Wynalazek dotyczy silowni parowej z kotlem wodnorurkowym, uzywanej zwla¬ szcza do napedu pojazdów mechanicznych.Silownia ta nadaje sie równiez i do insta- lacyj nieruchomych. Cel wynalazku polega na samoczynnem regulowaniu urzadzenia odpowiednio do zuzycia pary. Regulowanie temperatury w kotlach parowych zapomoca termostatów jest znane. Nie jest tez rze¬ cza nowa wprawianie w ruch zapomoca ter¬ mostatu urzadzenia przelaczajacego, które wspóldziala z wylacznikiem, uruchomia¬ nym cisnieniem pary w kotle.W mysl wynalazku wylacznik, pozosta¬ jacy pod dzialaniem cisnienia pary w ko¬ tle, jest wlaczony w szereg z przelaczni¬ kiem termostatowym, a mianowicie przed nim. Przelacznik termostatowy wykonany jest w taki sposób, ze przy wzroscie tem¬ peratury rozmaite grupy narzadów, sluza¬ cych do regulowania temperatury, zaczy¬ naja dzialac kolejno. Poza tern, aby osia¬ gnac dalsze zabezpieczenie kotla od zbyt¬ niego podniesienia sie temperatury, dziala jeszcze wylacznik, znajdujacy sie pod wplywem cisnienia pary w kotle, zwlaszcza w okresie czasu, gdy temperatura w kotle rosnie i przelacznik wskutek bezwladnosci termostatu nie bylby w stanie dokonac re¬ gulacji dostatecznie szybko.Przy podnoszeniu sie temperatury prze¬ lacznik termostatowy dziala w ten sposób, ze w pierwszym okresie temperatura w ko¬ tle wodnorurkowym zostaje obnizona przez wtryskiwanie do przestrzeni parowej wody swiezej. Przy dalszem podnoszeniu sie tern-peratury przelacznik zamyka przepustni- . te, aby wylaczyc doprowadzanie powie¬ trza "potrzebnego tlo spalania, wskutek cze¬ go jednoczesnie ustaje doplyw paliwa, po¬ niewaz zalezy to od ciagu swiezego powie¬ trza tloczonego. Przy obnizaniu sie zas temperatury zostaje przerwany doplyw wody zasilajacej. W tym celu na zawór pomiedzy kotlem a zródlem, dostarczaja- cem wode, dziala elektromagnes albo cew¬ ka. Zawór, który doprowadza przy wzro¬ scie temperatury swieza wode do prze¬ strzeni parowej, równiez jest wprawiany w ruch elektrycznie; najlepiej uksztaltowac go jako zawór iglicowy. Przy dalszym wzroscie temperatury zostaje wylaczony obwód pradu zaplonowego. Woda swieza, która doprowadza sie do przestrzeni wod¬ nej kotla, jest pobierana z odgalezienia glównego przewodu zasilajacego, zaopa¬ trzonego w zawór, nastawiany recznie.Zawór ten nastawia sie w ten sposób, aby do kotla doplywalo tylko okolo 80 — 90% wody swiezej. Reszte wody zasilaja¬ cej wtryskuje sie bezposrednio do prze¬ strzeni parowej kotla.Przy silnem ogrzaniu termostatu mo¬ globy sie zdarzyc, ze poziom wody pod¬ nióslby sie tak szybko, iz nastapiloby za¬ lanie kotla, gdyz termostat wskutek swej bezwladnosci opóznia sie i nie reaguje z szybkoscia, odpowiadajaca szybkosci wzno¬ szenia sie poziomu wody, w tym przypadku woda dostawalaby sie do maszyny i mogla¬ by ja uszkodzic. Skoro jednak droga nor¬ malna doplywa czesc tylko wody swiezej, reszte zas wtryskuje sie do przestrzeni pa¬ rowej wpoblizu termostatu, natenczas za¬ pelnienie kotla woda nastapic w zadnym razie nie moze. Termostat zostaje natych¬ miast ochlodzony woda, wtryskiwana do przestrzeni parowej, i zaczyna pracowac, zmniejszajac dalszy doplyw wody.Wynalazek jest przedstawiony schema¬ tycznie na rysunku w postaci przykladu wykonania.Cyfra 1 oznacza sciane paleniska lub komore spalania kotla, w której miesci sie uklad rurek wodnych. Pompa 3 doprowa¬ dza wode zasilajaca do kotla przez zawór zwrotny 4, zawór 5, zabezpieczajacy od po¬ wstania nadcisnienia, przewód 6 i odgale¬ zienie 7, w które wlaczony jest zawór re¬ gulujacy 8, nastawiany recznie. Drugie od¬ galezienie 