PL16912B1 - Uklad polaczen do detekcji siatkowej. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy detekcji idirgan wiel¬ kiej czestotliwoscij a zwlaszcza detekcji siat¬ kowej. W tego rodzaju ukladach siatka ste¬ rtujaca lampy detekcyjnej jest laczona zapo- inoca stosunkowo malego kondensatora siatkowego ze zródlem dlrgan wielkiej cze¬ stotliwosci Dzieki temu kondensatorowi o- raz wskutek jednostronnego przewodzenia drogi siatka-katoda nastepuje zmniejszanie sie sredniego potencjalu siatki przy kaz¬ dym ciagu fal wielkiej czestotliwosci, a mia¬ nowicie siatka-katoda prostuje prad siatko¬ wy, którego stala skladowa laduje konden¬ sator siatkowy, ohriiz^^^ tern samem do¬ datni potencjal siatki; Powrót potencjalu siatki do jego normalnej wartosci nastepuje dzieki okresowemu irozladowywaniu sie kondensatora siatkowego badzto poprzez zla izolacje ukladu, badz tez poprzez opor¬ nik upustowy, specjalnie przewidziany do tego celu.

Temu okresowemu (z czestotliwoscia a- kustyczna) zmniejszaniu i zwiekszaniu sie sredniego potencjalu siatki odpowiadaja zmniejszania i zwiekszania sie pradu ano¬ dowego równiez z czestotliwoscia akustycz¬ na, to jest z ry)tmem ciagu fal, czyli fale te moga byc ujawnione w odbiorniku.

Ten rodzaj detekcji jest ihajrdzo czuly i dlatego jest stosowany prawie powszechnie w przeciwienstwie do detekcji anodowej, która uzywa sie w praktyce tylko wtedy, gdy amplituda odbieranych drgan wielkiej czestotliwosci posiada dosc znaczna wartosclub tez gdy ptteeL dertekcja drgania wielkiej czestotli^wosci :sa wzmacniane. ?'tjpisaihy ptfwyzfef rodzaj detekcji .posia¬ da jednak te wade, ze wahania pradu ano¬ dowego tylko w pewnych lgjramioach posia¬ daja taki sami przebieg, jak i zmiany am¬ plitudy detektowanych drgan wielkiej cze¬ stotliwosci, która to proip^cjomalnosc jest niezbedna do czystego odtwarzania przesy¬ lanych dzwieków.

Pochodzi to stad, ze przy duzych am¬ plitudach dngan siarkowych wielkiej czesto¬ tliwosci sredni potencjal siatki zmniejsza sie tak znacznie, ze lampa zaczyna praco¬ wac na dolnej zakrzywionej czesci swej anodowej charakterystyki statycznej, co o- znacza, ze wahania pradu anodowego nie sa juz proporcjonalne do wahan potencjalu siatki'; ma sie bowiem wtedy do czynienia z detekcja podwójna, raz na zakrzywieniu charakterystyki siatkowej ii drugi raz na zakrzywieniu charakterystyki anodowej, co w konsekwencji prowadzil db znie¬ ksztalcen odbieranych dzwieków. Prócz znieksztalcen odbioru moze byc jeszcze, przy wzglednie iduzych wahaniach po¬ tencjalu siatki, oslabienie efektu odbio¬ ru. Pochodzi to stad, ze detekcja siatkowa daje ujemne przyrosty stalej skladowej pradu anodowego, natomiast detekcja ano¬ dowa — przyrosity dodatnie, a zatem przy¬ rost wypadkowy jest róznica tych przyro¬ stów skladowych. Jasne jest, ze w! przypad¬ ku równosci bezwzglednych wartosci' przy¬ rostów -skladowych przyrost wypadkowy moze byc równy zeru.

Jezeli zatem na urzadzenie, przystoso¬ wane do odbiorui sygjftialów slabych i posia¬ dajace W^tynfr celu detrfec^e siatkowa be¬ dzie dztó&ffi^Lny nadajnik, te powstaje o- sobliwe, I«z^niepozadane zjawisko, polega¬ jace na tern, ±e nadajnik ten daje sie^odbie¬ rac slyszalnie dopiero wtedy, kiedy obwód rezonansowy jest rozstrojony w jedna lub druga staorae, poniewaz przy dostrojeniu do rezonansu amplituda drgan siatkowych de¬ tektora jest tak duza, ze detekcja siatkowa zostaje prawie zupelnie zniszczona wskutek powstajacej jednoczesnie detekcji anodo¬ wej.

