PL18204B1 - Sposób wytwarzania lakierów, kleiwa, srodków impregnacyjnych i podobnych. - Google Patents

Description

Wszystkie znane dotychczas zwiazki wielowinylowe, o ile sa dobrze rozpuszczal¬ ne w organicznych rozpuszczalnikach i wskutek tego moga znalezc zastosowanie do celów lakierniczych, wykazuja stosun¬ kowo niski punkt mieknienia.Obecnie stwierdzono, ze rozpuszczalne w organicznych rozpuszczalnikach produk¬ ty kondensacji zwiazków wielowinylowych i aldehydów daja znakomite powloki, blo¬ ny, materjaly do gruntowania, kleiwo, srod¬ ki impregnacyjne i srodki podobne. Pro¬ dukty kondensacji zwiazków wielowinylo¬ wych i aldehydów róznia sie od znanych dotychczas zwiazków wielowinylowych, jak octan wielowinylowy, chlorooctan wielo¬ winylowy, eter wielowinylowy, dalej fenyl wielowinylowy (wielostyrol), ester kwasu wieloakrylowego, przedewszystkiem tern, ze wykazuja w porównaniu z wymienionemi zwiazkami znacznie wyzszy punkt mieknie¬ nia. Produkty kondensacji, otrzymywane w drodze reakcji pomiedzy alkoholami wielowinylowemi oraz aldehydami, ewen¬ tualnie w obecnosci rozpuszczalnika orga¬ nicznego, a które prawdopodobnie nalezy u- wazac za acetale alkoholu wielowinylowe- go, posiadaja ponadto, w porównaniu do znanych wczesniej juz bardzo elastycznych produktów, jeszcze wieksza elastycznosc, tak iz filmy z nich wykonane wykazuja nadzwyczajna wytrzymalosc. W porówna¬ niu z wielowinylochlorowcami, które rów¬ niez sa odporniejsze na dzialanie cieplaod wspomnianych powyzej zwiazków wie- lowinylowych, wykazuja te wyzszosc, iz sa lepiej rozpuszczalne w stosowanych zwy¬ kle rozpuszczalnikach i posiadaja wyzsza elastycznosc.Produkty kondensacji alkoholi wielowi- nylowych i aldehydów rozpuszczaja sie w znacznej ilosci rozpuszczalników organicz¬ nych, zwlaszcza w weglowodorach chloro¬ wanych, eterach glikolowych, jak np. eter glikolodwumetylowy, dalej dwuoksan, jak równiez w mieszaninie tych zwiazków. Prze¬ ciwnie w estrach, alkoholach i weglowodo¬ rach sa one wogóle mniej rozpuszczalne, które to zwiazki jednak pomimo to moga byc zawarte w mieszaninie rozpuszczalni¬ ków i zmieszane z soba czesto moga byc na¬ wet dobremi rozpuszczalnikami. Np. mie¬ szaniny alkoholu etylowego i benzenu wy¬ kazuja czesto dobra zdolnosc rozpuszcza¬ nia wspomnianych produktów kondensacji.Ich rozpuszczalnosc w rozpuszczalnikach organicznych jest nieco rózna zaleznie od sposobu ich otrzymywania; nadajacy sie najbardziej rozpuszczalnik daje sie latwo dobrac zapomoca prób wstepnych. Lepkosc roztworów tych produktów kondensacji moze sie wahac w szerokich granicach.Roztwory produktów kondensacji nada¬ ja sie do wyrobu przezroczystych, bezbarw¬ nych lakierów, filmów, srodków do grunto¬ wania kleiwa, srodków impregnacyjnych i srodków podobnych. Daja one przezroczy¬ ste, polyskujace powloki o wysokiej wy¬ trzymalosci. Laiki (powloki) wytwarzane zapomoca wzmiankowanych produktów kondensacji odrózniaja sie od laków z e- strów blonnikowych pewnoscia przylegania, tudziez odpornoscia na czynniki mecha¬ niczne oraz chemiczne, a w szczególnosci swa odpornoscia na zmydianie, a od laków nitrocelulozowych ponadto odpornoscia na dzialanie swiatla, przyczem wytrzymalosc powlok wytworzonych zapomoca