9 przewodu 6 prowadzi dalej do specjalnie uruchomianego zaworu iglico¬ wego, z którego woda moze doplywac prze¬ wodem 11 do przestrzeni parowej kotla wodnorurkowego w punkcie 12. Liczba 13 oznacza zbiornik wody zasilajacej, polaczo¬ ny przewodem 14 z glównym przewodem zasilajacym, pompa zas 3 jest polaczona ze zbiornikiem 13 przewodem 16a poprzez zawór 15, uruchomiany elektrycznie. Pom¬ pe 3 napedza silnik elektryczny 16; silnik ten napedza jednoczesnie dmuchawe po¬ wietrzna 17, której przewód tloczny 18 wchodzi do komory spalania. W odpowied- niem miejscu znajduje sie gaznik 19, przy- czem wylot 20 rury gaznika miesci sie we¬ wnatrz rury tlocznej 18 tak, ze wskutek zasysajacego dzialania powietrza, tloczo¬ nego dmuchawa 17, do kotla doplywa mie¬ szanka paliwa i powietrza. Zaplon mieszan¬ ki tej uskutecznia przy wylocie swieca za¬ plonowa 21, polaczona poprzez cewke za¬ palajaca 22 z obwodem pradu, opisanym ponizej bardziej szczególowo.W przestrzeni parowej kotla 2 znajduje sie termostat 23. Termostat ten dziala w taki sposób, ze przy podnoszeniu sie tem¬ peratury wydluza sie w kierunku strzalki P, przy spadku zas temperatury skraca sie w odwrotnym kierunku. Termostat dziala. na specjalny przelacznik 24, który moze byc nazwany przelacznikiem termostato¬ wym. W przelaczniku tym osadzona jest wahliwie w punkcie 26 dwuramienna dzwi¬ gnia 25, na która dziala w celu tlumienia jej ruchów sprezyna 27. Sprezyna ta poza tem usiluje przycisnac do termostatu 23 dolne ramie przelacznika ze sruba nastaw- - 2 —na 28. Dwuramienna dzwignia 25 posiada dodatkowe ramie 29, prostopadle do osi podluznej dzwigni i zaopatrzone na koncu w obustronny kontakt podwójny 30, 31, po¬ laczony z przewodem 32. Kontakty, odpo¬ wiadajace kontaktowi podwójnemu 30, 31, sa oznaczone liczbami 33 i 34; kontakty te wykonane sa w postaci srub nastawnych, przechodzacych przez dzwignie 35, 36, na które dzialaja sprezyny 37, 38. W górnej czesci dzwigni 25 znajduje sie kontakt 39, pracujacy wespól z kontaktem 40, utworzo¬ nym równiez ze sruby nastawnej, osadzo¬ nej w dzwigni 41, na która podobnie jak i na obie inne dzwignie 35, 36, oddzialywa sprezyna 42.Przewód parowy, doprowadzajacy pare do silnika, jest oznaczony liczba 43. Na przewodzie tym znajduje sie odgalezienie 44, prowadzace do kadluba 45, w którym osadzona jest przepona 46 w taki sposób, ze przy zmianie cisnienia wewnatrz kotla zachodzi ruch przepony. Na przeponie o- piera sie z drugiej strony nastawna spre¬ zyna 47, a do trzpienia 48 przepony przy¬ twierdzony jest mostek 49, pracujacy we¬ spól z kontaktami 50, 51, dolaczonemi do przewodów 52 i 53.W przewodzie powietrznym 18, pola¬ czonym z kadlubem dlmichawy 17, znajdu¬ je sie przepustnica 54, która moze poruszac sie pod dzialaniem elektromagnesu lub cewki 55 w taki sposób, ze przeplyw powie¬ trza moze byc albo dlawiony, albo calkiem zamkniety, albo zupelnie otwarty. Liczba 56 oznaczona jest baterja, dostarczajaca prad, potrzebny do napedu silnika elek¬ trycznego 16 i do uruchomienia rozmaitych elektromagnesów w celu poruszania zawo¬ rów. Na wrzeciono zaworu iglicowego 10 dziala równiez elektromagnes 56a ; elektro¬ magnes zas do poruszania zaworu 15, osa¬ dzonego w glównym przewodzie zasilaja¬ cym, jest oznaczony liczba 57. , Urzadzenie dziala w sposób nastepu¬ jacy.W stanie spoczynku, to jest wtedy, gdy pod kotlem nie pali sie, termostat 23 dziala w ten sposób na przelacznik termostatowy, ze kontakty 39, 40, tudziez kontakty 31 i 34 sa otwarte, kontakty zas 30 i 33 sa za¬ mkniete. Poniewaz w kotle niema cisnienia, sprezyna 47 