PL169725B1 - Zamek elektromagnetyczny - Google Patents

Abstract

1. Zamek elektromagnetyczny posiadający korpus mocowany w ościeżnicy oraz osadzony obrotowo w korpusie uchylny rygiel będący pod stałymdziałaniem sprężyny, a także mechanizm zapadkowy blokujący rygiel z ruchomą zworą współpracującą z cewką elektromagnesu zamocowaną wewnątrz korpusu, znamienny tym, że mechanizm zapadkowy (6)składa się z długiej dźwigni (7) usytuowanej równolegle do osi (2) obrotu rygla (3) i osadzonej obrotowo jednym końcem na pierwszej osi (8) zamocowanej w korpusie (I) prostopadle do płaszczyzny zamkniętych drzwi oraz krótkiej zapadki (9) usytuowanej prostopadle do długiej dźwigni (7) i osadzonej obrotowojednym końcem na drugiej osi (10) zamocowanej w korpusie (1) prostopadle do płaszczyzny zamkniętych drzwi, przy czym zapadka (9) jest luźno osadzona w kieszonce (II) zwory (12) współpracującej z cewką (13) elektromagnesu i osadzonej obrotowo także na drugiej osi (10).

Description

Przedmiotem wynalazku jest elektromagnetyczny zamek do drzwi umożliwiający ich otwieranie za pomocą impulsu elektrycznego, zwłaszcza prądu zmiennego o częstotliwości 50 Hz.

Z polskiego opisu patentowego nr 129374 jest znana konstrukcja zamka elektromagnetycznego wyposażonego w obrotowy rygiel w postaci walcowego bębenka. Bębenek ma rowek wpustowy usytuowany od strony drzwi oraz otwór blokujący i przylegający do niego płytszy otwór ograniczający, które są usytuowane od strony cewki elektromagnesu. Bębenek współpracuje z językiem zatrzasku zamontowanego w drzwiach, a z drugiej strony z walcową zasuwką, która jest przesuwana pod wpływem zadziałania cewki elektromagnesu. Przesunięcie zasuwki powoduje ograniczony płytszym otworem obrót bębenka pod wpływem działania jego sprężyny śrubowej, co umożliwia wstępne otwarcie drzwi, a tym samym wysprzęglenie się języka zatrzasku -z rowka wpustowego. Język tak ukształtowany, że jego grubość zmniejsza się w kierunku zatrzasku. Zamek jest wyposażony w mikrowyłącznik współpracujący z dźwignią przymocowaną do przesuwnej zwory cewki elektromagnesu który przerywa zasilanie cewki elektromagnesu z chwilą otwarcia drzwi.

Inna konstrukcja zamka elektromagnetycznego jest znana z polskiego opisu zgłoszenia wzoru użytkowego nr W-92640, w której zastosowano mechaniczne czujniki stanu zamknięcia zamka, położenia języka zatrzasku osadzonego w ruchomym skrzydle drzwi względem zamka i położenia ruchomego skrzydła drzwi względem zamka.