Wynalazek dotyczy ukladu polaczen do detekcji siatkowej, w którym powyzej wspo¬ mniana niedogodnosc jest usunieta.

Wynika stad nowa zasada stosowania lamp detekcyjnych.

Do detekcji wedlug wynalazku jest za¬ stosowana lampa detekcyjna, posiadajaca nie jedna siatke, lecz dwie ldb wiecej sia¬ tek sterujacych, które sa przylaczone do róznych punktów ukladu polaczen. Gdy powyzsze siatki sa przylaczone poprzez kondensator siatkowy, wówczas siatki te, wskutek powstajacej detekcji siatkowej, beda oddzialywaly w tym samym kierunku na sredni prad anodowy niezaleznie od1 e- wentualnie istniejacej róznicy faz pomie¬ dzy wspomnianemi punktami* ukladu pola¬ czen.

Kwestja fazy, z jaka drgaja rózne siat¬ ki, jest jednak bardzo wazna dla ewentual¬ nie powstajacej jednoczesnie 'detekcji ano¬ dowej, Zapomoca prawidlowego doboru punktów ukladiu polaczen, z któremi sa po¬ laczone poszczególne siatki, mozna wytwo¬ rzyc taka róznice faz miedzy temi siatka¬ mi, ze dzialanie siatki, wywotetjaoe detek¬ cja anodowa, moze byc w kazdej chwili wy¬ równywane zupelnie lub w wiekszej czesci zapomoca dzialania innej siatki Najprostszym przypadkiem ukladu we¬ dlug wynalazku y&st zastosowanie dwóch siatek sterujacych, pomiedzy któresni jest utrzymywana róznica fazf wynoszaca okolo 180°.

Gdy siatki te sa umieszczone ma jednym poziomie w lampie lub gdy ich wspólczyn¬ nik ampiifikacji jest taki sam, wówczas i amplitudy napiec wielkiej czestotliwosci, dzialajace ma te siatki, winny byc w kazdej chwili sobie równe co do swydi wartosci bezwzglednych.

Przy róznych wspslczynaioikacli ampliii- — 2 -kacyj siatek stosunek [pomiedzy amplitu¬ dami napiec, udzielanych tym siatkom, winien byc odpowiednio dobrany, W przypadku lampy z trzema siatkami siatki te musza byc przylaczone ido punk¬ tów, pomiedzy któremii istnieje róznica faz 120° i t, d Wynalazek jest ponizej wyjasniony do¬ kladniej w zwiazku iz rysunkiem, na którym fig, 1 i 2 przedstawiaja tytulem przykladu dwie postacie wykonania wynalazku, fig. 3 zas — graficzne porównanie wyników no¬ wego i dawnego siatkowego detekcyjnego ukladu polaczen.

Wedlug fdg. 1 drgania wielkiej czesto¬ tliwosci, pochwycone przez antene, sa do¬ prowadzane poprzez antenowy kondensa¬ tor szeiregowy 2 do strojonego obwodu wej¬ sciowego 3 wzmacniajacej lampy / wiel¬ kiej czestotliwosci. Lampa ta posiada siat¬ ke sterujaca 4, katode 5 oraz anode 6, któ¬ ra jest polaczona z poczatkiem drugiego obwodu strojonego 7, skladajacego sie z kondensatora obrotowego 8 oraz z cewki 9, polaczonej (równolegle z tym kondensato¬ rem. Cewka ta posiada punkt odgalezny 10, lezacy pomiedzy jej koncami. Poczatek ob¬ wodu 7 prócz polaczenia z anoda 6 ma je¬ szcze polaczenie poprzez kondensator siat¬ kowy 11 z siatka 13 lampy detekcyjnej //, podczas gdy dolny koniec cewki- 9 jest po¬ laczony poprzez; drugi kondensator siatkowy 12 z druga siatka 14 tej lampy. Punkt odga¬ lezny 10 cewki 9 jest polaczony z biegunem dodatnim anodowego zródla pradu.

Lampa detekcyjna prócz siatek 13 i 14 zawiera jeszcze katode 15 i anode 16, która poprzez sluchawke 17 jest polaczona ze wspomnianym biegunem dodatnim. Oby¬ dwie siatki 13 i 14 sa polaczone poprzez o- pomniki upustowe 18 wzglednie 19 z kato¬ da 15.

