Przedmiotem wynalazku niniejszego jest spawarka do szwów ciaglych, posiadajaca niezlozona, trwala i tania budowe; w spa¬ warce tej napedzane sa obydwa krazki e- lektrodowe.Zwykle spawarki do szwów ciaglych po¬ siadaja po dwa krazki elektrodowe, pomie¬ dzy któremi umieszcza sie dwa arkusze me¬ talu, które maja byc spojone. Jeden z tych krazków jest zwykle napedzany w celu przesuwania arkuszy metalowych pomiedzy krazkami, drugi zas jest uzywany do pod¬ trzymywania tych arkuszy i dociskania ich do pierwszego krazka. Z temi krazkami la¬ cza sie przewody, idace od wtórnego uzwo¬ jenia transformatora, wskutek czego arku¬ sze metalu uzupelniaja obwód elektryczny i sa zatem spawane w punkcie stykania sie z krazkami. Poniewaz krazki obracaja sie, otrzymuje sie ciagla linje spawania, czyli szew ciagly dwóch arkuszy, W zwyklej spawarce napedzany jest ty^- ko jeden z dwóch krazków elektrodowych, poniewaz zuzycie krazków jest nierówno¬ mierne i wskutek tego liczba obrotów jed¬ nego z krazków powinna byc regulowana w zaleznosci od zmiany jego wymiarów.Krazki elektrodowe, uzywane w spawar¬ kach do szwów ciaglych jak równiez w praktyce we wszystkich innych spawar¬ kach wyrabia sie ze stopu miedzi, odznacza¬ jacego sie miekkoscia.Dolny krazek elektrodowy zuzywa sie zwykle znacznie szybciej, niz krazek górny, wskutek tego, ze obydwa krazki bardzo roz¬ grzewaja sie, i dolny krazek, na którym spoczywa ciezar przedmiotu spawanego, posiada sklonnosc splaszczania sie w punk¬ cie zetkniecia sie z arkuszami spawanemi, wskutek czego zmniejsza swa srednice szyb¬ ciej, niz zmniejsza sie srednica krazka gór¬ nego.Nie jest rzecza szczególnie wazna, aby krazki mialy duza liczbe obrotów, lecz jest rzecza wazna, aby szybkosc obwodowa o- bydwóch krazków byla dokladnie jednako¬ wa, w przeciwnym bowiem razie nastepuje poslizg pomiedzy jednym z krazków i przedmiotem spawanym, powodujacy nic- tylko uszkodzenie krazka, lecz równiez wy¬ rywanie miekkiego jeszcze metalu spoiny.Mozliwe jest stosowanie napedu zmienne¬ go, W celu wyrównywania róznic w zuzyciu krazków, lecz byloby to bezwatpienia bar¬ dzo kosztowne urzadzenie i wymagaloby stalej uwagi robotnika, pracujacego przy spawarce.W spawarce wedlug wynalazku zasto¬ sowano nadzwyczaj pomyslowy sposób na¬ pedu obydwóch krazków z dokladnie jed¬ nakowa szybkoscia obwodowa, niezalezna od ich srednic. Wskutek tego arkusze, prze¬ znaczone do spawania, dokladniej przecho¬ dza przez maszyne* niebezpieczenstwo zas poslizgu metalowych arkuszy w stosunku do krazków jest przytem calkowicie usunie¬ te. Jezeli bowiem arkusze slizgaja sie choc jedna chwile, wypala sie w nich dziura i musza byc one obcieta, W spawarce wedlug wynalazku obydwa krazki elektrodowe sa napedzane przez tar¬ cie zaponaoca dwóch kól napedowych, przy- czem kola te &a dociskane zapomoca daja¬ cej sia regulowac sprezyny do odpowied¬ nich krazków elektrodowych w celu ograni¬ czenia sily, dazace} do skrecania krazków elektrodowych* i zapobiezenia zlamaniu lub uszkodzeniu maszynyt gdyby krazki