odpycha przepone 46 w kie¬ runku strzalki P* ku dolowi i mostek 49 spoczywa na kontaktach 50 i 51. Skoro tyl¬ ko wylacznik 58 zostanie zamkniety, prad z baterji 56 bedzie przeplywal przez prze¬ wód 53, kontakty 50, 49, 51, przewód 52 do silnika 16 i zpowrotem do ziemi. Wskutek tego silnik elektryczny zostaje wprawiony w ruch obrotowy, pompa zasilajaca 3 za¬ czyna pracowac i tloczy wode przewodami 6, 7 poprzez zawór 8 do kotla 2. Poniewaz przepustnica 54 jest otwarta, powietrze jednoczesnie przeplywa przewodem 18 i zasysa zgazowane paliwo z wylotu 20 rurki gaznika 19; swieca zapalajaca 21 zapala wówczas te mieszanke, poniewaz cewka 22 jest takze zasilana pradem, gdy mostek 49 laczy ze soba obydwa kontakty 51, 50 za posrednictwem przewodu 60, odgaleziaja¬ cego sie od przewodu glównego 52. Ponie¬ waz, jak wyzej powiedziano, kontakty 39 i 40 sa rozwarte, prad nie doplywa do cewki elektromagnesu 55 przepustnicy 54, tak iz przepustnica ta bedzie zupelnie o- twarta. Plomien, przeplywajacy przez pa¬ lenisko, rozgrzewa wodnorurkowy kocipl 2 i wytwarza sie para. Tymczasem doplyw wody po pewnym czasie zostaje przerwa¬ ny, gdyz cewka 57 jest zasilana poprzez przewód 61 i kontakty 33, 30, poprzez prze¬ wód 32 i kontakty 31, 49, 50 oraz poprzez przewód 53 pradem z baterji 56. Z tego powodu zawór 15 stopniowo zamyka sie.Para, wytworzona w kotle wodnorurko- wym, plynie przewodem 43 do silnika.Urzadzenie powyzsze jest wykonane tak, ze przez ogrzanie do kotla wodnorur- kowego doprowadza sie wieksza ilosc cie¬ pla, niz silnik zuzywa energji. Przy obcia¬ zeniu silnika, pozostajacem bez zmiany, to — 3 —jest przy pózostajacem bez zmiany zapo¬ trzebowaniu pary, wyrasta zarówno cisnie¬ nie wewnatrz wodnorurkowego kotla, jak i temperatura w przestrzeni parowej wzgled¬ nie w komorze przegrzewacza. Podniesie¬ nie sie temperatury w przestrzeni parowej oddzialywa w taki sposób na termostat 23, ze termostat ten wykonywa ruch w kierun¬ ku strzalki P, który za posrednictwem sru¬ by nastawnej 28 zostaje przekazany -dwu- ramiennej dzwigni 25. Kontakty 31, 34 z jednej strony i kontakty 39, 40 z dru¬ giej strony sa wykonane tak, ze przy ruchu dzwigni 25 wzglednie polaczonej z nia dzwigni 29 zostaja z poczatku wprowadzone w styk ze soba kontak¬ ty 34, 31, .podczas gdy kontakty 39 i 40 tylko zblizaja sie ku sobie, lecz dzieki nim nie zachodzi jeszcze zamkniecie obwo¬ du pradu zapomoca tych kontaktów. Skoro tylko przy podnoszeniu sie temperatury kontakty 31 i 34 zostaly zamkniete, to prad (jezeli cisnienie w kotle jeszcze nie podnio¬ slo sie o tyle, aby mialo miejsce oddzialy¬ wanie na przepone) przeplynie z baterji 56 poprzez wylacznik 58, przewód 53, kon¬ takty 50, 49, 51, przewód 32, przez kontak¬ ty 31, 34 i przewód 66 do cewki elektro¬ magnesu 56**. Elektromagnes zostaje wzbu¬ dzony i podnosi iglice 64 zaworu iglicowe¬ go 10, tak ze swieza woda, doprowadzana zapomoca pompy 3 ze zbiornika 13 poprzez Otwarty zawór 15 i odgalezienie 9 przewo¬ du 6, zostaje wtrysnieta przez przewód // do przestrzeni parowej w miejscu 12. Na¬ lezy zauwazyc, ze przy tern polozeniu prze¬ lacznika termostatowego prad nie przeply¬ wa przez cewktf elektromagnesu 57 i wsku¬ tek tego zawór 15 po przerwaniu styku kon¬ taktów 30, 33 jest otwarty. Poniewaz wtry- sniecie swiezej Wody nie powoduje natych¬ miastowego obnizenia sie temperatury w komorze przegrzewacza lub tez, gdy z ja¬ kichkolwiek powodów urzadzenie wtrysku¬ jace nie pracuje bez zarzutu, albo tez, gdy do przestrzeni przegrzewajacej nie wpro¬ wadza sie dostatecznej ilosci wody wsku¬ tek zbyt malego