PL17326B1 - Ki. 42 c 5. Przyrzad do odczytywania dwóch nonjuszów kola teodolitu. - Google Patents

Description

W teodolitach, przystosowanych do od¬ czytu z jednego miejsca dwóch nonjuszów kola, uzywany jest miedzy innemi kon¬ strukcjami równiez uklad optyczny, umo¬ cowany na kole nonjuszowem, skladajacy sie z powierzchni lustrzanych oraz soczew¬ ki, umocowanej na kole i prostopadlej do jego plaszczyzny, t. j. do linji, laczacej oba nonjusze. W tym przypadku przy ob¬ racaniu kola nonjuszowego o 180° (co jest potrzebne przy przeprowadzaniu lunety przez zenit) uklad optyczny bedzie rów¬ niez obracac sie wraz z kolem, tak ze ob¬ serwator zmuszony jest zmienic swe miej¬ sce celem dokonania odczytu.Aby temu zapobiec, mozna rozdzielic uklad optyczny na dwie czesci, jedna ze¬ wnetrzna, obracana na osi kola, zawiera¬ jaca na swych koncach lupe i plaszczyzny lustrzane, która to czesc bedzie omijac podstawe lunety przy jej obrocie; oraz druga czesc srodkowa, umieszczona na ko¬ le nonjuszowem i zawierajaca soczewke.Obie czesci ukladu mozna wówczas zawsze zestawic w jedna calosc, jak równiez moz¬ na zawsze obrócic lupe do obserwatora, który nie potrzebuje zmieniac swego miej¬ sca.Wspomniana czesc srodkowa nie po¬ winna przy obrocie swoim o 180° wywoly¬ wac zadnej róznicy pod wzgledem optycz¬ nym. Nie bedzie to mialo zwykle miejsca, gdyz powyzsza soczewka, o ile nonjusze maja byc widziane w jednakowej wielko¬ sci, musi lezec mimosrodowo do osi kola i wówczas przy obrocie kola nonjuszowego zmieni swe miejsce w ukladzie optycznym.Soczewka ta jednak moze byc rozlozonana mieszczona dokladnie w srodku kola, któ¬ rej *obrót. o* (80^ nie bedzie wiec wywoly¬ wal róznicy pod wzgledem optycznym, oraz druga soczewke w zewnetrznej ruchomej czesci ukladu, umieszczona zawsze jedna¬ kowo wzgledem przebiegu promieni, Przyklad wykonania uwidoczniony jest na rysunku. Fig. 1 przedstawia przekrój pionowy urzadzenia, fig. 2 — widok zgóry.Na kole k obraca sie plyta z nonjusza- mi n± i n2 i podstawa lunety /. Na tejze plycie umocowana jest w srodku soczew¬ ka c. Na tulei kola k obraca sie ramie g, na którego jednym koncu umocowane jest lu¬ sterko a i soczewka 6, a na drugim — lu¬ pa e i lusterko d.Nonjusz nx widoczny jest w lupie e bezposrednio. Promienie zas, skierowane od nonjusza n2, odbijaja sie w lusterku a i poprzez soczewki b i c tworza obraz n^ w wielkosci równej nonjuszowi n2. Obraz n]( odbity w lustrze d, widoczny jest w lu¬ pie e jednoczesnie z nonjuszem nx.Jezeli plyte z nonjuszami obrócic o 180°, to soczewka c obróci sie na miejscu i nie zmieni przez to przebiegu promieni od nonjusza n2 do jego obrazu n\. Lupa e po¬ zostaje przytem przy obserwatorze. Jezeli natomiast (np. przy ruchomym celu) poza¬ dane jest, aby odczyt wykonywal drugi obserwator, to mozna lupe e obrócic na strone przeciwna. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. , Przyrzad do odczytywania dwóch nonjuszów kola teodolitu z jednego miej¬ sca, znamienny tern, ze sklada sie z dwóch czesci ruchomych (dookola osi kola), obra¬ canych o 180° bez wplywu na dzialanie ca¬ lego ukladu optycznego, co daje np. moz¬ nosc niezmieniania przez obserwatora swe¬ go miejsca po przerzucie lunety przez ze¬ nit i obróceniu kola nonjuszowego o 180°— lub tez odczytywania lunety przez jedne¬ go, a nonjuszów przez drugiego obserwa¬ tora. 2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tern, ze posiada dwie soczewki, u- mieszczone prostopadle do plaszczyzny kola i odtwarzajace drugi nonjusz, z któ rych jedna soczewka (c) jest umocowana scisle w srodku obracajacego sie kola nonjuszowego, a druga soczewka (b) — na ramieniu (g). Emil Voel lnagel.l)o opisu patentowego fclr 1?326. Hg.
2. 2. 6ruk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa PL