elek¬ trodowe przypadkowo zostaly zatrzymane w swym ruchu obrotowym.W zwyklej spawarce do szwów ciaglych napedzany krazek elektrodowy jest sprze¬ zony mechanicznie z silnikiem napedowym.Pomiedzy dwoma krazkami pozostawiona jest przerwa, odpowiadajaca grubosci przedmiotu spawanego, np. arkuszy, wsku¬ tek czego arkusze spawane moga byc silnie ze soba scisniete podczas przechodzenia pomiedzy krazkami. Zdarza sie czasem, ze robotnik, pracujacy przy maszynie, spawa materjal, do którego maszyna nie zostala dostosowana, lub tez, ze resztki materjalu przypadkowo trafiaja pomiedzy dwa arku¬ sze podczas wprowadzania ich przez ro¬ botnika pomiedzy krazki elektrodowe, z tego wynika powazne uszkodzenie kraz¬ ków. Nieraz z tego powodu doznaje uszko¬ dzenia cala maszyna.W spawarce wedlug wynalazku obydwa krazki sa napedzane przez tarcie, wskutek czego przy wprowadzaniu pomiedzy krazki elektrodowe zbyt grubego materjalu krazki te poprostu przestaja obracac sie i kola na¬ pedowe slizgaja sie, dopóki robotnik nie za¬ trzyma maszyny i nie usunie przeszkód.Inna ceche wynalazku stanowi urzadze¬ nie do stalego utrzymywania odpowiednie¬ go do spawania ksztaltu krazków elektro¬ dowych. We wszystkich rodzajach maszyn do spawania, zaopatrzonych w elektrody, elektrody te wyciagaja sie lub przybieraja w punkcie spawania ksztalt grzyba i musza byc stale doprowadzane do odpowiedniego ksztaltu, aby mozna bylo otrzymywac jed¬ nostajne spawanie. Krazki elektrodowe sa zwykle zlobkowane dokola swej krawedzi w celu wytwarzania waskiego szwu spa¬ wania.W spawarce wedlug wynalazku kola na¬ pedowe sa zaopatrzone w zlobki, majace ksztalt litery V i odpowiadajace zlobkowa¬ niu krazków elektrodowych, przyczem po¬ wierzchnie boczne tych zlobków posiadaja zabki promieniowe* wskutek czego metal - 2 -krazków elektrodowych jest lekko ogniata- ny zapomoca tych zabków podczas obra¬ cania sie kól napedowych. Gdy waska kra¬ wedz krazka elektrodowego staje sie bar¬ dziej plaska lub przybiera ksztalt grzybka, kolo napedowe doprowadza ja niezwlocznie do wlasciwego ksztaltu, wobec czego krazki elektrodowe nigdy nie wymagaja odjecia ich w celu wyrównania.Wyzej wyszczególnione cechy charakte¬ rystyczne stanowia wybitne ulepszenie w spawarkach do szwów ciaglych oraz zmniej¬ szaja wydatnie koszty utrzymania maszy¬ ny. Krazki elektrodowe, uzywane w spa¬ warkach, sa bardzo kosztowne. Jako elek¬ trody czynnej uzywac mozna tylko niewiel¬ kiej zewnetrznej czesci krazka i krazek na¬ lezy usunac, gdy ta czesc zostala zuzyta lub musi byc wyrównana. Srodkowa czesc kraz¬ ka jest zaopatrzona w komore wodna w ce¬ lu chlodzenia krawedzi spawajacej, która w obecnej praktyce wystaje z chlodzacej ko¬ mory wodnej tylko na jeden cal {2.54 cm) w kierunku promienia. Jezeli czesc krazka, dzialajaca jako elektroda, jest wieksza, to krazki rozgrzewaja sie nadmiernie z powo¬ du niedostatecznego ochladzania. Jezeli natomiast przy wyrównywaniu ksztaltu u- suwa sie zbyt duzo materjalu krazka, to trwalosc jego jest bardzo krótka. W spa¬ warce