Dzialanie ukladu jest nastepujace.

Drgiania wielkiej czestotliwosci, wzmoc¬ nione w lampie /, dzialaja na obwód rezo¬ nansowy 7, powodujac wtahania napiecia wielkiej czestotliwosci na koncach cewki 9.

Oczywiscie miedzy koncami cewki 9 istnieje róznica faz 180°. Jezeli przyjac, ze punkt 1Q lezy posrodku cewki 9, wówczas amplitudy napiec na wymienionych koncach sa równe sobie co do ich wartosci' bezwzglednych.

Drgania te przedostaja sie poprzez kon¬ densatory 11 wzglednie 12 na siatki 13 wzglednie 14, których srednie potencjaly poczatkowe beda zmniejszane o jednakowa wielkosc przy przychodzeniu ciagu fal, wskutek czego dzialania detekcyjne tych siatek beda sie wzajemnie uzupelnialy.

Chwilowe zmiany wielkosci potencjalów wielkiej czestotliwosci, dzialajacych na siatki przy przechodzeniu ciagu fal, nie wy¬ wieraja zadnego wplywu na natezenie pra¬ du anodowego. Pochodzi to stad, ze w kaz¬ dej chwili1 szybkozmienne potencjaly obu siatek sa sobie równe i przeciwnie skierowa¬ ne. Niepozadana wiec detekcja anodowa nie zachodzil w tym przypadku wcale, gdyz w kazdej chwili jest ona zrównowazona badzto przez jedna, badzto przez druga siatke.

Nalezy zaznaczyc, ze przy idealnem wy¬ równaniu przez zastosowanie siatek dziala¬ jacych przeciwnie w obwodzie anodowym lampy detekcyjnej nie powstana juz prady wielkiej czestotliwosci, wskutek czego niema racji sprzegac zwrotnie obwód1 anodowy z obwodem siatki. Równiez wskutek nieobec¬ nosci pradów szybkozmiennych w obwodzie wyjsciowym mozna nie stosowac kondensa¬ tora, blokujacego sluchawki 17 wzgledem tych pradów.

Wyrównanie moze byc osiagniete pra¬ wie zupelnie, gdy obydwie siatki 13 i 14 zo¬ stana umieszczone w lampie na tym samym poziomie, preciki zas tych siatek zostana ustawione naprzemian.

Mozna równiez, (rozumie sie, umiescic siatki w lampie na róznych poziomach, jed¬ nak wówczas nalezy na to zwrócic uwage przy wyborze polozenia punktu 10.

Uklad polaczen, przedstawiony na fig. — 3 —^'^^^ó^^-l^i^&Atsotó^ ze obydwie o- 4&B^bteiy iw^rfens^w^ dbai^k^ego S pozo¬ staja stale pod óaapieciem szjflbkozmiennein, wskutek czego *wplyw refei Uslugujacego «iDse jaozsteajaic obwód *pezomansowy 7, a wiecpoiw^&dow^ iz^tóoenia w ^ukladzie.

Azeby teram zapobiec, wedlug -wynalaz- fcy paszewticfeziany jest wloskonalony uklad polaczen, przedstawiony na fig. 2, który rózmi sie od JtikLadai polaczen, nwidbioznio- aego «» lig. 1, tylko btedowa obwodu 7. W obwodzie tym feondernsaSoir 8 jest zalaczony -irie ma cala cewke "9, lecz ma jej czesc, to jerit Baicdzy puiikty cewki "9, z których je¬ den jest przylaczony do anody 6, a ^rugi ¦stanowai pawiki: odgselezny /O. Poniewaz punkt tO posiada zerowy potencjal szybko- zmienny, pipeto strojenie obwodu 7 zosta¬ je uproszczone.

N*a fig. 3 *iwid©cztó©ne sa tlwie krzywe ai A, fMrzecfetawiaface w woltach zaleznosci mapietfia o czeste^iwosci akustycznej, dzia¬ lajacego na sluchawke /7, od amplitud jBzytkozinieiBnych (równiez w -woltach) drgan siatkowych w przypadku normalnej ttefeekcji siatkowej i.*wi przypebdfou wyrówna- fiej detekcji' siarkowej ivedt**g wynalazku.

Do wykreslania krzywej h zostala uzyta lampa detekcyjna z dwiema siai!ikama, umie- szczonemi na tym samym poziomie, przy- czem siatki te sa zaopatrzone w kondensa¬ tory siatkowe.