169 725

Zamek ma korpus, w którym jest osadzony obrotowo uchylny rygiel, zaopatrzony w sprężynę powrotną, który jest blokowany w pozycji zamknięcia przez mechanizm zapadkowy posiadający zapadkę osadzoną obrotowo na zamontowanej w korpusie pierwszej osi. Krótsze ramie zapadki_r wyposażone w skos odryglowujący, jest dociskane do rygla sprężyną, zaś dłuższe ramię jest blokowane w pozycji zamknięcia zamka występem zwory osadzonej obrotowo na drugiej osi zamontowanej w korpusie. Naprzeciw zwory są usytuowane dwa niezależnie działające elektromagnesy. Zwora jest zaopatrzona we wspomniany czujnik stanu zamknięcia zamka przerywający zasilanie cewki elektromagnesu. Czujnik ma postać widełek współpracujących z suwakiem zamontowanego w korpusie pierwszego mikrowyłącznika, którego sprężyna stabilizuje jednocześnie położenie zwory w jednej z dwóch pozycji roboczych. Rygiel zamka jest wyposażony we wspomniany czujnik położenia języka zatrzasku ruchomego skrzydła drzwi współpracujących z zamkiem, który ma postać sworznia osadzonego suwliwie w ryglu. Sworzeń współpracuje z dźwignią drugiego mikrowyłącznika zamontowanego w korpusie . Przeciwległe do rygla jest w korpusie osadzony kulowy zatrzask z dociskową sprężyną, przeznaczony do współpracy z krawędzią ruchomego skrzydła drzwi, który jest zaopatrzony we wspomniany czujnik położenia skrzydła drzwi względem zamka. Czujnik stanowi płytka przymocowana do suwaka zatrzasku, która ma występ współpracujący z dźwignią trzeciego mikrowyłącznika zamocowanego w korpusie, dociskając tą dźwignię do oporowego występu korpusu w pozycji wysunięcia kulowego zatrzasku. Płytka jest przesuwnie przymocowana do suwaka a położenie jej występu względem dźwigni trzeciego mikrowyłącznika w pozycji zamknięcia ruchomego skrzydła drzwi jest ustalone śrubą regulującą równocześnie wysunięcie kulowego zatrzasku z korpusu zamka po otwarciu drzwi.

Jeszcze inna konstrukcja zamka elektromagnetycznego jest znana z polskiego opisu zgłoszenia wynalazku nr P-293618, gdzie wewnątrz korpusu jest obrotowo osadzony na osi rygiel będący pod stałym działaniem umieszczonej również na osi sprężyny. Rygiel współpracuje z mechanizmem zapadkowym usytuowanym w zasięgu pola magnetycznego cewek elektromagnesów, przy czym mechanizm zapadkowy jest w stałym kontakcie ze sprężyną. Pomiędzy mechanizmem zapadkowym, a cewką elektromagnesu jest usytuowany element sprężyny wywołujący efekt dźwiękowy po włączeniu zasilania. Wewnątrz korpusu symetrycznie względem podłużnej osi symetrii są usytuowane gniazda, których powierzchnie oporowe są nachylone w stosunku do płaszczyzny dna korpusu. Rygiel ma od zewnętrznej strony rowek wpustowy, natomiast od strony wewnętrznej ma wyodrębnioną parę uszu ze współosiowymi otworami. Pomiędzy uszami jest wybranie zakończone ścianką blokującą wyposażoną w występ oporowy. Mechanizm zapadkowy składa się z zapadki blokującej swobodnie osadzonej w gniazdach korpusu i współpracującej z zapadką pośrednią spełniającą rolę zwory, przy czym zapadka pośrednia jest usytuowana pomiędzy wygiętymi ramionami zapadki blokującej z luzem umożliwiającym zadziałanie pod wpływem pola magnetycznego wytworzonego przez cewkę elektromagnesu .

Wszystkie znane konstrukcje zamków elektromagnetycznych mają cewki elektromagnesów usytuowane osią swojego rdzenia prostopadle do osi obrotu rygla blokującego zatrzask drzwi, co powoduje, że ich głębokość jest znaczna i uniemożliwia prawidłowy montaż w najczęściej stosowanych nowoczesnych drzwiach o ościeżnicach metalowych stanowiących element nośny ściany oszklonej. Konstrukcja stosowanych dotychczas zamków elektromagnetycznych umożliwia ich otwarcie w momencie nacisku mechanicznego zatrzasku drzwi na rygiel, co często ma miejsce przy krzywej ościeżnicy lub spaczonych drzwiach oraz w przypadku oparcia się osoby wchodzącej o drzwi. Ponadto znane zamki mają skomplikowaną konstrukcję, a zastosowanie czujników i mikrowyłączników zmniejsza niezawodność ich działania zwłaszcza w drzwiach zewnętrznych w okresie zimowym.