wedlug wynalazku zaden z krazków elektrodowych nie traci materjalu podczas wyrównywania ksztaltu, co wplywa sku¬ tecznie na zwiekszenie czasu pracy kraz¬ ków.Nasiepaie zamiana krazków wymaga znacznego okresu czasu, gdyz nalezy roz¬ laczyc dwa przewody wodne, jezeli krazek ma byc wyrównany na tokarce lub podob¬ nej maszynie. Czas ten zaoszczedzacie przy uzyciu spawarki wedlug wynalazku.Szczególy wykonania przedmiotu wy¬ nalazku sa przedstawione na rysunku, mia¬ nowicie fig. 1 przedstawia widok baczny spawarki, fig. 2 — widok tojce zprzodu z u- w&docsmmnem szczególów napedu oby¬ dwóch kraików elektrodowych, fig. 3,-* wi¬ dok zgóry, wrycia iig, 4 ™ widok w per¬ spektywie kola napedowego i kra*ka *iek^ trodowego, wyjawiajacy wspóidimfonte zabków kola napedowego ze #obkpwa#a krawedzia krazka eli&tradowegp.Na rysunku liczba 10 oznaczwp kadWt spawarki, zaopatrzony w podstawe 1J, twp- rzaca z nim nierozdzielna calo#. Kadlub 19 posiada ksztalt skrzyni i zawiera rów¬ niez nalezacy do maszyny teaasfoj^ mator do spawania- Jedna ze sriap bocznych kadluba 10 jsrt zappatrzo^a w drzwiczki 12, dajace lMwy dostep dp trans¬ formatora w celfc zamiany hjk aaprawy- Do srodkowej czysci cciasy pr^edwj kadluba 10 przymocowany je*t wspornik jf^ zapomoca srub 14, przechodzacych prz#z plyte 15 wspornika. Na tej samej scianie kadluba 10 znajduj* sie tor prowaduiczy 1$ (fig. 3), umieszczony pionowo pp&ad wspornikiem 1$. Plyta 17, przyiwcowajia do kadluba 10 zapomoca srub 18, orag kUp 19 uzupelniaja prowadnice, w Jrtórej poru¬ sza sie suwak 20, posiadajacy w pr%ekffx)p ksztalt ogona jaskólczego/ W górnej cza&?i kadluba 10 osadzona jest obrotowa styka regulujaca 21, wspóldzialajaca Z nakretka, przymocowana do suwaka ZQ, W ceLu pod¬ noszenia i opuszczania tego suwaka. Do gór¬ nej czesci sruby 21 przymocowane iesjt kól¬ ko reczne 22 do regulowana pclo^enia su¬ waka 20.Na wsporniku 13 osadzopy je&t itanofe- wo krazek elektrodowy 2? w siezmieanem polozeniu wzgledem kadfoifea 10, drugi zas krazek elektrodowy 24 j#st ,psa4mw P&39- towo na suwaku 20. Odleglosc jpgmeAzy krawedziami dwóch krazków wafe byc dzieki temu dofeJadlM* 4^oefWY^m^ 4p grubosci material* spjkWMegP WW *$g#- lewsana zapo^ao-oa kólka fafmafa c? & fa¬ zie -uzycia ks*?ków ^l^fldw^ -Pe¬ dzenie krazków 23i £4 $taqtoty|o ^pr^z do¬ prowadzanie 4$ iweh rprad*1 &?&ml$sqtP mQZ0 byc uskute$ro*a#e ^4§RW$t dffiH^Py• — 3 —Fig. 2 uwidocznia, ze wspornik 13 jest wydrazony i tworzy komore 25, w której osadzony jest pionowo wal slimakowy 26.Na dolnym koncu walu 26 osadzone jest ko¬ ko slimakowe 27. W odpowiednich lozy¬ skach w sciankach komory 25 osadzony jest poprzecznie wal napedowy 30, posiadajacy slimak 31, wspóldzialajacy z kolem slima- kowem 27. Na zewnetrznym koncu walu 30 umieszczone jest kolo pasowe 32, polaczo¬ ne pasem 34 z silnikiem elektrycznym 35, umieszczonym na przedniej scianie kadlu¬ ba 10 ponizej wspornika 13.Ponad kolem slimakowem 27 umieszczo¬ ny jest na wale 26 slimak 28, tworzacy nie- rozdzielna calosc z walem. W komorze 