Przedmiot wynalazku stanowi dzialaja¬ cy zapomoca sprezonego powietrza jedno¬ komorowy hamulec z dwoma zaworami roz¬ rzadczemi, z których jeden, glówny, jest u- ruchomiany jedynie cisnieniem powietrza, panujacem w przewodzie glównym i zbior¬ niku pomocniczym, drugi zas, wtórny — cisnieniem w komorze, cisnieniem w cylin¬ drze hamulcowym i cisnieniem w przewo¬ dzie glównym lub w zbiorniku pomocni¬ czym. Hamulce tego rodzaju sa znane i od¬ znaczaja sie samoczynnem zasilaniem do- datkowem cylindrów hamulcowych oraz moznoscia odhamowywania stopniowego.W tych znanych hamulcach powietrze do cylindra hamulcowego dostaje sie ze zbior¬ nika, który laczy sie z przewodem glów¬ nym zapomoca zaworu zwrotnego, przy- czem glówny zawór rozrzadczy zajmuje jedno tylko polozenie hamowania. Podczas hamowania szybkiego w cylindrze hamul¬ cowym nie wytwarza sie wyzsze cisnienie, niz przy hamowaniu zwyklem.Wynalazek ma na celu zastosowanie hamulca tak zbudowanego, aby przy hamo¬ waniu szybkiem mozna bylo osiagnac w cy¬ lindrze hamulcowym cisnienie wyzsze, niz przy hamowaniu zwyklem.W odmianie wykonania hamulca wedlug wynalazku chodzi o spowodowanie przyduzej szybkosci jazdy wzmozonego dziala¬ nia hamulca zapomoca dodatkowego cy- * IinHra hamulcowego, W pierwszym przypadku niezaleznie od zwyklego zbiornika pomocniczego stosuje sie zbiornik dodatkowy, napelniany bezpo¬ srednio z przewodu glównego przez zawór zwrotny, który to przewód przy zwyklem hamowaniu zasila powietrzem wspólnie ze zbiornikiem pomocniczym cylinder hamul¬ cowy, a przy hamowaniu szybkiem laczy sie z cylindrem hamulcowym zapomoca glównego zaworu rozrzadczego do chwili wyrównania sie w nich cisnienia. Dzieki te¬ mu w cylindrze hamulcowym osiaga sie ci¬ snienie wyzsze, niz w cylindrze hamulca z jednym tylko zbiornikiem. W tym celu sto¬ suje sie glówny zawór rozrzadczy, który moze zajmowac dwa polozenia hamo¬ wania: jedno — podczas hamowania zwy¬ klego i drugie — podczas hamowania szybkiego. W pierwszem laczy on nor¬ malny zbiornik pomocniczy powietrza z cylindrem hamulcowym. Spadek ci¬ snienia w zbiorniku pomocniczym powo¬ duje uruchomienie suwaka wtórnego za¬ woru rozrzadczego w celu polaczenia do¬ datkowego zbiornika z cylindrem hamulco¬ wym, wskutek czego sprezone powietrze przeplywa do tego cylindra z obu zbiorni¬ ków, dopóki cisnienie, wytwarzajace sie w cylindrze hamulcowym, nie doprowadzi su¬ waka wtórnego zaworu rozrzadczego do polozenia zamkniecia doplywu i dopóki su¬ wak glównego zaworu rozrzadczego wsku¬ tek spadku cisnienia w zbiorniku pomocni¬ czym równiez nie zamknie doplywu powie¬ trza do cylindra. Przy szybkiem hamowa¬ niu sprezone powietrze przechodzi ze zbior¬ nika dodatkowego w sposób podobny za¬ pomoca wtórnego zaworu rozrzadczego do cylindra hamulcowego, dopóki cisnienie w nim nie przestawi suwaka tego zaworu w polozenie zamkniecia doplywu. Glówny za¬ wór rozrzadczy pozostaje jednak w poloze¬ niu hamowania szybkiego i laczy zarówno zbiornik pomocniczy, jak i zbiornik dodat¬ kowy z cylindrem hamulcowym, albowiem najsilniejsze hamowanie otrzymuje sie, gdy cisnienie w cylindrze hamulcowym i cisnie¬ nie w zbiorniku pomocniczym uzyskuja wartosci jednakowe.Schemat hamulca wedlug wynalazku przedstawia fig. 1 rysunku; fig. 2 zas przed¬ stawia hamulec z dodatkowym cylindrem hamulcowym do wzmocnienia hamowania przy wielkich szybkosciach jazdy.