Istotę wynalazku stanowi konstrukcja zamka elektromagnetycznego posiadającego korpus mocowany w ościeżnicy oraz osadzony obrotowo w korpusie uchylny rygiel będący pod stałym działaniem sprężyny, a także mechanizm zapadkowy blokujący rygiel z ruchomą zworą współpracującą z cewką elektromagnesu zamocowaną wewnątrz korpusu. Wspomniany mechanizm zapadkowy składa się z długiej dźwigni usytuowanej równolegle do osi obrotu rygla i osadzonej obrotowo jednym końcem na pierwszej osi zamocowanej w korpusie prostopadle do płaszczyzny zamkniętych drzwi oraz krótkiej zapadki usytuowanej prostopadle do długiej dźwigni i osadzonej obrotowo jednym końcem na drugiej osi zamocowanej w korpusie prostopadle’ do 'płaszczyzny zamkniętych drzwi.

169 725

Zapadka jest luźno osadzona w kieszonce zwory współpracującej z cewką elektromagnesu i osadzonej obrotowo także na drugiej osi. Krawędź długiej dźwigni współpracująca z ryglem posiada fazę zmniejszającą się w kierunku pierwszej osi, a w końcowej części długiej dźwigni ścianka bardziej oddalona od rygla posiada wycięcie wpustowe, którego głębokość zmniejsza się w kierunku końca dźwigni. Pomiędzy korpusem, a długą dźwignią jest umieszczona sprężyna dociskająca dźwignię do rygla. Płaszczyzna wspomnianej zapadki współpracująca z długą dźwignią posiada występ równoległy do drugiej osi i usytuowany w niewielkiej odległości od końca zapadki. Szerokość wnętrza kieszonki zwory jest większa niż grubość końca zapadki umieszczonego w kieszonce. Do zwory jest zamocowana sprężyna dociskająca zapadkę do wierzchołka długiej dźwigni, przy czym drugi koniec sprężyny jest połączony z korpusem. Ponadto w korpusie może być dodatkowo zamocowany obrotowo zaczep, którego jeden koniec współpracuje ze zworą, a drugi koniec jest umieszczony przesuwnie w wycięciu wykonanym w korpusie w pobliżu krawędzi rowka wpustowego rygla. Dzięki takiej konstrukcji uzyskano zamek o niewielkiej głębokości, co stanowi znaczną zaletę przy montażu zwłaszcza w dużych budynkach miejskich, gdzie metalowe ościeżnice posiadają niewielką grubość. Znaczna różnica długości współpracujących elementów mechanizmu zapadkowego, a w efekcie duże przełożenie mechanizmu powoduje, że niewielka siła elektromagnesu może,z łatwością przyciągnąć zworę nawet przy wielkim nacisku wywieranym na rygiel na przykład przy krzywej futrynie lub spaczonych drzwiach, albo w przypadku silnego nacisku na drzwi. Wspomniany efekt został uzyskany również dzięki odpowiedniemu dobraniu kątów wycięcia wpustowego i fazy na długiej dźwigni oraz wymiarów szerokości kieszonki zwory i grubości zapadki mechanizmu zapadkowego, jak również charakterystyki zastosowanych sprężyn.

Przedmiot wynalazku został pokazany w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zamek w widoku ze zdjętą osłoną w pozycji zablokowanej, fig. 2 - zamek w widoku z fragmentem osłony w pozycji odblokowanej, fig. 3 - zapadkę ze zworą w widoku od strony długiej dźwigni, fig. 4 - zapadkę ze zworą w przekroju według płaszczyzny A-A z fig. 3, a fig. 5 - zamek w przekroju według płaszczyzny B-B z fig. 2.