25 osadzony, jest obrotowo poziomy wal 36; do tego zas walu przymocowane jest kolo slimakowe 29 w polozeniu, umozliwiajacem jego wspóldzialanie ze slimakiem 28. Do tylnego konca walu 36, nazewnatrz komo¬ ry 25, przymocowane jest kolo lancucho¬ we 37.Z powiedzianego poprzednio wynika, ze wal 30 jest napedzany silnikiem elektrycz¬ nym 35 za posrednictwem pasa 34 i kola pa¬ sowego 32, wal zas 26 za posrednictwem kola slimakowego 27 i slimaka 31. Naped jest przekazywany dalej zapomoca slimaka 28, kola slimakowego 29 i walu 36 kolu lan¬ cuchowemu 37. Stosunek róznych przeklad¬ ni jest wyznaczany tak, ze zwykly silnik o 1700 obrotach na minute napedza kolo lan¬ cuchowe z szybkoscia 30 obrotów na minute.Pomiedzy slimakiem 28 i scianka komo¬ ry 25 umieszczone jest odpowiednie lozy¬ sko oporowe 38. Komora 25 jest wypelnio¬ na olejem.Do górnej czesci wspornika 13 przymo¬ cowana jest podstawa 39, izolowana od wspornika tasma izolacyjna 40. Podstawa 39 jest zaopatrzona w wystep 41, do które¬ go przymocowany jest srubami 43 gietki przewód 42. Prad zatem z przewodu 42 przechodzi przez podstawe 39 do krazka 23, lecz wskutek zastosowania tasmy izola¬ cyjnej 40 nie przechodzi do kadluba ma¬ szyny.Od podstawy 39 odchodza wdól dwa u- cha 44, w których osadzony jest przegubo¬ wo wspornik 45 na sworzniu 46. We wspor¬ niku 45 osadzony jest obrotowo wal 47, idacy równolegle do sworznia 46 i w tej sa¬ mej plaszczyznie poziomej. Tylny koniec walu 47 jest zaopatrzony w kolo lancucho¬ we 48, znajdujace sie na jednym poziomie z kolem lancuchowem 37, przyczem lancuch 49 laczy te dwa kola lancuchowe, wskutek czego wal 47 moze byc napedzany zapomo¬ ca walu 36.Wal 47 jest izolowany od wspornika 45 zapomoca nieprzewodzacych tulei lozysko¬ wych, nieprzedstawionych na rysunku; ko¬ lo lancuchowe 48 jest równiez izolowane od walu 47, na którym jest osadzone, wskutek czego prad spawajacy nie moze zwierac sie przez czesci maszyny.Przedni koniec walu 47 jest zaopatrzo¬ ny w kolo napedowe 50, które w postaci o- pisanej tworzy nierozdzielna calosc z wa¬ lem. Kolo 50 jest zaopatrzone w wyciecie pierscieniowe 51 w ksztalcie litery V, któ¬ rego scianki boczne sa zaopatrzone w pro¬ mieniowe zabki 52. Wyciecie 51 znajduje sie w jednej plaszczyznie z krazkiem elek¬ trodowym 23, wskutek czego zabki 52 sty¬ kaja sie ze zlobkowana krawedzia krazka, zwiekszajac przez to napedowe sprzezenie cierne pomiedzy temi dwoma krazkami.Jezeli srednica krazka 23 zostala zmniej¬ szona wskutek zuzycia, wspornik 45 obraca sie dokola sworznia 46, doprowadzajac wskutek tego stale kolo 50 do zetkniecia sie z krazkiem elektrodowym 23.Wspornik 13 posiada wystep 53, two¬ rzacy z nim nierozdzielna calosc, w którym osadzony jest przegubowo na czopie 55 sworzen 54. Wspornik 45 posiada ucho 56, zaopatrzone w otwór, przez który przecho¬ dzi sworzen 54. Zewnetrzny koniec sworz¬ nia 54 jest nagwintowany i zaopatrzony w kólko reczne 57, oddzialywajace na spre- — 4 —zyne dociskowa 58, nawinieta na sworzen 54 pomiedzy kólkiem a podkladka 59, przy¬ legajaca do ucha 56.Obracanie kólka recznego 57 na sworz¬ niu 54 w kierunku do wewnatrz powoduje zwiekszenie nacisku sprezyny 58 i obraca¬ nie sie wskutek tego wspornika 45 dokola sworznia 46, a przez to dociskanie kola 50 do krazka elektrodowego 23. Otrzymuje sie wskutek tego pomiedzy kolem 50 i kraz¬ kiem elektrodowym 23 naped cierny, który moze byc regulowany i moze sie zmieniac odpowiednio do rodzaju materjalu spawa¬ nego. Nalezy zaznaczyc, ze waly 36 i 47 o- raz sworzen 46 leza w jednej plaszczyznie, wskutek czego ruch lukowy walu 47 jest u- mozliwiony przez slabsze naciagniecie lan¬ cucha 49.Suwak 20 tworzy nierozdzielna calosc ze skrzynka 60, mieszczaca przekladnie ze¬ bata. W skrzynce tej osadzony jest obroto¬ wo pionowy wal slimakowy 61 oraz umie¬ szczone jest dokola walu 61, pomiedzy scianka skrzynki a slimakiem, lozysko opo¬ rowe 62. Dolny koniec walu 61 jest zaopa¬ trzony w tuleje 64, przymocowana do niego i posiadajaca wewnatrz wglebienia 65, od¬ powiadajace wystepom 65, utworzonym na górnym koncu walu 26. Urzadzenie to jest ogólnie znane jako sprzeglo teleskopowe i zastosowanie go pozwala na podnoszenie lub opuszczanie suwaka 20 oraz utrzymy¬ wanie stalego sprzezenia walu 26 z walem 61.W skrzynce 60 osadzony jest obrotowo poziomy wal 67, na którym osadzone jest kolo slimakowe 68, wspóldzialajace ze sli¬ makiem 63. Do tylnego konca walu 67 na- zewnatrz skrzynki 60 przymocowane jest kolo lancuchowe 69. Nalezy zaznaczyc, ze slimaki 28 i 63 sa róznokierunkowe, wsku¬ tek czego ruchy kól lancuchowych 69 i 37 beda mialy przeciwne kierunki.Do skrzynki 60 przymocowana jest bez¬ posrednio nad podstawa 39 podstawa 70, w której osadzony jest obrotowo wal, tworza¬ cy nierozdzielna calosc z górnym krazkiem elektrodowym 24. Izolacja 71 oddziela podstawe 70 od skrzynki 60. Wystep 91 jest polaczony zapomoca srub 73 z gietkim przewodem 72 od transformatora. Przewi¬ dziane jest równiez urzadzenie do dopro¬ wadzania pradu od podstawy 70 do krazka 24.Do wspornika 77, tworzacego nieroz¬ dzielna calosc ze skrzynka 60, przymoco¬ wana jest wahliwie dzwignia dwuramienna 74 zapomoca walka 75 i ucha 76, utworzo¬ nego na wsporniku 77.Od wspornika 77 odchodzi nazewnatrz wystep 79, w którym osadzony jest sworzen 80. Dolny koniec sworznia 80 jest polaczo¬ ny przegubowo z ramieniem dzwigni 74 za¬ pomoca czopa 81. Górny koniec sworznia 80 jest nagwintowany i zaopatrzony w kól¬ ko reczne 82 do regulowania nacisku spre¬ zyny 83, nawinietej na sworzen 80 pomie¬ dzy kólkiem recznem a podkladka 84, o- pierajaca sie na górnej sciance wystepu 79.Drugie kolo napedowe 85 tworzy nie¬ rozdzielna calosc z walem 86, osadzonym obrotowo równolegle do sworznia 75 w od¬ powiednich uchach 87 dzwigni dwuramien- nej 74. Wspornik 77 posiada wyciecia 88, wskutek czego wal 86 moze wahac sie do¬ kola sworznia 75. Kola napedowe 85 i 50 sa identyczne pod tym wzgledem, ze obydwa sa zaopatrzone w zabki 52, utworzone w scianach bocznych wyciecia 51* Do tylnego konca walu 86 przymocowa¬ ne jest