podniesienia iglicy zawo¬ ru, to termostat 23 bedzie wydluzal sie da¬ lej w kierunku strzalki P i zamknie kon¬ takty 39, 40. Wskutek tego zostanie za¬ mkniety obwód pradu od baterji 56 do cewki elektromagnesu 55, a przepustnica 54 ustawia sie w polozenie, w którem za¬ myka przewód w taki sposób, ze pracujaca jeszcze dmuchawa 17 tloczy bardzo malo powietrza albo wcale go nie dostarcza; w zaleznosci od tego zasysanie paliwa i spa¬ lanie w przestrzeni 1 jest albo bardzo nie¬ znaczne, albo calkiem ustaje. Wskutek wtrysniecia swiezej wody do przestrzeni parowej wzglednie wskutek zamkniecia przepustnicy 54 temperatura spada i ter¬ mostat porusza sie w kierunku odwrotnym do strzalki P. Kontakty 31 i 34 zostaja od¬ suniete od siebie, prad do cewki elektroma¬ gnesu 56* zostaje przerwany i wtryskiwa¬ nie swiezej wody do przestrzeni parowej u- staje. Zasilanie kotla ze zbiornika 13 po¬ przez zawór 15 trwa w dalszym ciagu. Przy zalozeniu, ze przez dlugotrwale doprowa¬ dzanie swiezej wody nastapilo dalsze ozie¬ bienie, tak iz zachodzi dalszy ruch termo¬ statu w kierunku odwrotnym do kierunku strzalki P, dzwignia 29 przesuwa sie dalej wdól a kontakty 30 i 33 stykaja sie ze soba.Obieg pradu przez cewke elektromagnesu 57, zamykajacego znów zawór zasilajacy, bedzie nastepujacy.Z baterji 56 prad plynie poprzez prze¬ wód 53, kontakty 50, 49, 51 przewód 32, kontakty 30, 33, przewód 61, cewke 57 do ziemi.Powyzej opisano dzialanie termostatu 23 przy wzrastaniu temperatury, gdy kon¬ takty 31, 34 wchodza ze soba w zetkniecie, wskutek czego zawór iglicowy 10 zaczyna dzialac. Zarówno termostat, jak i urza¬ dzenia zasilajace i wtryskujace posiadaja pewna wlasna bezwladnosc, to jest mija pewien czas, zanim przyrzady te zaczna dzialac. Przy podnoszeniu sie temperatury — 4 —zachodzi jednoczesnie wzrost cisnienia.Jak wiadomo, cisnienie w kotle parowym wzrasta znacznie predzej niz temperatura, w pewnych przeto przypadkach moga zajsc uszkodzenia kotla wskutek powyzej wspo¬ mnianej bezwladnosci urzadzen reguluja¬ cych. Aby tego uniknac, w przewód paro¬ wy wlaczona jest przepona 46. Jezeli ci¬ snienie przekracza pewna dopuszczalna wartosc, to przepona 46 zostaje przesunie¬ ta w kierunku odwrotnym do kierunku strzalki P1 i mostek 49 zostanie oderwany od kontaktów 51 i 50. Wskutek podniesie¬ nia sie mostku elektrycznie dzialajace na¬ rzady urzadzenia przestana dzialac. Zo¬ staje przerwany nietylko obwód pradu swiecy zaplonowej 21, lecz i obwód pradu., zasilajacy silnik 16, wskutdk czego dmucha¬ wa zatrzyma sie. Z przewodu wiec 18 nie bedzie mógl plynac zaden nawet zdlawio¬ ny prad powietrza do komory spalania, wskutek czego doplyw paliwa calkowicie ustaje i plomien gasnie, a cisnienie znowu opada, a przynajmniej nie wzrasta, wobec czego mostek 49 znowu laczy obydwa kon¬ takty 50 i 51. Termostat 23 przy stopniowem oziebianiu sie kurczy sie w kierunku prze¬ ciwnym do kierunku strzalki P, tak ze kon¬ takty 34, 31 wzglednie 39, 40 zostana o- twarte, dopóki wreszcie dzwignia 29 nie o- padnie o tyle wdól, ze kontakty 30, 33 znowu zostana zamkniete, wskutek czego ustanie doprowadzanie wody zasilajacej poprzez zawór 15, silnik 16 znowu zaczyna dzialac, przepustnica 54 znowu otworzy sie calkowicie, a obwód swiecy 21 zostanie znowu zamkniety.Zarówno urzadzenie elektryczne, jak i wylaczniki poszczególnych czesci, a wresz¬ cie mechaniczna wspólpraca tychze sa za¬ tem obmyslone w ten sposób, ze w razie za¬ klócenia albo odmowy jednej lub kilku po¬ szczególnych czesci nie moze nastapic przegrzanie kotla albo przerwa doplywu swiezej pary do maszyny, PL