Zamek składa się z korpusu 1, w którym na osi 2 jest osadzony rygiel 3 wraz ze sprężyną 4 stale działającą na rygiel 3, posiadający rowek wpustowy 5 współpracujący z zatrzaskiem drzwi nie pokazanym na rysunku. W korpusie 1, w pobliżu rygla 3 jest umieszczony mechanizm zapadkowy składający się z długiej dźwigni 7 usytuowanej równolegle do osi 2 i osadzonej obrotowo jednym końcem na pierwszej osi 8 zamocowanej w korpusie 1 prostopadle do płaszczyzny zamkniętych drzwi oraz krótkiej zapadki 9 usytuowanej prostopadle do długiej dźwigni 7 i osadzonej obrotowo jednym końcem na drugiej osi 10 zamocowanej w korpusie 1 prostopadle do płaszczyzny zamkniętych drzwi. Korzystnie jest aby stosunek długiej dźwigni 7 i krótkiej zapadki 9 wynosił 2,2, co stanowi przełażenie mechanizmu zapadkowego 6. Zapadka 9 jest luźno osadzona w kieszonce 11 zwory 12 współpracującej z cewką 13 elektromagnesu zamocowanego na końcu korpusu 1, przy czym zwora 12 jest osadzona obrotowo na drugiej osi 10 razem z zapadką 9. Szerokość wnętrza kieszonki 11 jest większa, korzystnie dwukrotnie, niż grubość końca zapadki 9 umieszczonego w kieszonce 11. Krawędź długiej dźwigni 7 współpracująca z ryglem 3 posiada fazę 14 zmniejszającą się w kierunku pierwszej osi 8, a w końcowej części dźwigni 7 ścianka 15 bardziej oddalona od rygla 3 posiada wycięcie wpustowe 16, którego głębokość zmniejsza się w kierunku końca dźwigni 7. W ściance 15 jest również wykonane gniazdo przeznaczone do osadzenia sprężyny 17 dociskającej dźwignię 7 do rygla 3. Płaszczyzna zapadki 9 współpracująca z długą dźwignią posiada występ 18 równoległy do drugiej osi 10 i usytuowany w niewielkiej odległości od końca zapadki 9. Uo kieszonki 11 zwory 12 jest zamocowana sprężyna 19 dociskająca zapadkę 9 do wierzchołka długiej dźwigni 7, której drugi koniec jest połączony z korpusem 1. Zamek może być wyposażony w zaczep 20 zamocowany obrotowo w korpusie 1, którego jeden koniec współpracuje ze zworą 12, a drugi koniec jest umieszczony przesuwnie w wycięciu wykonanym w korpusie 1 w pobliżu krawędzi rowka wpustowego 5 rygla 3. Po przeciwległej stronie korpusu 1 niż cewka 13 elektromagnesu jest zamontowane, złącze 22 przewodów elektrycznych. Elementy zamka są zabezpieczone osłoną 23 przytwierdzoną do korpusu 1.

Działanie zamka jest następujące: w pozycji zamkniętej rygiel 3 jest zablokowany za pomocą długiej dźwigni 7, która jest dociskana sprężyną 17 do rygla 3 tak, że faza 14 opiera się o powierzchnię blokującą rygaa . . WedzczeośπWg wccicceg puswoowe 1g g ccaaceg 15 yygaa 3 estf

169 725 zaczepione o występ 18 zapadki 9, która jest dociskana do długiej dźwigni 7 poprzez zworę 12 za pomocą sprężyny 19. Doprowadzenie impulsu elektrycznego prądu zmiennego o napięciu 8V i częstotliwości 50 Hz do cewki 13 elektromagnesu powoduje przerywane przyciąganie zwory 12, na Którą jednocześnie w przeciwną stronę działa sprężyna 19. Dzięki znacznej różnicy szerokości kieszonki 11 zwory 12, a znajdującego się w niej zakończenia zapadki 9 następuje uderzanie z dużą częstotliwością kiszonki 11 w powierzchnię zapadki 9, co powoduje wysunięcie się występu 18 z wycięcia wpustowego 16, a wówczas powierzchnia blokująca rygla 3 naciskając na fazę 14 powoduje odsunięcie długiej dźwigni 7 i odblokowanie zamka, a drzwi można otworzyć naciskając zatrzaskiem na rygiel 3. Uderzanie zwory 12 o zapadkę 9 umożliwia jednocześnie uzyskanie efektu dźwiękowego informującego o odblokowaniu zamka. Po wyłączeniu impulsu elektrycznego zamek powraca do stanu zablokowania. Zamek może być wyposażony w zaczep 20, służący do ręcznego zablokowania rygla 3 w pozycji otwartej, co jest niezbędne na przykład przy drzwiach sklepowych przy dużym ruchu klientów. Przesunięcie zaczepu 20 w wycięciu 21 powoduje odciągnięcie zwory 12 w stronę cewki 13 elektromagnesu, co uniemożliwia zablokowanie rygla 3.