kolo lancuchowe 89, umieszczone na jednym poziomie z kolem lancuchowem 69, przyczem lancuch 90 sprzega ze soba te dwa kola lancuchowe. Wal 86 jest izolowa¬ ny od uch 87 i kola lancuchowego 89, wsku¬ tek czego prad z krazka elektrodowego 24 nie moze zwierac sie przez czesci maszyny.Górny krazek elektrodowy jest zatem napedzany przez tarcie zapomoca kola na¬ pedowego 85, które jest napedzane zkolei za posrednictwem kola lancuchowego 89, lancucha 90 i kola lancuchowego 69. Kolo — 5 —lancuchowe 69 jest pedzone zapomoca wa¬ lu slimakowego 26 kola slimakowego 68 w skrzynce 60 i sprzegla teleskopowego 65.Sila tarcia pomiedzy kolem napedowem 85 i krazkiem elektrodowym 24 moze byc re¬ gulowana zapomoca kólka recznego 82, ob¬ rót którego zmienia nacisk sprezyny 83.W celu uruchomienia spawarki robotnik reguluje odleglosc pomiedzy krazkami e- lektrodowemi 23 i 24 przez podnoszenie lub opuszczanie suwaka 20 odpowiednio do gru¬ bosci materjalu, przeznaczonego do spawa¬ nia. Zapomoca kólek recznych 57 i 82 regu¬ luje sie napedowe sprzezenie cierne pomie¬ dzy kolami napedowemi 50 i 85 i krazkami elektrodowemi 23 i 24. Nastepnie zostaje zamkniety obwód pierwotny transformato¬ ra, wskutek czego krazki elektrodowe 23 i 24 zostaja zasilone pradem spawajacym o duzem natezeniu i o niskiem napieciu za¬ pomoca gietkich przewodów 72 i 42. Jed¬ noczesnie zaczyna obracac sie silnik elek¬ tryczny 35 i napedza krazki elektrodowe zapomoca wyzej opisanych przekladni sli¬ makowych i kól napedowych. Materjal do spawania jest dostarczany pomiedzy dwa krazki elektrodowe, a poniewaz obydwa krazki sa napedzane, nalezy tylko kierowac posuwem materjalu w celu zapewnienia o- trzymywania prawidlowego szwu.Zastosowanie powyzszej ulepszonej spa¬ warki daje liczne korzysci. Poniewaz oby¬ dwa krazki elektrodowe sa napedzane ze stala szybkoscia obwodowa niezaleznie od ich srednic, pozwala to na bardziej prawi¬ dlowe przepuszczanie materjalu przez ma¬ szyne. Nastepnie jednostajna szybkosc ob¬ wodowa krazków elektrodowych powoduje wytwarzanie sie spojenia o lepszej struktu¬ rze, poniewaz plynny metal spojenia nie jest rozciagany, jak to bywa przy napedzie jednostronnym.Druga korzysc wynika z tego, ze oby¬ dwa krazki elektrodowe sa napedzane przez tarcie. Jezeli wiec pomiedzy krazka¬ mi zostaje umieszczony przedmiot grubszy, niz bylo przewidziane przy regulowaniu maszyny, wówczas krazki zatrzymuja sie do czasu, az robotnik usunie nieodpowiedni materjal, wskutek czego zapobiega sie u- szkodzeniu maszyny lub krazków. Inna ko¬ rzysc wynika z tego, ze kola napedowe sa zaopatrzone w zabki, umieszczone promie¬ niowo i dzialajace na wyzlobione krawe¬ dzie krazków elektrodowych, wskutek cze¬ go zapobiega sie splaszczaniu sie krawedzi krazków wzglednie tworzeniu sie grzybków na nich. Ta ostatnia cecha charakterystycz¬ na zwieksza skutecznie czas trwania wal¬ ków i zaoszczedza czas, niezbedny do ich zamiany lub naprawy.W budowie spawarki opisanej powyzej moga byc poczynione pewne zmiany w gra¬ nicach wynalazku. PL