Niniejszy wynalazek dotyczy podwozi samochodowych i umozliwia nadawanie bar¬ dzo nieznacznym kosztem dodatkowym wszelkiemu typowi podwozia samochodowe¬ go rozmaitych rozstepów osi w celu lepsze¬ go przystosowania ich do potrzeb. Naprzy- klad podwozie uzywane do autobusów pa¬ sazerskich musi posiadac wzglednie duzy rozstep osi, podczas gdy to samo podwozie, uzywane do wywrotek, dziala lepiej, gdy rozstep osi jest bardzo maly. Specjalny cel, jakiemu ma sluzyc samochód, decyduje o pozadanej wielkosci rozstepu osi. Aby zmie¬ nic rozstep osi .pojazdu, stosowano dotych¬ czas specjalna pochwe walu kardanowego i zespól drazków podtrzymujacych sprzeglo Kardania, oraz wal napedzajacy dla kazdej specjalnej dlugosci podwozia. Wskutek te¬ go zwiekszenie rozstepu osi wozu o kilka¬ dziesiat centymetrów bylo rzecza kosztow¬ na.Wedlug wynalazku niniejszego istnieja¬ ca pochwa walu kardanowego i zespól drazków podtrzymujacych sprzeglo me ule¬ gaja zadnym zmianom, stosuje sie jedynie stosunkowo tanie przedluzenie walu, wpro¬ wadzane pomiedzy przedni koniec pochwy walu kardanowego i tylny koniec przeklad¬ ni, by w ten sposób przekaszac naped osi.Urzadzenie to obniza koszt wyrobu i po¬ zadane jest przez odbiorce, który, nabywa¬ jac podwozie, uzyskuje moznosc latwejgiieko&ztownej zmiany odpowiednio do roz¬ maitych wymagaln, nic zmieniajac jednak WartowS pbdPvirózia" ** Przedluzenie pochwy walu napedlnego jest wykonane poza tern tak, ze moze byc stosowane w pojazdach o silniku osadzo¬ nym w ramach podwozia w .sposób elastycz¬ ny. Przedni koniec silnika jest wtedy osa¬ dzony na sprezynach w taki sposób, ze wy¬ konywa wahania okolo .punktu, lezacego w przyblizeniu na jednej linji z kolem zama- chowem silnika. Punkt ten powinien byc za¬ sadniczo róWniez srodkiem drgan masy sil¬ nika wraz z przekladnia, które pochodza z niezrównowazenia drugorzednych sil czesci silnika o ruchu zwrotnym. Sily te, sumujac sie, dzialaja tak, jakby byly przylozone (w silniku czterocylindrowym) w polowie od¬ stepu miedzy drugim i trzecim cylindrem.Punkt ten jest wysuniety znacznie ku przo¬ dowi przed srodek ciezkosci tego zespolu.Jezeli wahliwe osadzenie zespolu pokrywa sie ze srodkiem drgan, wystepujacych skut¬ kiem sil masowych, to drgania silnika nie beda przekazywane ramie.Jednakze tylny koniec zespolu silnikowe¬ go wykonywa w plaszczyznie pionowej ruch zwrotny po krzywym toirze, przeciwny co do fazy ruchowi przedniego konca tego ze¬ spolu, ze wzgledu na co musi wal napedza¬ jacy posiadac pewna gre, aby kompensowac ten ruich katowy. Udoskonalony przedluza¬ jacy wal napedny i pochwa jego wedlug wy¬ nalazku kompensuja ten ruch po krzywym torze bez koniecznosci stosowania kosztow¬ nych sprzegiel kardanowych, potrzebnych normalnie do tego celu.Na rysunku fig. 1 przedstawia pionowy przekrój otsiowy podwozia, zaopatrzonego w udoskonalony wal sprzegajacy, fig. 2 — przekrój podluzny walu sprzegajacego i przedniego konca pochwy walu kajdanowe¬ go, uwydatniajacy szczególy udoskonalone¬ go urzadzenia, a fig. 3—przekrój poprzecz¬ ny wedlug linji 3 — 3, oznaczonej na fig. 2.Rama pojazdu 10 osadzona jest w spo¬ sób znany odpowiednio na osiach przedniej 11 i tylnej 12. Kola przednie 13 i tylne 14 sa osadzone na koncach tych osi. Silbik 15 jest osadzany wahliwie w ramie 10 na pa¬ rze czopów! 