ich roz¬ tworów jest nadspodziewanie wysoka. I tak np. wytrzymalosc na zgniecenie tych powlok jest znacznie wyzsza od powlok wytworzonych zapomoca estrów blonniko¬ wych, np. octanu blonnika. W porównaniu z powlokami wytworzonemi zapomoca ete¬ rów blonnikowych, np. blonnika etylowego, powloki wytworzone zapomoca wspomnia¬ nych produktów kondensacji wykazuja znacznie wiekszy polysk.Na elastycznosc powlok, wytworzonych z tych lakierów, mozna oddzialywac w znacznym stopniu, dodajac do lakierów od¬ powiednich srodków zmiekczajacych. Do tego celu daja sie stosowac najrozmaitsze, znane same przez sie produkty, np. trudno- lotne ciala, które równiez stosuja sie jako ciala zmiekczajace zwlaszcza do octanu blonnika, jak np. pochodne toluenosulfa- midu, ester kwasu fosforowego, trudnolot- ne estry, jak ester kwasu ftalowego, ester kwasu bursztynowego, dalej acetanilid ety¬ lowy i ciala podobne.Lakiery i srodki do gruntowania moga równiez zawierac ponadto zywice, pochod¬ ne blonnika i ciala podobne, np. zywicowa¬ te produkty kondensacji aromatycznych o- ksyzwiazków, cykliczne ketony i aldehydy, dalej estry zywicowe, zywice z cyklicznych ketonów, kalafonja i inne. Ponadto moga one zawierac pigmenty, ciala wypelniaja¬ ce, rozpuszczalne barwniki i ciala podob¬ ne. Przez odpowiedni dobór domieszek mozna zmieniac w szerokich granicach i do¬ stosowac do kazdorazowych wymagan wla¬ snosci lakierów i srodków do gruntowania wzglednie wytworzonych z nich powlok, np. zdolnosc przywierania, odpornosc na dzia¬ lanie wody, twardosc i t. d.Produkty, otrzymane z acetali wielowi- nylowych, np. lakiery moga miec bardzo róznorodne zastosowanie. Nadaja sie one do wyrobu wszelkiego rodzaju politur i srodków do gruntowania, lakierów do za¬ nurzania, dalej lakierów do skór zarówno do wyrobu czarnych lakierów do skór, jak i do wyrobu skór srebrnych i zlotobrokato- wych. Lakiery te nadaja sie do zabezpiecza-* — 2 -nia powierzchni metalowych od niszcza¬ cych wplywów atmosferycznych, zwlaszcza sa one znakomitemi lakierami zabezpiecza- jacemi od rdzy, gdyz otrzymane zapomoca nich blony lakierowe, dzieki swej odporno¬ sci na dzialanie chemiczne, trudno ulegaja uszkodzeniu i dzieki swej elastycznosci nie wykazuja sklonnosci do tworzenia rys i in¬ nych zjawisk starzenia sie. Ponadto sa one szczególnie odporne na wplywy mechanicz¬ ne, jak uderzenia, wstrzasy i tarcie. Lakie¬ ry otrzymane wedlug wynalazku mozna wprowadzac zapomoca metod zwykle sto¬ sowanych, np. natryskiwania, zanurzania, malowania, na najrozmaitsze podloza, prze- dewszystkiem na drzewo, dalej na metal, skóre, papier, wyroby wlókiennicze, mury i przedmioty podobne. Do natryskiwania na¬ daja sie wogóle najlepiej produkty kon¬ densacji, które wytwarzaja roztwory o ma- lej wisnosci. Podloza moga byc pokryte u- przednio lakierami z pochodnych blonnika, lub innemi warstwami, np. lakierami olej- nemi, zywitowemi, farbami olejnemi; z dru¬ giej zas strony powloki otrzymane zapomo¬ ca wspomnianych lakierów i srodków do gruntowania (powloki lakierowe, warstwy szpachlowe i podobne) daja sie pokrywac innemi lakierami, np. olejowemi, lakierami z pochodnych blonnikowych lub lakierami podobnemi, lakierami z elastycznych zywic i cial