PL180589B1 - Zacisk do obudowy podatnej z kształtowników korytkowych - Google Patents

Abstract

Zacisk do obudowy podatnej z kształtowników korytkowych, wyposażony w jarzmo zakleszczające się na jednym z kształtowników, znamienny tym, że ma dwa osadzone obrotowo w gniazdach (12) jarzma dolnego (5) łączniki (6), do których nakrętkami (7) dokręcone jest jarzmo górne (4).

Description

Przedmiotem wynalazkujest zacisk do obudowy podatnej z kształtowników korytkowych, podwyższający jej nośność statyczną i dynamiczną, zwłaszcza w wyrobiskach zagrożonych tąpaniami.

W znanej obudowie podatnej górniczych wyrobisk korytarzowych złożonej z elementów, najczęściej łuków, wykonanych z kształtowników korytkowych, poszczególne elementy łączy się tak, że ich końce składa się na zakładkę, przy czym jeden kształtownik korytkowy włożony jest w drugi, a następnie dociska się je za pomocą strzemion. Na ogół w jednym połączeniu stosuje się dwa strzemiona - jedno na końcu kształtownika zewnętrznego, drugie na końcu kształtownika wewnętrznego. Wykonane w ten sposób połączenia cierne zsuwają się w przypadku nadmiernego wzrostu sił osiowych występujących w obudowie. Dla prawidłowej pracy obudowy poddanej obciążeniom statycznym korzystne jest, aby nośność statyczna połączeń, wyznaczona przy powolnych zsuwach, zawarta była w określonym, wąskim przedziale. W wyrobiskach zagrożonych tąpaniami nośność statyczna połączeń obudowy powinna być podwyższona co najmniej dwukrotnie, natomiast nośność dynamiczna tych połączeń, wyznaczona przy szybkich zsuwach, powinna być co najmniej o 20% wyższa od podwyższonej nośności statycznej.

Powszechnie stosowane w połączeniach podatnych strzemiona nie zapewniaaąwymaganej charakterystyki połączeń. Nośność dynamiczna połączeń jest znacznie niższa od statycznej, a w przypadku wystąpienia zagrożenia tąpaniami nie ma możliwości podwyższenia ani nośności statycznej ani dynamicznej.

Znane i sporadycznie stosowane sązaciski, montowane poza połączeniami zakładkowymi, które w trakcie zsuwu przesuwane są po jednym z łączonych kształtowników i zwiększają nośność połączeń, jednak w przypadku obciążeń dynamicznych są mało skuteczne. Znane są także, na przykład z polskich opisów patentowych nr 165 211 i 169 797 strzemiona wyposażone w dodatkową obejmę, która w przypadku wystąpienia obciążeń dynamicznych zakleszcza się na j ednym z łączonych kształtowników i odkształca go plastycznie, a dodatkowy opór odkształcenia plastycznego znacznie podwyższa nośność dynamicznąpotączenia. Wadątych rozwiązańjest to, że po ustąpieniu obciążeń dynamicznych obejmy pozostąjązakleszczone i nośność statyczna jest zbyt wysoka, a w celuj ej obniżenia konieczne jest rozmontowanie połączenia, co stwarza poważne zagrożenie dla obsługi.

Zacisk do obudowy podatnej z kształtowników korytkowych, wyposażony w jarzmo zakleszczające się na jednym z kształtowników, według wynalazku, ma dwa osadzone obrotowo w gniazdach jarzma dolnego łączniki, do których nakrętkami dokręcone jest jarzmo górne. Łączniki mająotwory mieszczące nagwintowane końcówki jarzma górnego i walcowe czopy osadzone w półkolistych gniazdach jarzma dolnego.