16, wystajacych po obu stronach oslony kola zamachowego. Przedni koniec silnika jest osadzony elastycznie zapomoca sciskanych sprezyn 17 w taki sposób, ze drgania silnika nie sa przekazywane ramie, lecz zostaja pochlaniane przez wahania zespolu silnikowego w plaszczyznie piono¬ wej okolo czopów 16. Do tylnego konca pochwy 18 sprzegla jest przytwierdzona przesuwna przekladnia zebata 19, która przekazuje naped na tylba os 12.Wskutek drgan silnika 15 wystepuje niewielkie lecz dostrzegalne wahanie tylne¬ go konca przekladni.Azeby otrzymac pojazd o malym rozste¬ pie osi, przytwierdza sie oslone sprzegla Kairdana 22 srubami bezposrednio do tylu przekladni 19. W oslonie tej znajduje sie sprzegjo Kardana 25, którego jedna czesc jest polaczona zapomoca rowków z walem kardanowym 23, podczas gdy druga czesc jest zlaczona równiez zapomoca rowków z walem 24, osadzonym tak, ze sie moze ob¬ racac w przekladni 19. Zarówno tykia os 12, jak i silnik 15 moga wahac sie okolo srodka sprzegla Kardana, kompensujac ruch tylnej osi w plaszczyznie pionowej i drgania sil¬ nika okolo czopów 16.Przy zwiekszaniu rozstepu osi pojazdu wystepuja pewne trudnosci ze wzgledu na koniecznosc zastosowania przytem dluzszej odlony, co pociaga za soba potrzebe zaloze¬ nia nowej oslony walu kardanowego i ze¬ spolu drazków podtrzymujacych sprzeglo, powtóre pomiedzy koncami dluzszej oslony koniecznem jest zastosowanie srodków do podtrzymania srodkowej czesci walu kar¬ danowego. Trudnosci te uniemozliwiaja czestokroc przedluzanie podwozia w wielu przypadkach, w których mogloby ono dac pewne korzysci. - 2 -W konstrukcji wedlug wynalazku niniej¬ szego tylna os, oilona walu kajdanowego i zespól drazków podtrzymujacych sprzeglo zostaja przesuniete wtyl, a oslona sprzegla kardanowego 22 jest przytwierdzana sruba¬ mi do jednej z poprzecznie ramy, oznaczo¬ nej liczba 26. Aczkolwiek pomiedzy tylna czescia przekladni i przednia czescia oslony walu kardanowego powstaje odstep, to jed¬ nak nalezy zaznaczyc, ze normalny wal kar- danowy, oslona i drazki' podtrzymujace sprzeglo pozostaja bez zmiany.Pomiedzy oslona walu kardanowego i przekladnia sa osadzone i przytwierdzone przegubowo do tych czesci wal napedzajacy wraz z oslona.Do tylnego konca walu przekladni 24 jest przytwierdzony pierscien z wycieciami 28 zapomoca sruby z glówka 29, która slu¬ zyla przedtem do przymocowania (slprzegla Kardana 25 do walu przekladni. Wal prze¬ dluzajacy 30 posiada dlugosc dostateczna, aby wypehiic odstep od czesci 28 do sprze¬ gla Kardana 25. Koniec przedni walu tego jest w miejscu 43 zgrubiany, przyczem zgru¬ bienie to posiada wydrazenie 33, w które wchodzi czesc 28. Pomiedzy koncem walu