podobnych. Tego rodzaju powloki wykazuja czesto gladka, polyskujaca po¬ wierzchnie, poniewaz warstwa z materjalu do gruntowania naogól mieknie tylko po¬ woli lub nie mieknie wcale pod dzialaniem rozpuszczalników, zawartych w lakierze na niej. nalozonym; Zapomoca produktów kondensacji z al¬ koholów wielowinylowych i aldehydów mozna na materjalach wszelkiego rodzaju wytwarzac równiez efekty w rodzaju zyl.W tym celu roztwór lakieru o potrzebnem stezeniu, który moze zawierac rozpuszczo¬ ne lub dokladnie rozdzielone barwniki, pig¬ menty, bronzy lub inne substancje zastep¬ cze (substraty), rozpryskuje sie zapoinócA zaopatrzonego w odpowiednia dysze apa¬ ratu (pistoletu rozpryskujacego) na po¬ wierzchniach, drzewie,, papierze, szkle, por- celanie i t. d., przyczem lakier, czesciowo wskutek odparowywania rozpuszczalnika tuz po wyjsciu z dyszy wytwarza nitki, dzieki czemu, poruszajac odpowiednio pi¬ stoletem rozpryskujacym, mozna na po¬ wierzchni wytworzyc zadane efekty.Roztwory acetali wielowinylowych da¬ ja sie ponadto stosowac do impregnowania, przyczem materjaly impregnowane odzna¬ czaja sie wysoka wytrzymaloscia. I tak roztwory te nadaja sie bardzo dobrze do wyrobu usztywnien do kapeluszy i kapek do obuwia i t. d., dalej dzieki swej zdolno¬ sci przywierania i sile klejacej jako spoiwo do wyrobów wszelkiego rodzaju, np^ do wlókien roslinnych i zwierzecych, papieru, blonnika i innych przetworów blonniko¬ wych, dalej do laczenia wzglednie skleja¬ nia powierzchni, jak drzewa z drzewem, szkla ze szklem, skóry z drzewem i mate- rjalów podobnych.Przyklad I. Drzewo pokrywa sie roz¬ tworem 25 czesci wagowych produktu, o* trzymanego zapomoca kondensacji w roz¬ tworze alkoholowym alkoholu wielowinylo- wego z aldehydem octowym w 75 czesciach wagowych spirytusu. Otrzymana warstwa posiada nadzwyczajna sile przywierania i wlasnosci tej po dluzszym czasie nie traci, nawet gdy jest wystawiona na wiplywy at¬ mosferyczne, wilgoc i t. d. Nawet wów¬ czas, gdy pod dzialaniem wody specznieje w pewnym stopniu, warstwa ta zachowuje swa sile przywierania.Przyklad II. Postepuje sie jak w przy¬ kladzie I i po wyschnieciu warstwy lakieru* winylowego, pokrywa...sie ja warstwa lakie¬ ru olejnego, malujac kilkakrotnie. Warstwa lakieru olejnego przywiera nadzwyczaj; mocno do warstwy lakieru winylowego i dzieki temu jest zwiazana mocno z podlo¬ zem drzewnem. - 3 ¦ —Tego rodzaju powloki wykazuja w po¬ równaniu ze zwyklemi powlokami lakieru olejnego te wyzszosc, iz nie maja sklon¬ nosci do tworzenia rys oraz nie luszcza sie.Powloki te daja sie wytwarzac na podlo¬ zach wszelkiego rodzaju. Jako takie np. na¬ lezy przytoczyc najrozmaitsze metale, szklo, kamien, papier, drzewo sztuczne i in¬ ne masy sztuczne, dalej materjaly majace Tak samo nadaja sie równiez lakiery z najrozmaitszych pochodnych blonnikowych, lakiery olejne, lakiery kauczukowe i t. d.Przyklad IV. Do 70 czesci wagowych chlorku metylenowego wprowadza sie, mie¬ szajac, 30 czesci wagowych produktu kon¬ densacji, otrzymanego z alkoholu wielowi¬ nylowego i aldehydu mrówkowego. Po roz¬ puszczeniu skladników mase te zagniata sie z 6 czesciami wagowemi czerwieni tlenku zelazowego i 1 czescia wagowa sadzy i mie¬ szanine te stosuje jako usztywnienie do ka¬ pek do obuwia.Przyklad V, Tarcze szklana pokrywa sie roztworem stezonym produktu konden¬ sacji alkoholu wielowinylowego i aldehydu mrówkowego, a po odparowaniu rozpu¬ szczalnika zdejmuje wytworzona jasna przezroczysta jednolita blone. Zaleznie od ilosci uzytego acetalu wielowinylowego, o- trzymuje sie wiecej lub mniej gruba Monke, która mozna stosowac podobnie jak i znane w przemysle filmy z pochodnych Monnika, jako przezroczysty i wytrzymaly papier.Blony te moga zawierac domieszki róznego rodzaju, jak fosforan trójkrezylowy, olej rycynowy, i mozna je ponadto barwic, do¬ dajac do nich barwników. wlasnosc pecznienia lub wchlaniania, jak skóra, materjaly wlókiennicze, mur i t. d.Przyklad III. Postepuje sie jak w przykladzie I i po wyschnieciu warstwy la¬ kieru winylowego naklada na nia warstwe lakieru z nitrocelulozy, która laczy sie moc¬ no z gruntem z zywicy winylowej. Odpo¬ wiednim lakierem jest lakier nastepujacy.Przyklad VI. Na tarczy szklanej o grubosci pkolo 4 mm wytwarza sie jak w przykladzie poprzednim warstwe acetalu wielowinylowego. Nastepnie na tarcze te naklada sie zaopatrzona w taka sama war¬ stwe lakieru tarcze szklana, a mianowicie w ten sposób, iz obie warstwy lakieru sa zwrócone ku sobie, i tarcze te dociska do siebie pod cisnieniem stosunkowo umiarko- wanem (10 — 15 atm) w temperaturze 90— 120°C, wskutek czego obie tarcze równomiernie równolegle do siebie,.przy¬ wieraja do warstwy zywicy, przyczem na¬ lezy baczyc, aby powierzchnia zetkniecia byla pozbawiona luk i aby zywica nie za¬ wierala wcale pecherzyków powietrza.Osiaga sie to zapomoca dodatkowego o- grzewania i utrzymywania materjalu pod cisnieniem. Po ochlodzeniu otrzymuje sie jasna przezroczysta tarcze, która w porów¬ naniu ze zwyklemi tarczami szklanemi wy¬ kazuje te wyzszosc, iz przy uderzeniu i in¬ nych wstrzasach nie rozpryskuje sie, lecz co najwyzej peka.Przyklad VII. Wytwarza sie produkt kondensacji alkoholu wielowinylowego i aldehydu mrówkowego, zmydlajac stezo¬ nym kwasem siarkowym w roztworze alko- 15 czesci wagowych welny kolodjumowej o niskiej wisnosci 3 „ „ fosforanu trójkrezyIowego 7 ,, ,, estru glicerynowego kalafonji 25 „ ,, octanu butylowego 15 „ „ butanolu 15 ,, ,, octanu etylowego 20 ,, ,, lekkiej benzyny lub benzenu. — 4 —holowym octan wielowinylowy i dzialajac jednoczesnie aldehydem paraformaldehydo- wym na utworzony alkohol wielowinylowy* Ten produkt kondensacji rozpuszcza sie w czterokrotnej ilosci spirytusu i miesza z 5 czesciami wagowemi estru dwubutylowego kwasu ftalowego. Powstaly roztwór stosuje sie do impregnacji. Nadaje sie on do wszel¬ kich celów, które wymagaja szczególnej e- lastycznosci materjalów wlókienniczych. I tak np. w roztworze tym zanurza sie bawel¬ ne, dopóki nie przesiaknie calkowicie, po- czem odciska i suszy. Materjal w stosunku do wody jest calkowicie nieprzenikliwy i wykazuje wysoka zdolnosc elastycznego izolowania.Przyklad VIII. Ogrzewa sie roztwór alkoholowy wysokowisnego octanu wielo- winylowego z aldehydem octowym i 10%-ym kwasem solnym do calkowitego zmydlenia i jednoczesnej acetalizacji. O- trzymanym w ten sposób zobojetnionym roztworem acetalu wielowinylowego napa¬ wa sie kilka tasm papieru, poczem te ostat¬ nie suszy, naklada jedna na druga i spra- sowuje w temperaturze umiarkowanej. Po ochlodzeniu otrzymuje sie bardzo mocna jednolita plyte, która jest bardzo odporna na dzialanie chemiczne i posiada wysoka zdolnosc izolowania elektrycznego.Przyklad IX. Zmydla sie w roztworze benzenowym octan wielowinylowy stezo¬ nym kwasem fosforowym i jednoczesnie dziala benzaldehydem. W otrzymanym w ten sposób roztworze zobojetnionym aceta¬ lu wielowinylowego zanurza sie kapelusze wlosiowe lub filcowe dopóty, dopóki nie zo¬ stana one przez roztwór przepojone. Czas potrzebny do tego celu zalezy od grubosci podlegajacego napawaniu materjalu. Na¬ stepnie kapelusze suszy sie na powietrzu lub przy uzyciu umiarkowanego ciepla i za¬ raz potem formuje i prasuje. Po ochlodze¬ niu do temperatury zwyklej kapelusze za¬ chowuja ksztalt im nadany i mozna im jed¬ nak zapomoca ponownego ogrzewania do temperatury okolo 80T — lOO^C na<&a nownie inny ksztalt.Opisane powyzej usztywnianie zapomo¬ ca estru wielowinylowego mozna stosowac z takim samym dobrym skutkiem do w- sztywniania plecionek slomianych i filców i do napawania i usztywniania podszewek i materjalów podobnych.Przyklad X. Tasme hamulcowa, wy¬ tworzona z wlókien azbestowych o dlugosci 60 cm, szerokosci 5 cm i 4 min grubosci na¬ pawa sie 20%-ym roztworem wspomniane¬ go w przykladzie I acetalu wielowinylo¬ wego w spirytusie i nadmiar roztworu usu¬ wa zapomoca wyciskania, poczem tasme hamulcowa suszy sie na powietrzu.Przyklad XL W celu wytworzenia do¬ skonalego lakieru zabezpieczajacego od rdzy rozpuszcza sie 20 czesci wagowych acetalu wielowinylowego, otrzymanego za¬ pomoca kondensacji w roztworze alkoholo¬ wym wysokowisnego alkoholu wielowinylo¬ wego z aldolem, w 60 czesciach wagowych spirytusu, 10 czesciach wagowych toluenu i 10 czesciach wagowych nafty C (skladaja¬ cej sie z mieszaniny 10 czesci wagowych toluenu z 90 czesciami wagowemi weglowo¬ dorów, wrzacych powyzej punktu wrzenia toluenu) i otrzymany roztwór zarabia 90 czesciami wagowemi minji dopóty, dopóki nie otrzyma sie stale trwalej zawiesiny mi¬ nji w lakierze.Przyklad XII. Podobnie dobry lakier zabezpieczajacy od rdzy wytwarza sie w sposób nastepujacy: 25 czesci wagowych wspomnianego w przykladzie I acetalu wielowinylowego rozpuszcza sie w 60 cze¬ sciach wagowych acetonu i 40 czesciach wa¬ gowych cykloheksanu i zarabia 30 czescia¬ mi wagowemi bardzo mialkiego tlenku ty¬ tanowego.Przyklad XIII. W temperaturze zwy¬ klej miesza sie 0,25 cz. wag. /.4-dwuamino- 2.3-dwufenoksy-antrachinonu w 100 cze¬ sciach wagowych 20%-ego roztworu zywi¬ cy winylo-acetalowej w mieszaninie rozpu- — 5 —szczalników, zawierajacej benzen i etanol.Otrzymuje sie przytem pieknie zabarwiony na czerwono lakier barwny, który po nalo¬ zeniu go zapomoca malowania na drzewo daje piekna czerwona powloke lakierowa o duzej sile przywierania, odporna na dzia¬ lanie swiatla i wilgoci. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania lakierów, kleiwas srodków impregnacyjnych i podobnych pro¬ duktów, znamienny tern, ze stosuje sie roz¬ puszczalne w organicznych rozpuszczalni¬ kach produkty kondensacji zwiazków wie- lowinylowych i aldehydów. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL