Piewszenstwo: 2 lipca 1914 r. (Niemcy).Przy silnikach spalinowych, pracujacych na wolnem powietrzu, nalezy zwazac, by kurz nie zanieczyszczal wnetrza silnika, gdyz w przeciwnym razie nastepuje szyb¬ kie zuzycie sie czesci poruszajacych sie jedna na drugiej, jak tloka, scian cylindra, lozysk, walów korbowych, lozysk korbo- wodów i lozysk czopów tlokowych. Kurz dostaje sie do wnetrza silnika przewaznie razem z wsysana mieszanka powietrza i pa¬ liwa, o ile do ulatniaka dostaje sie niezu¬ pelnie czyste powietrze. Z tego powodu proponowano doprowadzanie powietrza, po¬ trzebnego do zasilania silnika, ze strefy dal¬ szej, nie zawierajacej kurzu, zapomoca od¬ powiednio przedluzonej rury ssacej, lub tez zamknac otwór rury ssacej gestem sitem, nieprzepuszczajacem kurzu. Rure ssaca mozna przedluzyc tylko przy silnikach nie¬ ruchomych, a nie przy silnikach umieszczo¬ nych na pojazdach i wlasnie powodujacych kurz. Przy uzyciu gestych sit, zamykaja¬ cych otwór rury ssacej, otwory sita zatyka¬ ja sie zczasem wiekszemi, przywierajace- mi don czesciami zanieczyszczajacemi, co wywiera niekorzystny wplyw na sprawnosc silnika. Proponowano tez wykonanie o- grzewacza powietrza, otaczajacego rure wylotowa, jako wielkiej komory z malemi otworami, w którejby porwane nieczysto¬ sci mogly sie osadzac, przez co ulatniak otrzymywalby z komory tylko niezanieczy- szczone kurzem powietrze. Nie zwrócono jednak uwagi, ze wewnatrz komory, wsku¬ tek niejednostajnego ssania, odpowiadaja¬ cego skokom tloka, powstaja wiry, unie-mozliwiajace osadzanie sie kurzu, i ze kurz, porwany z komory i przedewszystkiem wte¬ dy dostaje sie wprost do silnika, jezeli czesc otworów, przez które plynie powietrze do komory, zostaje zatkana osadzonemi w nich grubszemi nieczystosciami, przez co swobodny doplyw powietrza do komory jest utrudniony. Przy plugach silnikowych, które przy powpjneim posuwaniu sie na¬ przód, zwaszcza podczas posuchy, sa oto¬ czone stale powietrzem, obfituj.ac.em w kurz i czastki ziemi, nie mozna wiec zapo- moca znanego urzadzenia komory zapaso¬ wej, w którejby kurz sie osadzal, zapobiec dostawaniu sie kurzu do silnika.W przeciwienstwie do tego, komora za¬ pasowa, wykonana wedlug wynalazku, za¬ wiera powietrze zupelnie czyste.Z atmosfery powietrze wchodzi do ko¬ mory zapasowej przez filtr o wielkiej po¬ wierzchni, lecz tak malych otworach, ze czastki kurzu przez nie przejsc nie moga.Wskutek tego silnik otrzymuje potrzebna ilosc powietrza czystego, okresami ssane¬ go z komory, majacej takie wymiary, ze zawiera ona stale, dla kazdego okresu ssa¬ nia, potrzebna ilosc powietrza. Swieze po¬ wietrze dostaje sie do komory zapasowej w ten sposób, ze po kazdym okresie ssania powstaje w niej niedopreznosc, wskutek której swieze powietrze plynie przez filtr powoli i prawie bez przerwy. Otwory fil¬ tra sa tak duze, ze, w czasie pomiedzy po¬ czatkiem dwóch kolejno nastepujacych o- kresów ssania, potrzebna ilosc powietrza przeplywa przez filtr. Chociaz dostep nie¬ czystego powietrza razem z wsysana mie¬ szanka powietrza i paliwa jest w ten spo¬ sób uniemozliwiony do wnetrza silnika zwlaszcza