel srubowych i tlocza¬ cych, umozliwiajaca zmniejszenie w kie¬ runku promieni i osi strat przy zamianie mozliwie najwiekszej czesci sily skrecaja¬ cej na sile podluzna, przez wyrównanie ci¬ snienia osrodka na calej dlugosci smigla i zmniejszenie w ten sposób nierównych naj¬ wiekszych cisnien warstwy osrodka przez wprowadzenie sil dosrodkowych, na sku¬ tek odpowiedniego uksztaltowania smig ce¬ lem unikniecia w kierunkach promieni i osi strat sily, wynikajacych zwykle z dzialania sily odsrodkowej i nierównego cisnienia, wytworzonego przez obrót smigla okolo je¬ go osi, przez zastosowanie na smigach tyl¬ nych powierzchni, których stosunek do po¬ wierzchni czynnych jest tak dobrany, ze u- suwaja straty wskutek tarcia lub innego o- poru, przez zastosowanie budowy smig, wprowadzajacych sily tloczace w pla¬ szczyzne obrotu smigla i zmieniajacych je bez zasadniczej straty na sily podluzne, o- raz zmniejszajacych znacznie opór, powsta¬ jacy z nierównych cisnien ztylu.Na rysunku fig. 1 przedstawia pionowy rzut smigla, fig, 2 — jego rzut poziomy czesciowo w przekroju; fig. 3—6 — szereg przekrojów jednej ze smig, dokonanych prostopadle do jej osi od nasady do wierz¬ cholka, fig. 7 — przekrój poprzeczny smi- gi odmiennej postaci wykonania.Smiglo przedstawione na fig* 1 i 2 skla¬ da sie z piasty 11 oraz smig 12. Piasta jest cylindryczna i posiada rowek 13 na klin, którym smiglo przytwierdza sie do walu napedowego.Posiada ono trzy smigi 12 — moze jed¬ nak posiadac dowolna ich liczbe, stosownie do przeznaczenia oraz warunków pracy.Smiglo obraca sie w kierunku, wskazanym strzalka na fig. 1, i wytwarza w osrodku, w którym pracuje, podluzne cisnienie w kierunku strzalki, oznaczonej na fig. 2.Oczywiscie, kierunek podluzny ruchu smi¬ gla bedzie odwrotny do kierunku, ozna¬ czonego strzalka na fig. 2.Smigi (fig. 1 i 2) sa wygiete w kierunku obrotu i odgiete od podluznego kierunku drogi smigla. Okazalo sie bowiem, ze przy zastosowaniu takiej budowy mozna zmniej¬ szyc promieniowe i podluzne straty. Jest to szczególnie wazne ze wzgledu na budo¬ we ponizej opisanych elementów smigla.Oprócz tego brzegi smigi sa wzgledem sie¬ bie wypukle tak, iz smiglo jest najszersze posrodku. Powyzsza cecha jest korzystna, lecz nie jest istotna.Strona czynna kazdej smigi obejmuje katowa powierzchnie napedzajaca 14 i po¬ wierzchnie tloczaca 15. Powyzsze czesci smigi sa ze sda polaczone posrednia po¬ przecznie wygieta czescia; obie te pla¬ szczyzny stanowia w rzeczywistosci wza¬ jemne przedluzenie, lecz w dzialaniu smi¬ gla maja do spelnienia oddzielne i odrebne czynnosci. Krawedz 16 powierzchni nape¬ dzajacej 14 tworzy krawedz wejsciowa kazdej smigi, a krawedz 17 powierzchni tloczacej -— krawedz przeciwna. Jak wi¬ dac ze schematycznych przekrojów (fig. 3 — 6), pochylosc plaszczyzny napedzaja¬ cej kazdej smigi zmniejsza sie od konca smigi ku piascie. Te stopniowanie pochy¬ losci okazalo sie uzyteczne lacznie z inne- mi konstrukcyjnemi cechami smigla w celu zapewnienia zadanego wysokiego stopnia jego sprawnosci. Wskutek konstrukcyjnych zmian czesc smigi, przylegla do piasty, przyjmuje postac sruby (fig. 3).Plaszczyzna tloczaca 15 wykonana jest zasadniczo pod katem prostym do kierun¬ ku obrotu w celu wprowadzenia sil spre¬ zajacych osrodek, w którym smiglo dziala, a takie sily obwodowe zostaja zmienione na sily podluzne, celem spowodowania ucho¬ dzenia osrodka w kierunku strzalki (fig. 2).Okazalo sie, ze jezeli tylna powierzch¬ nia smigi jest zasadniczo na calej swej sze¬ rokosci plaska, wówczas ztylu powierzchni tloczacej tworzy sie przestrzen niskiego ci¬ snienia, powodujaca istotne straty przy ob¬ rocie. Azeby temu zapobiec, czesc 18 tyl¬ nej powierzchni, t. j. czesc, rozposcieraja¬ ca sie od krawedzi wejsciowej smigi, moz¬ na wykonac zasadniczo plasko lub nieco wypuklo, podczas gdy czesc 19 tylnej po¬ wierzchni, lezaca obok drugiej krawedzi smigi, jest wygieta poprzecznie na calej dlugosci smigi, jak to uwidoczniono na ry¬ sunku. Obie czesci tylnej powierzchni smi¬ gi sa zasadniczo równe powierzchni nape¬ dowej i tloczacej czynnej strony smigi.Jak zaznaczono, pochylosc powierzchni napedzajacej zmniejsza sie ku wewnetrz¬ nemu koncowi smigi podobnie, jak glówna czesc 18 tylnej powierzchni smigi. Zmiany w pochylosci nie sa stale i róznia sie odpo¬ wiednio do zastosowania smigla. Na fig. 3 — 7 przedstawiono schematycznie po¬ wierzchnie napedzajaca jednej smigi, celem wykazania róznych katowych pochylen po¬ wierzchni napedzajacych, korzystnych w niektórych ukladach.Przy obrocie wystepuja znaczne straty, jezeli czesc tylnej powierzchni smigi znaj¬ duje sie pod katem prostym do plaszczyzny obrotu, t. j. zasadniczo równolegle do po¬ wierzchni tloczacej 15. Jednakze wygieta czesc 19 tylnej powierzchni wytwarza wskutek swego ukladu strumien, dzialaja¬ cy na tylna powierzchnie smigi, zmniejsza¬ jac w ten sposób przestrzenie o niskiem ci¬ snieniu i powodujac straty przy skreceniu. — 2 -Postac wykonania smigi wedlug fig- 1 jest podobna do poprzednio opisanej. Za¬ chodzi miedzy niemi tylko ta róznica, ze powierzchnia napedzajaca 23, rozciagaja¬ ca sie do drugiego brzegu smigi, jest stop¬ niowo wygieta, a jej tylna czesc 24 tworzy tloczaca powierzchnie smigi.Poniewaz dzialanie obu postaci wyko¬ nania jest zupelnie takie samo, wyjasniono ponizej dzialanie jednej tylko postaci we¬ dlug fig. 1 — 6. Powierzchnia napedzaja¬ ca 14 dazy do wywarcia bezposredniego ci¬ snienia na osrodek w kierunku, przedsta¬ wionym srzalka na fig. 2. Wygiecie po¬ wierzchni tloczacej w kierunku obrotu smi¬ gi, jak równiez zagiecie smigi jako calosci ku jej koncowi od podluznego kierunku ruchu zmniejsza w znacznym stopniu pro¬ mieniowe i podluzne straty, powstajace wskutek sily odsrodkowej i dosrodkowej oraz innych przyczyn. W ten sposób zasad¬ niczo najwieksza strata, powstajaca na po¬ wierzchni napedzajacej 14, przechodzi wzdluz smigi w kierunku powierzchni tlo¬ czacej 15. Osrodek, odplywajacy z po¬ wierzchni napedzajacej w kierunku obwo¬ dowym, jak równiez osrodek, zabierany bezposrednio przez powierzchnie tloczaca 15, znajduje sie pod dzialaniem tej po¬ wierzchni ze wzgledu na daznosc jej do wytworzenia istotnego cisnienia obwodo¬ wego, które oczywiscie zmienia sie na ci¬ snienie podluzne w kierunku strzalki (fig. 2), przyczem osrodek odplywa ze smigi wzdluz osi obrotu.Pochylosc smigi zapewnia niezbedna dlugosc powierzchni tloczacej oraz zmniej¬ sza straty ztylu smigi. Najidealniejsza jest pochylosc, która w najmniejszym stopniu zmniejsza straty ztylu smigi i pozostawia dostateczna dlugosc dla czesci tloczacej.Powierzchnia tloczaca 15 ma równiez na celu ustalenie dzialania powierzchni nape¬ dzajacej.Oprócz tego, ze powierzchnia napedza¬ jaca 14 wytwarza bezposrednie cisnienie wzdluz osi obrotu, znaczna ilosc sily, wy¬ tworzonej przez powyzsza powierzchnie napedzajaca, znajduje sie w plaszczy¬ znie obrotu smigla, W iten sposób po¬ wierzchnia napedzajaca w istocie wspól¬ dziala ze stosunkowo wezsza powierzch¬ nia tloczaca w wytworzeniu powyzej wspomnianych sil sprezajacych. W zwiaz¬ ku z tern okazalo sie, ze w praktyce powierzchnia napedzajaca, najkorzystniej, lecz nie koniecznie, winna byc w rze¬ czywistosci szersza mt powierzchnia tlo¬ czaca, oraz ze linja, laczaca jakikolwiek punkt na brzegu wejsciowym 16 z odpo¬ wiadajacym mu punktem wzdluz brzegu nastepnego 17, musi byc nachylona do pla¬ szczyzny obrotu pod katem 45° lub mniej¬ szym. Przedmiot wynalazku niniejszego nie ogranicza sie do poszczególnych stosunków i przedstawionych katów, które moga ule¬ gac róznym zmianom.Powyzsze smiglo opisano jedynie jako najkorzystniejsza postac, zbudowana w mysl wynalazku, który nie ogranicza sie wylacznie do szczególów opisanej kon¬ strukcji. Np. czesc tylnej powierzchni smi¬ gi przylegla do brzegu wejsciowego oraz czesc powierzchni tloczacej opisano jako zasadniczo plaskie, lecz smiglo dziala zu¬ pelnie dobrze i dzialanie jego jest zupelnie sprawne bez wprowadzenia takich kon¬ strukcyjnych ograniczen.Dalej nie jest rzecza istotna, aby smigi zawieraly poprzeczne powierzchnie pla¬ skie, poniewaz czynna powierzchnia smigi* moze posiadac ciagle wygiecie poprzeczne od brzegu wejsciowego do nastepnego, przyczem tylna powierzchnia smigi moze byc równiez odpowiednio uksztaltowana, w celu zapewnienia zadanej linji. Przy u- zyciu takiego ciaglego poprzecznego wygie¬ cia pozadanem jest, aby tylny koniec po¬ wierzchni tloczacej konczyl sie pod katem prostym stycznie do kierunku obrotu smigi, jak wskazano w przedstawionej na rysun¬ ku postaci wykonania. — 3 - PL