PL179959B1 - Sposób otrzymywania octanu R-(+)-1-(2-naftyio) etylu. / - Google Patents

Abstract

1. Sposób otrzymywania octanu R-(+)-1-(2-naftylo)etylu drogą biotransformacji, w którym do hydrolizy substratu używa się rozdrobnionej tkanki roślinnej, znamienny tym, że substrat, którym jest racemiczny octan (±)-1-(2-naftylo)etylu poddaje się hydrolizie masą uzyskaną z jabłek.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania octanu R-(+)-1-(2-naftylo)etylu drogą biotransformacji. Związek ten może znaleźć zastosowanie w prowadzeniu stereospecyficznych syntez związków organicznych.

Powszechnie znanych jest wiele metod hydrolizy octanów na drodze chemicznej. Znana jest również ich hydroliza na drodze biotransformacji przy użyciu roślin wyższych (A. Mironowicz, K. Kromer, P. Pawłowicz, A. Siewiński, „Abilities of some higher plants to hydrolyze the acetates of phenols and aromaticaliphatic alcohols”, Acta Soc. Bot. Polon., vol. 63, No 1, ss.43-48, 1994). W metodzie tej z octanów będących pochodnymi kwasu szikimowego uzyskuje się alkohole, wykorzystując do biotransformacji zawiesiny komórkowe, bądź całe rośliny wyższe.

Znany jest także sposób prowadzenia biotransformacji, w którym wykorzystuje się układy enzymatyczne znajdujące się w rozdrobnionej masie owoców lub warzyw (Nguyen Gia Chan, Z. Prochazka, „Saponification of esters of steroid acids and some other esters by potato tuber slices and some other plant tissues”, Coll. Czech. Commun., vol. 38, ss. 227-234,1973). W tym sposobie, jako substratów używa się np. związków steroidowych lub pochodnych kwasu szikimowego, które hydrolizują podczas biotransformacji przy użyciu np. ziemniaków, jabłek, ananasów, kalafiorów, marchwi.

Wynalazek dotyczy sposobu hydrolizy octanów, w którym jako bioreagenta używa się rozdrobnionych jabłek.

Istota wynalazku polega na tym, że substrat, którym jest racemiczny (±)-1 -(2-naftylo)etylu poddaje się hydrolizie rozdrobnioną masą z jabłek.

Korzystnie jest, gdy substrat dodaje się do masy roślinnej, która jest zawiesiną w buforze fosforanowym o pH w granicach 4,0-4,5.

Korzystnie też jest, gdy do 50 ml buforu fosforanowego, zawierającego 1,5-1,7 g masy roślinnej, w przeliczeniu na suchą masę, dodaje się 20-30 mg substratu rozpuszczonego w 0,5 ml acetonu.

Nieoczekiwanie okazało się, że z mieszaniny racemicznej substratu hydrolizuje prawie wyłącznie jeden tylko S-(-)-enancjomer, a drugi R-(+)-enancjomer, pozostaje w mieszaninie poreakcyjnej i może być stamtąd wyodrębniony metodą chromatografii kolumnowej.

Zaletą sposobu według wynalazku jest to, że po procesie biotransformacji w mieszaninie poreakcyjnej pozostaje nieprzereagowany prawie wyłącznie jeden z dwóch enancjomerów, mianowicie octan R-(+)- 1 -(2-naftylo)etylu, oprócz zwykłych produktów hydrolizy, którymi są alkohole oraz ketonów, które tworzą się w dalszym ciągu tego samego procesu biotransformacji, przez utlenianie powstających alkoholi.

Przedmiot wynalazku jest bliżej objaśniony w przykładzie wykonania.

179 959

Przykład.

Zdrowe i nieuszkodzone jabłka odmiany Gloster, po usunięciu z nich szypułek i gniazd nasiennych, dokładnie myje się szczotką w ciepłej wodzie z mydłem, po czym rozdrabnia się je, np. przy pomocy elektrycznego miksera „Malakser”, przez okres około 1 minuty. Tak otrzymaną masę roślinną, w ilości 1,7 g, w przeliczeniu na suchą masę, umieszcza się w kolbie stożkowej, w której znajduje się 50 ml roztworu buforu fosforanowego o pH=4,5.

Po dokładnym wymieszaniu, do tak przygotowanej zawiesiny, dodaje się 30 mg racemicznego octanu (±)-1 -(2-naftylo)etylu rozpuszczonego w 0,5 ml acetonu i wytrząsa przez 48 godzin. Następuje hydroliza prawie wyłącznie jednego tylko enancjomeru, to jest octanu S-(-)-1-(2-naftylo)etylu do alkoholu, będącego mieszaniną enancjomerycznych alkoholi, których łącznie powstaje 86%. Drugi enancjomeryczny octan, to jest R-(+)-1-(2-naftylo)etylu pozostaje nieprzereagowany w ilości 13%. Oprócz tego, z powstałych w wyniku hydrolizy alkoholi, powstaje niewielka ilość (około 1 %) ketonu (2-acetonaftonu). Produkty biotransformacji ekstrahuje się chloroformem, rozdziela na kolumnie chromatograficznej i identyfikuje przez porównanie z wzorcami, stosując chromatografię gazową, analizę spektralną IR oraz polarymetrię. Chromatografię gazową (GC Hewlett Packard 5890; FID, gaz nośny wodór) wykonuje się na chiralnej kolumnie Chrimpack WCOT Fused Silica, Chirasil-Val-L, 25 m; octan R-(+)-1-(2-naftylo)etylu ma krótszy Rf.

IRv (cm-¹): 1760, 1250, 1070, 760.

Skręcalność właściwa, mierzona w chloroformie, jest dodatnia.

179 959

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób otrzymywania octanu R-(+)-1-(2-naftylo)etylu drogąbiotransformacji, w którym do hydrolizy substratu używa się rozdrobnionej tkanki roślinnej, znamienny tym, że substrat, którym jest racemiczny octan (±)-1-(2-naftylo)etylu poddaje się hydrolizie masą uzyskaną z jabłek.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że substrat dodaje się do masy roślinnej, która jest zawiesiną w buforze fosforanowym o pH w granicach 4,0-4,5.
3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że do 50 ml buforu fosforanowego, zawierającego 1,5-1,7 g masy roślinnej, w przeliczeniu na suchą masę, dodaje się 20-30 mg substratu rozpuszczonego w 0,5 ml acetonu.