do cylindra, to jednak, przy znanych wykonaniach, istnieje zawsze je¬ szcze inna droga, która kurz równiez moze sie dostac do wnetrza silnika. W znanych wykonaniach na pudle korbowem sa umie¬ szczone rury odwietrzne, celem odprowa¬ dzania powietrza sprezonego z wnetrza pu¬ dla korbowego, lub tez doprowadzania do niego powietrza z atmosfery przy niedo- preznosci w pudle korbowem. Jezeli po¬ wietrze zostaje wessane z przepelnionego kurzem otoczenia pluga silnikowego, olej w pudle korbowem zanieczyszcza sie. Sko¬ ro jednak dostana sie czastki kurzu razem z olejem do lozysk korbowodów, stale sma¬ rowanych swiezo doprowadzanym olejem, to nastepuje szybkie ich zuzycie. Wedlug wynalazku tych rur odwietrznych niema, a wnetrze pudla korbowego jest równiez polaczone z przewodem dla swiezego po¬ wietrza. Zapomoca tego drugiego srodka pomocniczego dostep powietrza, zawieraja¬ cego kurz, do wnetrza silnika jest w kaz¬ dym razie uniemozliwiony* Na rysunku podany jest przyklad wy¬ konania nowego urzadzenia, a mianowicie, na fig, 1 i 2 widok zprzodu i zboku, cze¬ sciowo w przekroju, a na fig. 3—widok zgó- ry. W cylindrze, u dolu otwartym, zabez¬ pieczonym od deszczu i innych szkodli¬ wych wplywów zewnetrznych, skladajacym sie z plaszcza a i przykrywy o, znajduje sie szczególnie wykonany, równiez ku dolowi otwarty filtr. Filtr sklada sie z plaszcza 6, wykonanego z odpowiedniej, delikatnej tkaniny, i z przykrywy blt która, w celu zwiekszenia powierzchni filtra, moze byc równiez z tkaniny wykonana. Filtr b, b^ moze byc usztywniony i uszczelniony wzgledem zewnetrznego cylindra a, o w sposób dowolny.Na rysunku widzimy, naprzyklad, u- mocowany na zewnetrznym cilindrze pier¬ scien kolnierzowy a2, podtrzymywany u do¬ lu usztywniajacym pierscieniem alf na któ¬ rym umocowana jest tkanina filtra zapo¬ moca drutu lub czegos podobnego, i znaj¬ dujaca sie pod pierscieniem, krzyzownice r.Krzyzownica polaczona jest z przykiiywa filtra b1 i z przykrywa cylindra zapomoca przechodzacego przez nie drazka p. Krzy¬ zownice te mozna przycisnac do pierscie¬ nia usztywniajacego ax zapomoca nasrubka, — 2 —znajdujacego sie na górnej czesci drazka p.Filtr jest umocowany na plugu silnikowym zapomoca podpór q, q. Plaszcz 6, w celu zwiekszenia powierzchni filtra, mozna umo¬ cowac luzno i falisto.Powietrze zewnetrzne moze dostac sie do zbiornika pomiedzy filtrem 6, b1 i cylin¬ drem zewnetrznym a, o tylko przez tkanine filtra; przestrzen ta tworzy zamknieta ko¬ more, w której znajduje sie swieze po¬ wietrze. Po za tern przysady m, dopro¬ wadzajace powietrze do ulatniaka, znajdu¬ ja sie w pudle k. Pudlo jest z jednej stro¬ ny przymocowane do przysadu s pudla kor¬ bowego Sj, z drugiej strony przechodzi w rure i jako tez w polaczone z nia rure g, z która lacza sie obydwa przewody h i d Przewód h prowadzi do zabezpieczonego od doplywu powietrza zewnetrznego podgrze¬ wacza /, majacego rure wydychowa n, któ¬ rej przysad nx jest polaczony z wydychem cylindra silnikowego. Rura c laczy pod¬ grzewacz / z odgaleziona rura /; przewód d jest wprost z nia polaczony; rura / laczy sie z komora a, zawierajaca czyste po¬ wietrze. W obydwu odgalezieniach rury g znajduja sie klapy lub podobne narzady, aby móc, w znany sposób, zamykac calko¬ wicie lub czesciowo kazdy z obu przewo¬ dów. Zaleznie od polozenia klap, plynie tylko czyste zimne powietrze przez prze¬ wód /, d, g, i, albo tylko cieple, czyste po¬ wietrze przez przewody f, c, /, h; g, i, lub mieszanina zimnego i podgrzanego po¬ wietrza czystego przez oba przewody do pudla k, otaczajacego przysad m ulatniaka, dalej do ulatniaka i przez rure doplywowa l do cylindra.Poniewaz powietrze wchodzi bez przer¬ wy, przez nowy filtr do komory, zawiera¬ jacej czyste powietrze, niezaleznie od chwi¬ lowego dzialania ssacego silnika, wystar¬ cza wiec stosunkowo nieduzy zbiornik, któ¬ ry mozna wygodnie na plugu umiescic, o- raz mozna uzyc bardzo gestego sita. Je¬ zeli oprócz tego zmniejszymy szybkosc, z która powietrze przeplywa przez filtr, to filtr sie nie zatka, i nie bedzie przeszkód przy doprowadzaniu powietrza; gdyz cza¬ stki pylu nawet czesciowo nie osiada w ge¬ stym materjale filtra. Natomiast kurz, któ¬ ry osadzil sie na scianach zewnetrznych fil¬ tra, zostaje wskutek wstrzasnien podczas jazdy strzasniety.Wskutek polaczenia wnetrza pudla kor¬ bowego, z otaczajacym przysad zamknie¬ tym przewodem, zawierajacym swieze po¬ wietrze, powietrze przepelnione kurzem nie moze sie dostac do wnetrza pudla kor¬ bowego, i olej nie moze sie zanieczyszczac, co byloby szkodliwe dla lozysk i czesci ru¬ chomych. Po za tern w razie powstania wyz¬ szego cisnienia powietrza w pudle korbo- wem, zawarta w niem mieszanina czastek oleju i niespalonych gazów wchodzi przez ulatniak do silnika i zostaje uzyta do zasi¬ lania silnika. Wyzsze cisnienie powstaje w pudle korbowem, przewaznie wskutek tego, ze z powodu nieszczelnosci tloka i cylindra niewielka ilosc znajdujacej sie pod Wyso¬ kiem cisnieniem mieszanki powietrza i pali¬ wa dostaje sie z cylindra do pudla.Jezeli tlok posuwa sie podczas sprezania do góry, a wiec w kierunku przeciwnym ci¬ snieniu mieszanki, to wskutek malych nie¬ szczelnosci, czastki mieszanki przedostaja sie na druga strone, gdyz ich energja ki¬ netyczna moze sie swobodnie rozwinac, po¬ niewaz droga przejscia czastek zostaje skrócona wskutek przesuwu tloka w kierun¬ ku przeciwnym. Natomiast nie moga tak latwo dostac sie ta sama droga do pudla korbowego w wiekszej ilosci spaliny, a stad przez ulatniak do silnika i zepsuc mieszan¬ ke ssana, poniewaz, pomimo to, ze w chwili wybuchu cisnienie gazów jest najwyzsze, z chwila jednak gdy tlok idzie nadól w kierunku pradu gazów, droga, która gazy musza przebyc, by przedostac sie na druga strone, jest coraz dluzsza. Tuz przed dol- nem, martwem polozeniem tloka, a wiec tuz przed posuwem tloka do góry, podczas — 3 —którego droga staje sie znów krótsza, wylot cylindra zostaje otwarty, i spaliny swobod¬ nie uchodza. Lecz nawet wobec niebezpie¬ czenstwa dostania sie w wyjatkowych wy¬ padkach spalin do silnika i pogorszenia wskutek tego mieszanki powietrza i paliwa, brak rur odwietrznych i polaczenie wne¬ trza pudla korbowego z przewodem czy¬ stego powietrza ma duze zalety. PL