przekladni 24 i dnem wydrazenia 33 jest osadzona sprezyina zwijana 32, która zapo¬ biega uderzeniom pomiedzy walami, skut¬ kiem jakichkolwiek niedokladnosci w wy¬ konaniu czesci. Poniewaz zeby 34 sa wzglednie waskie, pozwala to na okresloine choc niewielkie katowe przesuwanie sie wa¬ lów 24 i 30 w stosunku do siebie. Tamoznosc przesuwania sie walów wystarcza do skom¬ pensowania ruchu silbika wedlug krzywej dokola czopów 16 tak, ze pomiedzy walami 24 i 30 istnieje zawsze robocze polaczenie napedne we wszelkich kierunkach.Tylny koniec walu 30 jest zaopatrzony w rowki, jak w miejscu 31, identyczne z rowkami w wale przekladni 24, skutkiem czego isprzeglo Kardana 25 moze byc odpo¬ wiednio przymocowane do tego walu. W ten sposób zostaje przekazywany napedza¬ jacy moment obrotowy przez czesc 28, ze¬ by 34, wal 30, rowki 31 sprzeglu Kardana 25, które przekazuje go dalej w znany spo¬ sób osi 12.Oslona 35 z blachy w ksiztalcie kielicha, przytwierdzona do konca walu przekladni 24 zapomoca szeregu srub 36, które zwykle sluza do przytwierdzenia oslony sprzegla Kardana 22 do tylnej czesci przekladni, ochrania czesci urzadzenia, wykonywujace ruch obrotowy. Oslona 35 jest zaopatrzona w osiowa tuleje, przez która przechodzi wal 30 i w której jest umieszczony pilsniowy pierscien uszczelniajacy 37. Podobnie jefct przytwierdzona pólkolista oslona 38 do przedniej powierzchni oslony 22 sprzegla Kardana i jest Skierowana do przodu.Oslona ta posiada stanowiaca z nia jedna calosc wystajaca tuleje 39, przez która przechodzi wal 30. W tulei 39 jest umie¬ szczony pilsniowy pierscien 40.Pierscienie pilsniowe 37 i 40 ustalaja rurkowa oslone 41 okolo walu 30. Konce tej oslony wchodza nieco w laczace sie z niemi tuleje, ze wzgledu na co sa zlekka stozkowate lub posiadaja nieco mniejsza srednice, aby ulatwic zmontowanie calego urzadzenia. Pomiedzy walem 30 i oslona 41 istnieje znaczny luz, podobnie jak miedzy ta oslona a tulejami, w które oslona ta wcho¬ dzi, wobec czego pomiedzy temi czesciami moze zachodzic ograniczone katowe prze¬ suniecie. Oslona 41 posiada pare pierscie¬ niowych wystepów 42, przylegajacych do pierscieni pilsniowych w celu zapobiegnie¬ cia nadmiernym podluznym przesuniecioim tej Oslony.Pomiedzy wieloma zaletami, wytnikaja- cemi ze (Stosowania tego udoskonalonego u- rzadzenia, nalezy wymienic wytworzenie prostego, trwalego i niekosztownego walu przedluzajacego, przy pomocy którego moz¬ na zwiekszyc rozstep osi podwozia, nie pod¬ noszac kosztów nowej osi tylnej, walu kar¬ danowego oraz jego oslony. Ponadto udo¬ skonalony wal przedluzajacy i jego oslona — 3 —kompensuja katowy rudi drgajacy prze¬ kladni w tych pojazdach, w których silnik jest osadzony elastyczlnie. Ruch ten nie wy¬ maga stosowania drugiego sprzegla Karda- na lub czesci oslony, polaczonych zapomoca kulistego sprzegla.W ukladzie, konstrukcji i polaczeniu rozmaitych czesci tego udoskonalonego u- rzadzenia mozna dokonac [niektórych zmian, nie wykraczajac poza obreb wynalazku. PL