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 litera St± oznacza glówny zawór roz¬ rzadczy, uruchomiany jedynie cisnieniem, panujacem w zbiorniku pomocniczym i przewodzie glównym, Sl2 — zawór roz¬ rzadczy wtórny, uruchomiany stalem ci¬ snieniem, panujacem w komorze A, zmien- nem cisnieniem, panujacem w zbiorniku pomocniczym B, lub cisnieniem, wytwarza- jacem sie w przewodzie glównym i w cylin¬ drze hamulcowym. Litera C oznacza cylin¬ der hamulcowy, R — zbiornik dodatkowy, polaczony bezposrednio z przewodem glównym L zapomoca zaworu zwrotnego V.Glówny zawór rozrzadczy posiada sprezy¬ sty zderzak F, wyznaczajacy krancowe przesuniecie tloka rozdzielczego podczas hamowania zwyklego. W suwaku rozdziel¬ czym znajduje sie otwór a.Przy hamowaniu zwyklem tlok rozdziel¬ czy K dotyka zderzaka, F. Wówczas powie¬ trze sprezone naplywa ze zbiornika pomoc¬ niczego B kanalem ex do cylindra hamulco¬ wego C, a przez wtórny zawór rozrzadczy Sl2 sprezone powietrze ze zbiornika do¬ datkowego R dostaje sie do cylindra ha¬ mulcowego kanalem e2. Wzrastajace w tym cylindrze cisnienie przesuwa suwak roz¬ dzielczy wtórnego zaworu rozrzadczego w polozenie zamkniecia.Przy szybkiem hamowaniu cisnienie w przewodzie glównym L ulegnie tak znacz¬ nemu zmniejszeniu, ze tlok rozdzielczy R, naciskajac sprezysty zderzak F, dojdzie do swego krancowego polozenia prawego; po- — 2 —wietrze ze zbiornika pomocniczego B prze¬ plywa kanalem e1 do cylindra C. Jedno¬ czesnie otwór a w suwaku rozdzielczym la¬ czy kanal e z przestrzenia nad suwakiem.Ze zbiornika dodatkowego R sprezone po¬ wietrze uchodzi droga ta do cylindra ha¬ mulcowego C, dopóki pomiedzy zbiorni¬ kiem a cylindrem nie zapanuje równowa¬ ga cisnien. Przy rozpoczeciu hamowania szybkiego poczyna dzialac znany przyrzad S do hamowania szybkiego.Tlok Ks otwiera zawór b, zawór c o- twiera sie pod dzialaniem cisnienia w prze¬ wodzie glównym i powietrze z tego prze¬ wodu przeplywa do cylindra hamulcowego przez zawory c, 6 i kanal c?, wskutek cze¬ go w cylindrze tym szybko osiaga sie naj¬ wyzsze cisnienie.Odmiana wykonania wynalazku wedlug fig. 2 przedstawia tak zwany szybki hamu¬ lec kolejowy, w którym do hamowania przy duzej szybkosci stosuje sie dodatko¬ wy cylinder hamulcowy, zasilany, ze spe¬ cjalnego zbiornika dodatkowego oraz prze¬ wodu glównego jedynie zapomóca glówne¬ go zaworu rozrzadczego, a gdy zawór ten znajduje sie w polozeniu hamowania szyb¬ kiego, przyczem cylinder dodatkowy pozo¬ staje pod dzialaniem regulatora cisnienia hamulców, który powoduje uchodzenie z tego cylindra powietrza, doplyw don po¬ wietrza sprezonego zostaje odciety. W przeciwienstwie do znanych hamulców do szybkiego hamowania z cylindrem dodat¬ kowym hamulec wedlug fig. 2 przedstawia te zalete, ze przy rozpoczeciu szybkiego hamowania, po uprzedniem dokonaniu ha¬ mowania zwyklego, cylinder dodatkowy jest wolny od cisnienia, wskutek czego do¬ plyw powietrza z przewodu glównego i po¬ wietrza sprezonego ze zbiornika dodatko¬ wego odbywa sie bez oporu oraz szybko; calkowite zatem dzialanie hamulca szybko osiaga najwyzsza swa wartosc.Do przyrzadów, przedstawionych na fig. 1, przybywa dodatkowy cylinder hamulco¬ wy C2 oraz specjalny zbiornik dodatkowy R2r sluzacy do zasilania wylacznie,\tego cy¬ lindra. Ze zbiornika 'R%. zasilany jest zapo- moca wtórnego zaworu rozrzadczegoSl2 równiez cylinder hamulcowy C19 gdy w tym cylindrze zachodza straty cisnienia wsku¬ tek nieszczelnosci. Koniecznosc stosowania otworu a w suwaku rozdzielczym glównego zaworu rozrzadczego Sl1 odpada. Przyrzad S do hamowania szybkiego posiada tlok, wykonany w postaci suwaka i zaopatrzony w otwór rozrzadczy. Przy zwyklem hamo¬ waniu kanal e1 zostaje odsloniety, skoro polaczenie pomiedzy cylindrami hamulco- wemi C1 i C2 z jednej stronyi otworem wy¬ lotowym o z drugiej zostanie przerwane.Sprezone powietrze ze zbiornika pomocni¬ czego B przeplywa przez kanal er do glów¬ nego cylindra hamulcowego Cr Wskutek spadku cisnienia w zbiorniku B (lub cisnie¬ nia w przewodzie glównym), przylaczonym do srodkowej komory wtórnego zaworu rozrzadczego St2, ustala sie polaczenie do¬ datkowego zbiornika R± z kanalem e2; sprezone powietrze przeplywa do cylindra hamulcowego- równiez i z tego zbiornika, wskutek czego w tym cylindrze szybko o- siaga sie cisnienie, które, dzialajac na maly tlok wtórnego zaworu rozrzadczego, lacz¬ nie ze zmniejszajacem sie cisnieniem w zbiorniku pomocniczym powoduje przesu¬ niecie sie suwaka wtórnego zaworu roz¬ rzadczego wbrew cisnieniu stalemu w ko¬ morze A. Przy szybkiem hamowaniu wsku¬ tek znacznego zmniejszenia cisnienia w przewodzie glównym suwak rozrzadczy od¬ slania wylot kanalu ev Sprezone powie¬ trze przeplywa ze zbiornika pomocniczego B do cylindra hamulcowego Cv Wskutek spadku cisnienia w zbiorniku pomocniczym B suwak wtórnego zaworu rozrzadczego przesuwa sie tak, ze zbiornik i?1 zostaje polaczony z kanalem e2 i sprezone powie¬ trze przeplywa do glównego cylindra ha¬ mulcowego C1 równiez ze zbiornika /?3.Wówczas suwak rozdzielczy glównego za- — 3 —wóru rozrzadczego St1 laczy zapomoca swego wydrazenia kanaly es i e4, sprezone zatem powietrze plynie ze zbiornika R2 do przyrzadu S do hamowania szybkiego, na¬ ciska ku dolowi tlok Ks i wchodzi przez o- twór g oraz wykrój h do dodatkowego cy¬ lindra hamulcowego C2. Przesuniecie wdól tloka Ks otwiera zawór 6, Zawór c otwiera sie pod dzialaniem cisnienia w glównym przewodzie i powietrze z przewodu tego przeplywa do cylindra dodatkowego C2.Skoro nastapi wyrównanie cisnienia na obie powierzchnie tloka Ks , przesuwa sie on pod naciskiem sprezyny do góry i zamyka dalszy doplyw powietrza do cylindra C2.Regulator cisnienia hamulców zmniej¬ sza w sposób znany cisnienie w tym cylin- drzef wzglednie zezwala na zupelne ujscie sprezonego powietrza nazewnatrz, aby za¬ pobiec blokowaniu kól przy spadku szybko¬ sci jazdy* Wobec tego, ze wykonany w ksztalcie suwaka tlok Ks zamyka wlot do cylindra dodatkowego C2, powietrze spre¬ zone nie moze juz plynac ze zbiornika R2 otworami g, h do cylindra C2, z którego od plywa ono nastepnie nazewnatrz. Zawar¬ tosc przeto zbiornika R2 nie ulega zmianie.W celu zapobiezenia powrotowi powietrza sprezonego ze zbiornika Rx do zbiornika R2, umieszcza sie pomiedzy niemi zawór zwrot¬ ny, otwierajacy sie w strone pierwszego zbiornika. PL