Fig.3.

Fig. 4.

169 725

Fig.1.

Fig. 2.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 2,00 zł

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Zamek elektromagnetyczny posiadający korpus mocowany w ościeżnicy oraz osadzony obrotowo w korpusie uchylny rygiel będący pod stałym działaniem sprężyny, a także mechanizm zapadkowy blokujący rygiel z ruchomą zworą współpracującą z cewką elektromagnesu zamocowaną wewnątrz korpusu, znamienny tym, że mechanizm zapadkowy / 6/ składa się z długiej dźwigni /7/ usytuowanej równolegle do osi /2/ obrotu rygla /3/ i osadzonej obrotowo jednym końcem na pierwszej osi /8/ zamocowanej w korpusie /1/ prostopadle do płaszczyzny zamkniętych drzwi oraz krótkiej zapadki /9/ usytuowanej prostopadle do długiej dźwigni /7/ i osadzonej obrotowo jednym końcem na drugiej osi /10/ zamocowanej w korpusie /1/ prostopadle do płaszczyzny zamkniętych drzwi, przy czym zapadka /9/ jest luźno osadzona w kieszonce /11/ zwory /12/ współpracującej z cewką /13/ elektromagnesu i osadzonej obrotowo także na drugiej osi /10/.
2. 2. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że krawędź długiej dźwigni /1 / wsół-pracująca z ryglem /3/ posiada fazę /14/ zmniejszającą się w kierunku pierwszej osi /8/, a w końcowej części długiej dźwigni /7/, ścianka /15/ bardziej oddalona od rygla /3/ posiada wycięcie wpustowe /16/, którego głębokość zmniejsza się w kierunku końca dźwigni /7/.
3. 3. Zamek wddłgg zstrzz. 2, znamienny tym, że pomiędzy korpusem /1/, a długą dźwignią /7/ jest umieszczona sprężyna /11/ dociskająca dźwignię /7/ do rygla /3/.
4. 4. Zamek według zastrz. l,albo 3, znamienny tyrn, że płaszczyzna zapadki /9/ współpracująca z długą dźwignią /1/ posiada występ /18/ równoległy do drugiej osi /10/ i usytuowany w niewielkiej odległości od końca zapadki /9/.
5. 5. Zamek według zastrz. 4, znamienny ty m, Ze rzeroćgśó wnzagza Wieszogki /11/ zwory /12/ jest znacznie większa niż głębokość końca zapadki /9/ umieszczonego w kieszonce /11/.
6. 6. Zamek edłłgg astrr., 5, znamienny tym , Ze do zgory ,12/ gest zamocowana sprężyna /19/ dociskająca zapadkę /9/ do wierzchołka długiej dźwigni /1/, przy czym drugi koniec sprężyny /19/ jest połączony z korpusem /1/.

   1. Zamek edłług astrzz. 1, znamienny tym g że posiada zaczep /20/ zamocowany obrotowo w korpusie ///, którego jeden koniec współpracuje ze zworą /12/, a drugi koniec jest umieszczony przesuwnie w wycięciu /21/ wykonanym w korpusie /1/ w pobliżu krawędzi rowka wpustowego /5/ rygla /3/.

   * * *