PL178019B1 - Układ zapłonnika elektronicznego do świetlówek - Google Patents

Abstract

1 . Uklad zaplonnika elektronicznego do swiet-- lówek zaopatrzony na wejsciu w prostownik mostko- wy, którego przekatna zawiera lacznik w postaci tyrystora lub tranzystora, znamienny tym, ze pomie- dzy elektrody lacznika (I) jest wlaczone szeregowe polaczenie rezystora (R) i dwóch kluczy (K1 , K2 ), któ- rych wspólny punkt (W) jest polaczony z elektroda(S) sterujaca lacznika (I), a elementy wylaczajace kluczy (K1 , K2 ) sa podlaczone do zespolu (ZS) sterujacego, przy czym klucze (K1 , K2 ) zawsze znajduja sie w sta- nie przeciwnym wzgledem siebie tak, ze gdy jeden jest zwarty drugi jest rozwarty, z kolei równolegle do zespolu (ZS) sterujacego jest wlaczone szeregowe polaczenie dwóch diod (D1 , D2 ), z których jedna sta- nowi dioda (D1 ) Zenera z tym, ze katoda diody Zenera jest podlaczona do wspólnego punktu (A) rezystora (R) i klucza (K2 ), ponadto równolegle do zespolu (ZS) sterujacego jest wlaczony kondensator (C1 ), którego jedna okladka jest polaczona z katoda drugiej diody (D2 ). fig 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest układ zapłonnika elektronicznego do świetlówek.

Znane są układy zapłonników elektronicznych opisane w polskich opisach patentowych nr 135 666 oraz 141 270.

Układ według patentu nr 135 666 zawiera tyrystor, którego anodajest połączona z rezystorem, a katoda jest połączona równolegle z kondensatorem i rezystorem. Natomiast bramka tyrystora jest połączona z anodą diody Zenera, której katoda jest połączona z przesuwnikiem fazowym zbudowanym z rezystora i kondensatora. Ponadto do anody i katody tyrystora jest włączony równolegle kondensator. Po włączeniu napięcia zasilania i pojawieniu się dodatkowego potencjału na anodzie tyrystora następuje ładowanie kondensatora poprzez rezystor. Gdy kondensator zostanie naładowany do napięcia większego od sumy napięcia diody Zenera i napięcia bramki tyrystora następuje zadziałanie tyrystora i przepływ prądu przez skrętki, powodując ich nagrzewanie. Po zmianie biegunowości napięcia zasilania następuje wyłączenie tyrystora i rozładowanie kondensatora, któremu towarzyszy wyindukowanie impulsu zapłonowego.

Z kolei układ zapłonnika opisany w patencie nr 141 270 zawiera tyrystorowy zespół przełączający z zespołem sterującym oraz zespół przyspieszająco-kształtujący. Zespół przełączający stanowi tyrystor, którego katodajest połączona zjedną z elektrod lampy, a zespół przyspieszającokształtujący składa się z dwójnika równoległego diody prostowniczej i kondensatora włączonego pomiędzy drugą elektrodą świetlówki i anodą tyrystora oraz diody dołączonej do anody i katody tyrystora. Dioda prostownicza dwójnika ma kierunek przewodzenia zgodny z kierunkiem przewodzenia tyrystora, a dioda dołączona do anody i katody tyrystora ma kierunek przewodzenia przeciwny.

Zespół sterujący składający się z rezystora połączonego szeregowo z diodą Zenera, jest włączony pomiędzy anodę i bramkę tyrystora. Po włączeniu napięcia zasilania w dodatnim półokresie po osiągnięciu określonej wartości napięcia bramki, następuje przepływ prądu przez tyrystor i diodę prostowniczą, aż do osiągnięcia przez napięcie zasilające maksymalnej wartości

178 019 w ujemnym półokresie. Następuje wówczas wyłączenie tyrystora i jednoczesne rozładowanie kondensatora, czemu towarzyszy wyindukowanie impulsu napięciowego. Cykl działania łącznika tyrystorowego powtarza się do chwili, kiedy podgrzewanie elektrod świetlówki jest wystarczające do jej zapłonu.

Oba opisane układy charakteryzuje zasilanie prostownikami jednopołówkowymi.

Z kolei układ z prostownikiem dwupołówkowym jest przedstawiony w zgłoszeniu patentu europejskiego nr 0 249 485. Układ zawiera na wej ściu prostownik mostkowy podłączony równolegle do kondensatora i elektrod świetlówki, w którego przekątnej jest włączony łącznik tyrystorowy z układem sterowania i równolegle podłączonądiodąZenera. W układzie powstają impulsy zapłonowe kilkakrotnie w ciągu półokresu zasilania.

Zgodnie z wynalazkiem układ zapłonnika elektronicznego do świetlówek zasilanych z sieci poprzez szeregowo włączony dławik jest zaopatrzony na wejściu w prostownik mostkowy, w którego przekątnej jest włączony łącznik w postaci tyrystora lub tranzystora. Pomiędzy elektrody łącznika jest włączone szeregowe połączenie rezystora i dwóch kluczy, których wspólny punkt jest połączony z elektrodą sterującą łącznika. Elementy wyłączające kluczy są podłączone do zespołu sterującego, a klucze zawsze znajdują się w stanie przeciwnym względem siebie tak, że gdy jeden jest zwarty drugi jest rozwarty. Korzystne jest, jeśli klucze stanowią dwa tranzystory polowe typu MOSS-FET. Równolegle do zespołu sterującego jest włączone szeregowe połączenie dwóch diod, z których jedną stanowi dioda Zenera, a drugą dioda prostownicza lub polowa. Katoda diody Zenera jest podłączona do wspólnego punktu rezystora i klucza. Ponadto równolegle do zespołu sterującego jest włączony kondensator, którego jedna okładkajest połączona z katodą drugiej diody. Z kolei zespół sterujący zawiera generator impulsów prostokątnych połączony z licznikiem impulsów i modułem kontroli napięcia na zaciskach łącznika.

