W znanych turbogeneratorach w celu chlodzenia wykonywa sie w szkielecie wir¬ nika pierscieniowe kanaly chlodzace, pro¬ stopadle do zlobków wirnika. Te wyciete kanaly odslaniaja jednak czesci uzwojenia, które przez nie przechodza. Pod wplywem sily odsrodkowej i wskutek rozszerzania sie pod dzialaniem ciepla wygina sie izola¬ cja w tych wycieciach (kanalach) i zcza- sem niszczy sie. Usuwano te wade dotych¬ czas w ten sposób, ze w zlobkach umieszcza¬ no mocne blachy stalowe o wystarczajacej sztywnosci, aby zapobiec wyginaniu sie izo¬ lacji do wyciec. Wada takiego usztywnia¬ nia jest to, ze blacha stalowa zajmuje du¬ zo miejsca w zlobku, który nie moze byc wskutek tego zupelnie wypelniony czynnem uzwojeniem.Wedlug wynalazku niniejszego usuwa sie wspomniane niedogodnosci zapomoca urzadzenia, które zabezpiecza nieosloniete czesci uzwojenia w pierscieniowych kana¬ lach przewietrzajacych bez zwezania wla¬ sciwych zlobków wirnika, przyczem jedno¬ czesnie zostaje powiekszone dzialanie chlo¬ dzace powietrza, przeplywajacego przez kanaly. Istota wynalazku polega na tern, ze pomiedzy sasiadujacemi czesciami u- zwojenia, nieoslonietemi w kanalach wirni¬ ka, sa zalozone wkladki dowolnego ksztal-tu, zapobiegajace odksztalcaniu sie uzwo¬ jenia, pozostawiajace natomiast miejsce do ¦ przepl'jcwtpI powietrza chlodzacego.Rysunek przedstawia kilka przykladów wykonania wkladek ochronnych wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia wirnik tur¬ bogeneratora w przekroju podluznym; fig. 2 — czesc tegoz w przekroju poprzecznym wedlug linji a — 6 na fig. 1; fig. 3 — ten sam pnzekrój w wiekszej podzialce. Fig. 4 uwidocznia czesciowo w przekroju wedlug linji c — d na fig, 3, a czesciowo wirnik w widoku zboku z kanalem bez wkladki; fig. 5 — wkladke, uzyta w przykladzie wyko¬ nania wedlug fig. 3 i 4 w widoku perspek¬ tywicznym, a fig. 6 — odmiane wkladki w wtdoku zboku i zgóry.Uzwojenie 1 znajduje isie w osiowo wy- frezowanych zlobkach i jest zabezpieczone przed dzialaniem sily odsrodkowej zapo- moca klinów 2 i pierscieni 3« Zlobki sa za¬ opatrzone pod uzwojeniem w podluzne ka¬ naly powietrzne 4, z których powietrze u- chodzi w srodku wirnika poprzecznemi pierscieniowcmi wycieciami 5, które w tym celu siegaja az do kanalów podluznych 4, W tych to wycieciach 5 uzwojenie jest nieosloniete i moze byc w tych miejscach latwo uszkodzone. Wedlug wynalazku w celu zabezpieczenia tych czesci uzwojenia sa umieszczone w wycieciach 5 wkladki wypelniajace 6 o dowolnym ksztalcie, któ¬ re np. skladaja sie z dwóch nachylonych ku sobie scianek, polaczonych zapomoca jednego lub kilku zeber.Wkladka 6 wedlug fig. 3, 4 i 5, sklada sie np. z dwóch scianek 8, polaczonych w srodku zebrem 10, i przylega do oslony izo¬ lacyjnej 7 uzwojenia 1 na calej szerokosci wyciec 5, wskutek czego tworzy wlasciwie uzupelnienie sasiednich scianek zlobków.Wkladki 6 (fig. 3) opieraja sie górnemi krawedziami 9 o kliny 2, zapomoca których sa w ten sposób zabezpieczone przed wy¬ padaniem pod dzialaniem sily odsrodko¬ wej.Z fig. 4 wynika, ze wkladki wypelnia¬ jace nie przeszkadzaja wcale uchodzeniu powietrza, które moze przeplywac po obu stronach zebra 10, jak to uwidoczniono strzalkami.Zapomoca urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku osiaga sie zupelne zabezpieczenie od uszkodzen mechanicznych uzwojenia w wy¬ cieciach powietrznych wskutek tego, iz u- zwojenie znajduje sie obecnie na calej dlu¬ gosci wirnika pomiedzy gladkiemi scianka¬ mi, uniemozfliwiafacemi wspomniane na wstepie wyginanie sie izolacji w wycie¬ ciach; przytem nietylko pozostawia sie wol¬ ne przejscie do przeplywu powietrza chlo¬ dzacego, lecz polepsza sie jednoczesnie od¬ dawanie ciepla wskutek powiekszenia (za¬ pomoca zebra 10) powienzchni$ oplókiwa- nej powietrzem.Aby w razie potrzeby zabezpieczyc dol¬ na czesc uzwiojenia, mozna zmienic nieco ksztalt wkladki, jak to uwidoczniono na fig. 3 z prawej strony. Wkladka posiada w tym przypadku na dolnym koncu wystep //, który pod uzwojeniem siega do srodka zlóbka. Dwie sasiednie wkladki zamykaja w ten sposób zupelnie dolna waska czesc uzwojenia.Odmiana wykonania wkladki jest przedstawiona na fig. 6. W tym przypadku wkladka otacza uzwojenie w ksztalcie lite¬ ry U z trzech sttfon i posiada z dwóch stron zebra 12, które opieraja sie o zebra sa¬ siednich wkladek. Oczywiscie ksztalt wkla¬ dek mozna zmienic w rózny sposób, nie zmieniajac istoty wynalazku. PL