Zacisk według wynalazku umożliwia podwyższenie do wymaganego poziomu nośności statycznej i dynamicznej połączeń kształtowników korytkowych obudowy podatnej z typowymi

180 589 strzemionami, a w przypadku wystąpienia obciążeń dynamicznych nie powoduje konieczności demontażu tych połączeń. Zastosowanie w zacisku jarzma górnego i jarzma dolnego, które zaciskane sąnajednym z łączonych kształtowników za pomocąnakrętek, zapewnia określony wzrost nośności statycznej połączenia, a w przypadku wystąpienia obciążeń dynamicznych, jarzmo górne samoczynnie obraca się na łącznikach względem jarzma dolnego powodując zakleszczenie zacisku na kształtowniku korytkowym i wystąpienie odkształceń plastycznych zwiększających nośność dynamiczną połączenia. Zacisk przeznaczony jest do montażu na zewnętrznym kształtowniku obudowy, bezpośrednio przy typowym strzemieniu stosowanym w połączeniu. Może być montowany w trakcie wznoszenia obudowy lub w obudowie istniejącej w przypadku wystąpienia zagrożenia tąpaniami. Po wystąpieniu tąpnięcia i zakleszczeniu zacisku można go zdemontować bez demontażu całego połączenia, a następnie zamontować ponownie w pozycji umożliwiającej podatną pracę obudowy.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zacisk zamontowany na zewnętrznym kształtowniku korytkowym tuż przed złączem podatnym w widoku z boku, a fig. 2 - przekrój A-A oznaczony na fig. 1.

Zacisk zamontowany jest na zewnętrznym kształtowniku korytkowym 1, połączonym w znany sposób za pomocą strzemion z wewnętrznym kształtownikiem korytkowym 2, bezpośrednio przy strzemieniu 3. Zacisk składa się zjarzma górnego 4, jarzma dolnego 5, dwóch łączników 6, dwóch nakrętek 7 i bezpiecznika 8. Jarzmo górne 4 ma powierzchnie dociskowe 9 opierające się o boczne powierzchnie kołnierzy zewnętrznego kształtownika korytkowego 1, powierzchnię czołową 10 oraz dwie nagwintowane końcówki 11. Jarzmo dolne 5 ma półkoliste gniazda 12 oraz dwa nagwintowane otwory 13. Łączniki 6 mają otwory 14 oraz walcowe czopy 15. W jeden z otworów 13 wkręcony jest bezpiecznik 8. Dla zamontowania zacisku na zewnętrzny kształtownik korytkowy 1 nakłada się jarzmo górne 4 i jarzmo dolne 5, a następnie na nagwintowane końcówki 11 jarzma dolnego 5 nakłada się łączniki 6, tak aby ich półkoliste czopy 15 osiadły w gniazdach 12 jarzma dolnego 5 i nakręca się nakrętki 7. Jarzmo górne 4 ustawia się, tak aby opierało się o bezpiecznik 8 i dokręca się nakrętki 7 wymaganym momentem.

W trakcie zsuwu pod wpływem obciążeń statycznych strzemię 3 naciska na powierzchnię czołową 10 jarzma górnego 4, które z kolei naciska na bezpiecznik 8 - w efekcie cały zacisk przesuwa się po zewnętrznym kształtowniku korytkowym 1. Opór przesuwania zacisku zależy od momentu dokręcenia nakrętek 7 i powiększa nośność statyczną złącza. W przypadku wystąpienia obciążenia dynamicznego, strzemię 3 uderza wjarzmo górne 4, które ścina bezpiecznik 8, obraca się i zakleszcza się na zewnętrznym kształtowniku korytkowym 1. Powierzchnie dociskowe 9 jarzma górnego 4 wgniatająsię w kołnierze zewnętrznego kształtownika korytkowego 1 i w trakcie dalszego zsuwu powodująkształcenia plastyczne tych kołnierzy na całej długości zsuwu. Opór zsuwu wzrasta w tym przypadku o wartość oporu odkształcenia plastycznego. Przez odpowiedni dobór wymiarów jarzma górnego 4 można uzyskać wymaganą nośność dynamiczną połączenia.

180 589

Α-Α 9 4 1 13

Fig. 2

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 2,00 zł.

Claims (2)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Zacisk do obudowy podatnej z kształtowników korytkowych, wyposażony w jarzmo zakleszczające się na jednym z kształtowników, znamienny tym, że ma dwa osadzone obrotowo w gniazdach (12) jarzma dolnego (5) łączniki (6), do których nakrętkami (7) dokręcone jest jarzmo górne (4).
2. 2. Zacisk według zastrz. 1, znamienny tym, że łączniki (6) mają otwory (14) mieszczące nagwintowane końcówki (11) jarzma górnego (4) i walcowe czopy (l5) osadzone w półkolistych gniazdach (12) jarzma dolnego (5).