Układ według wynalazku zapewnia szybki i pewny zapłon dzięki skróceniu czasu do pierwszego zwarcia, a także dostosowaniu czasu podgrzewania elektrod świetlówki do zaleceń producentów, z równoczesnym skróceniem następnych czasów zwarć i przerw. Układ gwarantuje dużąpowtarzalność parametrów zapłonu, a także wyłączanie układu po ustalonej ilości próbnych zapłonów, co eliminuje zjawisko migotania świetlówki.

Układ zapłonnika elektronicznego jest bliżej wyjaśniony w przykładzie wykonania i na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia układ w schemacie ogólnym, a fig. 2 - charakterystykę czasową zmian napięcia na elektrodach łącznika.

Zgodnie z fig. 1 rysunku układ zapłonnika elektronicznego do świetlówki L zasilanej z sieci poprzez szeregowo włączony dławik D jest zaopatrzony na wejściu w prostownik P mostkowy. W przekątnej mostka jest włączony łącznik w postaci tyrystora T. Pomiędzy elektrody tyrystora T jest włączone szeregowe połączenie rezystora R i dwóch kluczy Ki i K₂, które stanowią dwa tranzystory polowe typu MOSS-FET. Wspólny punkt W kluczy Ki i K₂ jest dołączony do bramki S tyrystora T. Elementy wyłączające kluczy Ki i K₂ są połączone z zespołem ZS sterującym, a klucze Ki i K₂ zawsze znajdująsię w stanie Q, Q przeciwnym względem siebie tak, że gdy jeden jest zwarty drugi jest rozwarty. Równolegle do zespołu ZS sterującego jest włączone szeregowe połączenie diody Di Zenera i diody D2 prostowniczej. Katoda diody Di Zenera jest podłączona do wspólnego punktu A rezystora R i klucza K2. Ponadto równolegle do zespołu ZS sterującego jest włączony kondensator C_t, którego okładka jest połączona z katodą diody D2 prostowniczej. Zespół ZS sterujący zawiera generator impulsów prostokątnych połączony z licznikiem modulo sześć i modułem kontroli napięcia U na elektrodach tyrystora T. Zmiany napięcia U na elektrodach tyrystora T w czasie działania układu są przedstawione na fig. 2 rysunku. W chwili włączenia napięcia zasilającego na elektrodach tyrystora T pojawia się w czasie t₀ wyprostowane napięcie U sieci i następuje ładowanie kondensatora Ci poprzez rezystor R i diody Di, D2. Klucz Ki jest zwarty, a K2 - rozwarty. Po naładowaniu kondensatora Ci do wartości określonej w zespole ZS sterowania następuje zmiana stanu kluczy Kii K2 tak, że Ki j est rozwarty a K2 zwarty. Impuls podawany na bramkę S w czasie Ł wprowadza tyrystor T w stan przewodzenia powodując przepływ prądu przez skrętki

178 019 świetlówki L i ich nagrzewanie, aż do momentu t₂ przełączenia stanu kluczy K_l5 K₂ w stan wyjściowy, w którym tyrystor T jest zatkany. Przerwa w przepływie prądu przez dławik D powoduje powstanie impulsu zapłonowego. Jeśli zapłon świetlówki L nie nastąpił, wówczas powtarza się cykl sterowania kluczy K_l5 K₂. Licznik modulo sześć po pięciu próbach zapłonu wyłącza generator.

(ig.i

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims (4)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Układ zapłonnika elektronicznego do świetlówek zaopatrzony na wejściu w prostownik mostkowy, którego przekątna zawiera łącznik w postaci tyrystora lub tranzystora, znamienny tym, że pomiędzy elektrody łącznika (I) jest włączone szeregowe połączenie rezystora (R) i dwóch kluczy (K_v K2), których wspólny punkt (W) jest połączony z elektrodą (S) sterującą łącznika (I), a elementy wyłączające kluczy (K_n K2 sąpodłączone do zespołu (ZS) sterującego, przy czym klucze (K_l5 K2) zawsze znajdują się w stanie przeciwnym względem siebie tak, że gdy jedenjest zwarty drugi jest rozwarty, z kolei równolegle do zespołu (ZS) sterującego jest włączone szeregowe połączenie dwóch diod (D_n D2), z których jedną stanowi dioda (Di) Zenera z tym, że katoda diody Zenera jest podłączona do wspólnego punktu (A) rezystora (R) i klucza (K2), ponadto równolegle do zespołu (ZS) sterującego jest włączony kondensator (Cj), którego jedna okładka jest połączona z katodą drugiej diody (D2).
2. 2. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że zespół (ZS) sterujący zawiera generator impulsów prostokątnych połączony z licznikiem impulsów i modułem kontroli napięcia na zaciskach łącznika.
3. 3. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że klucze (Kj, K2) stanowią dwa tranzystory polowe typu MOSS-FET.
4. 4. Układ według zastrz. 2, znamienny tym, że dioda (Dj Zenerajest połączona szeregowo z diodą (D2) prostowniczą lub połową