Korzysc, osiagana dzieki wynalazkowi, wynika z porównania nobu krzywych a i 6- Pray malych wartosciach amplitud drgan szybkozmiennych, dzialajacych na isiatloi, w przyblizeniu óo i wolta, róznica pomiedzy obydwoma «*odzajami detekcji jest jeszcze mamtoczm., 4ecz tfsL przy trzech woltach sacfe^dzi róznica wiecej niz 100% ma ko¬ rzysc detekcji wedlug*wyffialazfcu. ©kapuje sie zatem, ze lampa detekcyj¬ na moze byc znacznie bardziej obciazana pradami wfeltóej oeestolHwosci, co, jak to bylo mp&maiAa*ie powyzej, daje duza ko- «ysc aypofeltólii sateytsfh ^adajraifców, a po¬ nadto i ¦"przy ^$b*orze fcftecyj na®uw'czyHJn nieznacznej glebokosci mocMacji. Prócz tych przypcudków *iklajd detekcyjny wedlug wynalazku •wykazuje stala zalete, |jdyz u- mozliwia wftaGaemie jednej ty4ko tefcttjpy wzmacniajacej malej ozestotJiwosei o dosc duzej mocy bezposrednio poza detektorem i pozwala tna calkowite obciazame tej iacmpy.

Istota wynalazku pososrfeanie ta sama w przypadku, gdy przed lampa detekcyjna znajduja sie dwa Lub kilka poprzedzajacych stopni wzmocnienia "wielkiej ozesiotHwosci imb gdy lampa ia betóe bez^JO^t^inio zasi¬ lana z anteny, ;Nie jest takze rzecza nieazbeSna zaopa¬ trywac 4wie wzglednie -wszystkie siatki lampy detekcyjnej w kondensatory siarko¬ we, aczkolwiek ze wzgledu na czulosci sy- meferje, pozadana do wyrównywania detek¬ cji anod&wej, zaleca sie to stosowac.

Z a¦« t r z e z e n i a p a t em *t *o %re. 1. Uklad ipofacsen do detefecji ^stfko- wej, znamienny tern, ze dwie !db wiecej *si&- tek, uraneszczonych wewnatrz jednej i tej samej lampy detekcyjnej, z których przy¬ najmniej jedna jest zaopatrzona w konden¬ sator siatkowy, ea polaczone z taka sama liczba punktów ukladu polaczen, przycsem punkty te sa tak wybrane, iz dzaaSaoria •de¬ tekcyjne tych bialek, ttztipelniajac sie wza¬ jemnie, Icompensuja dzialanie dete&cji ano* dowej. 2. Uklad polacaen wedlug za^lrz. 1, znamienny tern, ze rt sia*ck lamspy ^fetdrcyj - nej jest polaczonych z n ptHtoami ^cladn polaczen, pirzyc^em pomiedzy temi ptttflctoi' mi istnieje przesuniecie fazo . 3. Uklad polaczen ^redltlg zastrz, 2, znamienny tern, ze n punktów ukladu jest tak dobranych, iz ampfótody ida^n -wtóftdej czestotliwosci sa w tych 5yuflttkta<3i ^tobie równe oo 4o iswycfe ^WEfcrtoscii bezwzglednych. 4. Ukfajd p»claea«S we^Lug zatftrz. t, — 4 —znamienny tern, ze kazda z siatek dwusiat- kowej lampy detekcyjnej jest polaczona z jednym z dwóch konców cewki, przyczem posredni punkt tej cewki, posiadajacy ze¬ rowy potencjal szybkozmienny, jest pola¬ czony z biegunem dodatnim zródla pradu anodowego, niezaleznie zas od tego polacze¬ nia równiez do wspomnianego punktu po¬ tencjalu zerowego moze byc przylaczony zacisk kondensatora dostrajajacego, w cc~ lu wyeliminowania wplywu reki obsluguja¬ cego.

N. V. Philips' G1 o e i 1 a m p e n f a b r i e k e n.

Zastepca: M, Skrzypkowski, rzecznik patentowy.i)o opisu patentowego Nr 16912.

Ark. 2. &J4arm£m2m Vsz utoltóu 40 J6 J£ £6 £i £0 /6 |[ i i rp|u til ¦ 0,6 /,£ i& £,4 J.O 46 fy l,ó ai €.0 v*„ )Ltit4 Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa.