Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wytwarzania z magnezu lub Jegostopów takich przedmiotów kutych, które .^pÓpiadaja i^oziiwie atale wartosci wytrzy¬ malosci naY nfecragaitie i sciskanie bez wzgledu na kierunek. Wedlug wynalazku powstrzymuje sie powstawanie kierunko- wosci wytrzymalosci w przedmiotach ku¬ tych w ten sposób, ze przyblizanie ksztal¬ tów bloku wyjsciowego do ostatecznych ksztaltów przedmiotu odbywa sie stopnio¬ wo, przyczem pomiedzy okresy przybliza¬ nia bloku do ksztaltu ostatecznego, wlacza sie okresy kucia w kierunku, prostopadlym do glównego kierunku odksztalcania. Oczy¬ wiscie ksztaltowanie przeprowadzane jest przewaznie w kierunku pozadanym; wsku¬ tek zmian kierunku kucia przeciwdziala sie jednak jednokierunkowemu ukladaniu sie krysztalów, zapobiega sie poslizgowi kry¬ sztalów, powstalych wskutek rozkladu, lub utrudnione zostaje tworzenie sie kryszta¬ lów blizniaczych. Zblizanie sie do ksztaltu ostatecznego odbywa sie wiec stopniowo, przyczem ostateczny ksztalt moze byc na¬ dawany w formie kuzniczej. Zaleca sie pfzytem obrabianie w najnizszej tempera¬ turze, dopuszczalnej ze wzgledu na forme kuznicza. W ten sposób przeciwdziala sie rekrystalizacji struktury, osiagnietej wsku¬ tek kucia.Dalsza zaleta sposobu niniejszego pole¬ ga na ulatwieniu obróbki kowalskiej. Po¬ niewaz przy ksztaltowaniu przedmiotów z magnezu lub stopów magnezowych zacho¬ dzi rozklad i wzajemne przesuwanie sie krysztalów, powstalych wskutek rozkladu, w kierunku, prostopadlym do glównej osi ukladu krysztalów, to1 przy ksztaltowaniu w jednym kierunku dochodzi sie stosunkowo szybko do punktu, w którym powstaje po¬ nownie niekorzystny uklad krysztalów.Zapomoca obróbki w rozmaitych kierun¬ kach przeciwdziala sie temu niekorzystne¬ mu ukladowi i przyspiesza sie wykonczenie przedmiotu kutego. W szczególnosci wska¬ zane jest, jezeli nadawanie ksztaltu osta¬ tecznego jest uskuteczniane w formie kuz¬ niczej, aby ostatni okres przed obrabianiem w tej formie polegal na ksztaltowaniu w kierunku, przeciwnym do kierunku osta¬ tecznego ksztaltowania w tej formie kuzni¬ czej. Jezeli w formie kuzniczej ma byc wy¬ tworzony np. przedmiot pierscieniowy, którego rozmiary w kierunku promienio¬ wym sa wieksze, niz w kierunku osiowym, to nalezy wstepne kucie przedmiotu prze¬ prowadzic tak, aby ostatni okres ksztalto¬ wania polegal na rozciaganiu w kierunku o- siowym. W ten sposób polepsza sie znacz¬ nie plynnosc metalu w kierunku promienio¬ wym w przyrzadzie kuzniczym.Rysunek przedstawia schematycznie przyklady zastosowania wynalazku. Fig. 1 przedstawia blok surowy a, który przeku¬ wa sie najprzód zapomoca zgrubiania (kie¬ runek ksztaltowania jest oznaczony na fig. 1 strzalka) na blok o ksztalcie b. Nastepnie obraca sie blok o 90° i rozkuwa go sie, przy ciaglem obracaniu naokolo jego osi (fig. 2), w kierunku, przeciwnym do pier¬ wotnego kierunku ksztaltowania. Zapomo¬ ca kilkakrotnego powtarzania tych czynno¬ sci, czyli zapomoca zgrubiania i rozciagania naprzemian, przyczem przewaza czynnosc zgrubiania, otrzymuje sie nakoniec blok o ksztalcie wedlug fig. 3, którego wlasnosci wytrzymalosciowe sa w kierunkach x9 y i z zasadniczo równe. Blok otrzymuje swój ksztalt ostateczny zapomoca kucia w przy¬ rzadzie kuzniczym.Ponizej podano kilka przykladów za¬ stosowania sposobu wedlug wynalazku.Przyklad L Do wytwarzania kutej skrzynki korbowej do gwiazdzistego silnika zastosowano zn&ny stop magnezowy, za¬ wierajacy okolo 8% glinu. Od takiej skrzynki wymaga sie, aby wartosci wytrzy¬ malosci na ciagnienie i sciskanie byly mozli¬ wie we wszystkich kierunkach równe. Od¬ lany z powyzszego stopu blok surowy o srednicy 300 mm i wysokosci 600 mm, w ksztalcie pionowego cylindra, jest zgrubia¬ ny przedewszystkiem w prasie kuzniczej — 2 —w temperaturze 280 — 400aC, az jego wy¬ sokosc zmaleje o 30%. Nastepnie obraca sie blok o 90° i kuje go sie dalej, prostopa¬ dle wzgledem pierwszego kierunku, przy ciagiem obracaniu bloku naokolo jego pier¬ wotnej osi, tak dlugo, az zmniejszenie sie wysokosci cylindra pierwotnego, spowodo¬ wane obydwiema temi czynnosciami, wy¬ niesie tylko okolo 15%. Potem obraca sie blok znowu o 90° i kuje sie dalej w podob¬ ny sposób, zgrubiajac i nastepnie rozciaga¬ jac go naprzemian, przyczem jednak czyn¬ nosc zgrubiania przewaza za kazdym ra¬ zem, ze wzgledu na zadany ksztalt osta¬ teczny. Jezeli wysokosc pierwotnego cylin¬ dra zmniejszyla sie o okolo 70%, to mozna przystapic do nadawania ksztaltu ostatecz¬ nego w formie kuzniczej. Gotowy przed¬ miot wykazuje w kierunku pierwotnej osi bloku, jak równiez w plaszczyznie, prosto¬ padlej do tego kierunku, praktycznie te sa¬ ma granice plynnosci przy rozciaganiu, a mianowicie, okolo 16 — 18 kg/mm2. Grani¬ ca plynnosci przy zgniataniu jest bardzo zblizona do poprzedniej wartosci, i wynosi w obydwóch kierunkach 14 — 16 kg/mm2.Przyklad II. Ten sam stop magnezowy zastosowano do wytwarzania kutego smi¬ gla. Od tego przedmiotu obrabianego wy¬ maga sie równiez, aby wytrzymalosci na ciagnienie i sciskanie byly we wszystkich kierunkach mozliwie równie dobre. Szcze¬ gólnie jest pozadane, aby smiglo wykazy¬ walo duza wytrzymalosc w kierunku, pro¬ stopadlym do osi, poniewaz wystepujace przy piascie poprzeczne naprezenia oraz naprezenia, spowodowane drganiem, dzia¬ laja wlasnie w tym kierunku. Z tego powo¬ du, szczególnie te bardzo narazona czesc przekroju wpoblizu piasty, wytwarza sie zapomoca prostopadlych do siebie okresów kucia, ze stopniowem przyblizaniem sie do ksztaltu ostatecznego; odbywa sie to w spo¬ sób, opisany uprzednio, stosujac naprze¬ mian rozciaganie, zgrubianie i rozszerzanie.Ksztalt ostateczny, zwlaszcza wzniesienie smigla, jest nadawany w znany sposób za¬ pomoca tloczenia w przyrzadzie kuzniczym. PL